ācārasāratantram · Chapter 1
haṭhapradīpakā - samayācāraḥ
* * * ścalaulyaṃ ca ṣaḍbhiryogo vinaśyati
utsāhāt sāhasādhairyāt tatvajñānāśca niścayāt /
janasaṃgaparityāgāt ṣaḍbhiryogaḥ prasidhyati
vasiṣṭhādyaiśca munibhirmatsyendrādyaiśca yogibhiḥ /
aṃgīkṛtānyāsanāni kathyaṃte kāni cinmayā
haṭhasya prathamāṃ gatvā dāsanaṃ pūrvamucyate /
tat kuryādāsanasthairyamārogyaṃ cāṃgalāghavaṃ
jānūrdhvoraṃtare samyak kṛtvā pādatale ubhe /
ṛjukāyaḥ samāsīta svastikaṃ tat pracakṣyate
savye dakṣiṇagulphaṃ tu pṛṣṭhapārśve niyojayet /
dakṣiṇe tu tathā savyaṃ gomukhaṃ gomukhaṃ yathā
ekaṃ pādaṃ tathaikasmin vinyasyoruṇi saṃsthitaṃ /
itarasmistathā coruṃ vīrāsanamitīritaṃ
guḍaṃ nivadhya gulphābhyāṃ vyutkrameṇa samāhitaḥ /
kūrmāsanaṃ bhavedetaditi yogavido viduḥ
padmāsanaṃ tu saṃyojya jānūrvoraṃtare karau /
vinyasya bhūmau saṃsthāpya vyomasthaḥ kukkuṭāsanaṃ
kukkuṭāsanavaṃdhastho dorbhyāṃ saṃvadhyakaṃdharaṃ /
śeve kūrmavaduttānametaduttānakūrmakaṃ
pādāṃguṣṭau tu pāṇibhyāṃ gṛhītvā śravaṇāvadhi /
dhanurākarṣaṇaṃ kṛtvā dhanurāsanamīritaṃ
vāmorumūlārpitadakṣapādo jānvorbahirveṣṭita dakṣadoṣṇā /
pragṛhya tiṣṭhan parivartitāṃgaḥ śrīmatsyanāthoditamāsanaṃ syāt
matsyendrapīṭhaṃ jaṭharapracaṃpipracaṃḍarunmaṃḍalakhaṃḍanāstraṃ /
abhyasya tāṃ kuṃḍalinīṃ pravodhaṃ daṃḍasthiratvaṃ ca dadāti puṃsāṃ
prasārya pādau bhuvi daṇḍarūpau dorbhyāṃ ca pāda dvitayaṃ gṛhītvā /
jānū parinyastalalāṭa deśoviśedidaṃ paścimatā na vāhuḥ
३३a)
iti paścimatā na māsanāgryaṃ pavanaṃ paścimavāhanaṃ karoti /
udaraṃ jaṭharānalasya kuryādudare kārśpamarogatāṃ ca puṃsāṃ
dharāmavaṣṭabhya karasthalābhyāṃ tatkūrparasthāpita nāmi pārśvaḥ /
uccāsanodaṃḍa vadutthitaḥ khemāyūra metatpravadaṃti pīṭhaṃ
harati sakalarogānāśu gulmodarādīnabhi bhavati ca doṣānāsanaṃ śrīmayūraṃ /
bahukadaśana bhuktaṃ bhasmakuryādaśeṣe janayati jaṭharāgni jārayet
kālakūṭaṃ
uttāna śavavadbhūmau śayanaṃ tu śavāsanaṃ /
sarvāsana bhrāṃti haraṃ citta vibhrāṃti sādhanaṃ
caturāśītyāsanāni śivena kathitāni tu /
tebhyaścatuṣkamādāya sārabhūtaṃ vravīmyahaṃ
siddhaṃ padmaṃ tathā bhadraṃ siṃhaṃ ceti catuṣṭayaṃ /
śreṣṭhaṃ tatrāpi ca sakhe tiṣṭha siddhāsane sadā
siddhāsanaṃ //
yonidvārakamaṃghri mūlaghaṭitaṃ kṛtvā dṛḍhaṃ trinyase meḍhre
pādamayaikameva hṛdaye dhṛtvāsanaṃ vigrahaṃ /
sthāṇuḥ saṃyamitendriyo caladṛśāpaśyedbhruvoraṃtaraṃ caitanmokṣakapāṭa
bhedajanakaṃ siddhāsanaṃ procyate
matāṃtare //
meḍhrādhaḥ parivinyasya vāmagulphaṃ tayopari /
gulphāṃtaraṃ ca nikṣipya siddhāsanamidaṃ bhavet
pūrvoktameva matsyendra stanaṃ etasiddhāsanaṃ prāhuranyevajñāsanaṃ viduḥ
/
muktāprāṇaṃ vadatyanye prāhurguptāsanaṃ pare
yameṣvevamitāhāramahiṃsā niyameṣvapi /
mukhyaṃ sarvāsaneṣvekaṃ siddhāḥ siddhāsanaṃ viduḥ
caturāśīti pīṭheṣu siddhameva sadābhyaset /
dvāsaptati sahasreṣu suṣumṇāmiva nāḍiṣu
३३b)
ātmadhyāyī mitāhārī yāvad dvādaśa vatsaraṃ /
sadā siddhāsanābhyāsādyoginīpyaṃti māpnuyāt
śramadairvahubhiḥ pīṭhaiḥ kiṃ syāt siddhāsane sati /
prāṇānile sāvadhānaṃ vaddhe kevala kuṃbhataḥ
utpadyate nirāyāsā svayamevonmanīyathā /
athekasminneva dṛḍhaṃ vaddhe siddhāsane sadā
vaṃdhatrayamanāyāsāt svayamevopajāyate /
nāsanaṃ siddhasadṛśaṃ na kuṃbhaḥ kevaloyamaḥ /
na khecarī samā mudrā na nāda sadṛśolayaḥ
atha padmāsanaṃ //
vāmārūpari dakṣiṇaṃ ca caraṇaṃ saṃsthāpya vāmaṃ tathāyāmyorūpari
paścimena vidhinā dhṛtvā karābhyāṃ dṛḍhaṃ /
aṃguṣṭho hṛdaye nidhāya civukaṃ nāsāgramālokayedetadvyādhi
vināśakāriyamināṃ padmāsanaṃ procyate
matāṃtare tu //
uttānau caraṇau kṛtvā ūrusaṃsthau prayatnataḥ /
ūru madhye tayottānau pāṇī kṛtvā tato dṛḍhau
nāsāgre vinyasedrāja daṃtamūlaṃ ca jihvayā /
uttabhya civukaṃ vakṣasphacchāpya pavanaṃ śanaiḥ
