Atharva Veda · Chapter 20
sūktam १
sūktam २
sūktam ३
sūktam ४
sūktam ५
sūktam ६
sūktam ७
sūktam ८
sūktam ९
sūktam १०
sūktam ११
sūktam १२
sūktam १३
sūktam १४
sūktam १५
sūktam १६
sūktam १७
sūktam १८
sūktam १९
sūktam २०
sūktam २१
sūktam २२
sūktam २३
sūktam २४
sūktam २५
sūktam २६
sūktam २७
sūktam २८
sūktam २९
sūktam ३०
sūktam ३१
sūktam ३२
sūktam ३३
sūktam ३४
sūktam ३५
sūktam ३६
sūktam ३७
sūktam ३८
sūktam ३९
sūktam ४०
sūktam ४१
sūktam ४२
sūktam ४३
sūktam ४४
sūktam ४५
sūktam ४६
sūktam ४७
sūktam ४८
sūktam ४९
sūktam ५०
sūktam ५१
sūktam ५२
sūktam ५३
sūktam ५४
sūktam ५५
sūktam ५६
sūktam ५७
sūktam ५८
sūktam ५९
sūktam ६०
sūktam ६१
sūktam ६२
sūktam ६३
sūktam ६४
sūktam ६५
sūktam ६६
sūktam ६७
sūktam ६८
sūktam ६९
sūktam ७०
sūktam ७१
sūktam ७२
sūktam ७३
sūktam ७४
sūktam ७५
sūktam ७६
sūktam ७७
sūktam ७८
sūktam ७९
sūktam ८०
sūktam ८१
sūktam ८२
sūktam ८३
sūktam ८४
sūktam ८५
sūktam ८६
sūktam ८७
sūktam ८८
sūktam ८९
sūktam ९०
sūktam ९१
sūktam ९२
sūktam ९३
sūktam ९४
sūktam ९५
sūktam ९६
sūktam ९७
sūktam ९८
sūktam ९९
sūktam १००
sūktam १०१
sūktam १०२
sūktam १०३
sūktam १०४
sūktam १०५
sūktam १०६
sūktam १०७
sūktam १०८
sūktam १०९
sūktam ११०
sūktam १११
sūktam ११२
sūktam ११३
sūktam ११४
sūktam ११५
sūktam ११६
sūktam ११७
sūktam ११८
sūktam ११९
sūktam १२०
sūktam १२१
sūktam १२२
sūktam १२३
sūktam १२४
sūktam १२५
sūktam १२६
sūktam १२७
sūktam १२८
sūktam १२९
sūktam १३०
sūktam १३१
sūktam १३२
sūktam १३३
sūktam १३४
sūktam १३५
sūktam १३६
sūktam १३७
sūktam १३८
sūktam १३९
sūktam १४०
sūktam १४१
sūktam १४२
sūktam १४३
20.1
indra tvā vṛṣabhaṃ vayaṃ sute some havāmahe /
sa pāhi madhvo andhasaḥ
maruto yasya hi kṣaye pāthā divo vimahasaḥ /
sa sugopātamo janaḥ
ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase /
stomairvidhemāgnaye
20.2
marutaḥ potrātsuṣṭubhaḥ svarkādṛtunā somaṃ pibantu
agnirāgnīdhrātsuṣṭubhaḥ svarkādṛtunā somaṃ pibatu
indro brahmā brāhmaṇātsuṣṭubhaḥ svarkādṛtunā somaṃ pibatu
devo draviṇodāḥ potrātsuṣṭubhaḥ svarkādṛtunā somaṃ pibatu
20.3
ā yāhi suṣumā hi ta indra somaṃ pibā imam /
edaṃ barhiḥ sado mama
ā tvā brahmayujā harī vahatāmindra keśinā /
upa brahmāṇi naḥ śṛṇu
brahmāṇastvā vayaṃ yujā somapāmindra sominaḥ /
sutāvanto havāmahe
20.4
ā no yāhi sutāvato'smākaṃ suṣṭutīrupa /
pibā su śiprinn andhasaḥ
ā te siñcāmi kukṣyoranu gātrā vi dhāvatu /
gṛbhāya jihvayā madhu
svāduṣṭe astu saṃsude madhumān tanve tava /
somaḥ śamastu te hṛde
20.5
ayamu tvā vicarṣaṇe janīrivābhi saṃvṛtaḥ /
pra soma indra sarpatu
tuvigrīvo vapodaraḥ subāhurandhaso sade /
indro vṛtrāṇi jighnate
indra prehi purastvaṃ viśvasyeśāna ojasā /
vṛtrāṇi vṛtrahaṃ jahi
dīrghaste astvaṅkuśo yenā vasu prayacchasi /
yajamānāya sunvate
ayaṃ ta indra somo nipūto adhi barhiṣi /
ehīmasya dravā piba
śācigo śācipūjanāyaṃ raṇāya te sutaḥ /
ākhaṇḍala pra hūyase
yaste śṛṅgavṛṣo napātpraṇapātkuṇḍapāyyaḥ /
nyasmin dadhra ā manaḥ
20.6
indra tvā vṛṣabhaṃ vayaṃ sute some havāmahe /
sa pāhi madhvo andhasaḥ
indra kratuvidaṃ sutaṃ somaṃ harya puruṣṭuta /
pibā vṛṣasva tātṛpim
indra pra ṇo dhitāvānaṃ yajñaṃ viśvebhirdevebhir/
tira stavāna viśpate
indra somāḥ sutā ime tava pra yanti satpate /
kṣayaṃ candrāsa indavaḥ
dadhiṣvā jaṭhare sutaṃ somamindra vareṇyam /
tava dyukṣāsa indavaḥ
girvaṇaḥ pāhi naḥ sutaṃ madhordhārābhirajyase /
indra tvādātamidyaśaḥ
abhi dyumnāni vanina indraṃ sacante akṣitā /
pītvī somasya vāvṛdhe
arvāvato na ā gahi parāvataśca vṛtrahan /
imā juṣasva no giraḥ
yadantarā parāvatamarvāvataṃ ca hūyase /
indreha tata ā gahi
20.7
udghedabhi śrutāmaghaṃ vṛṣabhaṃ naryāpasam /
astārameṣi sūrya
nava yo navatiṃ puro bibheda bāhvojasā /
ahiṃ ca vṛtrahāvadhīt
sa na indraḥ śivaḥ sakhāśvāvadgomadyavamat/
urudhāreva dohate
indra kratuvidaṃ sutaṃ somaṃ harya puruṣṭuta /
pibā vṛṣasva tātṛpim
20.8
evā pāhi pratnathā mandatu tvā śrudhi brahma vāvṛdhasvota gīrbhiḥ /
āviḥ sūryaṃ kṛṇuhi pīpihīṣo jahi śatrūṃrabhi gā indra tṛndhi
arvāṅehi somakāmaṃ tvāhurayaṃ sutastasya pibā madāya /
uruvyacā jaṭhara ā vṛṣasva piteva naḥ śṛṇuhi hūyamānaḥ
āpūrṇo asya kalaśaḥ svāhā sekteva kośaṃ siṣice pibadhyai /
samu priyā āvavṛtran madāya pradakṣiṇidabhi somāsa indram
20.9
taṃ vo dasmamṛtīṣahaṃ vasormandānamandhasaḥ /
abhi vatsaṃ na svasareṣu dhenava indraṃ gīrbhirnavāmahe
dyukṣaṃ sudānuṃ taviṣībhirāvṛtaṃ giriṃ na purubhojasam /
kṣumantaṃ vājaṃ śatinaṃ sahasriṇaṃ makṣū gomantamīmahe
tattvā yāmi suvīryaṃ tadbrahma pūrvacittaye /
yenā yatibhyo bhṛgave dhane hite yena praskaṇvamāvitha
yenā samudramasṛjo mahīrapastadindra vṛṣṇi te śavaḥ /
sadyaḥ so asya mahimā na saṃnaśe yaṃ kṣoṇīranucakrade
20.10
udu te madhumattamā gira stomāsa īrate /
satrājito dhanasā akṣitotayo vājayanto rathā iva
kaṇvā iva bhṛgavaḥ sūryā iva viśvamiddhītamānaśuḥ /
indraṃ stomebhirmahayanta āyavaḥ priyamedhāso asvaran
20.11
indraḥ pūrbhidātiraddāsamarkairvidadvasurdayamāno vi śatrūn /
brahmajūtastanvā vāvṛdhāno bhūridātra āpṛṇadrodasī ubhe
makhasya te taviṣasya pra jūtimiyarmi vācamamṛtāya bhūṣan /
indra kṣitīnāmasi mānuṣīṇāṃ viśāṃ daivīnāmuta pūrvayāvā
indro vṛtramavṛṇocchardhanītiḥ pra māyināmaminādvarpaṇītiḥ /
ahan vyaṃsamuśadhagvaneṣvāvirdhenā akṛṇodrāmyāṇām
indraḥ svarṣā janayann ahāni jigāyośigbhiḥ pṛtanā abhiṣṭiḥ /
prārocayan manave ketumahnāmavindajjyotirbṛhate raṇāya
indrastujo barhaṇā ā viveśa nṛvaddadhāno naryā purūṇi /
acetayaddhiya imā jaritre premaṃ varṇamatiracchukramāsām
maho mahāni panayantyasyendrasya karma sukṛtā purūṇi /
vṛjanena vṛjināntsaṃ pipeṣa māyābhirdasyūṃrabhibhūtyojāḥ
yudhendro mahnā varivaścakāra devebhyaḥ satpatiścarṣaṇiprāḥ /
vivasvataḥ sadane asya tāni viprā ukthebhiḥ kavayo gṛṇanti
satrāsāhaṃ vareṇyaṃ sahodāṃ sasavāṃsaṃ svarapaśca devīḥ /
sasāna yaḥ pṛthivīṃ dyāmutemāmindraṃ madantyanu dhīraṇāsaḥ
sasānātyāmuta sūryaṃ sasānendraḥ sasāna purubhojasaṃ gām /
hiraṇyayamuta bhogaṃ sasāna hatvī dasyūn prāryaṃ varṇamāvat
indra oṣadhīrasanodahāni vanaspatīṃrasanodantarikṣam /
bibheda balaṃ nunude vivāco'thābhavaddamitābhikratūnām
śunaṃ huvema maghavānamindramasmin bhare nṛtamaṃ vājasātau /
śṛṇvantamugramūtaye samatsu ghnantaṃ vṛtrāṇi saṃjitaṃ dhanānām
20.12
udu brahmāṇyairata śravasyendraṃ samarye mahayā vasiṣṭha /
ā yo viśvāni śavasā tatānopaśrotā ma īvato vacāṃsi
ayāmi ghoṣa indra devajāmirirajyanta yacchurudho vivāci /
nahi svamāyuścikite janeṣu tānīdaṃhāṃsyati parṣyasmān
yuje rathaṃ gaveṣaṇaṃ haribhyāmupa brahmāṇi jujuṣāṇamasthuḥ /
vi bādhiṣṭa sya rodasī mahitvendro vṛtrāṇyapratī jaghanvān
āpaścitpipyu staryo na gāvo nakṣann ṛtaṃ jaritārasta indra /
yāhi vāyurna niyuto no achā tvaṃ hi dhībhirdayase vi vājān
te tvā madā indra mādayantu śuṣmiṇaṃ tuvirādhasaṃ jaritre /
eko devatrā dayase hi martān asmin chūra savane mādayasva
evedindraṃ vṛṣaṇaṃ vajrabāhuṃ vasiṣṭhāso abhyarcantyarkaiḥ /
sa na stuto vīravaddhātu gomadyūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
ṛjīṣī vajrī vṛṣabhasturāṣāṭchuṣmī rājā vṛtrahā somapāvā /
yuktvā haribhyāmupa yāsadarvāṅmādhyaṃdine savane matsadindraḥ
20.13
indraśca somaṃ pibataṃ bṛhaspate'smin yajñe mandasānā vṛṣaṇvasū /
ā vāṃ viśantvindavaḥ svābhuvo'sme rayiṃ sarvavīraṃ ni yacchatam
ā vo vahantu saptayo raghuṣyado raghupatvānaḥ pra jigāta bāhubhiḥ /
sīdatā barhiruru vaḥ sadaskṛtaṃ mādayadhvaṃ maruto madhvo andhasaḥ
imaṃ stomamarhate jātavedase rathamiva saṃ mahemā manīṣayā /
bhadrā hi naḥ pramatirasya saṃsadyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava
aibhiragne sarathaṃ yāhyarvāṅnānārathaṃ vā vibhavo hyaśvāḥ /
patnīvatastriṃśataṃ trīṃśca devān anuṣvadhamā vaha mādayasva
20.14
vayamu tvāmapūrvya sthūraṃ na kaccidbharanto'vasyavaḥ /
vāje citraṃ havāmahe
upa tvā karmann ūtaye sa no yuvograścakrāma yo dhṛṣat/
tvāmiddhyavitāraṃ vavṛmahe sakhāya indra sānasim
yo na idamidaṃ purā pra vasya ānināya tamu va stuṣe /
sakhāya indramūtaye
haryaśvaṃ satpatiṃ carṣaṇīsahaṃ sa hi ṣmā yo amandata /
ā tu naḥ sa vayati gavyamaśvyaṃ stotṛbhyo maghavā śatam
20.15
pra maṃhiṣṭhāya bṛhate bṛhadraye satyaśuṣmāya tavase matiṃ bhare /
apāmiva pravaṇe yasya durdharaṃ rādho viśvāyu śavase apāvṛtam
adha te viśvamanu hāsadiṣṭaya āpo nimneva savanā haviṣmataḥ /
yatparvate na samaśīta haryata indrasya vajraḥ śnathitā hiraṇyayaḥ
asmai bhīmāya namasā samadhvara uṣo na śubhra ā bharā panīyase /
yasya dhāma śravase nāmendriyaṃ jyotirakāri harito nāyase
ime ta indra te vayaṃ puruṣṭuta ye tvārabhya carāmasi prabhūvaso /
nahi tvadanyo girvaṇo giraḥ sadhatkṣoṇīriva prati no harya tadvacaḥ
bhūri ta indra vīryaṃ tava smasyasya stoturmaghavan kāmamā pṛṇa /
anu te dyaurbṛhatī vīryaṃ mama iyaṃ ca te pṛthivī nema ojase
tvaṃ tamindra parvataṃ mahāmuruṃ vajreṇa vajrin parvaśaścakartitha /
avāsṛjo nivṛtāḥ sartavā apaḥ satrā viśvaṃ dadhiṣe kevalaṃ sahaḥ
20.16
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ /
giribhrajo normayo madanto bṛhaspatimabhyarkā anāvan
saṃ gobhiraṅgiraso nakṣamāṇo bhaga ivedaryamaṇaṃ nināya /
jane mitro na dampatī anakti bṛhaspate vājayāśūṃrivājau
sādhvaryā atithinīriṣirā spārhāḥ suvarṇā anavadyarūpāḥ /
bṛhaspatiḥ parvatebhyo vitūryā nirgā ūpe yavamiva sthivibhyaḥ
āpruṣāyan madhunā ṛtasya yonimavakṣipann arka ulkāmiva dyoḥ /
bṛhaspatiruddharann aśmano gā bhūmyā udneva vi tvacaṃ bibheda
apa jyotiṣā tamo antarikṣadudnaḥ śīpālamiva vāta ājat/
bṛhaspatiranumṛśyā valasyābhramiva vāta ā cakra ā gāḥ
yadā valasya pīyato jasuṃ bhedbṛhaspatiragnitapobhirarkaiḥ /
dadbhirna jihvā pariviṣṭamādadāvirnidhīṃrakṛṇodusriyāṇām
bṛhaspatiramata hi tyadāsāṃ nāma svarīṇāṃ sadane guhā yat/
āṇḍeva bhitvā śakunasya garbhamudusriyāḥ parvatasya tmanājat
aśnāpinaddhaṃ madhu paryapaśyan matsyaṃ na dīna udani kṣiyantam /
niṣṭajjabhāra camasaṃ na vṛkṣādbṛhaspatirviraveṇā vikṛtya
soṣāmavindatsa svaḥ so agniṃ so arkeṇa vi babādhe tamāṃsi /
bṛhaspatirgovapuṣo valasya nirmajjānaṃ na parvaṇo jabhāra
himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayadvalo gāḥ /
anānukṛtyamapunaścakāra yātsūryāmāsā mitha uccarātaḥ
abhi śyāvaṃ na kṛśanebhiraśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitaro dyāmapiṃśan /
rātryāṃ tamo adadhurjyotirahan bṛhaspatirbhinadadriṃ vidadgāḥ
idamakarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīranvānonavīti /
bṛhaspatiḥ sa hi gobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sa nṛbhirno vayo dhāt
20.17
acchā ma indraṃ matayaḥ svarvidaḥ sadhrīcīrviśvā uśatīranūṣata /
pari ṣvajante janayo yathā patiṃ maryaṃ na śundhyuṃ maghavānamūtaye
na ghā tvadrigapa veti me manastve itkāmaṃ puruhūta śiśraya /
rājeva dasma ni ṣado'dhi barhiṣyasmintsu some'vapānamastu te
viṣūvṛdindro amuteruta kṣudhaḥ sa idrāyo maghavā vasva īśate /
tasyedime pravaṇe sapta sindhavo vayo vardhanti vṛṣabhasya śuṣmiṇaḥ
vayo na vṛkṣaṃ supalāśamāsadantsomāsa indraṃ mandinaścamūṣadaḥ /
praiṣāmanīkaṃ śavasā davidyutadvidatsvarmanave jyotirāryam
kṛtaṃ na śvaghnī vi cinoti devane saṃvargaṃ yan maghavā sūryaṃ jayat/
na tatte anyo anu vīryaṃ śakan na purāṇo maghavan nota nūtanaḥ
viśaṃviśaṃ maghavā paryaśāyata janānāṃ dhenā avacākaśadvṛṣā /
yasyāha śakraḥ savaneṣu raṇyati sa tīvraiḥ somaiḥ sahate pṛtanyataḥ
āpo na sindhumabhi yatsamakṣarantsomāsa indraṃ kulyā iva hradam /
vardhanti viprā maho asya sādane yavaṃ na vṛṣṭirdivyena dānunā
vṛṣā na kruddhaḥ patayadrajaḥsvā yo aryapatnīrakṛṇodimā apaḥ /
sa sunvate maghavā jīradānave'vindajjyotirmanave haviṣmate
