Atharva Veda · Chapter 2
sūktam १
sūktam २
sūktam ३
sūktam ४
sūktam ५
sūktam ६
sūktam ७
sūktam ८
sūktam ९
sūktam १०
sūktam ११
sūktam १२
sūktam १३
sūktam १४
sūktam १५
sūktam १६
sūktam १७
sūktam १८
sūktam १९
sūktam २०
sūktam २१
sūktam २२
sūktam २३
sūktam २४
sūktam २५
sūktam २६
sūktam २७
sūktam २८
sūktam २९
sūktam ३०
sūktam ३१
sūktam ३२
sūktam ३३
sūktam ३४
sūktam ३५
sūktam ३६
dvitīyakāṇḍasya ekalasañcikā
2.1
venastatpaśyatparamaṃ guhā yadyatra viśvaṃ bhavatyekarūpam /
idaṃ pṛśniraduhajjāyamānāḥ svarvido abhyanūṣata vrāḥ
pra tadvocedamṛtasya vidvān gandharvo dhāma paramaṃ guhā yat/
trīṇi padāni nihitā guhāsya yastāni veda sa pituṣpitāsat
sa naḥ pitā janitā sa uta bandhurdhāmāni veda bhuvanāni viśvā /
yo devānāṃ nāmadha eka eva taṃ saṃpraśnaṃ bhuvanā yanti sarvā
pari dyāvāpṛthivī sadya āyamupātiṣṭhe prathamajāmṛtasya /
vācamiva vaktari bhuvaneṣṭhā dhāsyureṣa nanveṣo agniḥ
pari viśvā bhuvanānyāyamṛtasya tantuṃ vitataṃ dṛśe kam /
yatra devā amṛtamānaśānāḥ samāne yonāvadhyairayanta
2.2
divyo gandharvo bhuvanasya yaspatireka eva namasyo vikṣvīḍyaḥ /
taṃ tvā yaumi brahmaṇā divya deva namaste astu divi te sadhastham
divi spṛṣṭo yajataḥ sūryatvagavayātā haraso daivyasya /
mṛḍātgandharvo bhuvanasya yaspatireka eva namasyaḥ suśevāḥ
anavadyābhiḥ samu jagma ābhirapsarāsvapi gandharva āsīt/
samudra āsāṃ sadanaṃ ma āhuryataḥ sadya ā ca parā ca yanti
abhriye didyun nakṣatriye yā viśvāvasuṃ gandharvaṃ sacadhve /
tābhyo vo devīrnama itkṛṇomi
yāḥ klandāstamiṣīcayo'kṣakāmā manomuhaḥ /
tābhyo gandharvabhyo'psarābhyo'karaṃ namaḥ
2.3
ado yadavadhāvatyavatkamadhi parvatāt/
tatte kṛṇomi bheṣajaṃ subheṣajaṃ yathāsasi
ādaṅgā kuvidaṅga śataṃ yā bheṣajāni te /
teṣāmasi tvamuttamamanāsrāvamarogaṇam
nīcaiḥ khanantyasurā arusrāṇamidaṃ mahat/
tadāsrāvasya bheṣajaṃ tadu rogamanīnaśat
upajīkā udbharanti samudrādadhi bheṣajam /
tadāsrāvasya bheṣajaṃ tadu rogamaśīśamat
arusrāṇamidaṃ mahatpṛthivyā adhyudbhṛtam /
tadāsrāvasya bheṣajaṃ tadu rogamanīnaśat
śaṃ no bhavantvapa oṣadhayaḥ śivāḥ /
indrasya vajro apa hantu rakṣasa ārādvisṛṣṭā iṣavaḥ patantu rakṣasām
2.4
dīrghāyutvāya bṛhate raṇāyāriṣyanto dakṣamāṇāḥ sadaiva /
maṇiṃ viṣkandhadūṣaṇaṃ jaṅgiḍaṃ bibhṛmo vayam
jaṅgiḍo jambhādviśarādviṣkandhādabhiśocanāt/
maṇiḥ sahasravīryaḥ pari ṇaḥ pātu viśvataḥ
ayaṃ viṣkandhaṃ sahate'yaṃ bādhate attriṇaḥ /
ayaṃ no viśvabheṣajo jaṅgiḍaḥ pātvaṃhasaḥ
devairdattena maṇinā jaṅgiḍena mayobhuvā /
viṣkandhaṃ sarvā rakṣāṃsi vyāyāme sahāmahe
śaṇaśca mā jaṅgiḍaśca viṣkandhādabhi rakṣatām /
araṇyādanya ābhṛtaḥ kṛṣyā anyo rasebhyaḥ