idaṃ padmāsanaṃ proktaṃ sarvavyādhi vināśanaṃ /
durlabhaṃ yena kenāpi dhīmatā labhyate bhuvi
paścāduktaṃ matsyendramaṃtaṃ //
kṛtvā saṃghaṭitau karau dṛḍhataraṃ padhvā?tu padmāsanaṃ /
gāṃḍhaṃ vakṣasi saṃnidhāya civukaṃ dhyānaṃ ca taccaitasi //
vāraṃvāramapānamūrddhamanilaṃ proccālayan pūrayan muṃcan
prāṇāmupaiti vodhamatulaṃ śaktipramāvādataḥ
padmāsana sthito yogī nāḍī dvāreṣu pūrayet /
mārutaṃ dhārayedyastu samukto nātra saṃśayaḥ
atha siṃhāsanaṃ //
gulphau ca vṛṣanasyādhaḥ śīvanyāḥ pārśvato nyaset /
dakṣiṇe savyagulpha ca dakṣagulphaṃ ca savyake
३४a)
hastau jānostu saṃsthāpya svāṃgulīḥ saṃprasārya ca /
vyātta vaktro nirīkṣena nāsāgaṃ susamāhitaḥ
siṃhāsanaṃ bhavedetat pūjitaṃ yogibhiḥ sadā /
vaṃdhasya saṃdhānaṃ kurute cāsanottamaṃ
atha bhadrāsanaṃ //
gulphau ca vṛṣaṇasyādhaḥ sīvanyāḥ pārśvayoḥ kṣipet /
pārśvapādau ca pāṇibhyāṃ dṛḍhaṃ vadhvā suniścalaṃ
bhadrāsanaṃ bhavedetat sarvavyādhivināśanaṃ /
gorakṣāsanamidaṃ vai prāhuste siddhayoginaḥ
evamāsana vaṃdhyeṣu yogīndro vijitaśramaḥ /
athābhyasennāḍi śuddhaṃ mudrādi pavana kriyāṃ
āsanaṃ kuṃbhakaścitraṃ mudrāsvīkaraṇaṃ tathā /
atha nādānusaṃdhānamabhyāsānukramo haṭhe
brahmacārī mitāhāro yogīyogaparāyaṇaḥ /
avdādūrdhvaṃ bhavet siddho nātrakāryāvicāraṇā
susnigdha madhurāhāra caturthāṃśa vivarjitaṃ /
bhujyate śivasaṃprītyai mitāhāraḥ sa ucyate
kaṭvamlatiktalavaṇoṣṇaharītathā śāka sauvīra tailatilasarṣapamatsyamaghāḥ /
ājādi māṃsadadhitakra kulacchakolapipākahiṃgulasunāghame pathyamāhuḥ
bhojanaṃ sahita viṃdyā punarapyuṣṭī kṛtaṃ rūkṣaṃ /
atilavaṇāsavapalalaṃkadaśanaśākotkaṭapiṣṭaṃ
varjaye durjana prītiṃ vahnistrīpathi sevanaṃ /
prātaḥ snānopavāsādi kāyaṃ kleśa vidhiṃ tathā
godhūmaśāliyavaṣaṣṭika śobhanānnaṃ kṣīrājya khaṃḍanavanīta
sitāmadhūni /
śuṃṭhī phaṭolaphalakādi ca paṃcaśākaṃ mudrādi gavyamuditaṃ ca yamīndra pathyaṃ
३४b)
miṣṭaṃ sumadhura snigdhaṃ gavyaṃ dhātu prapoṣakaṃ /
manobhilaṣitaṃ yogyaṃ yogī bhojanamācaret
yuvāvṛddhoti vṛddho vā vyādhito durvalopi vā /
abhyāsāt siddhimāpnoti sarvayogeṣvataṃdritaḥ
pīṭhāni kuṃbhakaścitrā divyāni karaṇāni ca /
sarvopyayaṃ haṭhābhyāso rājayoga phalāvadhiḥ
iti svātmārāmayogīndraviracitāyāṃ haṭhapradīpakāyāṃ
yamaniyamāsanopadeśalakṣaṇo nāma prathamopadeśaḥ //
athāsane dṛḍhe yogīvasīhi namitāśanaḥ /
gurūpadiṣṭamārgeṇa prāṇāyāmān samabhyaset
cale vāte calaṃ sarvaṃ niścale niścalaṃ tathā /
yogī sthāṇutvamāpnoti tato vāyuṃ nirodhayet
jñānaṃ kuto manasi jīvati devi yāvat prāṇopi jīvati mano mriyatena tāvat /
prāṇaṃ mano dvayamiti pralayaṃ nayeta mokṣaṃ tu gacchati naro na kathaṃ
cidanyaḥ
yāvadvāyuḥ sthiro dehe tāvajjīvitamucyate /
maraṇaṃ tasya niḥkrāṃtistanovāyuṃ nirodhayet
malākulāsu nāḍīṣu māruto naiva madhyagaḥ /
kathaṃ syādunmanī bhāvaḥ kāyasiddhiḥ kathaṃ bhavet
buddhimeti yadā sarvaṃ nāḍīcakraṃ malākulaṃ /
tadaiva jāyate yogī prāṇasaṃgrahaṇe kṣamaḥ
prāṇābhyāsaṃ tataḥ kuryān nityaṃ sātvikayādhiyā /
yathā suṣumṇā nāḍīsthā malāśeṣaṃ prayāṃti ca
vaddha padmāpadmāsano yogī prāṇaṃ caṃdreṇa pūrayet /
dhārayitvā yathāśaktirbhūyaḥ sūryeṇa recayet
vidhivat kuṃbhakaṃ kṛtvā punaścaṃdreṇa recayet
३५a)
yena tyajet tena pūrvaṃ dhārayedanirodhataḥ /
recayecca tatonyevaśanaireva na vegataḥ
prāṇaṃ cediḍayā pivenniyamitaṃ bhūyo'nyayā recayet /
pītvā piṃgalayā samīraṇamatho vaddhvā tyajedvāmayā
sūryācaṃdramasoranena vidhinābhyāsaṃsamātanvaṃtāṃ /
śuddhānāḍī gaṇā bhavati yamināṃ māsatrayādūrdhvataḥ
prātarmadhyadine sāyaṃ madhyarātre ca kuṃbhakān /
śanairaśīti paryaṃtaṃ caturvāraṃ samabhyaset //
kanīyasī bhavet svedakaṃpo bhavati madhyame /
uttiṣṭhatyuttame prāṇarodhe padmāsanaṃ mahuḥ
jalena śramajātena gātramardanamācaret /
dṛḍhatā laghunā vāpi tena gātrasya jāyate