ujjāyatāṃ paraśu jyotiṣā saha bhūyā ṛtasya sudughā purāṇavat/
vi rocatāmaruṣo bhānunā śuciḥ svarna śukraṃ śuśucīta satpatiḥ
gobhiṣṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūta viśvām /
vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākena vṛjanenā jayema
bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghāyoḥ /
indraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyaḥ varivaḥ kṛṇotu
bṛhaspate yuvamindraśca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya /
dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cidyūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
20.18
vayamu tvā taditarthā indra tvāyantaḥ sakhāyaḥ /
kaṇvā ukthebhirjarante
na ghemanyadā papana vajrinn apaso naviṣṭau /
tavedu stomaṃ ciketa
icchanti devāḥ sunvantaṃ na svapnāya spṛhayanti /
yanti pramādamatandrāḥ
vayamindra tvāyavo'bhi pra ṇonumo vṛṣan /
viddhi tvasya no vaso
mā no nide ca vaktave'ryo randhīrarāvne /
tve api kraturmama
tvaṃ varmāsi saprathaḥ puroyodhaśca vṛtrahan /
tvayā prati bruve yujā
20.19
vārtrahatyāya śavase pṛtanāṣāhyāya ca /
indra tvā vartayāmasi
arvācīnaṃ su te mana uta cakṣuḥ śatakrato /
indra kṛṇvantu vāghataḥ
nāmāni te śatakrato viśvābhirgīrbhirīmahe /
indrābhimātiṣāhye
puruṣṭutasya dhāmabhiḥ śatena mahayāmasi /
indrasya carṣaṇīdhṛtaḥ
indraṃ vṛtrāya hantave puruhūtamupa bruve /
bhareṣu vājasātaye
vājeṣu sāsahirbhava tvāmīmahe śatakrato /
indra vṛtrāya hantave
dyumneṣu pṛtanājye pṛtsutūrṣu śravaḥsu ca /
indra sākṣvābhimātiṣu
20.20
śuṣmintamaṃ na ūtaye dyumninaṃ pāhi jāgṛvim /
indra somaṃ śatakrato
indriyāṇi śatakrato yā te janeṣu pañcasu /
indra tāni ta ā vṛṇe
agann indra śravo bṛhaddyumnaṃ dadhiṣva duṣṭaram /
utte śuṣmaṃ tirāmasi
arvāvato na ā gahyatho śakra parāvataḥ /
u loko yaste adriva indreha tata ā gahi
indro aṅgaṃ mahadbhayamabhi ṣadapa cucyavat/
sa hi sthiro vicarṣaṇiḥ
indraśca mṛlayāti no na naḥ paścādaghaṃ naśat/
bhadraṃ bhavāti naḥ puraḥ
indra āśābhyaspari sarvābhyo abhayaṃ karat/
jetā śatrūn vicarṣaṇiḥ
20.21
nyū ṣu vācaṃ pra mahe bharāmahe gira indrāya sadane vivasvataḥ /
nū ciddhi ratnaṃ sasatāmivāvidan na duṣṭutirdraviṇodeṣu śasyate
duro aśvasya dura indra gorasi duro yavasya vasuna inaspatiḥ /
śikṣānaraḥ pradivo akāmakarśanaḥ sakhā sakhibhyastamidaṃ gṛṇīmasi
śacīva indra purukṛddyumattama tavedidamabhitaścekite vasu /
ataḥ saṃgṛbhyābhibhūta ā bhara mā tvāyato jarituḥ kāmamūnayīḥ
ebhirdyubhirsumanā ebhirindubhirnirundhāno amatiṃ gobhiraśvinā /
indreṇa dasyuṃ darayanta indubhiryutadveṣasaḥ samiṣā rabhemahi
samindra rāyā samiṣā rabhemahi saṃ vājebhiḥ puruścandrairabhidyubhiḥ /
saṃ devyā pramatyā vīraśuṣmayā goagrayāśvāvatyā rabhemahi
te tvā madā amadan tāni vṛṣṇyā te somāso vṛtrahatyeṣu satpate /
yatkārave daśa vṛtrāṇyaprati barhiṣmate ni sahasrāṇi barhayaḥ
yudhā yudhamupa ghedeṣi dhṛṣṇuyā purā puraṃ samidaṃ haṃsyojasā /
namyā yadindra sakhyā parāvati nibarhayo namuciṃ nāma māyinam
tvaṃ karañjamuta parṇayaṃ vadhīstejiṣṭhayātithigvasya vartanī /
tvaṃ śatā vaṅgṛdasyābhinatpuro'nānudaḥ pariṣūtā ṛjiśvanā
tvametāṃ janarājño dvirdaśābandhunā suśravasopajagmuṣaḥ /
ṣaṣṭiṃ sahasrā navatiṃ nava śruto ni cakreṇa rathyā duṣpadāvṛṇak
tvamāvitha suśravasaṃ tavotibhistava trāmabhirindra tūrvayāṇam /
tvamasmai kutsamatithigvamāyuṃ mahe rājñe yūne arandhanāyaḥ
ya udṛcīndra devagopāḥ sakhāyaste śivatamā asāma /
tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ
20.22
abhi tvā vṛṣabhā sute sutaṃ sṛjāmi pītaye /
tṛmpā vyaśnuhī madam
mā tvā mūrā aviṣyavo mopahasvāna ā dabhan /
mākīṃ brahmadviṣo vanaḥ
iha tvā goparīṇasā mahe mandantu rādhase /
saro gauro yathā piba
abhi pra gopatiṃ girendramarca yathā vide /
sūnuṃ satyasya satpatim
ā harayaḥ sasṛjrire'ruṣīradhi barhiṣi /
yatrābhi saṃnavāmahe
indrāya gāva āśiraṃ duduhre vajriṇe madhu /
yatsīmupahvare vidat
20.23
ā tū na indra madryagghuvānaḥ somapītaye /
haribhyāṃ yāhyadrivaḥ
satto hotā na ṛtviyastistire barhirānuṣak/
ayujran prātaradrayaḥ
imā brahma brahmavāhaḥ kriyanta ā barhiḥ sīda /
vīhi śūra purolāśam
rārandhi savaneṣu ṇa eṣu stomeṣu vṛtrahan /
uktheṣvindra girvaṇaḥ
matayaḥ somapāmuruṃ rihanti śavasaspatim /
indraṃ vatsaṃ na mātaraḥ
sa mandasvā hyandhaso rādhase tanvā mahe /
na stotāraṃ nide karaḥ
vayamindra tvāyavo haviṣmanto jarāmahe /
uta tvamasmayurvaso
māre asmadvi mumuco haripriyārvāṅyāhi /
indra svadhāvo matsveha
arvāñcaṃ tvā sukhe rathe vahatāmindra keśinā /
ghṛtasnū barhirāsade
20.24
upa naḥ sutamā gahi somamindra gavāśiram /
haribhyāṃ yaste asmayuḥ
tamindra madamā gahi barhiṣṭhāṃ grāvabhiḥ sutam /
kuvin nvasya tṛpṇavaḥ
indramitthā giro mamāchāguriṣitā itaḥ /
āvṛte somapītaye
indraṃ somasya pītaye stomairiha havāmahe /
ukthebhiḥ kuvidāgamat
indra somāḥ sutā ime tān dadhiṣva śatakrato /
jaṭhare vājinīvaso
vidmā hi tvā dhanaṃjayaṃ vājeṣu dadhṛṣaṃ kave /
adhā te sumnamīmahe
imamindra gavāśiraṃ yavāśiraṃ ca naḥ piba /
āgatyā vṛṣabhiḥ sutam
tubhyedindra sva okye somaṃ codāmi pītaye /
eṣa rārantu te hṛdi
tvāṃ sutasya pītaye pratnamindra havāmahe /
kuśikāso avasyavaḥ
20.25
aśvāvati prathamo goṣu gacchati suprāvīrindra martyastavotibhiḥ /
tamitpṛṇakṣi vasunā bhavīyasā sindhumāpo yathābhito vicetasaḥ
āpo na devīrupa yanti hotriyamavaḥ paśyanti vitataṃ yathā rajaḥ /
prācairdevāsaḥ pra ṇayanti devayuṃ brahmapriyaṃ joṣayante varā iva
adhi dvayoradadhā ukthyaṃ vaco yatasrucā mithunā yā saparyataḥ /
asaṃyatto vrate te kṣeti puṣyati bhadrā śaktiryajamānāya sunvate
ādaṅgirāḥ prathamaṃ dadhire vaya iddhāgnayaḥ śamyā ye sukṛtyayā /
sarvaṃ paṇeḥ samavindanta bhojanamaśvāvantaṃ gomantamā paśuṃ naraḥ
yajñairatharvā prathamaḥ pathastate tataḥ sūryo vratapā vena ājani /
ā gā ājaduśanā kāvyaḥ sacā yamasya jātamamṛtaṃ yajāmahe
barhirvā yatsvapatyāya vṛjyate'rko vā ślokamāghoṣate divi /
grāvā yatra vadati karurukthyastasyedindro abhipitveṣu raṇyati
progrāṃ pītiṃ vṛṣṇa iyarmi satyāṃ prayai sutasya haryaśva tubhyam /
indra dhenābhiriha mādayasva dhībhirviśvābhiḥ śacyā gṛṇānaḥ
20.26
yogeyoge tavastaraṃ vājevāje havāmahe /
sakhāya indramūtaye
ā ghā gamadyadi śravatsahasriṇībhirūtibhiḥ /
vājebhirupa no havam
anu pratnasyaukaso huve tuvipratiṃ naram /
yaṃ te pūrvaṃ pitā huve
yuñjanti bradhnamaruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ /
rocante rocanā divi
yuñjanti asya kāmyā harī vipakṣasā rathe /
śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā
ketuṃ kṛṇvann aketave peśo maryā apeśase /
samuṣadbhirajāyathāḥ
20.27
yadindrāhaṃ yathā tvamīśīya vasva eka it/
stotā me goṣakhā syāt
śikṣeyamasmai ditseyaṃ śacīpate manīṣiṇe /
yadahaṃ gopatiḥ syām
dhenuṣṭa indra sūnṛtā yajamānāya sunvate /
gāmaśvaṃ pipyuṣī duhe
na te vartāsti rādhasa indra devo na martyaḥ /
yadditsasi stuto magham
yajña indramavardhayadyadbhūmiṃ vyavartayat/
cakrāṇa opaśaṃ divi
vāvṛdhānasya te vayaṃ viśvā dhanāni jigyuṣaḥ /
ūtimindrā vṛṇīmahe
20.28
vyantarikṣamatiran made somasya rocanā /
indro yadabhinadvalam
udgā ājadaṅgirobhya āviṣkrṇvan guhā satīḥ /
arvāñcaṃ nunude valam
indreṇa rocanā divo dṛlhāni dṛṃhitāni ca /
sthirāṇi na parāṇude
apāmūrmirmadann iva stoma indrājirāyate /
vi te madā arājiṣuḥ
20.29
tvaṃ hi stomavardhana indrāsyukthavardhanaḥ /
stotṝṇāmuta bhadrakṛt
indramitkeśinā harī somapeyāya vakṣataḥ /
upa yajñaṃ surādhasam
apāṃ phenena namuceḥ śira indrodavartayaḥ /
viśvā yadajaya spṛdhaḥ
māyābhirutsisṛpsata indra dyāmārurukṣataḥ /
ava dasyūṃradhūnuthāḥ
asunvāmindra saṃsadaṃ viṣūcīṃ vyanāśayaḥ /
somapā uttaro bhavan
20.30
pra te mahe vidathe śaṃsiṣaṃ harī pra te vanve vanuṣo haryataṃ madam /
ghṛtaṃ na yo haribhiścāru secata ā tvā viśantu harivarpasaṃ giraḥ
hariṃ hi yonimabhi ye samasvaran hinvanto harī divyaṃ yathā sadaḥ /
ā yaṃ pṛṇanti haribhirna dhenava indrāya śūśaṃ harivantamarcata
so asya vajro harito ya āyaso harirnikāmo harirā gabhastyoḥ /
dyumnī suśipro harimanyusāyaka indre ni rūpā haritā mimikṣire
divi na keturadhi dhāyi haryato vivyacadvajro harito na raṃhyā /
tudadahiṃ hariśipro ya āyasaḥ sahasraśokā abhavaddharimbharaḥ
tvaṃtvamaharyathā upastutaḥ pūrvebhirindra harikeśa yajvabhiḥ /
tvaṃ haryasi tava viśvamukthyamasāmi rādho harijāta haryatam
20.31
tā vajriṇaṃ mandinaṃ stomyaṃ mada indraṃ rathe vahato haryatā harī /
purūṇyasmai savanāni haryata indrāya somā harayo dadhanvire
araṃ kāmāya harayo dadhanvire sthirāya hinvan harayo harī turā /
arvadbhiryo haribhirjoṣamīyate so asya kāmaṃ harivantamānaśe
hariśmaśārurharikeśa āyasasturaspeye yo haripā avardhata /
arvadbhiryo haribhirvājinīvasurati viśvā duritā pāriṣaddharī
śruveva yasya hariṇī vipetatuḥ śipre vājāya hariṇī davidhvataḥ /
pra yatkṛte camase marmṛjaddharī pītvā madasya haryatasyāndhasaḥ
uta sma sadna haryatasya pastyoratyo na vājaṃ harivāmacikradat/
mahī ciddhi dhiṣaṇāharyadojasā bṛhadvayo dadhiṣe haryatascidā
20.32
ā rodasī haryamāṇo mahitvā navyaṃnavyaṃ haryasi manma nu priyam /
pra pastyamasura haryataṃ gorāviṣkṛdhi haraye sūryāya
ā tvā haryantaṃ prayujo janānāṃ rathe vahantu hariśipramindra /
pibā yathā pratibhṛtasya madhvo haryan yajñaṃ sadhamāde daśoṇim
apāḥ pūrveṣāṃ harivaḥ sutānāmatho idaṃ savanaṃ kevalaṃ te /
mamaddhi somaṃ madhumantamindra satrā vṛṣaṃ jathara ā vṛṣasva
20.33
apsu dhūtasya harivaḥ pibeha nṛbhiḥ sutasya jaṭharaṃ pṛṇasva /
mimikṣuryamadraya indra tubhyaṃ tebhirvardhasva madamukthavāhaḥ
progrāṃ pītiṃ vṛṣṇa iyarmi satyāṃ prayai sutasya haryaśva tubhyam /
indra dhenābhiriha mādayasva dhībhirviśvābhiḥ śacyā gṛṇānaḥ
ūtī śacīvastava vīryeṇa vayo dadhānā uśija ṛtajñāḥ /
prajāvadindra maṃso duroṇe tasthurgṛṇantaḥ sadhamādyāsaḥ
20.34
yo jāta eva prathamo manasvān devo devān kratunā paryamūṣat/
yasya śuṣmādrodasī abhyasetāṃ nṛmṇasya mahnā sa janāsa indraḥ
yaḥ pṛthivīṃ vyathamānāmadṛṃhadyaḥ parvatān prakupitāmaramṇāt/
yo antarikṣaṃ vimame varīyo yo dyāmastabhnātsa janāsa indraḥ
yo hatvāhimariṇātsapta sindhūn yo gā udājadapadhā valasya /
yo aśmanorantaragniṃ jajāna saṃvṛksamatsu sa janāsa indraḥ
yenemā viśvā cyavanā kṛtāni yo dāsaṃ varṇamadharaṃ guhākaḥ /
śvaghnīva yo jigīvāṃ lakṣamādadaryaḥ puṣṭāni sa janāsa indraḥ
yaṃ smā pṛcchanti kuha seti ghoramutemāhurnaiṣo astītyenam /
so aryaḥ puṣṭīrvija ivā mināti śradasmai dhatta sa janāsa indraḥ
yo radhrasya coditā yaḥ kṛśasya yo brahmaṇo nādhamānasya kīreḥ /
yuktagrāvṇo yo'vitā suśipraḥ sutasomasya sa janāsa indraḥ
yasyāśvāsaḥ pradiśi yasya gāvo yasya grāmā yasya viśve rathāsaḥ /
yaḥ sūryaṃ ya uṣasaṃ jajāna yo apāṃ netā sa janāsa indraḥ
yaṃ krandasī saṃyatī vihvayete pare'vare ubhayā amitrāḥ /
samānaṃ cidrathamātasthivāṃsā nānā havete sa janāsa indraḥ
yasmān na ṛte vijayante janāso yaṃ yudhyamānā avase havante /
yo viśvasya pratimānaṃ babhūva yo acyutacyutsa janāsa indraḥ
yaḥ śasvato mahyeno dadhānān amanyamānāṃ charvā jaghāna /
yaḥ śardhate nānudadāti śṛdhyāṃ yo dasyorhantā sa janāsa indraḥ
yaḥ śambharaṃ parvateṣu kṣiyantaṃ catvāriṃśyāṃ śaradyanvavindat/
ojāyamānaṃ yo ahiṃ jaghāna dānuṃ śayānaṃ sa janāsa indraḥ
yaḥ śambharaṃ paryataratkasībhiryo'cārukāsnāpibatsutasya /
antargirau yajamānaṃ bahuṃ janaṃ yasminn āmūrchatsa janāsa indraḥ
yaḥ saptaraśmirvṛṣabhastuviṣmān avāsṛjatsartave sapta sindhūn /
yo rauhiṇamasphuradvajrabāhurdyāmārohantaṃ sa janāsa indraḥ
dyāvā cidasmai pṛthivī mamete śuṣmāccidasya parvatā bhayante /
