āśvalāyanagṛhyakārikāḥ · Chapter 1

- bhaṭṭa kumārila svāmi
[a० २ kha० २) bhaṭṭakumārilasvāmipraṇītāḥ atha dvitīyo'dhyāyaḥ /
१ śravaṇākarma /
bruve'tha śravaṇākarma sarpabalyākhyakarma ca / kurvanti śrāvaṇe māsi paurṇamāsyāmidaṃ dvayam
pūrayedahni kalaśaṃ navaṃ yāvakasaktubhiḥ / nidhāya taṃ nave śikye darvī vaikaṅkatīmapi //
prācyāṃ diśi śuciṃ deśaṃ balyarthaṃ parigṛhya ca / yavadhānā vimajyaikaṃ bhāgamabhyajya sarpiṣā āditye'stamite kuryādanvādhānādi pūrvavat / havirdvayasya tūṣṇīṃ sto nirvāpaprokṣaṇe iha purovadavaghātādi syādvibhajya ca taṇḍulān / tatraikena puroḍāśamanyena śrapayeccarum //
ekasmiṃstu puroḍāśaṃ kapāle śrapayediha / ājyena saha dhānānāṃ paryagnikaraṇaṃ bhavet //
ājyasya kevalotpūtau tāsāṃ triḥ prokṣaṇaṃ bhavet / (carumāsādayetpūrvaṃ puroḍāśamataḥ param) barhiṣyājyāntare kṛtsnaṃ puroḍāśaṃ nimajjayet / prakāśapṛṣṭhamathavā puroḍāśaṃ nimajjayet
atha kṛtvā''jyabhāgāntaṃ carvāhuticatuṣṭayam / hutvā catuṣṭayenāgne nayeti pratyṛcaṃ tataḥ/ upastīryātha savyena dakṣiṇe prokṣite kare / savyenaikakapāla tamopya kṛtsnamakhaṇḍitam // upariṣṭāttu savyena kuryāddvirabhighāraṇam / acyutāyeti mantreṇa dakṣiṇena juhotyatha // yasminnājye nimagno'yaṃ sruveṇaiva juhoti tat / uparyekakapālasya māno agne iti tyṛcā athopastaraṇādyanyaḥ karoti gṛhiṇo'ñjalau / sa tena juhuyādaktā dhānāḥ śaṃ no bhavantviti
yāstu dhānā anabhyaktā putrādibhyo dadāti tāḥ / atha sviṣṭakṛtaṃ hutvā carudhānaikadaśetaḥ pariṣecanaparyantaṃ homaśeṣaṃ samāpayet / ityuktaṃ śravaṇākarma sarpabalyāmukhyacyate

( ४५२) iti śravaṇākarma / २ sarpabaliḥ /
atha prapūrayeddarvīṃ saktubhiḥ kalaśasthitaiḥ/ gṛhātprāgupaniṣkramya śucau deśe'hni kalpite
apa āsicya tānopya sarpadeveti mantrataḥ / nāntarā balimātmānaṃ vyaveyādiha kaścana // vyavāyasya niṣedho'yamukta āparidānataḥ / ye sarpā iti maṃtreṇa namaskuryātkṛtāñjaliḥ //
baliṃ pradakṣiṇa kṛtvā paścādasyopaviśya ca / sarpo'sītyādika mantraṃ dadāmyantaṃ sakṛdvadet
dhruvāmuṃ te paridadāmyetamuktvā nivedayet / jyeṣṭhānukramataḥ putrānaprattaduhitṝstathā

tataḥ patnī dhruvāmuṃ ta ityādyāvartate'tra tu / vācyaṃ putrādināmātra dvitīyāntamamuṃpade //
dhruvamātmeti cā''tmānaṃ tataḥ paridadāti saḥ / anyaḥ kurvaṃti caidāha gṛhiṇo nāma māṃpade
sānnaṃ prātaśca mantreṇa tenāpratyavarohaṇāt / balimeva harenneha namaskārādiriṣyate

sāyaṃ prātaśca yāvantaḥ kālāḥ syustaddinādadhaḥ / tāvato vā balīṃstasminnevāhani haredatha