abhyāsakāle prathame śastaṃ kṣīrājya bhojanaṃ /
tatobhyāsedṛḍhībhūtena tathā niyamagrahaḥ
yathā siṃhogajovyāghro bhavedvaśya śanaiḥ śanaiḥ /
tathaiva sādhito vāyuranyathā haṃti sādhakaṃ
prāṇāyāmena yuktena sarvarogakṣayo bhavet /
ayuktābhyāsa yogeṇa sarvarogasamudbhavaḥ
hikkā śvāsaśca kāśaśca śirakarṇākṣi vedanā /
bhavaṃti vividhā doṣāḥ pavanasya vyatikramāt
yuktaṃ yuktaṃ tyajedvāyuṃ yuktaṃ yuktaṃ ca pūrayet /
yuktaṃ yuktaṃ ca vadhnīyādevaṃ śuddhimavāpnuyāt
yadā tu nāḍī śuddhiḥ syāt tadā cihnāni vāhyataḥ /
kāyasya kṛśatākāṃtistadājāyata niścitaṃ
yatheṣṭaṃ dhāraṇaṃ vāyoḥ analasya pradīpanaṃ /
nādābhivyaktirārogyaṃ jāyate nāḍi śodhanāt
medaśleṣmādi saṃpūrṇaḥ ṣaṭkarmāṇi samācaret /
३५b)
anyastu nācaret tāni doṣāṇāṃ samabhāgikaḥ
dhautirvastiśca nītiśca trāṭakaṃ naulikā tathā /
kapāli bhāti caitāni ṣaṭkarmāṇi pracakṣate
karmaṣaṭkamidaṃ proktaṃ ghaṭaśodhanakārakaṃ /
vicitraguṇasaṃdhāyi pūjaye stuti puṃgavaiḥ
tatradhauti //
caturaṃgulavistāraṃ vastrāṃsanairgraset /
tataḥ pratyāhareccaitaduditaṃ dhauti karma tat
kāsaḥ śvāsaḥ plīhakuṣṭaṃ kapharogāśca viṃśati /
dhauti karma prabhāvena gacchaṃtyeva na saṃśayaḥ
atha vasti //
nābhidadhnajale pāna nyastanālotkaṭāsanaḥ /
ādhārākuṃcana kuryā kṣālanaṃvasti karmakṛt
gulmaplīhodaraṃ vāpi vātapittakaphodbhavā /
vastikarmaprabhāveṇa vāryaṃte sa kalāmayāḥ
dhātviṃdriyātaḥ karaṇapramodaṃ dadyācca kāṃtiṃ dahanapradīptiṃ /
aśeṣa doṣopacayaṃmihanyādabhyasya mānaṃ jalavasti karma
udaragatapadārthaśuddhamaṃtī pavanamapānamudīrya kaṃṭhanāle /
kramaparicaya vaśya vāyumārgā gajakaraṇīti gadyate haṭhajñaiḥ
athanitī sūtraṃ vitasti susnigdhaṃ nāsānāle praveśayet /
naśāmukhānnirgamayeccaiṣānīti siddhairnigadyate
kapālaśodhanī kaṃṭhaddivyadṛṣṭi pradāyinī /
jānūrdhvajātarogaughaṃ jagatyāśu satīnati
atha trāṭaka //
nirīkṣenniścala dṛśā sūkṣmaṃ lakṣaṃ samāhitaḥ /
aśru saṃpātaparyaṃtamācāryaistrāṭakaṃ smṛtaṃ
moṭakaṃ netrarogānāṃ taṃdrādīnāṃ kapāṭakaṃ /
yatnataḥ trāṭakaṃ gopyaṃ yathā hāṭakapeṭakaṃ
atha nauliḥ //
३६a)
āmaṃdāvartavegena tuṃdaṃ savyāpasavyataḥ /
natāṃso bhramayed deṣānauligauḍaiḥ prakāśyate
maṃdāgni saṃdīpana pācanādi saṃdhāyikānandakarī sadaiva /
aśeṣadoṣāmaya śoṣaṇī ca haṭhakriyā mauliriyaṃ ca naulī
atha kapālabhāti //
bhastrevalohakārasya recapūrau sa saṃbhramau /
kapālabhātī vikhyātā kaphadoṣo viśoṣiṇī
ṣaṭkarma nirgatasthaulya kaphamedomalānūjayet /
prāṇāyāmaṃ tataḥ kuryādanāyāsena sidhyati
prāṇāyāmaireva dṛḍhaṃ prabhuṣyaṃti malā iti /
ācāryāṇāṃ tu keṣāṃ cidanyat karma na saṃmataṃ
brahmādayopi tridaśāḥ pavanābhyāsa tatparāḥ /
abhūvannaṃtakabhayāstasmāt pavanamabhyaset
vahvāmayopi nāpnoti pavanābhyāsa tatparaḥ /
samanaskoṃtakabhayaṃ tasmāt pavanamabhyaset
yāvadvaddho maruddehe tāvaccittaṃ nirāśrayaḥ /
yāvat paścodbhruvormadhyaṃ tāvat kālabhayaṃ kutaḥ
vidhivat prāṇasaṃpākairnāḍī cakre viśodhite /
suṣumṇā vadanaṃ bhitvā mukhādviśati mārutaḥ
mārute madhyasaṃcāre manaḥ sthairyaṃ prajāyate /
yo manaḥ susthirī bhāvaḥ saiṣāvasthā manonmanī
tatsiddhaye vidhānajñaścitrān kurvīta kuṃbhakān /
vicitra kuṃbhakābhyāsādvicitrāṃ siddhimāpnuyāt
sūryabhedanamujjāyī sītkārī śītalī tathā /
bhastrikā bhramarī mūrchā kevalaścāṣṭakuṃbhakāḥ
pūrakāṃte ca kartavyo vaṃdho jālaṃdharābhidhaḥ /
kuṃbhakāṃte recakādau kartavyaḥ sūḍiyāṇakaḥ
ādhārā kuṃcanenāśu kaṃṭhasaṃkocane kṛte /
madhye paścimatānena syāt prāpyo brahmanāḍigaḥ
३६b)
apāna mūrdhvamucchāpya prāṇaṃ kaṃṭhādadho nayet /
yogījarā vinirmuktaḥ ṣoḍaśīvayasā bhavet
tatra sūryabhedanaṃ //
asane sukhade yogī vadhvā vajrāsanaṃ tataḥ /
dakṣanāḍyā samākṛṣya bahisthaṃ pavanaṃ śanaiḥ
ākeśādānakhāgrācca nirodhāvadhi kuṃbhayet /
tataḥ śanairvāmanāḍyā recayet pavanaṃ śanaiḥ