yaḥ somapā nicito vajrabāhuryo vajrahastaḥ sa janāsa indraḥ
yaḥ sunvantamavati yaḥ pacantaṃ yaḥ śaṃsantaṃ yaḥ śaśamānamūtī /
yasya brahma vardhanaṃ yasya somo yasyedaṃ rādhaḥ sa janāsa indraḥ
jāto vyakhyatpitrorupasthe bhuvo na veda janituḥ parasya /
staviṣyamāṇo no yo asmadvratā devānāṃ sa janāsa indraḥ
yaḥ somakāmo haryaśvaḥ sūriryasmādrejante bhuvanāni viśvā /
yo jaghāna śambaraṃ yaśca śuṣṇaṃ ya ekavīraḥ sa janāsa indraḥ
yaḥ sunvate pacate dudhra ā cidvājaṃ dardarṣi sa kilāsi satyaḥ /
vayaṃ ta indra viśvaha priyāsaḥ suvīrāso vidathamā vadema
20.35
asmā idu pra tavase turāya prayo na harmi stomaṃ māhināya /
ṛcīṣamāyādhrigava ohamindrāya brahmāṇi rātatamā
asmā idu praya iva pra yaṃsi bharāmyāngūṣaṃ bādhe suvṛkti /
indrāya hṛdā manasā manīṣā pratnāya patye dhiyo marjayanta
asmā idu tyamupamaṃ svarṣāṃ bharāmyāṅgūṣamāsyena /
maṃhiṣṭhamachoktibhirmatīnāṃ suvṛktibhiḥ sūriṃ vāvṛdhadhyai
asmā idu stomaṃ saṃ hinomi rathaṃ na taṣṭeva tatsināya /
giraśca girvāhase suvṛktīndrāya viśvaminvaṃ medhirāya
asmā idu saptimiva śravasyendrāyārkaṃ juhvā samañje /
vīraṃ dānaukasaṃ vandadhyai purāṃ gūrtaśravasaṃ darmāṇam
asmā idu tvaṣṭā takṣadvajraṃ svapastamaṃ svaryaṃ raṇāya /
vṛtrasya cidvidadyena marma tujann īśānastujatā kiyedhāḥ
asyedu mātuḥ savaneṣu sadyo mahaḥ pituṃ papivāṃ cārvannā /
muṣāyadviṣṇuḥ pacataṃ sahīyān vidhyadvarāhaṃ tiro adrimastā
asmā idu gnāściddevapatnīrindrāyārkamahihatya ūvuḥ /
pari dyāvāpṛthivī jabhra urvī nāsya te mahimānaṃ pari ṣṭaḥ
asyedeva pra ririce mahitvaṃ divaspṛthivyāḥ paryantarikṣāt/
svarālindro dama ā viśvagūrtaḥ svariramatro vavakṣe raṇāya
asyedeva śavasā śuśantaṃ vi vṛścadvajreṇa vṛtramindraḥ /
gā na vrāṇā avanīramuñcadabhi śravo dāvane sacetāḥ
asyedu tveṣasā ranta sindhavaḥ pari yadvajreṇa sīmayacchat/
īśānakṛddāśuṣe daśasyan turvītaye gādhaṃ turvaṇiḥ kaḥ
asmā idu pra bharā tūtujāno vṛtrāya vajramīśānaḥ kiyedhāḥ /
gorna parva vi radā tiraśceṣyann arṇāṃsyapāṃ caradhyai
asyedu pra brūhi pūrvyāṇi turasya karmāṇi navya ukthaiḥ /
yudhe yadiṣṇāna āyudhānyṛghāyamāṇo niriṇāti śatrūn
asyedu bhiyā girayaśca dṛlhā dyāvā ca bhūmā januṣastujete /
upo venasya joguvāna oṇiṃ sadyo bhuvadvīryāya nodhāḥ
asmā idu tyadanu dāyyeṣāmeko yadvavne bhūrerīśānaḥ /
praitaśaṃ sūrye paspṛdhānaṃ sauvaśvye suṣvimāvadindraḥ
evā te hāriyojanā suvṛktīndra brahmāṇi gotamāso akran /
aiṣu viśvapeśasaṃ dhiyaṃ dhāḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt
20.36
ya eka iddhavyaścarṣaṇīnāmindraṃ taṃ gīrbhirabhyarca ābhiḥ /
yaḥ patyate vṛṣabho vṛṣṇyāvāntsatyaḥ satvā purumāyaḥ sahasvān
tamu naḥ pūrve pitaro navagvāḥ sapta viprāso abhi vājayantaḥ /
nakṣaddābhaṃ taturiṃ parvateṣṭhāmadroghavācaṃ matibhiḥ śaviṣṭham
tamīmahe indramasya rāyaḥ puruvīrasya nṛvataḥ purukṣoḥ /
yo aṣkṛdhoyurajaraḥ svarvān tamā bhara harivo mādayadhyai
tan no vi voco yadi te purā cijjaritāra ānaśuḥ sumnamindra /
kaste bhāgaḥ kiṃ vayo dudhra khiduḥ puruhūta purūvaso'suraghnaḥ
taṃ pṛcchantī vajrahastaṃ ratheṣṭhāmindraṃ vepī vakvarī yasya nū gīḥ /
tuvigrābhaṃ tuvikūrmiṃ rabhodāṃ gātumiṣe nakṣate tumramaccha
ayā ha tyaṃ māyayā vāvṛdhānaṃ manojuvā svatavaḥ parvatena /
acyutā cidvīlitā svojo rujo vi dṛlhā dhṛṣatā virapśin
taṃ vo dhiyā navyasyā śaviṣṭhaṃ pratnaṃ pratnavatparitaṃsayadhyai /
sa no vakṣadanimānaḥ suvahnendro viśvānyati durgahāṇi
ā janāya druhvaṇe pārthivāni divyāni dīpayo'ntarikṣā /
tapā vṛṣan viśvataḥ śociṣā tān brahmadviṣe śocaya kṣāmapaśca
bhuvo janasya divyasya rājā pārthivasya jagatastveṣasaṃdṛk/
dhiṣva vajraṃ dakṣiṇa indra haste viśvā ajurya dayase vi māyāḥ
ā saṃyatamindra ṇaḥ svastiṃ śatrutūryāya bṛhatīmamṛdhrām /
yayā dāsānyāryāṇi vṛtrā karo vajrintsutukā nāhuṣāṇi
sa no niyudbhiḥ puruhūta vedho viśvavārābhirā gahi prayajyo /
na yā adevo varate na deva ābhiryāhi tūyamā madryadrik
20.37
yastigmaśṛṅgo vṛṣabho na bhīmaḥ ekaḥ kṛṣṭīścyavayati pra viśvāḥ /
yaḥ śaśvato adāśuṣo gayasya prayantāsi suṣvitarāya vedaḥ
tvaṃ ha tyadindra kutsamāvaḥ śuśrūṣamāṇastanvā samarye /
dāsaṃ yacśuṣṇaṃ kuyavaṃ nyasmā arandhaya ārjuneyāya śikṣan
tvaṃ dhṛṣṇo dhṛṣatā vītahavyaṃ prāvo viśvābhirūtibhiḥ sudāsam /
pra paurukutsiṃ trasadasyumāvaḥ kṣetrasātā vṛtrahatyeṣu pūrum
tvaṃ nṛbhirnṛmaṇo devavītau bhūrīṇi vṛtrā haryaśva haṃsi /
tvaṃ ni dasyuṃ cumuriṃ dhuniṃ cāsvāpayo dabhītaye suhantu
tava cyautnāni vajrahasta tāni nava yatpuro navatiṃ ca sadyaḥ /
niveśane śatatamāviveṣīrahaṃ ca vṛtraṃ namucimutāhan
sanā tā ta indra bhojanāni rātahavyāya dāśuṣe sudāse /
vṛṣṇe te harī vṛṣaṇā yunajmi vyantu brahmāṇi puruśāka vājam
mā te asyāṃ sahasāvan pariṣṭāvaghāya bhūma harivaḥ parādau /
trāyasva no'vṛkebhirvarūthaistava priyāsaḥ sūriṣu syāma
priyāsa itte maghavann abhiṣṭau naro madema śaraṇe sakhāyaḥ /
ni turvaśaṃ ni yādvaṃ śiśīhyatithigvāya śaṃsyaṃ kariṣyan
sadyaścin nu te maghavann abhiṣṭau naraḥ śaṃsantyukthaśāsa ukthā /
ye te havebhirvi paṇīṃradāśann asmān vṛṇīṣva yujyāya tasmai
ete stomā narāṃ nṛtama tubhyamasmadryañco dadato maghāni /
teṣāmindra vṛtrahatye śivo bhūḥ sakhā ca śūro'vitā ca nṛṇām
nū indra śūra stavamāna ūtī brahmajūtastanvā vāvṛdhasva /
upa no vājān mimīhyupa stīn yuyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
20.38
ā yāhi suṣumā hi ta indra somaṃ pibā imam /
edaṃ barhiḥ sado mama
ā tvā brahmayujā harī vahatāmindra keśinā /
upa brahmāṇi naḥ śṛṇu
brahmāṇastvā vayaṃ yujā somapāmindra sominaḥ /
sutāvanto havāmahe
indramidgāthino bṛhadindramarkebhirarkiṇaḥ /
indraṃ vāṇīranūṣata
indra iddharyoḥ sacā saṃmiśla ā vacoyujā /
indro vajrī hiraṇyayaḥ
indro dīrghāya cakṣasa ā sūryaṃ rohayaddivi /
vi gobhiradrimairayat
20.39
indraṃ vo viśvataspari havāmahe janebhyaḥ /
asmākamastu kevalaḥ
vyantarikṣamatiran made somasya rocanā /
indro yadabhinadvalam
udgā ājadaṅgirobhya āviṣkṛṇvan guhā satīḥ /
arvāñcaṃ nunude valam
indreṇa rocanā divo dṛlhāni dṛṃhitāni ca /
sthirāṇi na parāṇude
apāmūrmirmadann iva stoma indrājirāyate /
vi te madā arājiṣuḥ
20.40
indreṇa saṃ hi dṛkṣase saṃjagmāno abibhyuṣā /
mandū samānavarcasā
anavadyairabhidyubhirmakhaḥ sahasvadarcati /
gaṇairindrasya kāmyaiḥ
ādaha svadhāmanu punargarbhatvamerire /
dadhānā nāma yajñiyam
20.41
indro dadhīco asthabhirvṛtrāṇyapratiṣkutaḥ /
jaghāna navatīrnava
icchan aśvasya yacchiraḥ parvateṣvapaśritam /
tadvidaccharyaṇāvati
atrāha goramanvata nāma tvaṣṭurapīcyam /
itthā candramaso gṛhe
20.42
vācamaṣṭāpadīmahaṃ navasraktimṛtaspṛśam /
indrātpari tanvaṃ mame
anu tvā rodasī ubhe krakṣamāṇamakṛpetām /
indra yaddasyuhābhavaḥ
uttiṣṭhann ojasā saha pītvī śipre avepayaḥ /
somamindra camū sutam
20.43
bhindhi viśvā apa dviṣaḥ bādho jahī mṛdhaḥ /
vasu spārhaṃ tadā bhara
yadvīlāvindra yatsthire yatparśāne parābhṛtam /
vasu spārhaṃ tadā bhara
yasya te viśvamānuṣo bhūrerdattasya vedati /
vasu spārhaṃ tadā bhara
20.44
pra samrājaṃ carṣaṇīnāmindraṃ stotā navyaṃ gīrbhiḥ /
naraṃ nṛṣāhaṃ maṃhiṣṭham
yasminn ukthāni raṇyanti viśvāni ca śravasya /
apāmavo na samudre
taṃ suṣṭutyā vivāse jyeṣṭharājaṃ bhare kṛtnum /
maho vājinaṃ sanibhyaḥ
20.45
ayamu te samatasi kapota iva garbhadhim /
vacastaccin na ohase
stotraṃ rādhānāṃ pate girvāho vīra yasya te /
vibhūtirastu sūnṛtā
ūrdhvastiṣṭhā na ūtaye'smin vāje śatakrato /
samanyeṣu bravāvahai
20.46
praṇetāraṃ vasyo achā kartāraṃ jyotiḥ samatsu /
sāsahvāṃsaṃ yudhāmitrān
sa naḥ papriḥ pārayāti svasti nāvā puruhūtaḥ /
indro viśvā ati dviṣaḥ
sa tvaṃ na indra vājobhirdaśasyā ca gātuyā ca /
achā ca naḥ sumnaṃ neṣi
20.47
tamindraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave /
sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat
indraḥ sa dāmane kṛta ojiṣṭhaḥ sa made hitaḥ /
dyumnī ślokī sa somyaḥ
girā vajro na saṃbhṛtaḥ sabalo anapacyutaḥ /
vavakṣa ṛṣvo astṛtaḥ
indramidgāthino bṛhadindramarkebhirarkiṇaḥ /
indraṃ vāṇīranūṣata
indra iddharyoḥ sacā saṃmiśla ā vacoyujā /
indro vajrī hiraṇyayaḥ
indro dīrghāya cakṣasa ā sūryaṃ rohayaddivi /
vi gobhiradrimairayat
ā yāhi suṣumā hi ta indra somaṃ pibā imam /
edaṃ barhiḥ sado mama
ā tvā brahmayujā harī vahatāmindra keśinā /
upa brahmāṇi naḥ śṛṇu
brahmāṇastvā vayaṃ yujā somapāmindra sominaḥ /
sutāvanto havāmahe
yuñjanti bradhnamaruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ /
rocante rocanā divi
yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasā rathe /
śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā
ketuṃ kṛṇvann aketave peśo maryā apeśase /
samuṣadbhirajāyathāḥ
udu tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ /
dṛśe viśvāya sūryam
apa tye tāyavo yathā nakṣatrā yantyaktubhiḥ /
sūrāya viśvacakṣase
adṛśrann asya ketavo vi raśmayo janāmanu /
bhrājanto agnayo yathā
taraṇirviśvadarśato jyotiṣkṛdasi sūrya /
viśvamā bhāsi rocana
pratyaṅdevānāṃ viśaḥ pratyaṅṅudeṣi mānuṣīḥ /
pratyaṅviśvaṃ svardṛśe
yenā pāvaka cakṣasā bhuraṇyantaṃ janāmanu /
tvaṃ varuṇa paśyasi
vi dyāmeṣi rajaspṛthvaharmimāno aktubhiḥ /
paśyaṃ janmāni sūrya
sapta tvā harito rathe vahanti deva sūrya /
śociṣkeśaṃ vicakṣaṇam
ayukta sapta śundhyuvaḥ sūro rathasya naptyaḥ /
tābhiryāti svayuktibhiḥ
20.48
abhi tvā varcasā giraḥ siñcantyā caraṇyuvaḥ /
abhi vatsaṃ na dhenavaḥ
tā arṣanti śubhriyaḥ pṛñcatīrvarcasā payaḥ /
jātaṃ janiryathā hṛdā
vajrāpavasādhyaḥ kīrtirmriyamāṇamāvahan /
mahyamāyurghṛtaṃ payaḥ
āyaṃ gauḥ pṛśnirakramīdasadan mātaraṃ puraḥ /
pitaraṃ ca prayantsvaḥ
antaścarati rocanā asya prāṇādapānataḥ /
vyakhyan mahiṣaḥ svaḥ
triṃśaddhāmā vi rājati vākpataṅgo aśiśriyat/
prati vastorahardyubhiḥ
20.49
yacchakrā vācamāruhann antarikṣaṃ siṣāsathaḥ /
saṃ devā amadan vṛṣā
śakro vācamadhṛṣṭāyoruvāco adhṛṣṇuhi /
maṃhiṣṭha ā madardivi
śakro vācamadhṛṣṇuhi dhāmadharman vi rājati /
vimadan barhirāsaran
taṃ vo dasmamṛtīṣahaṃ vasormandānamandhasaḥ /
abhi vatsaṃ na svasareṣu dhenava indraṃ gīrbhirnavāmahe
dyukṣaṃ sudānuṃ taviṣībhirāvṛtaṃ giriṃ na purubhojasam /
kṣumantaṃ vājaṃ śatinaṃ sahasriṇaṃ makṣū gomantamīmahe
tattvā yāmi suvīryaṃ tadbrahma pūrvacittaye /
yenā yatibhyo bhṛgave dhane hite yena praskaṇvamāvitha
yenā samudramasṛjo mahīrapastadindra vṛṣṇi te śavaḥ /
sadyaḥ so asya mahimā na saṃnaśe yaṃ kṣoṇīranucakrade
20.50
kan navyo atasīnāṃ turo gṛṇīta martyaḥ /
nahī nvasya mahimānamindriyaṃ svargṛṇanta ānaśuḥ
kadu stuvanta ṛtayanta devata ṛṣiḥ ko vipra ohate /
kadā havaṃ maghavann indra sunvataḥ kadu stuvata ā gamaḥ
20.51
abhi pra vaḥ surādhasamindramarca yathā vide /
yo jaritṛbhyo maghavā purūvasuḥ sahasreṇeva śikṣati
śatānīkeva pra jigāti dhṛṣṇuyā hanti vṛtrāṇi dāśuṣe /
gireriva pra rasā asya pinvire datrāṇi purubhojasaḥ
pra su śrutaṃ surādhasamarcā śakramabhiṣṭaye /
yaḥ sunvate stuvate kāmyaṃ vasu sahasreṇeva maṃhate
śatānīkā hetayo asya duṣṭarā indrasya samiṣo mahīḥ /
girirna bhujmā maghatsu pinvate yadīṃ sutā amandiṣuḥ
20.52
vayaṃ gha tvā sutāvanta āpo na vṛktabarhiṣaḥ /
pavitrasya prasravaṇeṣu vṛtrahan pari stotāra āsate
svaranti tvā sute naro vaso nireka ukthinaḥ /
kadā sutaṃ tṛṣāṇa oka ā gama indra svabdīva vaṃsagaḥ
kaṇvebhirdhṛṣṇavā dhṛsadvājaṃ darṣi sahasriṇam /
piśaṅgarūpaṃ maghavan vicarṣaṇe makṣū gomantamīmahe
20.53
ka īṃ veda sute sacā pibantaṃ kadvayo dadhe /
ayaṃ yaḥ puro vibhinattyojasā mandānaḥ śipryandhasaḥ
dānā mṛgo na vāraṇaḥ purutrā carathaṃ dadhe /
nakiṣṭvā ni yamadā sute gamo mahāścarasyojasā
ya ugraḥ sann aniṣṭṛta sthiro raṇāya saṃskṛtaḥ /
yadi stoturmaghavā śṛṇavaddhavaṃ nendro yoṣatyā gamat