kṛtyādūṣirayaṃ maṇiratho arātidūṣiḥ /
atho sahasvān jaṅgiḍaḥ pra ṇa āyuṃṣi tāriṣat
2.5
indra juṣasva pra vahā yāhi śūra haribhyām /
pibā sutasya materiha madhoścakānaścārurmadāya
indra jaṭharaṃ navyo na pṛṇasva madhordivo na /
asya sutasya svarṇopa tvā madāḥ suvāco aguḥ
indrasturāṣāṇmitro vṛtraṃ yo jaghāna yatīrna /
bibheda valaṃ bhṛgurna sasahe śatrūn made somasya
ā tvā viśantu sutāsa indra pṛṇasva kukṣī viḍḍhi śakra dhiyehyā naḥ /
śrudhī havaṃ giro me juṣasvendra svayugbhirmatsveha mahe raṇāya
indrasya nu pra vocaṃ vīryāṇi yāni cakāra prathamāni vajrī /
ahann ahimanu apastatarda pra vakṣaṇā abhinatparvatānām
ahann ahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa /
vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudramava jagmurāpaḥ
vṛṣāyamāṇo avṛṇīta somaṃ trikadrukeṣu apibatsutasya /
ā sāyakaṃ maghavādatta vajramahann enaṃ prathamajāmahīnām
2.6
samāstvāgna ṛtavo vardhayantu saṃvatsarā ṛṣayo yāni satyā /
saṃ divyena dīdihi rocanena viśvā ā bhāhi pradiśaścatasraḥ
saṃ cedhyasvāgne pra ca vardhayemamucca tiṣṭha mahate saubhagāya /
mā te riṣann upasattāro agne brahmāṇaste yaśasaḥ santu mānye
tvāmagne vṛṇate brāhmaṇā ime śivo agne saṃvaraṇe bhavā naḥ /
sapatnahāgne abhimātijidbhava sve gaye jāgṛhyaprayucchan
kṣatreṇāgne svena saṃ rabhasva mitreṇāgne mitradhā yatasva /
sajātānāṃ madhyameṣṭhā rājñāmagne vihavyo dīdihīha
ati niho ati sṛdho'tyacittīrati dviṣaḥ /
viśvā hyagne duritā tara tvamathāsmabhyaṃ sahavīraṃ rayiṃ dāḥ
2.7
aghadviṣṭā devajātā vīrucchapathayopanī /
āpo malamiva prāṇaikṣītsarvān macchapathāmadhi
yaśca sāpatnaḥ śapatho jāmyāḥ śapathaśca yaḥ /
brahmā yan manyutaḥ śapātsarvaṃ tan no adhaspadam
divo mūlamavatataṃ pṛthivyā adhyuttatam /
tena sahasrakāṇḍena pari ṇaḥ pāhi viśvataḥ
pari māṃ pari me prajāṃ pari ṇaḥ pāhi yaddhanam /
arātirno mā tārīn mā nastāriśurabhimātayaḥ
śaptārametu śapatho yaḥ suhārttena naḥ saha /
cakṣurmantrasya durhārdaḥ pṛṣṭīrapi śṛṇīmasi
2.8
udagātāṃ bhagavatī vicṛtau nāma tārake /
vi kṣetriyasya muñcatāmadhamaṃ pāśamuttamam
apeyaṃ rātryucchatvapocchantvabhikṛtvarīḥ /
vīrutkṣetriyanāśanyapa kṣetriyamucchatu
babhrorarjunakāṇḍasya yavasya te palālyā tilasya tilapiñjyā /
vīrutkṣetriyanāśanyapa kṣetriyamucchatu
namaste lāṅgalebhyo nama īṣāyugebhyaḥ /
vīrutkṣetriyanāśanyapa kṣetriyamucchatu
namaḥ sanisrasākṣebhyo namaḥ saṃdeśyebhyaḥ /
namaḥ kṣetrasya pataye vīrutkṣetriyanāśanyapa kṣetriyamucchatu
2.9
daśavṛkṣa muñcemaṃ rakṣaso grāhyā adhi yainaṃ jagrāha parvasu /
atho enaṃ vanaspate jīvānāṃ lokamun naya
āgādudagādayaṃ jīvānāṃ vrātamapyagāt/