kapālaśodhanaṃ vātadoṣaghnaṃ kṛmidoṣanut /
punaḥ punaridaṃ kāryaṃ sūryabhedenamuttamaṃ
athojāyī //
mukhaṃ niyamya nāḍī syāmāṃ kṛṣyapavanaṃ śanaiḥ /
yathālagati kaṃṭhāttu hṛdayāvadhi sasvanaṃ
pūrvavat kuṃbhavat prāṇaṃ recayediḍayā tataḥ /
śleṣadoṣaharaṃ caivaṃ dehānalavivardhanaṃ
nāḍījalodrā dhātu gata doṣa vināśanaṃ /
gacchatāṃ gacchatāṃ kāryamujjāpyākhyaṃ tu kuṃbhakaṃ
atha sītkārī //
chikāṃ dadyāt sadā vaktre ghrāṇe caiva vijṛṃbhakāṃ /
evamabhyāsa yogena kāmadevo dvitīyakaḥ
yoginīcakra sāmānya sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ /
na kṣudhā na tṛṣā nidrā naivālasya prajāyate
bhavet svacchaṃda dehastu sarvopadravavarjitaḥ /
anena vidhinā nityaṃ yogīṃdro bhuvimaṇḍale
evamevokta gorakṣeṇa rasanā tālumūlena yaḥ prāṇaṃ satataṃ pivet /
aṣṭhāddūrdhva bhavet tasya sarvaroga parikṣayaḥ
atha śītalī //
jihvayā vāyumākṛṣya pūrvavat kuṃbhakādanu /
śanaistu ghrāṇaraṃdhrābhyāṃ recayedanilaṃdhiyā
gulmaplīhādikān doṣān jvarapittaṃ kṣudhāṃ tṛṣā /
viṣāṇī śītalīnāma kuṃbhakāyaṃ nihaṃti ca
atha bhastrikā //
३७a)
ūrvoru recayeddhattenobhe pādatale yadā /
padmāsanaṃ bhavet samyak sarvapāpa pranāśanaṃ
samyak padmāsanaṃ vadhvā samagrīvodaraḥ sudhīḥ /
mukha niyamya yatnena prāṇaṃ ghrāṇena recayet
yathā lagati hṛtkaṃṭha kapole sasvanaṃ tataḥ /
vegena pūrayet kiṃciddhṛdayāvadhi mārutaṃ
punarvirecayet tadvat pūrayecca punaḥ punaḥ /
yathaivalohakārāṇāṃ bhastrāvegeṇa cālpate
yathodaraṃ bhavet pūrṇaṃ pavanena tathā laghuḥ /
dhārayennāsikāṃ madhya tarjanībhyāṃ vinā dṛḍhaiḥ
kuṃbhakaṃ pūrvavat kṛtvā recayediḍayānilaṃ /
vātapittaśleṣmaharaṃ dehānalavivardhanaṃ
kuṃḍalī vodhanaṃ sarva doṣaghnaṃ sukhadaṃ śubhaṃ /
brahmanāḍī mukhāṃtastha kaphādyārgalanāśanaṃ
guṇatrayasamudbhūtaṃ graṃthitrayavibhedakaṃ /
viśeṣeṇa tu kartavyaṃ bhastrākhyaṃ kuṃbhakaṃ tvidaṃ
atha bhramarī //
vegoghoṣaṃ pūrakaṃ bhṛṃganādaṃ bhṛṃgīnādaṃ recakaṃ
maṃdamaṃdaṃ /
yogīṃdrāṇāmevamabhyāsa yogāccittejātākā cidānaṃdamūrchā
atha mūrchā //
pūrakāṃte gāḍhataraṃ vadhvā jālāṃdharaṃ śanaiḥ /
recayen mūrchanākhyeyaṃ manomūrchā sukhapradā
aṃtaḥ pravartitā dhīrāmārutā pūritodaraḥ /
payasyagādhepi sukhāt plavate padmapatravat
atha kevalakuṃbhakaḥ //
prāṇāyāma tridhā prokto rece pūraka kuṃbhakaiḥ /
sahitaḥ kevalaśceti kuṃbhako vividho mataḥ
recakaḥ sapūrakaḥ kārya śanai sahita kuṃbhakaḥ /
yāvat kevalasiddhiḥ syāt tāvadevaṃ samabhyaset
recakaṃ pūrakaṃ muktvā sukhaṃ yadvāyu dhāraṇaṃ /
३७b)
prāṇāyāmo yamityuyuktaḥ savai kevalakuṃbhakaḥ
kevale kuṃbhake siddhe reca pūraka varjite /
na kiṃtu durlabhaṃ tasyā triṣu lokeṣu vidyate
śaktaḥ kevala kuṃbhena yatheṣṭaṃ vāyudhāraṇaṃ /
rājayogapadaṃ samyak labhate nātra saṃśayaḥ
haṭhaṃ vinārājayogo rājayogaṃ vinā haṭhaḥ /
na sidhyaṃti tato yugmamāniḥṣyanteḥ samabhyaset
kuṃbhitaḥ prāṇarecāṃte kuryāccitaṃ nirāmayaṃ /
evamabhyāsa yogena rājayogapadaṃ vrajet
kuṃbhakāt kuṃḍalī bodha kuṃḍalī bodhato bhavet /
anargalā suṣumnā ca haṭhasiddhiśca jāyate
vapuḥ kṛśatvaṃ vadane prasannatā nāḍī sphuṭatvaṃ nayane ca nirmale /
arogatā viṃdujayogni dīrghatā bhaveyuretāni kṛtetra kuṃbhake
ityātmārāmayogīndraviracitāyāṃ haṭhapradīpikāyāṃ
citrakuṃbhakaprāṇāyāmalakṣaṇaṃ nāmādvitīya upadeśaḥ //
sa śailavana dhātrīṇāṃ yathādhāro hi nāyakaḥ /
sarveṣāṃ yogataṃtrāṇāṃ tathāraudho hi kuṃḍalī
suptāguru prasādena yena jāgarti kuṃḍalī /
tadā sarvāṇi padmāṇi bhidyate graṃthayopi ca
prāṇasya śūnyapadavī tathā rājapathāyate /
yata cittaṃ nirālambaṃ tathā kālasya vaṃcanaṃ
tasmāt sarvaprayatnena pravādhayitumīśvarīṃ /
brahmadvāramukhe suptāṃ mudrābhyāsaṃ samabhyaset
mahāmudrāmaḍā vaṃdho mahāvedhaśca khecarī /
ūḍīyāṇo mūlavaṃdho vaṃdhojālaṃ dharābhidhaḥ