20.54
viśvāḥ pṛtanā abhibhūtaraṃ naraṃ sajūstatakṣurindraṃ jajanuśca rājase /
kratvā variṣṭhaṃ vara āmurimutogramojiṣṭhaṃ tavasaṃ tarasvinam
samīṃ rebhāso asvarann indraṃ somasya pītaye /
svarpatiṃ yadīṃ vṛdhe dhṛtavrato hyojasā samūtibhiḥ
nemiṃ namanti cakṣasā meṣaṃ viprā abhisvarā /
sudītayo vo adruho'pi karṇe tarasvinaḥ samṛkvabhiḥ
20.55
tamindraṃ johavīmi maghavānamugraṃ satrā dadhānamapratiṣkutaṃ śavāṃsi /
maṃhiṣṭho gīrbhirā ca yajñiyo vavartadrāye no viśvā supathā kṛṇotu vajrī
yā indra bhuja ābharaḥ svarvāmasurebhyaḥ /
stotāramin maghavann asya vardhaya ye ca tve vṛktabarhiṣaḥ
yamindra dadhiṣe tvamaśvaṃ gāṃ bhāgamavyayam /
yajamāne sunvati dakṣiṇāvati tasmin taṃ dhehi mā paṇau
20.56
indro madāya vāvṛdhe śavase vṛtrahā nṛbhiḥ /
tamin mahatsvājiṣūtemarbhe havāmahe sa vājeṣu pra no'viṣat
asi hi vīra senyo'si bhūri parādadiḥ /
asi dabhrasya cidvṛdho yajamānāya śikṣasi sunvate bhūri te vasu
yadudīrata ājayo dhṛṣṇave dhīyate dhanā /
yukṣvā madacyutā harī kaṃ hanaḥ kaṃ vasau dadho'smāmindra vasau dadhaḥ
mademade hi no dadiryūthā gavāmṛjukratuḥ /
saṃ gṛbhāya puru śatobhayāhastyā vasu śiśīhi rāya ā bhara
mādayasva sute sacā śavase śūra rādhase /
vidmā hi tvā purūvasumupa kāmāntsasṛjmahe'thā no'vitā bhava
ete ta indra jantavo viśvaṃ puṣyanti vāryam /
antarhi khyo janānāmaryo vedo adāśuṣāṃ teṣāṃ no veda ā bhara
20.57
surūpakṛtnumūtaye sudughāmiva goduhe /
juhūmasi dyavidyavi
upa naḥ savanā gahi somasya somapāḥ piba /
godā idrevato madaḥ
athā te antamānāṃ vidyāma sumatīnām /
mā no ati khya ā gahi
śuṣmintamaṃ na ūtaye dyumninaṃ pāhi jāgṛvim /
indra somaṃ śatakrato
indriyāṇi śatakrato yā te janeṣu pañcasu /
indra tāni ta ā vṛṇe
agann indra śravo bṛhaddyumnaṃ dadhiṣva duṣṭaram /
utte śuṣmaṃ tirāmasi
arvāvato na ā gahyatho śakra parāvataḥ /
u loko yaste adriva indreha tata ā gahi
indro aṅga mahadbhayamabhī ṣadapa cucyavat/
sa hi sthiro vicarṣaniḥ
indraśca mṛlayāti no na naḥ paścādaghaṃ naśat/
bhadraṃ bhavāti naḥ puraḥ
indra āśābhyaspari sarvābhyo abhayaṃ karat/
jetā śatrūn vicarṣaṇiḥ
ka īṃ veda sute sacā pibantaṃ kadvayo dadhe /
ayaṃ yaḥ puro vibhinattyojasā mandānaḥ śipryandhasaḥ
dānā mṛgo na vāraṇaḥ purutrā carathaṃ dadhe /
nakiṣṭvā ni yamadā sute gamo mahāṃścarasyojasā
ya ugraḥ sann aniṣṭṛta sthiro raṇāya saṃskṛtaḥ /
yadi stoturmaghavā śṛṇavaddhavaṃ nendro yoṣatyā gamat
vayaṃ gha tvā sutāvanta āpo na vṛktabarhiṣaḥ /
pavitrasya prasravaṇeṣu vṛtrahan pari stotāra āsate
svaranti tvā sute naro vaso nireka ukthinaḥ /
kadā sutaṃ tṛṣāṇa oka ā gama indra svabdīva vaṃsagaḥ
kaṇvebhirdhṛṣṇavā dhṛṣadvājaṃ darṣi sahasriṇam /
piśaṅgarūpaṃ maghavan vicarṣaṇe makṣū gomantamīmahe
20.58
śrāyanta iva sūryaṃ viśvedindrasya bhakṣata /
vasūni jāte janamāna ojasā prati bhāgaṃ na dīdhima
anarśarātiṃ vasudāmupa stuhi bhadrā indrasya rātayaḥ /
so asya kāmaṃ vidhato na roṣati mano dānāya codayan
baṇmahāmasi sūrya baḍāditya mahāmasi /
mahaste sato mahimā panasyate'ddhā deva mahāmasi
baṭsūrya śravasā mahāmasi satrā deva mahāmasi /
mahnā devānāmasuryaḥ purohito vibhu jyotiradābhyam
20.59
udu tye madhu mattamā gira stomāsa īrate /
satrājito dhanasā akṣitotayo vājayanto rathā iva
kaṇvā iva bhṛgavaḥ sūrya iva viśvamiddhītamānaśuḥ /
indraṃ stomebhirmahayanta āyavaḥ priyamedhāso asvaran
udin nvasya ricyate'ṃśo dhanaṃ na jigyusaḥ /
ya indro harivān na dabhanti taṃ ripo dakṣaṃ dadhāti somini
mantramakharvaṃ sudhitaṃ supeśasaṃ dadhāta yajñiyeṣvā /
pūrvīścana prasitayastaranti taṃ ya indre karmaṇā bhuvat
20.60
evā hyasi vīrayurevā śūra uta sthiraḥ /
evā te rādhyaṃ manaḥ
evā rātistuvīmagha viśvebhirdhāyi dhātṛbhiḥ /
aghā cidindra me sacā
mo ṣu brahmeva tandrayurbhuvo vājānāṃ pate /
matsvā sutasya gomataḥ
evā hyasya sūnṛtā virapśī gomatī mahī /
pakvā śākhā na dāśuṣe
evā hi te vibhūtaya ūtaya indra māvate /
sadyaścitsanti dāśuṣe
evā hyasya kāmyā stoma ukthaṃ ca śaṃsyā /
indrāya somapītaye
20.61
taṃ te madaṃ gṛṇīmasi vṛṣaṇaṃ pṛtsu sāsahim /
u lokakṛtnumadrivo hariśriyam
yena jyotīmṣyāyave manave ca viveditha /
mandāno asya barhiṣo vi rājasi
tadadyā citta ukthino'nu ṣṭuvanti pūrvathā /
vṛṣapatnīrapo jayā divedive
taṃ vabhi pra gāyata puruhūtaṃ puruṣṭutam /
indraṃ gīrbhistaviṣamā vivāsata
yasya dvibarhaso bṛhatsaho dādhāra rodasī /
girīṃrajrāmapaḥ svarvṛṣatvanā
sa rājasi puruṣṭutameko vṛtrāṇi jighnase /
indra jaitrā śravasya ca yantave
20.62
vayamu tvāmapūrvya sthūraṃ na kaccidbharanto'vasyavaḥ /
vāje citraṃ havāmahe
upa tvā karmann ūtaye sa no yuvograścakrāma yo dhṛṣat/
tvāmiddhyavitāraṃ vavṛmahe sakhāya indra sānasim
yo na idamidaṃ purā pra vasya ānināya tamu va stuṣe /
sakhāya indramūtaye
haryaśvaṃ satpatiṃ carṣaṇīsahaṃ sa hi ṣmā yo amandata /
ā tu naḥ sa vayati gavyamaśvyaṃ stotṛbhyo maghavā śatam
indrāya sāma gāyata viprāya bṛhate bṛhat/
dharmakṛte vipaścite panasyave
tvamindrābhibhūrasi tvaṃ sūryamarocayaḥ /
viśvakarmā viśvadevo mahāmasi
vibhrājaṃ jyotiṣā svaragacho rocanaṃ divaḥ /
devāsta indra sakhyāya yemire
taṃ vabhi pra gāyata puruhūtaṃ puruṣṭutam /
indraṃ gīrbhistaviṣamā vivāsata
yasya dvibarhaso bṛhatsaho dādhāra rodasī /
girīṃrajrāmapaḥ svarvṛṣatvanā
sa rājasi puruṣṭutameko vṛtrāṇi jighnase /
indra jaitra śravasya ca yantave
20.63
imā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāmendraśca viśve ca devāḥ /
yajñaṃ ca nastanvaṃ ca prajāṃ cādityairindraḥ saha cīkḷpāti
ādityairindraḥ sagaṇo marudbhirasmākaṃ bhūtvavitā tanūnām /
hatvāya devā asurān yadāyan devā devatvamabhirakṣamāṇāḥ
pratyañcamarkamanayaṃ chacībhirāditsvadhāmiṣirāṃ paryapaśyan /
ayā vājaṃ devahitaṃ sanema madema śatahimāḥ suvīrāḥ
ya eka idvidayate vasu martāya dāśuṣe /
īśāno apratiṣkuta indro aṅga
kadā martamarādhasaṃ padā kṣumpamiva sphurat/
kadā naḥ śuśravadgira indro aṅga
yaściddhi tvā bahubhya ā sutāvāmāvivāsati /
ugraṃ tatpatyate śava indro aṅga
ya indra somapātamo madaḥ śaviṣṭha cetati /
yenā haṃsi nyattriṇaṃ tamīmahe
yenā daśagvamadhriguṃ vepayantaṃ svarṇaram /
yenā samudramāvithā tamīmahe
yena sindhuṃ mahīrapo rathāmiva pracodayaḥ /
panthāmṛtasya yātave tamīmahe
20.64
endra no gadhi priyaḥ satrājidagohyaḥ /
girirna viśvataspṛthuḥ patirdivaḥ
abhi hi satya somapā ubhe babhūtha rodasī /
indrāsi sunvato vṛdhaḥ patirdivaḥ
tvaṃ hi śaśvatīnāmindra dartā purāmasi /
hantā dasyormanorvṛdhaḥ patirdivaḥ
edu madhvo madintaraṃ siñca vādhvaryo andhasaḥ /
evā hi vīra stavate sadāvṛdhaḥ
indra sthātarharīṇāṃ nakiṣte pūrvyastutim /
udānaṃśa śavasā na bhandanā
taṃ vo vājānāṃ patimahūmahi śravasyavaḥ /
aprāyubhiryajñebhirvāvṛdhenyam
20.65
eto nvindraṃ stavāma sakhāya stomyaṃ naram /
kuṣṭīryo viśvā abhyastyeka it
agorudhāya gaviṣe dyukṣāya dasmyaṃ vacaḥ /
ghṛtātsvādīyo madhunaśca vocata
yasyāmitāni vīryā na rādhaḥ paryetave /
jyotirna viśvamabhyasti dakṣiṇā
20.66
stuhīndraṃ vyaśvavadanūrmiṃ vājinaṃ yamam /
aryo gayaṃ maṃhamānaṃ vi dāśuṣe
evā nūnamupa stuhi vaiyaśva daśamaṃ navam /
suvidvāṃsaṃ carkṛtyaṃ caraṇīnām
vetthā hi nirṛtīnāṃ vajrahasta parivṛjam /
aharahaḥ śundhyuḥ paripadāmiva
20.67
vanoti hi sunvan kṣayaṃ parīṇasaḥ sunvāno hi ṣmā yajatyava dviṣo devānāmava dviṣaḥ /
sunvāna itsiṣāsati sahasrā vājyavṛtaḥ /
sunvānāyendro dadātyābhuvaṃ rayiṃ dadātyābhuvam
mo ṣu vo asmadabhi tāni pauṃsyā sanā bhūvan dyumnāni mota jāriṣurasmatpurota jāriṣuḥ /
yadvaścitraṃ yugeyuge navyaṃ ghoṣādamartyam /
asmāsu tan maruto yacca duṣṭaraṃ didhṛtā yacca duṣṭaram
agniṃ hotāraṃ manye dāsvantaṃ vasuṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ vipraṃ na jātavedasam /
ya ūrdhvayā svadhvaro devo devācyā kṛpā /
ghṛtasya vibhrāṣṭimanu vaṣṭi śociṣājuhvānasya sarpiṣaḥ
yajñaiḥ saṃmiślāḥ pṛṣatībhirṛṣṭibhiryāmaṃ chubhrāso añjiṣu priyā uta /
āsadyā barhirbharatasya sūnavaḥ potrādā somaṃ pibatā divo naraḥ
ā vakṣi devāmiha vipra yakṣi cośan hotarni ṣadā yoniṣu triṣu /
prati vīhi prasthitaṃ somyaṃ madhu pibāgnīdhrāttava bhāgasya tṛsṇuhi
eṣa sya te tanvo nṛmṇavardhanaḥ saha ojaḥ pradivi bāhvorhitaḥ /
tubhyaṃ suto maghavan tubhyamābhṛtastvamasya brāhmaṇādā tṛpatpiba
yamu pūrvamahuve tamidaṃ huve sedu havyo dadiryo nāma patyate /
adhvaryubhiḥ prasthitaṃ somyaṃ madhu potrātsomaṃ draviṇodaḥ piba ṛtubhiḥ
20.68
surūpakṛtnumūtaye sudughāmiva goduhe /
juhūmasi dyavidyavi
upa naḥ savanā gahi somasya somapāḥ piba /
godā idrevato madaḥ
athā te antamānāṃ vidyāma sumatīnām /
mā no ati khya ā gahi
parehi vigramastṛtamindraṃ pṛchā vipaścitam /
yaste sakhibhya ā varam
uta bruvantu no nido niranyataścidārata /
dadhānā indra idduvaḥ
uta naḥ subhagāmarirvoceyurdasma kṛṣṭayaḥ /
syāmedindrasya śarmaṇi
emāśumāśave bhara yajñaśriyaṃ nṛmādanam /
patayan mandayatsakham
asya pītvā śatakrato ghano vṛtrāṇāmabhavaḥ /
prāvo vājeṣu vājinam
taṃ tvā vājeṣu vājinaṃ vājayāmaḥ śatakrato /
dhanānāmindra sātaye
yo rāyo'vanirmahāntsupāraḥ sunvataḥ sakhā /
tasmā indrāya gāyata
ā tvetā ni ṣīdatendramabhi pra gāyata /
sakhāya stomavāhasaḥ
purūtamaṃ purūṇāmīśānaṃ vāryāṇām /
indraṃ some sacā sute
20.69
sa ghā no yoga ā bhuvatsa rāye sa puraṃdhyām /
gamadvājebhirā sa naḥ
yasya saṃsthe na vṛṇvate harī samatsu śatravaḥ /
tasmā indrāya gāyata
sutapāvne sutā ime śucayo yanti vītaye /
somāso dadhyāśiraḥ
tvaṃ sutasya pītaye sadyo vṛddho ajāyathāḥ /
indra jyaiṣṭhyāya sukrato
ā tvā viśantvāśavaḥ somāsa indra girvaṇaḥ /
śaṃ te santu pracetase
tvāṃ stomā avīvṛdhan tvāmukthā śatakrato /
tvāṃ vardhantu no giraḥ
akṣitotiḥ sanedimaṃ vājamindraḥ sahasriṇam /
yasmin viśvāni pauṃsyā
mā no martā abhi druhan tanūnāmindra girvaṇaḥ /
īśāno yavayā vadham
yuñjanti bradhnamaruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ /
rocante rocanā divi
yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasā rathe /
śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā
ketuṃ kṛṇvann aketave peśo maryā apeśase /
samuṣadbhirajāyathāḥ
ādaha svadhāmanu punargarbhatvamerire /
dadhānā nāma yajñiyam
20.70
vīlu cidārujatnubhirguhā cidindra vahnibhiḥ /
avinda usriyā anu
devayanto yathā matimachā vidadvasuṃ giraḥ /
mahāmanūṣata śrutam
indreṇa saṃ hi dṛkṣase saṃjagmāno abibhyuṣā /
mandū samānavarcasā
anavadyairabhidyubhirmakhaḥ sahasvadarcati /
gaṇairindrasya kāmyaiḥ
ataḥ parijmann ā gahi divo vā rocanādadhi /
samasminn ṛñjate giraḥ
ito vā sātimīmahe divo vā pārthivādadhi /
indraṃ maho vā rajasaḥ
indramidgathino bṛhadindramarkebhirarkiṇaḥ /
indraṃ vāṇīranūṣata
indra iddharyoḥ sacā saṃmiśla ā vacoyujā /
indro vajrī hiraṇyayaḥ
indro dīrghāya cakṣasa ā sūryaṃ rohayaddivi /
vi gobhirindramairayat
indra vājeṣu no'va sahasrapradhaneṣu ca /
ugra ugrābhirūtibhiḥ
indraṃ vayaṃ mahādhana indramarbhe havāmahe /
yujaṃ vṛtreṣu vajriṇam
sa no vṛṣann amuṃ caruṃ satrādāvann apā vṛdhi /
asmabhyamapratiṣkutaḥ
tuñjetuñje ya uttare stomā indrasya vajriṇaḥ /
na vindhe asya suṣṭutim
vṛṣā yūtheva vaṃsagaḥ kṛṣṭīriyartyojasā /
īśāno apratiṣkutaḥ
ya ekaścarṣaṇīnāṃ vasūnāmirajyati /
indraḥ pañca kṣitīnām
indraṃ vo viśvataspari havāmahe janebhyaḥ /
asmākamastu kevalaḥ
endra sānasiṃ rayiṃ sajitvānaṃ sadāsaham /
varṣiṣṭhamūtaye bhara
ni yena muṣṭihatyayā ni vṛtrā ruṇadhāmahai /
tvotāso nyarvatā
indra tvotāso ā vayaṃ vajraṃ ghanā dadīmahi /
jayema saṃ yudhi spṛdhaḥ
vayaṃ śūrebhirastṛbhirindra tvayā yujā vayam /
sāsahyāma pṛtanyataḥ
20.71
mahāmindraḥ paraśca nu mahitvamastu vajriṇe /
dyaurna prathinā śavaḥ