abhūdu putrāṇāṃ pitā nṛṇāṃ ca bhagavattamaḥ
adhītīradhyagādayamadhi jīvapurā agān /
śataṃ hyasya bhiṣajaḥ sahasramuta vīrudhaḥ
devāste cītimavidan brahmāṇa uta vīrudhaḥ /
cītiṃ te viśve devā avidan bhūmyāmadhi
yaścakāra sa niṣkaratsa eva subhiṣaktamaḥ /
sa eva tubhyaṃ bheṣajāni kṛṇavadbhiṣajā śuciḥ
2.10
kṣetriyāttvā nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
śaṃ te agniḥ sahādbhirastu śaṃ somaḥ sahauṣadhībhiḥ /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
śaṃ te vāto antarikṣe vayo dhācchaṃ te bhavantu pradiśaścatasraḥ /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
imā yā devīḥ pradiśaścatasro vātapatnīrabhi sūryo vicaṣṭe /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛnomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
tāsu tvāntarjarasyā dadhāmi pra yakṣma etu nirṛtiḥ parācaiḥ /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
amukthā yakṣmādduritādavadyāddruhaḥ pāśādgrāhyāścodamukthāḥ /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
ahā arātimavidaḥ syonamapyabhūrbhadre sukṛtasya loke /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
sūryamṛtaṃ tamaso grāhyā adhi devā muñcanto asṛjan nirenasaḥ /
evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsāddruho muñcāmi varuṇasya pāśāt/
anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām
2.11
dūṣyā dūṣirasi hetyā hetirasi menyā menirasi /
āpnuhi śreyāṃsamati samaṃ krāma
sraktyo'si pratisaro'si pratyabhicaraṇo'si /
āpnuhi śreyāṃsamati samaṃ krāma
prati tamabhi cara yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ /
āpnuhi śreyāṃsamati samaṃ krāma
sūrirasi varcodhā asi tanūpāno'si /
āpnuhi śreyāṃsamati samaṃ krāma
śukro'si bhrājo'si svarasi jyotirasi /
āpnuhi śreyāṃsamati samaṃ krāma
2.12
dyāvāpṛthivī urvantarikṣaṃ kṣetrasya patnyurugāyo'dbhutaḥ /
utāntarikṣamuru vātagopaṃ ta iha tapyantāṃ mayi tapyamāne
idaṃ devāḥ śṛṇuta ye yajñiyā stha bharadvājo mahyamukthāni śaṃsati /
pāśe sa baddho durite ni yujyatāṃ yo asmākaṃ mana idaṃ hinasti
idamindra śṛṇuhi somapa yattvā hṛdā śocatā johavīmi /
vṛścāmi taṃ kuliśeneva vṛkṣaṃ yo asmākaṃ mana idaṃ hinasti
aśītibhistisṛbhiḥ sāmagebhirādityebhirvasubhiraṅgirobhiḥ /
iṣṭāpūrtamavatu naḥ pitṝṇāmāmuṃ dade harasā daivyena
dyāvāpṛthivī anu mā dīdhīthāṃ viśve devāso anu mā rabhadhvam /
aṅgirasaḥ pitaraḥ somyāsaḥ pāpamārchatvapakāmasya kartā
atīva yo maruto manyate no brahma vā yo nindiṣatkriyamāṇam /
tapūṃṣi tasmai vṛjināni santu brahmadviṣaṃ dyaurabhisaṃtapāti
sapta prāṇān aṣṭau manyastāṃste vṛścāmi brahmaṇā /