karaṇī viparītākhyā vajrolī śakticālanaṃ /
idaṃ hi mudrā daśakaṃ jarāmaraṇanāśakaṃ
३८a)
ādināthoditaṃ samyagaṣṭaiśvarya pradāyakaṃ /
vallabhaṃ sarvasiddhānāṃ durlabhaṃ marutānapi
gopanīyaṃ prayatnena yathā ratnarakaraṃḍakaṃ /
kasyacinnaiva vaktavyaṃ kulastrī surataṃ yathā
tatra mahāmudrā //
pādamūjena vāmeṇa yoniṃ saṃpīḍya dakṣiṇaṃ /
pādaṃ prasāritaṃ kṛtvā karābhyāṃ dhārayed dṛḍhaṃ
kaṃṭhe vaṃdhaṃ samāropya dhārayed vāyumūrdhvataḥ /
yathā daṃḍahataḥ sarpo daṃḍākāraḥ prajāyate
ṛjvī bhūtā tathā śakti kuṃḍalī sahasā bhavet /
tadāsau maraṇāvasthā jāyate dvipuṭāśritā
tataḥ śanaiḥ śanaireva recayenna tu vegataḥ /
iyaṃ khalu mahāmudrā mahāsiddhaiḥ praśasyate
mahākleśāyato doṣā jīyaṃti maraṇādayaḥ /
mahāmudrā ca te naiva vadaṃti vivudhottamāḥ
caṃdrāṃge tu samabhyasya sūryāṃge punarabhyaset /
yāvatulyā bhavet saṃkhyā tato mudrāṃ visarjayet
nahi paśyamapaśyaṃ vā rasāḥ sarvepi nīrasāḥ /
api bhuktaṃ rasayoraṃ * pīyūṣamivajīryate
kṣayakuṣṭagadāvarta gulmaplīhapurogamāḥ /
tasya rogāḥ kṣayaṃ yāṃti mahāmudrāṃ ca yo bhyaset
kathite yaṃ mahāmudrā mahāsiddhikarī nṛṇāṃ /
gopanīyā prayatnena na deyā yasya kasyacit
atha mahāvaṃdhaḥ //
pārṣṇi vāmasya pādasya yoni sthāne niyojayet /
vāmorūpari saṃsthāpya dakṣiṇaṃ caraṇaṃ tathā
pūrayitvā tato vāyuṃ hṛdaye cikukaṃ dṛḍhaḥ /
niḥpīḍyayonimākucyamanormadye niyojayet
dhārayitvā yathāśakti recayedanilaṃ śanaiḥ /
३८b)
savyāṃge ca samabhyasya gakṣāṃge punarabhyaset
matamatra ca keṣāṃcit kaṃṭhavaddhaṃ tu varjayet /
rājadaṃtadvayaṃ tatra jihvayāttaṃ bhayediti
ayaṃ khalu mahāvaṃdho mahāsiddhi pradāyakā /
kālapāśa mahāvaṃdho vimocana vicakṣaṇaḥ
ayaṃ tu sarvanāḍīnāmūrddhaṃ gati vivodhakaḥ /
triveṇī saṃgamaṃ dhatte kedāraṃ prāpayenmanāḥ
rūpalāvaṇyasaṃpannā yathā strī puruṣaṃ vinā /
mahāmudrā mahāvaṃdhau niḥphalau vidhivarjitau
atha mahāvedhaḥ //
mahāvaṃdha sthito yogī kṛtvā pūrakamekadhīḥ /
vāyūnāṃgati māvṛtya nibhaṃtaṃ kaṇṭhamudrayā
nyasta hasta yugo bhūmau prāṇaṃ saṃtāḍayecchanaiḥ /
jaṃghā dvayaṃ samākṛṣya vāyuḥ sphurati satvaraṃ
somasūryāgni saṃvaṃdhā jāyate cāmṛtāyavai /
mṛtāvasthā samutpannā tato vāyuṃ virecayet
mahāvedhā samabhyasya mahāsiddhi pradāyakaḥ /
valīpalita vedhaghnaḥ kathyate sādhakottamaiḥ
vaṃdhatrayaṃ mahāguhyaṃ jarāmṛtyu vināśanaṃ /
vahni vṛddhikaraṃ ciṃtadaṇimādiśunapradaṃ
aṣṭadhā kriyate caiva yāmaṃ yāmaṃ dine dine /
puṇyasaṃbhārasaṃbhāvi pāpaughabhiduraṃ tathā
samyak śikṣāvatāmeva svalpaṃ prathamasādhanaṃ /
vahnistrīpatha sevānāṃmādau varjana mācaret
atha khecarī //
chedanaṃ cālanaṃ dohaiḥ kalā krameṇa varddhayet /
tāvadyāvat bhrūmadhyaṃ rasanāspṛśati khecarī
siddhiḥ kapāle kuhare jihvā praviṣṭā viparītagā /
bhruvoraṃtargatā dṛṣṭirmudrā bhavati khecarī
३९a)
kalā parāṅmukhī nītvā kṣaṇārdhaṃ yadi tiṣṭhati /
kṣaṇena mucyate vyādhi jarāmṛtyu bharādikaiḥ
na rogo maraṇaṃ tasyā na nidrā na kṣudhā tṛṣā /
na ca mūrchā bhavet tasya yo mudrāvetti khecarī
pīḍyatena sarogeṇa lipyatena sakarmaṇā /
vādhyatena sakālena yasya mudrāsti khecarī
cittaṃ carati khe yasya jihvā carati khe gatā /
tenaiṣā khecarī nāma mudrāsiddhairnamaskṛtā
khecaryā mudritaṃ yena vivaraṃ laṃvikordhataḥ /
na tasya kṣarate viṃduḥ kāminyā śleṣitasya ca
calitopi yadā viṃduḥ saṃprāpto yonimaṃḍalaṃ /
nayedūrdhvaṃ haṭhācchaktyā nivaddhe yoni mudrayā
ūrdhvaṃ jihvā sthiro bhūtvā somapānaṃ karoti yaḥ /
māsārdheṇa na saṃdeho mṛtyuṃ jayati yogavit
nityaṃ somakalpapūrṇe śarīraṃ yasya yoginaḥ /
takṣakenāpi daṣṭasya viṣaṃ tasya na sarpati
iṃdhanāni tathā vahnistailavartī ca dīpakaṃ /
tathā somakalāpūrṇaṃ dehī dehaṃ na muṃcati
gomāṃsaṃ bhakṣayedyogī pivedamaruvāriṇīṃ /
kulīnaṃ tamahaṃmanye tvitare kulaghātakaḥ
gośabdenoditā jihvā tatpraveśo hi tāluni /