samohe vā ya āśata narastokasya sanitau /
viprāso vā dhiyāyavaḥ
yaḥ kukṣiḥ somapātamaḥ samudra iva pinvate /
urvīrāpo na kākudaḥ
evā hyasya sūnṛtā virapśī gomatī mahī /
pakvā śākhā na dāśuṣe
evā hi te vibhūtaya ūtaya indra māvate /
sadyaścitsanti dāśuṣe
evā hyasya kāmyā stoma ukthaṃ ca śaṃsyā /
indrāya somapītaye
indrehi matsyandhaso viśvebhiḥ somaparvabhiḥ /
mahāmabhiṣṭirojasā
emenaṃ sṛjatā sute mandimindrāya mandine /
cakriṃ viśvāni cakraye
matsvā suśipra mandibhi stomebhirviśvacarṣaṇe /
sacaiṣu savaneṣvā
asṛgramindra te giraḥ prati tvāmudahāsata /
ajoṣā vṛṣabhaṃ patim
saṃ codaya citramarvāgrādha indra vareṇyam /
asaditte vibhu prabhu
asmāntsu tatra codayendra rāye rabhasvataḥ /
tuvidyumna yaśasvataḥ
saṃ gomadindra vājavadasme pṛthu śravo bṛhat/
viśvāyurdhehyakṣitam
asme dhehi śravo bṛhaddyumnaṃ sahasrasātamam /
indra tā rathinīriṣaḥ
vasorindraṃ vasupatiṃ gīrbhirgṛṇanta ṛgmiyam /
homa gantāramūtaye
sutesute nyokase bṛhadbṛhata edariḥ /
indrāya śūṣamarcati
20.72
viśveṣu hi tvā savaneṣu tuñjate samānamekaṃ vṛṣamaṇyavaḥ pṛthaksvaḥ saniṣyavaḥ pṛthak/
taṃ tvā nāvaṃ na parṣaṇiṃ śūṣasya dhuri dhīmahi /
indraṃ na yajñaiścatayanta āyava stomebhirindramāyavaḥ
vi tvā tatasre mithunā avasyavo vrajasya sātā gavyasya niḥsṛjaḥ sakṣanta indra niḥsṛjaḥ /
yadgavyantā dvā janā svaryantā samūhasi /
āviṣkarikradvṛṣaṇaṃ sacābhuvaṃ vajramindra sacābhuvam
uto no asyā uṣaso juṣeta hyarkasya bodhi haviṣo havīmabhiḥ svarṣātā havīmabhiḥ /
yadindra hantave mṛgho vṛṣā vajriṃ ciketasi /
ā me asya vedhaso navīyaso manma śrudhi navīyasaḥ
20.73
tubhyedimā savanā śūra viśvā tubhyaṃ brahmāṇi vardhanā kṛṇomi /
tvaṃ nṛbhirhavyo viśvadhāsi
nū cin nu te manyamānasya dasmodaśnuvanti mahimānamugra /
na vīryamindra te na rādhaḥ
pra vo mahe mahivṛdhe bharadhvaṃ pracetase pra sumatiṃ kṛṇudhvam /
viśaḥ pūrvīḥ pra carā carṣaṇiprāḥ
yadā vajraṃ hiraṇyamidathā rathaṃ harī yamasya vahato vi sūribhiḥ /
ā tiṣṭhati maghavā sanaśruta indro vājasya dīrghaśravasaspatiḥ
so cin nu vṛṣṭiryūthyā svā sacāmindraḥ śmaśrūṇi haritābhi pruṣṇute /
ava veti sukṣayaṃ sute madhūdiddhūṇoti vāto yathā vanam
yo vācā vivāco mṛdhravācaḥ purū sahasrāśivā jaghāna /
tattadidasya pauṃsyaṃ gṛṇīmasi piteva yastaviṣīṃ vāvṛdhe śavaḥ
20.74
yacciddhi satya somapā anāśastā iva smasi /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
śiprin vājānāṃ pate śacīvastava daṃsanā /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
ni ṣvāpayā mithūdṛśā sastāmabudhyamāne /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
sasantu tyā arātayo bodhantu śūra rātayaḥ /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
samindra gardabhaṃ mṛṇa nuvantaṃ papayāmuyā /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
patāti kuṇḍṛṇācyā dūraṃ vāto vanādadhi /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
sarvaṃ parikrośaṃ jahi jambhayā kṛkadāśvam /
ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha
20.75
vi tvā tatasre mithunā avasyavo vrajasya sātā gavyasya niḥsṛjaḥ sakṣanta indra niḥsṛjaḥ /
yadgavyanta dvā janā svaryantā samūhasi /
āviṣkarikradvṛṣaṇaṃ sacābhuvaṃ vajramindra sacābhuvam
viduṣṭe asya vīryasya pūravaḥ puro yadindra śāradīravātiraḥ sāsahāno avātiraḥ /
śāsastamindra martyamayajuṃ śavasaspate /
mahīmamuṣṇāḥ pṛthivīmimā apo mandasāna imā apaḥ
āditte asya vīryasya carkiran madeṣu vṛṣann uśijo yadāvitha sakhīyato yadāvitha /
cakartha kāramebhyaḥ pṛtanāsu pravantave /
te anyāmanyāṃ nadyaṃ saniṣṇata śravasyantaḥ saniṣṇata
20.76
vane na vā yo nyadhāyi cākraṃ chucirvāṃ stomo bhuraṇāvajīgaḥ /
yasyedindraḥ purudineṣu hotā nṛṇāṃ narvo nṛtamaḥ kṣapāvān
pra te asyā uṣasaḥ prāparasyā nṛtau syāma nṛtamasya nṛṇām /
anu triśokaḥ śatamāvahan nṝn kutsena ratho yo asatsasavān
kaste mada indra rantyo bhūdduro giro abhyugro vi dhāva /
kadvāho arvāgupa mā manīṣā ā tvā śakyāmupamaṃ rādho annaiḥ
kadu dyumnamindra tvāvato nṝn kayā dhiyā karase kan na āgan /
mitro na satya urugāya bhṛtyā anne samasya yadasan manīṣāḥ
preraya sūro arthaṃ na pāraṃ ye asya kāmaṃ janidhā iva gman /
giraśca ye te tuvijāta pūrvīrnara indra pratiśikṣantyannaiḥ
mātre nu te sumite indra pūrvī dyaurmajmanā pṛthivī kāvyena /
varāya te ghṛtavantaḥ sutāsaḥ svādnan bhavantu pītaye madhūni
ā madhvo asmā asicann amatramindrāya pūrṇaṃ sa hi satyarādhāḥ /
sa vāvṛdhe varimann ā pṛthivyā abhi kratvā naryaḥ pauṃsyaiśca
vyānaḻ indraḥ pṛtanāḥ svojā āsmai yatante sakhyāya pūrvīḥ /
ā smā rathaṃ na pṛtanāsu tiṣṭha yaṃ bhadrayā sumatyā codayāse
20.77
ā satyo yātu maghavāmṛjīṣī dravantvasya haraya upa naḥ /
tasmā idandhaḥ suṣumā sudakṣamihābhipitvaṃ karate gṛṇānaḥ
ava sya śūrādhvano nānte'smin no adya savane mandadhyai /
śaṃsātyukthamuśaneva vedhāścikituṣe asuryāya manma
kavirna niṇyaṃ vidathāni sādhan vṛṣā yatsekaṃ vipipāno arcāt/
diva itthā jījanatsapta kārūn ahnā ciccakrurvayunā gṛṇantaḥ
svaryadvedi sudṛśīkamarkairmahi jyotī rurucuryaddha vastoḥ /
andhā tamāṃsi dudhitā vicakṣe nṛbhyaścakāra nṛtamo abhiṣṭau
vavakṣa indro amitamṛjiṣyubhe ā paprau rodasī mahitvā /
ataścidasya mahimā vi recyabhi yo viśvā bhuvanā babhūva
viśvāni śakro naryāṇi vidvān apo rireca sakhibhirnikāmaiḥ /
aśmānaṃ cidye bibhidurvacobhirvrajaṃ gomantamuśijo vi vavruḥ
apo vṛtraṃ vavrivāṃsaṃ parāhan prāvatte vajraṃ pṛthivī sacetāḥ /
prārṇāṃsi samudriyāṇyainoḥ patirbhavaṃ chavasā śūra dhṛṣṇo
apo yadadriṃ puruhūta dardarāvirbhuvatsaramā pūrvyaṃ te /
sa no netā vājamā darṣi bhūriṃ gotrā rujann aṅgirobhirgṛṇānaḥ
20.78
tadvo gāya sute sacā puruhūtāya satvane /
śaṃ yadgave na śākine
na ghā vasurni yamate dānaṃ vājasya gomataḥ /
yatsīmupa śravadgiraḥ
kuvitsasya pra hi vrajaṃ gomantaṃ dasyuhā gamat/
śacībhirapa no varat
20.79
indra kratuṃ na ā bhara pitā putrebhyo yathā /
śikṣā ṇo asmin puruhūta yāmani jīvā jyotiraśīmahi
mā no ajñātā vṛjanā durādhyo māśivāso ava kramuḥ /
tvayā vayaṃ pravataḥ śaśvatīrapo'ti śūra tarāmasi
20.80
indra jyeṣṭhaṃ na ā bharamojiṣṭhaṃ papuri śravaḥ /
yeneme citra vajrahasta rodasī obhe suśipra prāḥ
tvāmugramavase carṣaṇīsahaṃ rājan deveṣu hūmahe /
viśvā su no vithurā pibdanā vaso'mitrān suṣahān kṛdhi
20.81
yaddyāva indra te śataṃ śataṃ bhūmiruta syuḥ /
na tvā vajrintsahasraṃ sūryā anu na jātamaṣṭa rodasī
ā paprātha mahinā kṛṣṇyā vṛṣan viśvā śaviṣṭha śavasā /
asmāmava maghavan gomati vraje vajriṃ citrābhirūtibhiḥ
20.82
yadindra yāvatastvametāvadahamīśīya /
stotāramiddidhiṣeya radāvaso na pāpatvāya rāsīya
śikṣeyamin mahayate divedive rāya ā kuhacidvide /
nahi tvadanyan maghavan na āpyaṃ vasyo asti pitā cana
20.83
indra tridhātu śaraṇaṃ trivarūthaṃ svastimat/
chardiryaccha maghavadbhyaśca mahyaṃ ca yāvayā didyumebhyaḥ
ye gavyatā manasā śatrumādabhurabhipraghnanti dhṛṣṇuyā /
agha smā no maghavann indra girvaṇastanūpā antamo bhava
20.84
indrā yāhi citrabhāno sutā ime tvāyavaḥ /
aṇvībhistanā pūtāsaḥ
indrā yāhi dhiyeṣito viprajutaḥ sutāvataḥ /
upa brahmāṇi vāghataḥ
indrā yāhi tūtujāna upa brahmāṇi harivaḥ /
sute dadhiṣva naścanaḥ
20.85
mā cidanyadvi śaṃsata sakhāyo mā riṣaṇyata /
indramitstotā vṛṣaṇaṃ sacā sute muhurukthā ca śaṃsata
avakrakṣiṇaṃ vṛṣabhaṃ yathājuraṃ gāṃ na carṣaṇīsaham /
vidveṣaṇaṃ saṃvananobhayaṃkaraṃ maṃhiṣṭhamubhayāvinam
yacciddhi tvā janā ime nānā havanta ūtaye /
asmākaṃ brahmedamindra bhūtu te'hā viśvā ca vardhanam
vi tartūryante maghavan vipaścito'ryo vipo janānām /
upa kramasva pururūpamā bhara vājaṃ nediṣṭhamūtaye
20.86
brahmaṇā te brahmayujā yunajmi harī sakhāyā sadhamāda āśū /
sthiraṃ rathaṃ sukhamindrādhitiṣṭhan prajānan vidvāmupa yāhi somam
20.87
adhvaryavo'ruṇaṃ dugdhamaṃśuṃ juhotana vṛṣabhāya kṣitīnām /
gaurādvedīyāmavapānamindro viśvāhedyāti sutasomamicchan
yaddadhiṣe pradivi cārvannaṃ divedive pītimidasya vakṣi /
uta hṛdota manasā juṣāṇa uśann indra prasthitān pāhi somān
jajñānaḥ somaṃ sahase papātha pra te mātā mahimānamuvāca /
endra paprāthorvantarikṣaṃ yudhā devebhyo varivaścakartha
yadyodhayā mahato manyamānān sākṣāma tān bāhubhiḥ śāśadānān /
yadvā nṛbhirvṛta indrābhiyudhyāstaṃ tvayājiṃ sauśravasaṃ jayema
prendrasya vocaṃ prathamā kṛtāni pra nūtanā maghavā yā cakāra /
yadedadevīrasahiṣṭa māyā athābhavatkevalaḥ somo asya
tavedaṃ viśvamabhitaḥ paśavyaṃ yatpaśyasi cakṣasā sūryasya /
gavāmasi gopatireka indra bhakṣīmahi te prayatasya vasvaḥ
bṛhaspate yuvamindraśca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya /
dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cidyūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
20.88
yastastambha sahasā vi jmo antān bṛhaspatistriṣadhastho raveṇa /
taṃ pratnāsa ṛṣayo dīdhyānāḥ puro viprā dadhire mandrajihvam
dhunetayaḥ supraketaṃ madanto bṛhaspate abhi ye nastatasre /
pṛṣantaṃ sṛpramadabdhamūrvaṃ bṛhaspate rakṣatādasya yonim
bṛhaspate yā paramā parāvadata ā te ṛtaspṛśo ni ṣeduḥ /
tubhyaṃ khātā avatā adridugdhā madhva ścotantyabhito virapśam
bṛhaspatiḥ prathamaṃ jāyamāno maho jyotiṣaḥ parame vyoman /
saptāsyastuvijāto raveṇa vi saptaraśmiradhamattamāṃsi
sa suṣṭubhā sa ṛkvatā gaṇena valaṃ ruroja phaligaṃ raveṇa /
bṛhaspatirusriyā havyasūdaḥ kanikradadvāvaśatīrudājat
evā pitre viśvadevāya vṛṣṇe yajñairvidhema namasā havirbhiḥ /
bṛhaspate suprajā vīravanto vayaṃ syāma patayo rayīṇām
20.89
asteva su prataraṃ lāyamasyan bhūṣann iva pra bharā stomamasmai /
vācā viprāstarata vācamaryo ni rāmaya jaritaḥ soma indram
dohena gāmupa śikṣā sakhāyaṃ pra bodhaya jaritarjāramindram /
kośaṃ na pūrṇaṃ vasunā nyṛṣṭamā cyāvaya maghadeyāya śūram
kimaṅga tvā maghavan bhojamāhuḥ śiśīhi mā śiśayaṃ tvā śṛṇomi /
apnasvatī mama dhīrastu śakra vasuvidaṃ bhagamindrā bharā naḥ
tvāṃ janā mamasatyeṣvindra saṃtasthānā vi hvayante samīke /
atrā yujaṃ kṛṇute yo haviṣmān nāsunvatā sakhyaṃ vaṣṭi śūraḥ
dhanaṃ na spandraṃ bahulaṃ yo asmai tīvrāntsomāmāsunoti prayasvān /
tasmai śatrūntsutukān prātarahno ni svaṣṭrān yuvati hanti vṛtram
yasmin vayaṃ dadhimā śaṃsamindre yaḥ śiśrāya maghavā kāmamasme /
ārāccitsan bhayatāmasya śatrurnyasmai dyumnā janyā namantām
ārācchatrumapa bādhasva dūramugro yaḥ śambaḥ puruhūta tena /
asme dhehi yavamadgomadindra kṛdhī dhiyaṃ jaritre vājaratnām
pra yamantarvṛṣasavāso ajman tīvrāḥ somā bahulāntāsa indram /
nāha dāmānaṃ maghavā ni yaṃsan ni sunvate vahati bhūri vāmam
uta prahāmatidīvā jayati kṛtamiva śvaghnī vi cinoti kāle /
yo devakāmo na dhanaṃ ruṇaddhi samittaṃ rāyaḥ sṛjati svadhābhiḥ
gobhiṣṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena vā kṣudhaṃ puruhūta viśve /
vayaṃ rājasu prathamā dhanānyariṣṭāso vṛjanībhirjayema
bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghayoḥ /
indraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyo varīyaḥ kṛṇotu
20.90
yo adribhitprathamajā ṛtāvā bṛhaspatirāṅgiraso haviṣmān /
dvibarhajmā prāgharmasatpitā na ā rodasī vṛṣabho roravīti
janāya cidya īvate u lokaṃ bṛhaspatirdevahūtau cakāra /
ghnan vṛtrāṇi vi puro dardarīti jayaṃ chatrūṃramitrān pṛtsu sāhan
bṛhaspatiḥ samajayadvasūni maho vrajān gomate deva eṣaḥ /
apaḥ siṣāsantsvarapratīto bṛhaspatirhantyamitramarkaiḥ
20.91
imāṃ dhiyaṃ saptaśīrṣṇīṃ pitā na ṛtaprajātāṃ bṛhatīmavindat/
turīyaṃ svijjanayadviśvajanyo'yāsya ukthamindrāya śaṃsan
ṛtaṃ śaṃsanta ṛju dīdhyānā divasputrāso asurasya vīrāḥ /
vipraṃ padamaṅgiraso dadhānā yajñasya dhāma prathamaṃ mananta
haṃsairiva sakhibhirvāvadadbhiraśmanmayāni nahanā vyasyan /