ayā yamasya sādanamagnidūto araṃkṛtaḥ
ā dadhāmi te padaṃ samiddhe jātavedasi /
agniḥ śarīraṃ veveṣṭvasuṃ vāgapi gacchatu
2.13
āyurdā agne jarasaṃ vṛṇāno ghṛtapratīko ghṛtapṛṣṭho agne /
ghṛtaṃ pītvā madhu cāru gavyaṃ piteva putrān abhi rakṣatādimam
pari dhatta dhatta no varcasemaṃ jarāmṛtyuṃ kṛṇuta dīrghamāyuḥ /
bṛhaspatiḥ prāyacchadvāsa etatsomāya rājñe paridhātavā u
parīdaṃ vāso adhithāḥ svastaye'bhūrgṛṣṭīnāmabhiśastipā u /
śataṃ ca jīva śaradaḥ purūcī rāyaśca poṣamupasaṃvyayasva
ehyaśmānamā tiṣṭhāśmā bhavatu te tanūḥ /
kṛṇvantu viśve devā āyuṣṭe śaradaḥ śatam
yasya te vāsaḥ prathamavāsyaṃ harāmastaṃ tvā viśve'vantu devāḥ /
taṃ tvā bhrātaraḥ suvṛdhā vardhamānamanu jāyantāṃ bahavaḥ sujātam
2.14
niḥsālāṃ dhṛṣṇuṃ dhiṣaṇamekavādyāṃ jighatsvam /
sarvāścaṇḍasya naptyo nāśayāmaḥ sadānvāḥ
nirvo goṣṭhādajāmasi nirakṣān nirupānaśāt/
nirvo magundyā duhitaro gṛhebhyaścātayāmahe
asau yo adharādgṛhastatra santvarāyyaḥ /
tatra sedirnyucyatu sarvāśca yātudhānyaḥ
bhūtapatirnirajatvindraścetaḥ sadānvāḥ /
gṛhasya budhna āsīnāstā indro vajreṇādhi tiṣṭhatu
yadi stha kṣetriyāṇāṃ yadi vā puruṣeṣitāḥ /
yadi stha dasyubhyo jātā naśyatetaḥ sadānvāḥ
pari dhāmānyāsāmāśurgāṣṭhāmivāsaram /
ajaiṣaṃ sarvān ājīn vo naśyatetaḥ sadānvāḥ
2.15
yathā dyauśca pṛthivī ca na bibhīto na riṣyataḥ /
evā me prāṇa mā bibheḥ
yathāhaśca rātrī ca na bibhīto na riṣyataḥ /
evā me prāṇa mā bibheḥ
yathā sūryaśca candraśca na bibhīto na riṣyataḥ /
evā me prāṇa mā bibheḥ
yathā brahma ca kṣatraṃ ca na bibhīto na riṣyataḥ /
evā me prāṇa mā bibheḥ
yathā satyaṃ cānṛtaṃ ca na bibhīto na riṣyataḥ /
evā me prāṇa mā bibheḥ
yathā bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca na bibhīto na riṣyataḥ /
evā me prāṇa mā bibheḥ
2.16
prāṇāpānau mṛtyormā pātaṃ svāhā
dyāvāpṛthivī upaśrutyā mā pātaṃ svāhā
sūrya cakṣuṣā mā pāhi svāhā
agne vaiśvānara viśvairmā devaiḥ pāhi svāhā
viśvambhara viśvena mā bharasā pāhi svāhā
2.17
ojo'syojo me dāḥ svāhā /१//
saho'si saho me dāḥ svāhā
balamasi balaṃ dāḥ svāhā
āyurasyāyurme dāḥ svāha
śrotramasi śrotraṃ me dāḥ svāha
cakṣurasi cakṣurme dāḥ svāha
paripāṇamasi paripāṇaṃ me dāḥ svāha
2.18
bhrātṛvyakṣayaṇamasi bhrātṛvyacātanaṃ me dāḥ svāha
sapatnakṣayaṇamasi sapatnacātanaṃ me dāḥ svāha
arāyakṣayaṇamasyarāyacātanaṃ me dāḥ svāha
piśācakṣayaṇamasi piśācacātanaṃ me dāḥ svāha
sadānvākṣayaṇamasi sadānvācātanaṃ me dāḥ svāha
2.19
agne yatte tapastena taṃ prati tapa yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
agne yatte harastena taṃ prati hara yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