gomāṃsa bhakṣaṇaṃ tattu mahāpātaka nāśanaṃ
jihvāpraveśasaṃbhūtā vahninotpāditā khalu /
caṃdrādravati yaḥ sāraḥ sasyādamaravāruṇī
ūrddhaṃ ṣoḍaśa padmapatra galitaṃ prāṇādavāptaṃ haṭhādūrdhvaṃse
rasanāniyamya vivare śaktiṃ parāṃ ciṃtayan
ukta lolakalāṃjala vimalaṃ dhārāmṛtayaḥ pivet /
nirdoṣaḥ samṛṇālakomalatanuryogī ciraṃ jīvati
३९b)
cuṃvutī yadi laṃvikāgramaniśaṃ jihvārasaspaṃdanī sakṣārākaṭukāmla
dugdhasadṛśāmadhvājya tulyātha vā /
vyādhīnāṃ haraṇaṃ jarāmaraṇaṃ śāstrādgamodgīraṇaṃ tasya
syādamaratvamaṣṭaguṇitaṃ siddhāṃgaṇākarṣaṇaṃ
ekaṃ sṛṣṭamayaṃ vījamekā mudrā ca khecarī /
eko devo nirālaṃvo ekāvasthā manonmanī
pātāle yadviśati sukhiraṃ meru mūle yadasti taddṛccaitat pravadati
sudhīstanmukhaṃ nimnagānāṃ /
caṃdrāsāraḥ sravati vapuṣastena mṛtyurnnarāṇāṃ
tadvadhnīyāsukaraṇamathonānyathākāya siddhiḥ
atha mūlavaṃdhāḥ //
pārṣṇibhāgena saṃpīḍya yonimākuṃcaye dṛḍhaṃ /
apānamūrdhvamākṛṣya mūlavaṃdho nigadyate
adhogatimapānaṃ vai ūrdhvagaṃ kurute valāt /
ākuṃcanena taṃ prāhurmūlavaṃdhaṃ ca yoginaḥ
gudaṃ pārṣṇyā tu saṃpīḍya vāyumākuṃcayed valāt /
vāraṃvāraṃ yathā cordhvaṃ samoyāti samīraṇaḥ
prāṇāpānau nādaviṃdū mūlavaṃdhena caikatāṃ /
gatvā yogasya saṃsiddhaṃ gacchato nātra saṃśayaḥ
apāṇa prāṇayoraikyaṃ kṣaye mūtrapurīṣayoḥ /
yuvā bhavati vṛddhopi satataṃ mūlavandhanāt
apāne cārdhagoyāte prayāte vahnimaṃḍale /
tadānala sikhaṃ dīrghāvardhate vāyunāhatā
tatau yātau vahnā pāṇauprāṇāmuṣṇāti rūpakaṃ /
tenātyaṃta pradīptaśca jvalano dehagastathā // ५७
tena kuṃḍalinī suptā saṃtaptā saṃpravudhyate /
daṃḍāhatā bhujagīvaniḥśvasya ṛtujā vrajet
४०a)
vilaṃ praviṣṭe pavane brahmanāḍyaṃtare vrajet /
tasmānnityaṃ mūlavaṃdhaḥ kartavyo yogibhiḥ sadā
athoḍiyāṇavaṃdhaḥ //
vaddho yena suṣumṇāyāṃ prāṇastaddīyate yataḥ /
tasmāduḍyāpākākhyoyaṃ yogibhiḥ samudāhṛtaḥ
uḍyānaṃ kurute yasmādaviśrāṃto mahākhagaḥ /
uḍyāṇaṃ tu tadeva syāt tatra vaṃdhobhidhīyate
udare paścimāṃtānaṃ nābherūrdhvaṃ tu kārayet /
uḍḍiyāṇo hyayaṃ vaṃdho mṛtyumātaṃga kesarī
uḍḍiyāṇaṃ tu sahajaṃ guruṇā kathitaṃ sadā /
abhyasedaniśaṃ yogī vṛddhopi taruṇo bhavet
nābherūrdhvamadhaścāpi tānaṃ kuryāt prayatnataḥ /
ṣaṇmāsābhyāsayogeṇa jarāmṛtyuṃ na saṃśayaḥ
sati vajrāsanā pādau karābhyāṃ dhāraye dṛḍhaṃ /
gulphadeśa samīpe ca kaṃpaṃ tatra prapīḍyate
paścimaṃtāna mudare kārayeddhṛdaye gale /
śanaiḥ śanairyathā prāṇaḥ skaṃdhasaṃdhi na gacchati
sarveṣāmeva vaṃdhānāṃ uttamo hyuḍiyāṇakaḥ /
uḍiyāṇe kṛte vaṃdhe muktiḥ svābhāvikīṃ bhavet
atha jālāṃdharabaṃdhaḥ //
kaṃṭhamākuṃcya hṛdaye sthāpayeccivukaṃ dṛḍhaṃ /
vaṃdho jālāṃdharākhyoyaṃ mṛtyormṛtyuparo mataḥ
vadhnāti hi śirājālamadhojāti nabho jalaṃ /
tato jālādhano vaṃdhaḥ kaṃṭha duḥkhaughanāśanaṃ
jālaṃdhare kṛte vaṃdhe kaṃṭhasaṃkoca lakṣaṇe /
na pīyūṣaṃ pacatyagnau na ca vāyuḥ pradhāvati
kaṃṭhasaṃkocane naivaddenāḍyau staṃbhaye dṛḍhaṃ /
madhya cakramidaṃ jñeyaṃ ṣoḍaśādhāravaṃdhanaṃ
vaṃdhatrayamidaṃ śreṣṭa mahāsiddhairniṣevitaṃ /
sarveṣāṃ yogataṃtrāṇāṃ sādhanaṃ yogināṃ viduḥ
adhasthā kuṃcane naiva kaṃṭhasaṃkocanena ca /
४०b)
madhye paścimatāne syāt prāṇaraṃdhre brahmaraṃdhragaḥ
mūlasthānaṃ samākuṃcya uḍiyāṇaṃ tu kārayet /
iḍā ca piṃgalā vadhvā vāhayet paścimaṃ payaṃ
anenaiva vidhānena prayāti pavanolayaṃ /
tato na jāyate mṛtyurjarārogādikaṃ tathā
atha viparīta lakṣaṇaṃ //
ūrdhvanābhiradhastā tu rūrddhabhānuradhaḥ śaśī /
karaṇaṃ viparītākhyaṃ guruvākyena labhyate
nityamabhyāsa yuktena jaṭharāgni vivardhanaṃ /
āhāro vahulastasya saṃpādyaḥ sādhakasya tu
alpāhāre bhavedagni dehaṃ bhavati tatkṣaṇāt /
adhaḥ śiraścorddhapādaḥ kṣaṇaṃ syāt prathame dine
kṣaṇāt tu kiṃcidadhikaṃmabhyasecca dine dine /
balitaṃ palitaṃ caiva ṣaṇmāsārdhena duṣyate