bṛhaspatirabhikanikradadgā uta prāstauducca vidvāmagāyat
avo dvābhyāṃ para ekayā gā guhā tiṣṭhantīranṛtasya setau /
bṛhaspatistamasi jyotiricchan udusrā ākarvi hi tisra āvaḥ
vibhidyā puraṃ śayathemapācīṃ nistrīṇi sākamudadherakṛntat/
bṛhaspatiruṣasaṃ sūryaṃ gāmarkaṃ viveda stanayann iva dyauḥ
indro valaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vi cakartā raveṇa /
svedāñjibhirāśiramicchamāno'rodayatpaṇimā gā amuṣṇāt
sa īṃ satyebhiḥ sakhibhiḥ śucadbhirgodhāyasaṃ vi dhanasairadardaḥ /
brahmaṇaspatirvṛṣabhirvarāhairgharmasvedebhirdraviṇaṃ vyānaṭ
te satyena manasā gopatiṃ gā iyānāsa iṣaṇayanta dhībhiḥ /
bṛhaspatirmithoavadyapebhirudusriyā asṛjata svayugbhiḥ
taṃ vardhayanto matibhiḥ śivābhiḥ siṃhamiva nānadataṃ sadhasthe /
bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ śūrasātau bharebhare anu madema jiṣṇum
yadā vājamasanadviśvarūpamā dyāmarukṣaduttarāṇi sadma /
bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ vardhayanto nānā santo bibhrato jyotirāsā
satyamāśiṣaṃ kṛṇutā vayodhai kīriṃ ciddhyavatha svebhirevaiḥ /
paścā mṛdho apa bhavantu viśvāstadrodasī śṛṇutaṃ viśvaminve
indro mahnā mahato arṇavasya vi mūrdhānamabhinadarbudasya /
ahann ahimariṇātsapta sindhūn devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ
20.92
abhi pra gopatiṃ girendramarca yathā vide /
sūtuṃ satyasya satpatim
ā harayaḥ sasṛjrire'ruṣīradhi barhiṣi /
yatrābhi saṃnavāmahe
indrāya gāva āśiraṃ duduhre vajriṇe madhu /
yatsīmupahvare vidat
udyadbradhnasya viṣṭapaṃ gṛhamindraśca ganvahi /
madhvaḥ pītvā sacevahi triḥ sapta sakhyuḥ pade
arcata prārcata priyamedhāso arcata /
arcantu putrakā uta puraṃ na dhṛṣṇvarcata
ava svarāti gargaro godhā pari saniṣvaṇat/
piṅgā pari caniṣkadadindrāya brahmodyatam
ā yatpatantyenyaḥ sudughā anapasphuraḥ /
apasphuraṃ gṛbhāyata somamindrāya pātave
apādindro apādagnirviśve devā amatsata /
varuṇa idiha kṣayattamāpo abhyanūṣata vatsaṃ saṃśiśvarīriva
sudevo asi varuṇa yasya te sapta sindhavaḥ /
anukṣaranti kākudaṃ sūryaṃ suṣirāmiva
yo vyatīṃraphāṇayatsuyuktāmupa dāśuṣe /
takvo netā tadidvapurupamā yo amucyata
atīdu śakra ohata indro viśvā ati dviṣaḥ /
bhinatkanīna odanaṃ pacyamānaṃ paro girā
arbhako na kumārako'dhi tiṣṭhann avaṃ ratham /
sa pakṣan mahiṣaṃ mṛgaṃ pitre mātre vibhukratum
ā tū suśipra daṃpate rathaṃ tiṣṭhā hiraṇyayam /
adha dyukṣaṃ sacevahi sahasrapādamaruṣaṃ svastigāmanehasam
taṃ ghemitthā namasvina upa svarājamāsate /
arthaṃ cidasya sudhitaṃ yadetave āvartayanti dāvane
anu pratnasyaukasaḥ priyamedhāsa eṣām /
pūrvāmanu prayatiṃ vṛktabarhiṣo hitaprayasa āśata
yo rājā carṣaṇīnāṃ yātā rathebhiradhriguḥ /
viśvāsāṃ tarutā pṛtanānāṃ jyeṣṭho yo vṛtrahā gṛṇe
indraṃ taṃ śumbha puruhanmann avase yasya dvitā vidhartari /
hastāya vajraḥ prati dhāyi darśato maho dive na sūryaḥ
nakiṣṭaṃ karmaṇā naśadyaścakāra sadāvṛdham /
indraṃ na yajñairviśvagūrtamṛbhvasamadhṛṣṭaṃ dhṛṣṇvojasam
aṣālhamugraṃ pṛtanāsu sāsahiṃ yasmin mahīrurujrayaḥ /
saṃ dhenavo jāyamāne anonavurdyāvaḥ kṣāmo anonavuḥ
yaddyāva indra te śataṃ śataṃ bhūmīruta syuḥ /
na tvā vajrintsahasraṃ sūryā anu na jātamaṣṭa rodasī
ā paprātha mahinā vṛṣṇyā vṛṣan viśvā śaviṣṭha śavasā /
asmāmava maghavan gomati vraje vajriṃ citrābhirūtibhiḥ
20.93
uttvā mandantu stomāḥ kṛṇuṣva rādho adrivaḥ /
ava brahmadviṣo jahi
padā paṇīṃrarādhaso ni bādhasva mahāmasi /
nahi tvā kaścana prati
tvamīśiṣe sutānāmindra tvamasutānām /
tvaṃ rājā janānām
īṅkhayantīrapasyuva indraṃ jātamupāsate /
bhejānāsaḥ suvīryam
tvamindra balādadhi sahaso jāta ojasaḥ /
tvaṃ vṛṣan vṛṣedasi
tvamindrāsi vṛtrahā vyantarikṣamatiraḥ /
uddyāmastabhnā ojasā
tvamindra sajoṣasamarkaṃ bibharṣi bāhvoḥ /
vajraṃ śiśāna ojasā
tvamindrābhibhurasi viśvā jātānyojasā /
sa viśvā bhuva ābhavaḥ
20.94
ā yātvindraḥ svapatirmadāya yo dharmaṇā tūtujānastuviṣmān /
pratvakṣāṇo ati viśvā sahāṃsyapāreṇa mahatā vṛṣṇyena
suṣṭhāmā rathaḥ suyamā harī te mimyakṣa vajro nṛpate gabhastau /
śībhaṃ rājan supathā yāhyarvāṅvardhāma te papuso vṛṣṇyāni
endravāho nṛpatiṃ vajrabāhumugramugrāsastaviṣāsa enam /
pratvakṣasaṃ vṛṣabhaṃ satyaśuṣmamemasmatrā sadhamādo vahantu
evā patiṃ droṇasācaṃ sacetasamūrja skambhaṃ dharuṇa ā vṛṣāyase /
ojaḥ kṛṣva saṃ gṛbhāya tve apyaso yathā kenipānāmino vṛdhe
gamann asme vasūnyā hi śaṃsiṣaṃ svāśiṣaṃ bharamā yāhi sominaḥ /
tvamīśiṣe sāsminn ā satsi barhiṣyanādhṛṣyā tava pātrāṇi dharmaṇā
pṛthakprāyan prathamā devahūtayo'kṛṇvata śravasyāni duṣṭarā /
na ye śekuryajñiyāṃ nāvamāruhamirmaiva te nyaviśanta kepayaḥ
evaivāpāgapare santu dūdhyo'śvā yeṣāṃ duryuga āyuyujre /
itthā ye prāgupare santi dāvane purūṇi yatra vayunāni bhojanā
girīṃrajrān rejamānāmadhārayaddyauḥ krandadantarikṣāṇi kopayat/
samīcīne dhiṣaṇe vi ṣkabhāyati vṛṣṇaḥ pītvā mada ukthāni śaṃsati
imaṃ bibharmi sukṛtaṃ te aṅkuśaṃ yenārujāsi maghavaṃ chaphārujaḥ /
asmintsu te savane astvoktyaṃ suta iṣṭau maghavan bodhyābhagaḥ
gobhiṣṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūta viśvām /
vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākena vṛjanenā jayema
bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghayoḥ /
indraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyo varivaḥ kṛṇotu
20.95
trikadrukeṣu mahiṣo yavāśiraṃ tuviśuṣmastṛpatsomamapibadviṣṇunā sutaṃ yathāvaśat/
sa īṃ mamāda mahi karma kartave mahāmuruṃ sainaṃ saścaddevo devaṃ satyamindraṃ satya induḥ
pro ṣvasmai purorathamindrāya śūṣamarcata /
abhīke cidu lokakṛtsaṃge samatsu vṛtrahāsmākaṃ bodhi coditā nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu
tvaṃ sindhūṃravāsṛjo'dharāco ahann ahim /
aśatrurindra jajñiṣe viśvaṃ puṣyasi vāryaṃ taṃ tvā pari ṣvajāmahe nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu
vi ṣu viśvā arātayo'ryo naśanta no dhiyaḥ /
astāsi śatrave vadhaṃ yo na indra jighāṃsati yā te rātirdadirvasu /
nabhantāmanyakeṣāṃ jyakā adhi dhanvasu
20.96
tīvrasyābhivayaso asya pāhi sarvarathā vi harī iha muñca /
indra mā tvā yajamānāso anye ni rīraman tubhyamime sutāsaḥ
tubhyaṃ sutāstubhyamu sotvāsastvāṃ giraḥ śvātryā ā hvayanti /
indredamadya savanaṃ juṣāṇo viśvasya vidvāmiha pāhi somam
ya uśatā manasā somamasmai sarvahṛdā devakāmaḥ sunoti /
na gā indrastasya parā dadāti praśastamiccārumasmai kṛṇoti
anuspaṣṭo bhavatyeṣo asya yo asmai revān na sunoti somam /
niraratnau maghavā taṃ dadhāti brahmadviṣo hantyanānudiṣṭaḥ
aśvāyanto gavyanto vājayanto havāmahe tvopagantavā u /
ābhūṣantaste sumatau navāyāṃ vayamindra tvā śunaṃ huvema
muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kamajñātayakṣmāduta rājayakṣmāt/
grāhirjagrāha yadyetadtasyā indrāgnī pra mumuktamenam
yadi kṣitāyuryadi vā pareto yadi mṛtyorantikaṃ nīta eva /
tamā harāmi nirṛterupasthādaspārśamenaṃ śataśāradāya
sahasrākṣeṇa śatavīryeṇa śatāyuṣā haviṣāhārṣamenam /
indro yathainaṃ śarado nayātyati viśvasya duritasya pāram
śataṃ jīva śarado vardhamānaḥ śataṃ hemantān chatamu vasantān /
śataṃ ta indro agniḥ savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣā haviṣāhārṣamenam
āhārṣamavidaṃ tvā punarāgāḥ punarṇavaḥ /
sarvāṅga sarvaṃ te cakṣuḥ sarvamāyuśca te'vidam
brahmaṇāgniḥ samvidāno rakṣohā bādhatāmitaḥ /
amīvā yaste garbhaṃ durṇāmā yonimāśaye
yaste garbhamamīvā durṇāmā yonimāśaye /
agniṣṭaṃ brahmaṇā saha niṣkravyādamanīnaśat
yaste hanti patayantaṃ niṣatsnuṃ yaḥ sarīsṛpam /
jātaṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi
yasta ūrū viharatyantarā dampatī śaye /
yoniṃ yo antarārelhi tamito nāśayāmasi
yastvā bhrātā patirbhūtvā jāro bhūtvā nipadyate /
prajāṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi
yastvā svapnena tamasā mohayitvā nipadyate /
prajāṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi
akṣībhyāṃ te nāsikābhyāṃ karṇābhyāṃ chubukādadhi /
yakṣmaṃ śīrṣaṇyaṃ mastiṣkājjihvāyā vi vṛhāmi te
grīvābhyasta uṣṇihābhyaḥ kīkasābhyo anūkyāt/
yakṣmaṃ doṣaṇyamaṃsābhyāṃ bāhubhyāṃ vi vṛhāmi te
hṛdayātte pari klomno halīkṣṇātpārśvābhyām /
yakṣmaṃ matasnābhyāṃ plīhno yaknaste vi vṛhāmasi
āntrebhyaste gudābhyo vaniṣṭhorudarādadhi /
yakṣmaṃ kukṣibhyāṃ plāśernābhyā vi vṛhāmi te
ūrubhyāṃ te aṣṭhīvadbhyāṃ pārṣṇibhyāṃ prapadābhyām /
yakṣmaṃ bhasadyaṃ śroṇibhyāṃ bhāsadaṃ bhāṃsaso vi vṛhāmi te
amehanādvanaṃkaraṇāllomabhyaste nakhebhyaḥ /
yakṣmaṃ sarvasmādātmanastamidaṃ vi vṛhāmi te
asthibhyaste majjabhyaḥ snāvabhyo dhamanibhyaḥ /
yakṣmaṃ pāṇibhyāmaṅgulibhyo nakhebhyo vi vṛhāmi te
aṅgeaṅge lomnilomni yaste parvaṇiparvaṇi /
yakṣmaṃ tvacasyaṃ te vayaṃ kaśyapasya vībarheṇa viṣvañcaṃ vi vṛhāmasi
apehi manasaspate'pa kāma paraścara /
paro nirṛtyā ā cakṣva bahudhā jīvato manaḥ
20.97
vayamenamidā hyopīpemeha vajriṇam /
tasmā u adya samanā sutaṃ bharā nūnaṃ bhūṣata śrute
vṛkaścidasya vāraṇa urāmathirā vayuneṣu bhūṣati /
semaṃ naḥ stomaṃ jujuṣāṇa ā gahīndra pra citrayā dhiyā
kadu nvasyākṛtamindrasyāsti pauṃsyam /
keno nu kaṃ śromatena na śuśruve januṣaḥ pari vṛtrahā
20.98
tvāmiddhi havāmahe sātā vājasya kāravaḥ /
tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ narastvāṃ kāṣṭhāsvarvataḥ
sa tvaṃ naścitra vajrahasta dhṛṣṇuyā maha stavāno adrivaḥ /
gāmaśvaṃ rathyamindra saṃ kira satrā vājaṃ na jigyuṣe
20.99
abhi tvā pūrvapītaya indra stomebhirāyavaḥ /
samīcīnāsa ṛbhavaḥ samasvaran rudrā gṛṇanta pūrvyam
asyedindro vāvṛdhe vṛṣṇyaṃ śavo made sutasya viṣṇavi /
adyā tamasya mahimānamāyavo'nu ṣṭuvanti pūrvathā
20.100
adhā hīndra girvaṇa upa tvā kāmān mahaḥ sasṛjmahe /
udeva yanta udabhiḥ
vārṇa tvā yavyābhirvardhanti śūra brahmāṇi /
vāvṛdhvāṃsaṃ cidadrivo divedive
yuñjanti harī iṣirasya gāthayorau ratha uruyuge /
indravāhā vacoyujā
20.101
agniṃ dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam /
asya yajñasya sukratum
agnimagniṃ havīmabhiḥ sadā havanta viśpatim /
havyavāhaṃ purupriyam
agne devāmihā vaha jajñāno vṛktabarhiṣe /
asi hotā na īḍyaḥ
20.102
īlenyo namasyastirastamāṃsi darśataḥ /
samagniridhyate vṛṣā
vṛṣo agniḥ samidhyate'śvo na devavāhanaḥ /
taṃ haviṣmantaḥ īlate
vṛṣaṇaṃ tvā vayaṃ vṛṣan vṛṣaṇaḥ samidhīmahi /
agne dīdyataṃ bṛhat
20.103
agnimīliṣvāvase gāthābhiḥ śīraśociṣam /
agniṃ rāye purumīlha śrutaṃ naro'gniṃ sudītaye chardiḥ
agna ā yāhyagnibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe /
ā tvāmanaktu prayatā haviṣmatī yajiṣṭhaṃ barhirāsade
accha hi tvā sahasaḥ sūno aṅgiraḥ srucaścarantyadhvare /
ūrjo napātaṃ ghṛtakeśamīmahe'gniṃ yajñeṣu pūrvyam
20.104
imā u tvā purūvaso giro vardhantu yā mama /
pāvakavarṇāḥ śucayo vipaścito'bhi stomairanūṣata
ayaṃ sahasramṛṣibhiḥ sahaskṛtaḥ samudra iva paprathe /
satyaḥ so asya mahimā gṛne śavo yajñeṣu viprarājye
ā no viśvāsu havya indraḥ samatsu bhūṣatu /
upa brahmāṇi savanāni vṛtrahā paramajyā ṛcīṣamaḥ
tvaṃ dātā prathamo rāghasāmasyasi satya īśānakṛt/
tuvidyumnasya yujyā vṛṇīmahe putrasya śavaso mahaḥ
20.105
tvamindra pratūrtiṣvabhi viśvā asi spṛdhaḥ /
aśastihā janitā viśvatūrasi tvaṃ tūrya taruṣyataḥ
anu te śuṣmaṃ turayantamīyatuḥ kṣoṇī śiśuṃ na mātarā /
viśvāste spṛdhaḥ śnathayanta manyave vṛtraṃ yadindra tūrvasi
ita ūtī vo ajaraṃ prahetāramaprahitam /
āśuṃ jetāraṃ hetāraṃ rathītamamatūrtaṃ tugryāvṛdham
yo rājā carṣaṇīnāṃ yātā rathebhiradhriguḥ /
viśvāsāṃ tarutā pṛtanānāṃ jyeṣṭho yo vṛtrahā gṛṇe
indraṃ taṃ śumbha puruhanmann avase yasya dvitā vidhartari /
hastāya vajraḥ prati dhāyi darśato maho dive na sūryaḥ
20.106