agne yatte'rcistena taṃ pratyarca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
agne yatte śocistena taṃ prati śoca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
agne yatte tejastena tamatejasaṃ kṛṇu yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
2.20
vāyo yatte tapastena taṃ prati tapa yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
vāyo yatte harastena taṃ prati hara yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
vāyo yatte'rcistena taṃ pratyarca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
vāyo yatte śocistena taṃ prati śoca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
vāyo yatte tejastena tamatejasaṃ kṛṇu yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
2.21
sūrya yatte tapastena taṃ prati tapa yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
sūrya yatte harastena taṃ prati hara yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
sūrya yatte'rcistena taṃ pratyarca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
sūrya yatte śocistena taṃ prati śoca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
sūrya yatte tejastena tamatejasaṃ kṛṇu yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
2.22
candra yatte tapastena taṃ prati tapa yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
candra yatte harastena taṃ prati hara yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
candra yatte'rcistena taṃ pratyarca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
candra yatte śocistena taṃ prati śoca yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
candra yatte tejastena tamatejasaṃ kṛṇu yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
2.23
āpo yadvastapastena taṃ prati tapata yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
āpo yadvasharastena taṃ prati harata yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
āpo yadvas'rcistena taṃ prati arcata yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
āpo yadvasśocistena taṃ prati śocata yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
āpo yadvastejastena tamatejasaṃ kṛṇuta yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ
2.24
śerabhaka śerabha punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
śevṛdhaka śevṛdha punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
mrokānumroka punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
sarpānusarpa punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
jūrṇi punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
upabde punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