yāmamātraṃ tu yo nityaṃmabhyaset sa tu kālajit /
athavajjolī //
svecchayā vartamānopi yogoktairniyamairvinā
vajjolīṃyobhi jānāti sa yogī siddhibhājanaṃ /
tatra vastu dvayaṃ manye durlabhaṃ yasya kasyacit
kṣīramekaṃ dvitīyaṃ tu nārī ca vaśavartinī /
mohanairna śanaiḥ samyagūrdhvā kuṃcanamabhyaset
puruṣo vātha nārī vā vajjālī siddhimāpnuyāt /
yatnataḥ śarajālena phūtkāraṃ kajjakaṃdharaṃ
śanaiḥ śanaiḥ prakurvīta vāyuḥ saṃcārakāraṇāt /
cakritanijaviṃduṃ ca ūrdhvamākṛṣya rakṣayet
evaṃ sarakṣayedviṃduṃ mṛtyuṃ jayati yogavit /
maraṇaṃ viṃdupātena jīvitaṃ viṃdudhāraṇāt
sugaṃdhiryogino deho jāyate viṃdudhāraṇāt /
sugaṃdhiryogino deho jāyate viṃdudhāraṇāt
४१a)
yāvadviṃdusthiro dehe tāvanmṛtyu bhayaṃ kutaḥ /
cittāyattaṃ nṛṇāṃ śukraṃ śukrāyattaṃ ca jīvati
tasmācchukraṃ manaścaiva rakṣaṇīyaṃ prayatnataḥ /
ṛtumatyārajopyevaṃ nijaviṃduṃ ca rakṣayet
meḍhreṇākarṣayedūrdhva samyagabhyāsayogataḥ /
ayaṃ yogaḥ puṇyavatāṃ dhanyānāṃ tatvaśālināṃ
nirmatsarāṇāṃ siddheta na tu matsara śālināṃ /
sahajoliśrāmarolirvajjālpā eva vodhataḥ
jale bhasma vinikṣipya dagdhagomaya saṃbhavaṃ /
vajjolīmehanādūrdhvaṃ strīpuṃso svāṃga lepanaṃ
āsīnayoḥ sukhe naiva muktavyāparayo kṣaṇaṃ /
sahajauliriyaṃ proktā śraddhayā yogibhiḥ sadā
ayaṃ śubhakaro yogo bhoge muktepi muktidaḥ /
puṃso viṃdu samākuṃcya samyagabhyāsa pāṭavān
yadi nārī rajo rakṣedvajjolyā sahayoginī
tasyāḥ kiṃcidrajonāśaṃ na gacchaṃti na saṃśayaḥ /
tasyāḥ śarīre nādastu viṃdunāmava gacchati
sa viṃdustadrajaścaiva ekībhūyau svadehayau /
vajjolyābhyāsa yogena sarvasiddhiṃ prakurvate
atītānāgataṃ vetti khecarī ca prajāyate /
dehasiddhiṃ ca labhate vajjolyābhyāsayogataḥ
tasmādayaṃ sādhakāya bhoge muktepi suktidaḥ /
tasmāt puṇya vatāmeva hyayaṃ yogaḥ prasidhyati
atha śakticālanaṃ //
kuṭilāṃgī kuḍalinī bhujaṃgī śaktirīśvarī /
kuṃḍalyaruṃdhatī hyeva śabdāparyāya vācakāḥ
udghāṭayet kapāṭaṃ tu yathā kuṃcikayā haṭhāt /
kuṃḍalinyā tathā yogī mokṣadvāraṃ vibhedaye
४१b)
yena mārgeṇa gaṃtavyaṃ brahmadvāranirāmayaṃ /
mukhenācchādyate dvāraṃ prasuptā parameśvarī
kuṃḍordhvaṃ kuṃḍalī śaktiraṣṭhayā kuṃḍalī kṛtā /
vaṃdhanā yaṃtramūḍhānāṃ yogināṃ mokṣadāyikā
kuṃḍalī kuṭilākārā sarpivat parivartitā /
sā śaktiścālitā yena samukto nātra saṃśayaḥ
gaṃgāyamunayormadhye vālaraṃḍā tapasvinī /
valātkāreṇa gṛhṇīyāt tadviṣṇoḥ paramaṃ padāṃ
pucchaṃ pragṛhya bhujagī suptā muddhodhayedabhīḥ /
nidrāṃ vihāya sā ṛjvī urdhvamuttiṣṭhate haṭhāt
savyāsanasthasya phaṇavatī sāṃprataśca sāyaṃ praharārdhamātraṃ /
prasūrya sūryāt paridhāna yuktā pragṛhya nityaṃ paricālanīyā
vitasti pramitaṃ dairghe vistāraṃ caturaṃgulaṃ /
mṛdulaṃ dhavalaṃ proktaṃ ceṣṭatāṃvara lakṣaṇaṃ
bhānorākuṃcanaṃ kuryā kuṃḍalī cālayet tataḥ /
mṛtyucakra gatasyāpi tasya mṛtyubhayaṃ kutaḥ
nāsādakṣiṇamārgavāhi pavanā'tprāṇoti dīrghī kṛtaścaṃdrāṃbhaḥ
paripūritā mṛtatanuḥ prāgghaṃṭikāyāḥ sadā //
chaṃdakāle viśālavahni vaśagādrūraṃdhanāḍī gaṇātkāyaṃ kurute punarna
vitaraṃ chinnadrumaskaṃdhavat
kuṃḍalī cālayitvā tu bhastrīṃ kuryād viśeṣataḥ /
evamabhyāsato nityaṃ yaminaḥ śaṃkate yamaḥ
tathābhyāsāt sūryabhedanamujjāpi cāpi śītalī /
evamabhyāsa yuktasya śaminoyamina kutaḥ
muhūrta dvaya paryaṃtaṃ nirbhayaścālanādasau /
ūrdhvamākṛṣyate kiṃcit suṣumnāgata kuṃḍalī
tena kuṃḍalinī tasyāḥ suṣumnāyāḥ samuddhṛtā /
४२a)
jahāti tasmāt prāṇoyaṃ suṣumnāṃ vrajati svataḥ
tasmāt saṃcālayennityaṃ śaṃbhu garbhāmaruṃdhatīṃ /
yasmāt saṃcālenāśu yogī rogairvimucyate
yena saṃcālitā śaktiḥ sa yogī siddhibhājanaṃ /
kimatra vahunoktena kālaṃ jayati līlayā
brahmacarya vratasyainaṃ nityaṃ hitamitāśinaḥ /
maṃḍalāt dṛśyate siddhiḥ kuṃḍalyabhyāsayogataḥ
abhyāsaniḥsṛtāṃ cāṃdrī vibhūtyā sahamiśrayet /