tava tyadindriyaṃ bṛhattava śuṣmamuta kratum /
vajraṃ śiśāti dhiṣaṇā vareṇyam
tava dyaurindra pauṃsyaṃ pṛthivī vardhati śravaḥ /
tvāmāpaḥ parvatāsaśca hinvire
tvāṃ viṣṇurbṛhan kṣayo mitro gṛṇāti varuṇaḥ /
tvāṃ śardho madatyanu mārutam
20.107
samasya manyave viśo viśvā namanta kuṣṭayaḥ /
samudrāyeva sindhavaḥ
ojastadasya titviṣa ubhe yatsamavartayat/
indraścarmeva rodasī
vi cidvṛtrasya dodhato vajreṇa śataparvaṇā /
śiro bibhedvṛṣṇinā
tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhaṃ yato jajña ugrastveṣanṛmṇaḥ /
sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūn anu yadenaṃ madanti viśva ūmāḥ
vāvṛdhānaḥ śavasā bhūryojāḥ śatrurdāsāya bhiyasaṃ dadhāti /
avyanacca vyanacca sasni saṃ te navanta prabhṛtā madeṣu
tve kratumapi pṛñcanti bhūri dviryadete trirbhavantyūmāḥ /
svādoḥ svādīyaḥ svādunā sṛjā samadaḥ su madhu madhunābhi yodhīḥ
yadi cin nu tvā dhanā jayantaṃ raṇeraṇe anumadanti viprāḥ /
ojīyaḥ śuṣmintsthiramā tanuṣva mā tvā dabhan durevāsaḥ kaśokāḥ
tvayā vayaṃ śāśadmahe raṇeṣu prapaśyanto yudhenyāni bhūri /
codayāmi ta āyudhā vacobhiḥ saṃ te śiśāmi brahmaṇā vayāṃsi
ni taddadhiṣe'vare pare ca yasminn āvithāvasā duroṇe /
ā sthāpayata mātaraṃ jigatnumata invata karvarāṇi bhūri
stuṣva varṣman puruvartmānaṃ samṛbhvāṇaminatamamāptamāptyānām /
ā darśati śavasā bhūryojāḥ pra sakṣati pratimānaṃ pṛthivyāḥ
imā brahma bṛhaddivaḥ kṛṇavadindrāya śūṣamagniyaḥ svarṣāḥ /
maho gotrasya kṣayati svarājā turaścidviśvamarṇavattapasvān
evā mahān bṛhaddivo atharvāvocatsvāṃ tanvamindrameva /
svasārau mātaribhvarī aripre hinvanti caine śavasā vardhayanti ca
citraṃ devānāṃ keturanīkaṃ jyotiṣmān pradiśaḥ sūrya udyan /
divākaro'ti dyumnaistamāṃsi viśvātārīdduritāni śukraḥ
citraṃ devānāmudagādanīkaṃ cakṣurmitrasya varuṇasyāgneḥ /
āprāddyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatastasthuṣaśca
sūryo devīmuṣasaṃ rocamānāṃ maryo na yoṣāmabhyeti paścāt/
yatrā naro devayanto yugāni vitanvate prati bhadrāya bhadram
20.108
tvaṃ na indrā bharamojo nṛmṇaṃ śatakrato vicarṣaṇe /
ā vīraṃ pṛtanāṣaham
tvaṃ hi naḥ pitā vaso tvaṃ mātā śatakrato babhūvitha /
adhā te sumnamīmahe
tvāṃ śuṣmin puruhūta vājayantamupa bruve śatakrato /
sa no rāsva suvīryam
20.109
svādoritthā viṣuvato madhvaḥ pibanti gauryaḥ /
yā indreṇa sayāvarīrvṛṣṇā madanti śobhase vasvīranu svarājyam
tā asya pṛśanāyuvaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ /
priyā indrasya dhenavo vajraṃ hinvanti sāyakaṃ vasvīranu svarājyam
tā asya namasā sahaḥ saparyanti pracetasaḥ /
vratānyasya saścire purūṇi pūrvacittaye vasvīranu svarājyam
20.110
indrāya madūne sutaṃ pari ṣṭobhantu no giraḥ /
arkamarcantu kāravaḥ
yasmin viśvā adhi śriyo raṇanti sapta saṃsadaḥ /
indraṃ sute havāmahe
trikadrukeṣu cetanaṃ devāso yajñamatnata /
tamidvardhantu no giraḥ
20.111
yatsomamindra viṣṇavi yadvā gha trita āptye /
yadvā marutsu mandase samindubhiḥ
yadvā śakra parāvati samudre adhi mandase /
asmākamitsute raṇā samindubhiḥ
yadvāsi sunvato vṛdho yajamānasya satpate /
ukthe vā yasya raṇyasi samindubhiḥ
20.112
yadadya kacca vṛtrahann udagā abhi sūrya /
sarvaṃ tadindra te vaśe
yadvā pravṛddha satpate na marā iti manyase /
uto tatsatyamittava
ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire /
sarvāṃstāmindra gacchasi
20.113
ubhayaṃ śṛṇavacca na indro arvāgidaṃ vacaḥ /
satrācyā maghavā somapītaye dhiyā śaviṣṭha ā gamat
taṃ hi svarājaṃ vṛṣabhaṃ tamojase dhiṣaṇe niṣṭatakṣatuḥ /
utopamānāṃ prathamo ni ṣīdasi somakāmaṃ hi te manaḥ
20.114
abhrātṛvyo'nā tvamanāpirindra januṣā sanādasi /
yudhedāpitvamicchase
nakī revantaṃ sakhyāya vindase pīyanti te surāśvaḥ /
yadā kṛṇoṣi nadanuṃ samūhasyāditpiteva hūyase
20.115
ahamiddhi pituṣpari medhāmṛtasya jagrabha /
ahaṃ sūrya ivājani
ahaṃ pratnena manmanā giraḥ śumbhāmi kaṇvavat/
yenendraḥ śuṣmamiddadhe
ye tvāmindra na tuṣṭuvurṛṣayo ye ca tuṣṭuvuḥ /
mamedvardhasva suṣṭutaḥ
20.116
mā bhūma niṣṭyā ivendra tvadaraṇā iva /
vanāni ni prajahitānyadrivo duroṣāso amanmahi
amanmahīdanāśavo'nugrāsaśca vṛtrahan /
sukṛtsu te mahatā śūra rādhasānu stomaṃ mudīmahi
20.117
pibā somamindra mandatu tvā yaṃ te suṣāva haryaśvādriḥ /
soturbāhubhyāṃ suyato nārvā
yaste mado yujascārurasti yena vṛtrāṇi haryaśva haṃsi /
sa tvāmindra prabhūvaso mamattu
bodhā su me maghavan vācamemāṃ yāṃ te vasiṣṭho arcati praśastim /
imā brahma sadhamāde juṣasva
20.118
śagdhyū ṣu śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ /
bhagaṃ na hi tvā yaśasaṃ vasuvidamanu śūra carāmasi
pauro aśvasya purukṛdgavāmasyutso deva hiraṇyayaḥ /
nakirhi dānaṃ parimardhiṣattve yadyadyāmi tadā bhara
indramiddevatātaye indraṃ prayatyadhvare /
indraṃ samīke vanino havāmaha indraṃ dhanasya sātaye
indro mahnā rodasī paprathacchava indraḥ sūryamarocayat/
indre ha viśvā bhuvanāni yemira indre suvānāsa indavaḥ
20.119
astāvi manma pūrvyaṃ brahmendrāya vocata /
pūrvīrṛtasya bṛhatīranūṣata stoturmeghā asṛkṣata
turaṇyavo madhumantaṃ ghṛtaścutaṃ viprāso arkamānṛcuḥ /
asme rayiḥ paprathe vṛṣṇyaṃ śavo'sme suvānāsa indavaḥ
20.120
yadindra prāgapāgudaṅnyagvā hūyase nṛbhiḥ /
simā purū nṛṣūto asyānave'si praśardha turvaśe
yadvā rume ruśame śyāvake kṛpa indra mādayase sacā /
kaṇvāsastvā brahmabhi stomavāhasa indrā yacchantyā gahi
20.121
abhi tvā śūra nonumo'dugdhā iva dhenavaḥ /
īśānamasya jagataḥ svardṛśamīśānamindra tasthuṣaḥ
na tvāvāmanyo divyo na pārthivo na jāto na janiṣyate /
aśvāyanto maghavann indra vājino gavyantastvā havāmahe
20.122
revatīrnaḥ sadhamāda indre santu tuvivājāḥ /
kṣumanto yābhirmadema
ā gha tvāvān tmanāpta stotṛbhyo dhṛṣṇaviyānaḥ /
ṛṇorakṣaṃ na cakrayoḥ
ā yadduvaḥ śatakratavā kāmaṃ jaritṝṇām /
ṛṇorakṣaṃ na śacībhiḥ
20.123
tatsūryasya devatvaṃ tan mahitvaṃ madhyā kartorvitataṃ saṃ jabhāra /
yadedayukta haritaḥ sadhasthādādrātrī vāsastanute simasmai
tan mitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyorupasthe /
anantamanyadruśadasya prājaḥ kṛṣṇamanyaddharitaḥ saṃ bharanti
20.124
kayā naścitra ā bhuvadūtī sadāvṛdhaḥ sakhā /
kayā śaciṣṭhayā vṛtā
kastvā satyo madānāṃ maṃhiṣṭho matsadandhasaḥ /
dṛlhā cidāruje vasu
abhī ṣu naḥ sakhīnāmavitā jaritṝṇām /
śataṃ bhavāsyūtibhiḥ
imā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāmendraśca viśve ca devāḥ /
yajñaṃ ca nastanvaṃ ca prajāṃ cādityairindraḥ saha cīkḷpāti
ādityairindraḥ sagaṇo marudbhirasmākaṃ bhūtvavitā tanūnām /
hatvāya devā asurān yadāyan devā devatvamabhirakṣamāṇāḥ
pratyañcamarkamanayaṃ chacībhirāditsvadhāmiṣirāṃ paryapaśyan /
ayā vājaṃ devahitaṃ sanema madema śatahimāḥ suvīrāḥ
20.125
apendra prāco maghavann amitrān apāpāco abhibhūte nudasva /
apodīco apa śūrādharāca urau yathā tava śarman madema
kuvidaṅga yavamanto yavaṃ cidyathā dāntyanupūrvaṃ viyūya /
ihehaiṣāṃ kṛṇuhi bhojanāni ye barhiṣo namovṛktiṃ na jagmuḥ
nahi sthūryṛtuthā yātamasti nota śravo vivide saṃgameṣu /
gavyanta indraṃ sakhyāya viprā aśvāyanto vṛṣaṇaṃ vājayantaḥ
yuvaṃ surāmamaśvinā namucāvāsure sacā /
vipipānā śubhaspatī indraṃ karmasvāvatam
putramiva pitarāvaśvinobhendrāvathuḥ kāvyairdaṃsanābhiḥ /
yatsurāmaṃ vyapibaḥ śacībhiḥ sarasvatī tvā maghavann abhiṣṇak
indraḥ sutrāmā svavāmavobhiḥ sumṛḍīko bhavatu viśvavedāḥ /
bādhatāṃ dveṣo abhayaṃ naḥ kṛṇotu suvīryasya patayaḥ syāma
sa sutrāmā svavāmindro asmadārācciddveṣaḥ sanutaryuyotu /
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma
20.126
vi hi sotorasṛkṣata nendraṃ devamamaṃsata /
yatrāmadadvṛṣākapiraryaḥ puṣṭeṣu matsakhā viśvasmādindra uttaraḥ
parā hīndra dhāvasi vṛṣākaperati vyathiḥ /
no aha pra vindasyanyatra somapītaye viśvasmādindra uttaraḥ
kimayaṃ tvāṃ vṛṣākapiścakāra harito mṛgaḥ /
yasmā irasyasīdu nvaryo vā puṣṭimadvasu viśvasmādindra uttaraḥ
yamimaṃ tvaṃ vṛṣākapiṃ priyamindrābhirakṣasi /
śvā nvasya jambhiṣadapi karṇe varāhayurviśvasmādindra uttaraḥ
priyā taṣṭāni me kapirvyaktā vyadūduṣat/
śiro nvasya rāviṣaṃ na sugaṃ duṣkṛte bhuvaṃ viśvasmādindra uttaraḥ
na matstrī subhasattarā na suyāśutarā bhuvat/
na matpraticyavīyasī na sakthyudyamīyasī viśvasmādindra uttaraḥ
uve amba sulābhike yathevāṅgaṃ bhaviṣyati /
bhasan me amba sakthi me śiro me vīva hṛṣyati viśvasmādindra uttaraḥ
kiṃ subāho svaṅgure pṛthuṣṭo pṛthujāghane /
kiṃ śūrapatni nastvamabhyamīṣi vṛṣākapiṃ viśvasmādindra uttaraḥ
avīrāmiva māmayaṃ śarārurabhi manyate /
utāhamasmi vīriṇīndrapatnī marutsakhā viśvasmādindra uttaraḥ
saṃhotraṃ sma purā nārī samanaṃ vāva gacchati /
vedhā ṛtasya vīriṇīndrapatnī mahīyate viśvasmādindra uttaraḥ
indrāṇīmāsu nāriṣu subhagāmahamaśravam /
nahyasyā aparaṃ cana jarasā marate patirviśvasmādindra uttaraḥ
nāhamindrāṇi rāraṇa sakhyurvṛṣākaperṛte /
yasyedamapyaṃ haviḥ priyaṃ deveṣu gacchati viśvasmādindra uttaraḥ
vṛṣākapāyi revati suputra ādu susnuṣe /
ghasatta indra ukṣaṇaḥ priyaṃ kācitkaraṃ havirviśvasmādindra uttaraḥ
ukṣṇo hi me pañcadaśa sākaṃ pacanti viṃsatim /
utāhamadmi pīva idubhā kukṣī pṛṇanti me viśvasmādindra uttaraḥ
vṛṣabho na tigmaśṛṅgo'ntaryūtheṣu roruvat/
manthasta indra śaṃ hṛde yaṃ te sunoti bhāvayurviśvasmādindra uttaraḥ
na seśe yasya rambate'ntarā sakthyā kapṛt/
sedīśe yasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate viśvasmādindra uttaraḥ
na seśe yasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate /
sedīśe yasya rambate'ntarā sakthyā kapṛtviśvasmādindra uttaraḥ
ayamindra vṛṣākapiḥ parasvantaṃ hataṃ vidat/
asiṃ sūnāṃ navaṃ carumādedhasyāna ācitaṃ viśvasmādindra uttaraḥ
ayamemi vicākaśadvicinvan dāsamāryam /
pibāmi pākasutvano'bhi dhīramacākaśaṃ viśvasmādindra uttaraḥ
dhanva ca yatkṛntatraṃ ca kati svittā vi yojanā /
nedīyaso vṛṣākape'stamehi gṛhāmupa viśvasmādindra uttaraḥ
punarehi vṛṣākape suvitā kalpayāvahai /
ya eṣa svapnanaṃśano'stameṣi pathā punarviśvasmādindra uttaraḥ
yadudañco vṛṣākape gṛhamindrājagantana /
kva sya pulvagho mṛgaḥ kamagaṃ janayopano viśvasmādindra uttaraḥ
parśurha nāma mānavī sākaṃ sasūva viṃśatim /
bhadraṃ bhala tyasyā abhūdyasyā udaramāmayadviśvasmādindra uttaraḥ
20.127
idaṃ janā upa śruta narāśaṃsa staviṣyate /
ṣaṣṭiṃ sahasrā navatiṃ ca kaurama ā ruśameṣu dadmahe
uṣṭrā yasya pravāhaṇo vadhūmanto dvirdaśa /
varṣmā rathasya ni jihīḍate diva īṣamāṇā upaspṛśaḥ
eṣa iṣāya māmahe śataṃ niṣkān daśa srajaḥ /
trīṇi śatānyarvatāṃ sahasrā daśa gonām
vacyasva rebha vacyasva vṛkṣe na pakve śakunaḥ /
naṣṭe jihvā carcarīti kṣuro na bhurijoriva
pra rebhāso manīṣā vṛṣā gāva iverate /
amotaputrakā eṣāmamota gā ivāsate
pra rebha dhīṃ bharasva govidaṃ vasuvidam /
devatremāṃ vācaṃ srīṇīhīṣurnāvīrastāram
rājño viśvajanīnasya yo devomartyāmati /
vaiśvānarasya suṣṭutimā sunotā parikṣitaḥ
parichinnaḥ kṣemamakarottama āsanamācaran /
kulāyan kṛṇvan kauravyaḥ patirvadati jāyayā
kataratta ā harāṇi dadhi manthāṃ pari śrutam /
jāyāḥ patiṃ vi pṛcchati rāṣṭre rājñaḥ parikṣitaḥ
abhīvasvaḥ pra jihīte yavaḥ pakvaḥ patho bilam /
janaḥ sa bhadramedhati rāṣṭre rājñaḥ parikṣitaḥ
indraḥ kārumabūbudhaduttiṣṭha vi carā janam /
mamedugrasya carkṛdhi sarva itte pṛṇādariḥ
iha gāvaḥ pra jāyadhvamihāśvā iha pūruṣāḥ /
iho sahasradakṣiṇopi pūṣā ni ṣīdati
nemā indra gāvo riṣan mo āsāṃ gopa rīriṣat/
māsāmamitrayurjana indra mā stena īśata
upa no na ramasi sūktena vacasā vayaṃ bhadreṇa vacasā vayam /
vanādadhidhvano giro na riṣyema kadā cana
20.128
yaḥ sabheyo vidathyaḥ sutvā yajvātha pūruṣaḥ /
sūryaṃ cāmū riśādasastaddevāḥ prāgakalpayan