arjuni punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
bharūji punarvo yantu yātavaḥ punarhetiḥ kimīdinaḥ /
yasya stha tamatta yo vo prāhaittamatta svā māṃsānyatta
2.25
śaṃ no devī pṛśniparṇyaśaṃ nirṛtyā akaḥ /
ugrā hi kaṇvajambhanī tāmabhakṣi sahasvatīm
sahamāneyaṃ prathamā pṛśniparṇyajāyata /
tayāhaṃ durṇāmnāṃ śiro vṛścāmi śakuneriva
arāyamasṛkpāvānaṃ yaśca sphātiṃ jihīrṣati /
garbhādaṃ kaṇvaṃ nāśaya pṛśniparṇi sahasva ca
girimenāmā veśaya kaṇvān jīvitayopanān /
tāṃstvaṃ devi pṛśniparṇyagnirivānudahann ihi
parāca enān pra ṇuda kaṇvān jīvitayopanān /
tamāṃsi yatra gacchanti tatkravyādo ajīgamam
2.26
eha yantu paśavo ye pareyurvāyuryeṣāṃ sahacāraṃ jujoṣa /
tvaṣṭā yeṣāṃ rūpadheyāni vedāsmin tān goṣṭhe savitā ni yacchatu
imaṃ goṣṭhaṃ paśavaḥ saṃ sravantu bṛhaspatirā nayatu prajānan /
sinīvālī nayatvāgrameṣāmājagmuṣo anumate ni yaccha
saṃ saṃ sravantu paśavaḥ samaśvāḥ samu pūruṣāḥ /
saṃ dhānyasya yā sphātiḥ saṃsrāvyeṇa haviṣā juhomi
saṃ siñcāmi gavāṃ kṣīraṃ samājyena balaṃ rasam /
saṃsiktā asmākaṃ vīrā dhruvā gāvo mayi gopatau
ā harāmi gavāṃ kṣīramāhārṣaṃ dhānyaṃ rasam /
āhṛtā asmākaṃ vīrā ā patnīridamastakam
2.27
necchatruḥ prāśaṃ jayāti sahamānābhibhūrasi /
prāśaṃ pratiprāśo jahyarasān kṛṇvoṣadhe
suparṇastvānvavindatsūkarastvākhanan nasā /
prāśaṃ pratiprāśo jahyarasān kṛṇvoṣadhe
indro ha cakre tvā bāhāvasurebhya starītave /
prāśaṃ pratiprāśo jahyarasān kṛṇvoṣadhe
pāṭāmindro vyāśnādasurebhya starītave /
prāśaṃ pratiprāśo jahyarasān kṛṇvoṣadhe
tayāhaṃ śatrūntsākṣa indraḥ sālāvṛkāmiva /
prāśaṃ pratiprāśo jahyarasān kṛṇvoṣadhe
rudra jalāṣabheṣaja nīlaśikhaṇḍa karmakṛt/
prāśaṃ pratiprāśo jahyarasān kṛṇvoṣadhe
tasya prāśaṃ tvaṃ jahi yo na indrābhidāsati /
adhi no brūhi śaktibhiḥ prāśi māmuttaraṃ kṛdhi
2.28
tubhyameva jariman vardhatāmayaṃ memamanye mṛtyavo hiṃsiṣuḥ śataṃ ye /
māteva putraṃ pramanā upasthe mitra enaṃ mitriyātpātvaṃhasaḥ
mitra enaṃ varuṇo vā riśādā jarāmṛtyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidānau /
tadagnirhotā vayunāni vidvān viśvā devānāṃ janimā vivakti
tvamīśiṣe paśūnāṃ pārthivānāṃ ye jātā uta vā ye janitrāḥ /
memaṃ prāṇo hāsīn mo apāno memaṃ mitrā vadhiṣurmo amitrāḥ
dyauṣṭvā pitā pṛthivī mātā jarāmṛtyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidāne /
yathā jīvā aditerupasthe prāṇāpānābhyāṃ gupitaḥ śataṃ himāḥ
imamagne āyuṣe varcase naya priyaṃ reto varuṇa mitra rājan /
mātevāsmā adite śarma yaccha viśve devā jaradaṣṭiryathāsat
2.29
pārthivasya rase devā bhagasya tanvo bale /
āyuṣyamasmā agniḥ sūryo varca ā dhādbṛhaspatiḥ
