āruṇeyopaniṣad · Chapter 1
// āruṇeya-upaniṣat //
ॐ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣuḥ śrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi sarvaṃ brahmopaniṣadaṃ māhaṃ brahma nirākuryāṃ mā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇaṃ me'stu tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
ॐ āruṇiḥ prajāpaterlokaṃ jagāma / taṃ gatvovāca / kena bhagavankarmāṇyaśeṣato visṛjāmīti / taṃ hovāca prajāpatistava putrānbhrātṝnbandhvādīñchikhāṃ yajñopavītaṃ yāgaṃ sūtraṃ svādhyāyaṃ ca bhūrlokabhuvarlokasvarlokamaharlokajanolokatapolokasatyalokaṃ cātalatalātalavitalasutalarasātalamahātalapātālaṃ brahmāṇḍaṃ ca visṛjet / daṇḍamācchādanaṃ caiva kaupīnaṃ ca parigrahet / śeṣaṃ visṛjediti
gṛhastho brahmacārī vā vānaprastho vā upavītaṃ bhūmāvapsu vā visṛjet / alaukikāgnīnudarāgnau samāropayet / gāyatrīṃ ca svavācāgnau samāropayet / kuṭīcaro brahmacārī kuṭumbaṃ visṛjet / pātraṃ visṛjet / pavitraṃ visṛjet / daṇḍām̐llokāṃśca visṛjediti hovāca / ata urdhvamamantravadācaret / ūrdhvagamanaṃ visṛjet / auṣadhavadaśanamācaret / trisandhyādau snānamācaret / sandhiṃ samādhāvātmanyācaret / sarveṣu vedeṣvāraṇyakamāvartayedupaniṣadamāvartayedupaniṣadamāvartayediti
khalvahaṃ brahmasūtraṃ sūcanātsūtraṃ brahmasūtramahameva vidvāṃstrivṛtsūtraṃ tyajedvidvānya evaṃ veda saṃnyastaṃ mayā saṃnyastaṃ mayā saṃnyastaṃ mayeti triruktvābhayaṃ sarvabhūtebhyo mattaḥ sarvaṃ pravartate / sakhā mā gopāyojaḥ sakhāyo'sīndrasya vajro'si vārtraghnaḥ śarma me bhava yatpāpaṃ tannivārayeti / anena mantreṇa kṛtaṃ vaiṇavaṃ daṇḍaṃ kaupīnaṃ parigrahedauṣadhavadaśanamācaredauṣadhavadaśanaṃ prāśnīyādyathālābhamaśnīyāt / brahmacaryamahiṃsāṃ cāparigrahaṃ ca satyaṃ ca yatnena he rakṣate३ he rakṣato३ he rakṣata iti
athātaḥ paramahaṃsaparivrājakānāmāsanaśayanādikaṃ bhūmau brahmacāriṇāṃ mṛtpātraṃ vā'lāmbupātraṃ dārupātraṃ vā / kāmakrodhaharṣaroṣalobhamohadambhadarpecchāsūyāmamatvāhaṅkārādīnapi parityajet / varṣāsu dhruvaśīlo'ṣṭau māsānekākī yatiścaret dvāveva vā careddvāveva vā carediti
sa khalvevaṃ yo vidvānsopanayanādūrdhvametāni prāgvā tyajet / pitaraṃ putramagnyupavītaṃ karma kalatraṃ cānyadapīha / yatayo bhikṣārthaṃ grāmaṃ praviśanti pāṇipātramudarapātraṃ vā / ॐ hi ॐ hi ॐ hītyetadupaniṣadaṃ vinyaset / khalvetadupaniṣadaṃ vidvānyam evaṃ veda pālāśaṃ bailvamāśvatthamaudumbaraṃ daṇḍaṃ mauñjīṃ mekhalāṃ yajñopavītaṃ ca tyaktvā śūro ya evaṃ veda / tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ / divīva cakṣurātatam / tadviprāso vipanyavo jāgṛvāṃsaḥ samindhate / viṣṇoryatparamaṃ padamiti / evaṃ nirvāṇānuśāsanaṃ vedānuśāsanaṃ vedānuśāsanam ityupaniṣad
ॐ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣuḥ śrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi sarvaṃ brahmopaniṣadaṃ māhaṃ brahma nirākuryāṃ mā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇaṃ me'stu tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
// iti āruṇeyaॊ'paniṣatsamāptā //
adhikādhyayanāya
Original text: āruṇeyopaniṣad · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0