yo jāmyā aprathayastadyatsakhāyaṃ dudhūrṣati /
jyeṣṭho yadapracetāstadāhuradharāgiti
yadbhadrasya puruṣasya putro bhavati dādhṛṣiḥ /
tadvipro abravīdu tadgandharvaḥ kāmyaṃ vacaḥ
yaśca paṇi raghujiṣṭhyo yaśca devāmadāśuriḥ /
dhīrāṇāṃ śaśvatāmahaṃ tadapāgiti śuśruma
ye ca devā ayajantātho ye ca parādadiḥ /
sūryo divamiva gatvāya maghavā no vi rapśate
yo'nāktākṣo anabhyakto amaṇivo ahiraṇyavaḥ /
abrahmā brahmaṇaḥ putrastotā kalpeṣu saṃmitā
ya āktākṣaḥ subhyaktaḥ sumaṇiḥ suhiraṇyavaḥ /
subrahmā brahmaṇaḥ putrastotā kalpeṣu saṃmitā
prapāṇā ca veśantā revāmapratidiśyayaḥ /
ayabhyā kanyā kalyāṇī totā kalpeṣu saṃmitā
suprapāṇā ca veśantā revāntsupratidiśyayaḥ /
suyabhyā kanyā kalyāṇī totā kalpeṣu saṃmitā
parivṛktā ca mahiṣī svastyā ca yudhiṃ gamaḥ /
anāśuraścāyāmī totā kalpeṣu saṃmitā
vāvātā ca mahiṣī svastyā ca yudhiṃ gamaḥ /
śvāśuraścāyāmī totā kalpeṣu saṃmitā
yadindrādo dāśarājñe mānuṣaṃ vi gāhathāḥ /
virūpaḥ sarvasmā āsītsaha yakṣāya kalpate
tvaṃ vṛṣākṣuṃ maghavann amraṃ maryākaro raviḥ /
tvaṃ rauhiṇaṃ vyāsyo vi vṛtrasyābhinacchiraḥ
yaḥ parvatān vyadadhādyo apo vyagāhathāḥ /
indro yo vṛtrahānmahaṃ tasmādindra namo'stu te
pṛṣṭhaṃ dhāvantaṃ haryorauccaiḥ śravasamabruvan /
svastyaśva jaitrāyendramā vaha susrajam
ye tvā śvetā ajaiśravaso hāryo yuñjanti dakṣiṇam /
pūrvā namasya devānāṃ bibhradindra mahīyate
20.129
etā aśvā ā plavante
pratīpaṃ prāti sutvanam
tāsāmekā hariknikā
hariknike kimichāsi
sādhuṃ putraṃ hiraṇyayam
kvāhataṃ parāsyaḥ
yatrāmūstisraḥ śiṃśapāḥ
pari trayaḥ
pṛdākavaḥ
śṛṅgaṃ dhamanta āsate
ayanmahā te arvāhaḥ
sa icchakaṃ saghāghate
saghāghate gomīdyā gogatīriti
pumāṃ kuste nimicchasi
palpa baddha vayo iti
baddha vo aghā iti
ajāgāra kevikā
aśvasya vāro gośapadyake
śyenīpatī sā
anāmayopajihvikā
20.130
ko arya bahulimā iṣūni
ko asidyāḥ payaḥ
ko arjunyāḥ payaḥ
kaḥ kārṣṇyāḥ payaḥ
etaṃ pṛccha kuhaṃ pṛccha
kuhākaṃ pakvakaṃ pṛccha
yavāno yatiṣvabhiḥ kubhiḥ
akupyantaḥ kupāyakuḥ
āmaṇako maṇatsakaḥ
deva tvapratisūrya
enaścipaṅktikā haviḥ
pradudrudo maghāprati
śṛṅga utpanna
mā tvābhi sakhā no vidan
vaśāyāḥ putramā yanti
irāvedumayaṃ data
atho iyanniyann iti
atho iyanniti
atho śvā asthiro bhavan
uyaṃ yakāṃśalokakā
20.131
āminoniti bhadyate
tasya anu nibhañjanam
varuṇo yāti vasvabhiḥ
śataṃ vā bhāratī śavaḥ
śatamāśvā hiraṇyayāḥ /
śataṃ rathyā hiraṇyayāḥ /
śataṃ kuthā hiraṇyayāḥ /
ahula kuśa varttaka
śaphena iva ohate
āya vanenatī janī
vaniṣṭhā nāva gṛhyanti
idaṃ mahyaṃ madūriti
te vṛkṣāḥ saha tiṣṭhati
pāka baliḥ
śaka baliḥ
aśvattha khadiro dhavaḥ
araduparama
śayo hata iva
vyāpa pūruṣaḥ
adūhamityāṃ pūṣakam
atyardharca parasvataḥ
dauva hastino dṛtī
20.132
ādalābukamekakam
alābukaṃ nikhātakam
karkariko nikhātakaḥ
tadvāta unmathāyati
kulāyaṃ kṛṇavāditi
ugraṃ vaniṣadātatam
na vaniṣadanātatam
ka eṣāṃ karkarī likhat
ka eṣāṃ dundubhiṃ hanat
yadīyaṃ hanatkathaṃ hanat
devī hanatkuhanat
paryāgāraṃ punaḥpunaḥ
trīṇyuṣṭrasya nāmāni
hiraṇya ityeke abravīt
dvau vā ye śiśavaḥ
nīlaśikhaṇḍavāhanaḥ
20.133
vitatau kiraṇau dvau tāvā pinaṣṭi pūruṣaḥ /
na vai kumāri tattathā yathā kumāri manyase
mātuṣṭe kiraṇau dvau nivṛttaḥ puruṣānṛte /
na vai kumāri tattathā yathā kumāri manyase
nigṛhya karṇakau dvau nirāyacchasi madhyame /
na vai kumāri tattathā yathā kumāri manyase
uttānāyai śayānāyai tiṣṭhantī vāva gūhasi /
na vai kumāri tattathā yathā kumāri manyase
ślakṣṇāyāṃ ślakṣṇikāyāṃ ślakṣṇamevāva gūhasi /
na vai kumāri tattathā yathā kumāri manyase
avaślakṣṇamiva bhraṃśadantarlomamati hrade /
na vai kumāri tattathā yathā kumāri manyase
20.134
ihettha prāgapāgudagadharāgarālāgudabhartsatha
ihettha prāgapāgudagadharāgvatsāḥ puruṣanta āsate
ihettha prāgapāgudagadharāksthālīpāko vi līyate
ihettha prāgapāgudagadharāksa vai pṛthu līyate
ihettha prāgapāgudagadharāgāste lāhaṇi līśāthī
ihettha prāgapāgudagadharāgakṣlilī puchilīyate
20.135
bhugityabhigataḥ śalityapakrāntaḥ phalityabhiṣṭhitaḥ /
dundubhimāhananābhyāṃ jaritarothāmo daiva
kośabile rajani grantherdhānamupānahi pādam /
uttamāṃ janimāṃ janyānuttamāṃ janīn vartmanyāt
alābūni pṛṣātakānyaśvatthapalāśam /
pipīlikāvataśvaso vidyutsvāparṇaśapho gośapho jaritarothāmo daiva
vīme devā akraṃsatādhvaryo kṣipraṃ pracara /
susatyamidgavāmasyasi prakhudasi
patnī yadṛśyate patnī yakṣyamāṇā jaritarothāmo daiva /
hotā viṣṭīmena jaritarothāmo daiva
ādityā ha jaritaraṅgirobhyo dakṣiṇāmanayan /
tāṃ ha jaritaḥ pratyāyaṃstāmu ha jaritaḥ pratyāyan
tāṃ ha jaritarnaḥ pratyagṛbhṇaṃstāmu ha jaritarnaḥ pratyagṛbhṇaḥ /
ahānetarasaṃ na vi cetanāni yajñān etarasaṃ na purogavāmaḥ
uta śveta āśupatvā uto padyābhiryaviṣṭhaḥ /
utemāśu mānaṃ piparti
ādityā rudrā vasavastvenu ta idaṃ rādhaḥ prati gṛbhṇīhyaṅgiraḥ /
idaṃ rādho vibhu prabhu idaṃ rādho bṛhatpṛthu
० devā dadatvāsuraṃ tadvo astu sucetanam /
yuṣmāmastu divedive pratyeva gṛbhāyat
tvamindra śarmariṇā havyaṃ pārāvatebhyaḥ /
viprāya stuvate vasuvaniṃ duraśravase vaha
tvamindra kapotāya chinnapakṣāya vañcate /
śyāmākaṃ pakvaṃ pīlu ca vārasmā akṛṇorbahuḥ
araṃgaro vāvadīti tredhā baddho varatrayā /
irāmaha praśaṃsatyanirāmapa sedhati
20.136
yadasyā aṃhubhedyāḥ kṛdhu sthūlamupātasat/
muṣkāvidasyā ejato gośaphe śakulāviva
yadā sthūlena pasasāṇau muṣkā upāvadhīt/
viṣvañcā vasyā vardhataḥ sikatāsveva gardabhau
yadalpikāsvalpikā karkadhūkevaṣadyate /
vāsantikamiva tejanaṃ yantyavātāya vitpati
yaddevāso lalāmaguṃ praviṣṭīminamāviṣuḥ /
sakulā dediśyate nārī satyasyākṣibhuvo yathā
mahānagnyatṛpnadvi mokradadasthānāsaran /
śaktikānanā svacamaśakaṃ saktu padyama
mahānagnyulūkhalamatikrāmantyabravīt/
yathā tava vanaspate niraghnanti tathaiveti
mahānagnyupa brūte bhraṣṭothāpyabhūbhuvaḥ /
yathaiva te vanaspate pippati tathaiveti
mahānagnyupa brūte bhraṣṭothāpyabhūbhuvaḥ /
yathā vayo vidāhya svarge namavadahyate
mahānagnyupa brūte svasāveśitaṃ pasaḥ /
itthaṃ phalasya vṛkṣasya śūrpe śūrpaṃ bhajemahi
mahānagnī kṛkavākaṃ śamyayā pari dhāvati /
ayaṃ na vidma yo mṛgaḥ śīrṣṇā harati dhāṇikām
mahānagnī mahānagnaṃ dhāvantamanu dhāvati /
imāstadasya gā rakṣa yabha māmaddhyaudanam
sudevastvā mahānagnīrbabādhate mahataḥ sādhu khodanam /
kusaṃ pīvaro navat
vaśā dagdhāmimāṅguriṃ prasṛjatogrataṃ pare /
mahān vai bhadro yabha māmaddhyaudanam
videvastvā mahānagnīrvibādhate mahataḥ sādhu khodanam /
kumārikā piṅgalikā kārda bhasmā ku dhāvati
mahān vai bhadro bilvo mahān bhadra udumbaraḥ /
mahāmabhikta bādhate mahataḥ sādhu khodanam
yaḥ kumārī piṅgalikā vasantaṃ pīvarī labhet/
tailakuṇḍamimāṅguṣṭhaṃ rodantaṃ śudamuddharet
20.137
yaddha prācīrajagantoro maṇḍūradhāṇikīḥ /
hatā indrasya śatravaḥ sarve budbudayāśavaḥ
kapṛn naraḥ kapṛthamuddadhātana codayata khudata vājasātaye /
niṣṭigryaḥ putramā cyāvayotaya indraṃ sabādha iha somapītaye
dadhikrāvṇo akāriṣaṃ jiṣṇoraśvasya vājinaḥ /
surabhi no mukhā karatpra ṇa āyūṃṣi tāriṣat
sutāso madhumattamāḥ somā indrāya mandinaḥ /
pavitravanto akṣaran devān gacchantu vo madāḥ
indurindrāya pavata iti devāso abruvan /
vācaspatirmakhasyate viśvasyeśāna ojasā
sahasradhāraḥ pavate samudro vācamīṅkhayaḥ /
somaḥ patī rayīṇāṃ sakhendrasya divedive
ava drapso aṃśumatīmatiṣṭhadiyānaḥ kṛṣṇo daśabhiḥ sahasraiḥ /
āvattamindraḥ śacyā dhamantamapa snehitīrnṛmaṇā adhatta
drapsamapaśyaṃ viṣuṇe carantamupahvare nadyo aṃśumatyāḥ /
nabho na kṛṣṇamavatasthivāṃsamiṣyāmi vo vṛṣaṇo yudhyatājau
adha drapso aṃśumatyā upasthe'dhārayattanvaṃ titviṣāṇaḥ /
viśo adevīrabhyācarantīrbṛhaspatinā yujendraḥ sasāhe
tvaṃ ha tyatsaptabhyo jāyamāno'śatrubhyo abhavaḥ śatrurindra /
gūlhe dyāvāpṛthivī anvavindo vibhumadbhyo bhuvanebhyo raṇaṃ dhāḥ
tvaṃ ha tyadapratimānamojo vajreṇa vajrin dhṛṣito jaghantha /
tvaṃ śuṣṇasyāvātiro vadhatraistvaṃ gā indra śacyedavindaḥ
tamindraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave /
sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat
३ indraḥ sa dāmane kṛta ojiṣṭhaḥ sa made hitaḥ /
dyumnī ślokī sa somyaḥ
girā vajro na saṃbhṛtaḥ sabalo anapacyutaḥ /
vavakṣa ṛṣvo astṛtaḥ
20.138
mahāmindro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimāmiva /
stomairvatsasya vāvṛdhe
prajāmṛtasya piprataḥ pra yadbharanta vahnayaḥ /
viprā ṛtasya vāhasā
kaṇvāḥ indraṃ yadakrata stomairyajñasya sādhanam /
jāmi bruvata āyudham
20.139
ā nūnamaśvinā yuvaṃ vatsasya gantamavase /
prāsmai yacchatamavṛkaṃ pṛthu chardiryuyutaṃ yā arātayaḥ
yadantarikṣe yaddivi yatpañca mānuṣāmanu /
nṛmnaṃ taddhattamaśvinā
ye vāṃ daṃsāṃsyaśvinā viprāsaḥ parimāmṛśuḥ /
evetkāṇvasya bodhatam
ayaṃ vāṃ gharmo aśvinā stomena pari ṣicyate /
ayaṃ somo madhumān vājinīvasū yena vṛtraṃ ciketathaḥ
yadapsu yadvanaspatau yadoṣadhīṣu purudaṃsasā kṛtam /
tena māviṣṭamaśvinā
20.140
yan nāsatyā bhuraṇyatho yadvā deva bhiṣajyathaḥ /
ayaṃ vāṃ vatso matibhirna vindhate haviṣmantaṃ hi gacchathaḥ
ā nūnamaśvinorṛṣi stomaṃ ciketa vāmayā /
ā somaṃ madhumattamaṃ gharmaṃ siñcādatharvaṇi
ā nūnaṃ raghuvartaniṃ rathaṃ tiṣṭhātho aśvinā /
ā vāṃ stomā ime mama nabho na cucyavīrata
yadadya vāṃ nāsatyokthairācucyuvīmahi /
yadvā vāṇībhiraśvinevetkaṇvasya bodhatam
yadvāṃ kakṣīvāmuta yadvyaśva ṛṣiryadvāṃ dīrghatamā juhāva /
pṛthī yadvāṃ vainyaḥ sādaneṣvevedato aśvinā cetayethām
20.141
yātaṃ chardiṣpā uta paraspā bhūtaṃ jagatpā uta nastanūpā /
vartistokāya tanayāya yātam
yadindreṇa sarathaṃ yātho aśvinā yadvā vāyunā bhavathaḥ samokasā /
yadādityebhirṛbhubhiḥ sajoṣasā yadvā viṣṇorvikramaṇeṣu tiṣṭhathaḥ
yadadyāśvināvahaṃ huveya vājasātaye /
yatpṛtsu turvaṇe sanastacchreṣṭhamaśvinoravaḥ
ā nūnaṃ yātamaśvinemā havyāni vāṃ hitā /
ime somāso adhi turvaśe yadāvime kaṇveṣu vāmatha
yan nāsatyā parāke arvāke asti bheṣajam /
tena nūnaṃ vimadāya pracetasā chardirvatsāya yacchatam
20.142
abhutsyu pra devyā sākaṃ vācāhamaśvinoḥ /
vyāvardevyā matiṃ vi rātiṃ martyebhyaḥ
pra bodhayoṣo aśvinā pra devi sūnṛte mahi /
pra yajñahotarānuṣakpra madāya śravo bṛhat
yaduṣo yāsi bhānunā saṃ sūryeṇa rocase /
ā hāyamaśvino ratho vartiryāti nṛpāyyam
yadāpītāso aṃśavo gāvo na duhra ūdhabhiḥ /
yadvā vāṇīranuṣata pra devayanto aśvinā
pra dyumnāya pra śavase pra nṛṣāhyāya śarmaṇe /
pra dakṣāya pracetasā
yan nūnaṃ dhībhiraśvinā pituryonā niṣīdathaḥ /
yadvā sumnebhirukthyā
20.143
taṃ vāṃ rathaṃ vayamadyā huvema pṛthujrayamaśvinā saṃgatiṃ goḥ /
yaḥ sūryāṃ vahati vandhurāyurgirvāhasaṃ purutamaṃ vasūyum
yuvaṃ śriyamaśvinā devatā tāṃ divo napātā vanathaḥ śacībhiḥ /
yuvorvapurabhi pṛkṣaḥ sacante vahanti yatkakuhāso rathe vām
ko vāmadyā karate rātahavya ūtaye vā sutapeyāya vārkaiḥ /
ṛtasya vā vanuṣe pūrvyāya namo yemāno aśvinā vavartat
hiraṇyayena purubhū rathenemaṃ yajñaṃ nāsatyopa yātam /
pibātha in madhunaḥ somyasya dadhatho ratnaṃ vidhate janāya
ā no yātaṃ divo accha pṛthivyā hiraṇyayena suvṛtā rathena /
mā vāmanye ni yaman devayantaḥ saṃ yaddade nābhiḥ pūrvyā vām
nū no rayiṃ puruvīraṃ bṛhantaṃ dasrā mimāthāmubhayeṣvasme /
naro yadvāmaśvinā stomamāvantsadhastutimājamīlhāso agman
iheha yadvāṃ samanā papṛkṣe seyamasme sumatirvājaratnā /
uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik
madhumatīroṣadhīrdyāva āpo madhuman no bhavatvantarikṣam /
kṣetrasya patirmadhumān no astvariṣyanto anvenaṃ carema
panāyyaṃ tadaśvinā kṛtaṃ vāṃ vṛṣabho divo rajasaḥ pṛthivyāḥ /
sahasraṃ śaṃsā uta ye gaviṣṭau sarvāmittāmupa yātā pibadhyai
Original text: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0