āyurasmai dhehi jātavedaḥ prajāṃ tvaṣṭaradhinidhehi asmai /
rāyaspoṣaṃ savitarā suvāsmai śataṃ jīvāti śaradastavāyam
āśīrṇa ūrjamuta sauprajāstvaṃ dakṣaṃ dhattaṃ draviṇaṃ sacetasau /
jayaṃ kṣetrāṇi sahasāyamindra kṛṇvāno anyān adharāntsapatnān
indreṇa datto varuṇena śiṣṭo marudbhirugraḥ prahito no āgan /
eṣa vāṃ dyāvāpṛthivī upasthe mā kṣudhan mā tṛṣat
ūrjamasmā ūrjasvatī dhattaṃ payo asmai payasvatī dhattam /
ūrjamasmai dyāvapṛthivī adhātāṃ viśve devā maruta ūrjamāpaḥ
śivābhiṣṭe hṛdayaṃ tarpayāmyanamīvo modiṣīṣṭhāḥ suvarcāḥ /
savāsinau pibatāṃ manthametamaśvino rūpaṃ paridhāya māyām
indra etāṃ sasṛje viddho agra ūrjāṃ svadhāmajarāṃ sā ta eṣā /
tayā tvaṃ jīva śaradaḥ suvarcā mā ta ā susrodbhiṣajaste akran
2.30
yathedaṃ bhūmyā adhi tṛṇaṃ vāto mathāyati /
evā mathnāmi te mano yathā māṃ kāminyaso yathā man nāpagā asaḥ
saṃ cen nayātho aśvinā kāminā saṃ ca vakṣathaḥ /
saṃ vāṃ bhagāso agmata saṃ cittāni samu vratā
yatsuparṇā vivakṣavo anamīvā vivakṣavaḥ /
tatra me gacchatāddhavaṃ śalya iva kulmalaṃ yathā
yadantaraṃ tadbāhyaṃ yadbāhyaṃ tadantaram /
kanyānāṃ viśvarūpāṇāṃ mano gṛbhāyauṣadhe
eyamagan patikāmā janikāmo'hamāgamam /
aśvaḥ kanikradadyathā bhagenāhaṃ sahāgamam
2.31
indrasya yā mahī dṛṣatkrimerviśvasya tarhaṇī /
tayā pinaṣmi saṃ krimīn dṛṣadā khalvāmiva
dṛṣṭamadṛṣṭamatṛhamatho kurūrumatṛham /
algaṇḍūntsarvān chalunān krimīn vacasā jambhayāmasi
algaṇḍūn hanmi mahatā vadhena dūnā adūnā arasā abhūvan /
śiṣṭān aśiṣṭān ni tirāmi vācā yathā krimīṇāṃ nakiruchiṣātai
anvāntryaṃ śīrṣaṇyamatho pārṣṭeyaṃ krimīn /
avaskavaṃ vyadhvaraṃ krimīn vacasā jambhayāmasi
ye krimayaḥ parvateśu vaneṣvoṣadhīṣu paśuṣvapsvantaḥ /
ye asmākaṃ tanvamāviviśuḥ sarvaṃ taddhanmi janima krimīṇām
2.32
udyann ādityaḥ krimīn hantu nimrocan hantu raśmibhiḥ /
ye antaḥ krimayo gavi
viśvarūpaṃ caturakṣaṃ krimiṃ sāraṅgamarjunam /
śṛṇāmyasya pṛṣṭīrapi vṛścāmi yacchiraḥ
atrivadvaḥ krimayo hanmi kaṇvavajjamadagnivat/
agastyasya brahmaṇā saṃ pinaṣmyahaṃ krimīn
hato rājā krimīṇāmutaiṣāṃ sthapatirhataḥ /
hato hatamātā krimirhatabhrātā hatasvasā
hatāso asya veśaso hatāsaḥ pariveśasaḥ /
atho ye kṣullakā iva sarve te krimayo hatāḥ
pra te śṛṇāmi śṛṅge yābhyāṃ vitudāyasi /
bhinādmi te kuṣumbhaṃ yaste viṣadhānaḥ
2.33
akṣībhyāṃ te nāsikābhyāṃ karṇābhyāṃ chubukādadhi /
yakṣmaṃ śīrṣaṇyaṃ mastiṣkājjihvāyā vi vṛhāmi te
grīvābhyasta uṣṇihābhyaḥ kīkasābhyo anūkyāt/
yakṣmaṃ doṣaṇyamaṃsābhyāṃ bāhubhyāṃ vi vṛhāmi te
hṛdayātte pari klomno halīkṣṇātpārśvābhyām /
yakṣmaṃ matasnābhyāṃ plīhno yaknaste vi vṛhāmasi
āntrebhyaste gudābhyo vaniṣṭhorudarādadhi /
yakṣmaṃ kukṣibhyāṃ plāśernābhyā vi vṛhāmi te
ūrubhyāṃ te aṣṭhīvadbhyāṃ pārṣṇibhyāṃ prapadābhyām /
yakṣmaṃ bhasadyaṃ śroṇibhyāṃ bhāsadaṃ bhaṃsaso vi vṛhāmi te
asthibhyaste majjabhyaḥ snāvabhyo dhamanibhyaḥ /
yakṣmaṃ pāṇibhyāmaṅgulibhyo nakhebhyo vi vṛhāmi te
aṅgeaṅge lomnilomni yaste parvaṇiparvaṇi /
yakṣmaṃ tvacasyaṃ te vayaṃ kaśyapasya vībarheṇa viṣvañcaṃ vi vṛhāmasi
2.34
ya īśe paśupatiḥ paśūnāṃ catuṣpadāmuta yo dvipadām /
niṣkrītaḥ sa yajñiyaṃ bhāgametu rāyaspoṣā yajamānaṃ sacantām
pramuñcanto bhuvanasya reto gātuṃ dhatta yajamānāya devāḥ /
upākṛtaṃ śaśamānaṃ yadasthātpriyaṃ devānāmapyetu pāthaḥ
ye badhyamānamanu dīdhyānā anvaikṣanta manasā cakṣuṣā ca /
agniṣṭān agre pra mumoktu devo viśvakarmā prajayā saṃrarāṇaḥ
ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpā virūpāḥ santo bahudhaikarūpāḥ /
vāyuṣṭān agre pra mumoktu devaḥ prajāpatiḥ prajayā saṃrarāṇaḥ
prajānantaḥ prati gṛhṇantu pūrve prāṇamaṅgebhyaḥ paryācarantam /
divaṃ gaccha prati tiṣṭhā śarīraiḥ svargaṃ yāhi pathibhirdevayānaiḥ
2.35
ye bhakṣayanto na vasūnyānṛdhuryān agnayo anvatapyanta dhiṣṇyāḥ /
yā teṣāmavayā duriṣṭiḥ sviṣṭiṃ nastāṃ kṛṇavadviśvakarmā
yajñapatimṛṣayaḥ enasāhurnirbhaktaṃ prajā anutapyamānam /
mathavyāntstokān apa yān rarādha saṃ naṣṭebhiḥ sṛjatu viśvakarmā
adānyāntsomapān manyamāno yajñasya vidvāntsamaye na dhīraḥ /
yadenaścakṛvān baddha eṣa taṃ viśvakarman pra muñcā svastaye
ghorā ṛṣayo namo astvebhyaścakṣuryadeṣāṃ manasaśca satyam /
bṛhaspataye mahiṣa dyumann namo viśvakarman namaste pāhyasmān
yajñasya cakṣuḥ prabhṛtirmukhaṃ ca vācā śrotreṇa manasā juhomi /
imaṃ yajñaṃ vitataṃ viśvakarmaṇā devā yantu sumanasyamānāḥ
2.36
ā no agne sumatiṃ saṃbhalo gamedimāṃ kumārīṃ saha no bhagena /
juṣṭā vareṣu samaneṣu valguroṣaṃ patyā saubhagamastu asyai
somajuṣṭaṃ brahmajuṣṭamaryamnā saṃbhṛtaṃ bhagam /
dhāturdevasya satyena kṛṇomi pativedanam
iyamagne nārī patiṃ videṣṭa somo hi rājā subhagāṃ kṛṇoti /
suvānā putrān mahiṣī bhavāti gatvā patiṃ subhagā vi rājatu
yathākharo maghavaṃścārureṣa priyo mṛgāṇāṃ suṣadā babhūva /
evā bhagasya juṣṭeyamastu nārī saṃpriyā patyāvirādhayantī
bhagasya nāvamā roha pūrṇāmanupadasvatīm /
tayopapratāraya yo varaḥ pratikāmyaḥ
ā krandaya dhanapate varamāmanasaṃ kṛṇu /
sarvaṃ pradakṣiṇaṃ kṛṇu yo varaḥ pratikāmyaḥ
idaṃ hiraṇyaṃ gulgulvayamaukṣo atho bhagaḥ /
ete patibhyastvāmaduḥ pratikāmāya vettave //७
ā te nayatu savitā nayatu patiryaḥ pratikāmyaḥ /
tvamasyai dhehyoṣadhe
Original text: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0