tadvāreduttamāge tu divyadṛṣṭipradāyakaṃ
dvāsaptati sahasrāṇāṃ nāḍīnāṃ malaśodhanāṃ /
kutaḥ prakṣālanopāyaḥ kuṃḍalyābhyāsanā dṛte
iti śakticālanaṃ //
iti mudrā daśaproktā hyādināthena śaṃbhunā /
karaṇe sarvasiddhīnāmekaikāpi kṣamaiva sā
rājayogaṃ vinā pṛthvī rājayogaṃ vināniśi /
rājayogaṃ vinā mudrā vicitrāpi na rājate
māsatobhyasanaṃ sarva mano yuktaṃ samācaret /
itasrana ca kartavyā manovṛttirmaṇīṣiṇā
khilāpi madhyamānāḍī dṛḍhābhyāsena yoginā /
āsanaṃ prāṇasaṃyāma mudrābhiḥ sakalā bhavet
abhyāseṣu vinidrāṇāṃ manudbhūtasamādiṣu /
rudrāṇī vā parāmudrābhadrāṃ siddhiṃ prayacchati
upadeśaṃ hi mudrāṇāṃ yo datte sāṃpradāyikaṃ /
sa eva suguruḥ svāmī sākṣādīśvara eva saḥ
tasya vākya paromudrāṃ yo bhyasyati samīhitaḥ /
aṇimādi guṇaiḥ soyaṃ jāyate kālavaṃcakaḥ
iti svātmāvaṃdaciṃtāmaṇināsvātmārāmayogīndraviracitāyāṃ
haṭhapradīpikāyāṃ mudrālakṣaṇaṃ nāma tṛtīya upadeśaḥ //
४२b)
namaḥ śivāya gurave nādaviṃdu layātmane /
niraṃjanaṃ padaṃ yāṃti nityaṃ yatra parāyaṇāḥ
iṃdriyāṇāṃ manonātha manonāthastu mārutaḥ /
mārutasya layo nāthastaṃ nātha mahamāśraye
praṇaṣṭaśca sita śvāsa pradhvasto līna vigrahaḥ /
niśceṣṭo nirvikāraśca layo jayati yogināṃ
ucchinna sarvasaṃkalpo niḥśeṣagata ceṣṭitaḥ /
svāvargalabhyaye jñāpi jīvatyā caṃdratārakaṃ
yatra dṛṣṭirlayastatra bhūtendriya viviktayā /
vedaśāstrapurāṇāni sāmānya gaṇikā iva
ekaiva śāṃbhavī mudrā gopyākulavadhūriva /
aṃtarlakṣaṃ vahirdṛṣṭirnimeṣonmeṣavarjitā
eṣā sā śāṃbhavī mudrā sarvataṃtreṣu varjitā /
aṃtarlakṣavilīna cittapavano yogī yadā vartate dṛṣṭyā ni ścala tārayā
vahiradhaḥ paśyenna paśye tadā /
mudreyaṃ khalu khecarī bhavati yā prāpyā prasādādguroḥ śūnyāśūnya
vivarjitaṃ sphurati yat tatvaṃ padaṃ śāṃbhavaṃ
sā bhavyā api khecaryā avagamya ca bhidyate /
bhinne ca sravate caṃdrādamṛtaṃ divyarūpiṇaḥ
tatsarvaṃ grasate sūryastena piṃḍo jarāyutaḥ /
tatrāsti karaṇaṃ divyaṃ sūryasya paripaṃthi ca
gurūpadeśato jñeyaṃ na tu śāstrārtha koṭibhiḥ /
idaṃ sarvātmanā śiṣyai rūpāsīta tato guruṃ
śrī ādināthena tu sārdhakoṭilayaprakārāḥ kathitā jayaṃti /
nādānusaṃdhānakamekamevamanyāmahemukhyatamaṃ layānāṃ
muktāsane sthito yogī mudrāṃ saṃdhāya śāṃbhavīṃ /
śṛṇuyāṃ dakṣiṇe karṇe nādamaṃtasthamekadhīḥ
४३a)
kāṣṭha pravartito vahni kāṣṭhena sahasāmyati /
nāda prakartinaṃ cittaṃ nādena saha sāmyati
vismṛtya sakalaṃ vādyaṃ nāde dugdhāṃvuvanmanaḥ /
ekībhūyādatha saha cidākāśena līyate
udāsīna paro bhūyāt sadābhyāsena saṃyamī /
unmanīkaraṇaṃ sadyonāda evāvadhāryate
sarvaciṃtāṃ samutsṛjya sarvaceṣṭāṃ ca sarvadā /
nādasyaivānu saṃvaṃdhā dvidhā cittaṃ pralīyate
āraṃbhaśca ghaṭaściava yathā paricayastathā /
niṣpattiḥ sarvayogeṣu yogāvasthā bhavaṃtitāḥ
brahmagraṃthau bhaved bheda svānaṃdaḥ śūnyasaṃbhavaḥ /
vicitra tatkṣaṇādehe sarvataḥ śrūyate dhvaniḥ
divyadeha svatejasvī divyagaṃdhastvarogavān /
saṃpūrṇe hṛdayaṃ śūnye tvāraṃbho yogino bhavet
atha ghaṭāvasthā //
dvitīyāyāṃ ghaṭī kṛtya vāyurbhavati madhyagaḥ /
dṛḍhāsano bhavedyogī jñānādeva samestathā
viṣṇugraṃthestadā bhedāt paramānaṃdasūcakaḥ /
atiśūnye mardalasya bherīśabdastathā bhavet
tṛtīyāyāṃ tato bhūtvā siṃhasyeva mahādhvaniḥ /
mahāśūnyaṃ tadā yāti sarvasiddhi samāśrayaḥ
cittānaṃdastathājajñe sahajānaṃdasaṃbhavaḥ /
sukhaduḥkha jarāmṛtyu kṣudhānidrā vivarjitaḥ
rudragraṃthi tato bhitvā sarvaṃ pīḍyagatānilaḥ /
atha niṣpatsavasthā //
niṣpattau vegataḥ śabdo vaṃśikadhvanivad bhavet /
ekabhūtaṃ tadā cittaṃ rājayogābhidhānakaṃ
sṛṣṭisaṃhārakartāsau yogīśvarasamo bhavet /
४३b)
astu vāmastu vā śakti gātre vā khaṃḍitaṃ mahat
laye mṛtamaye saukhyaṃ rājayogādavāpyate /
rājayogamajānaṃtaḥ kevalaṃ haṭhakarmaṇāḥ /
sevakān karṣakān manye prayāse phalavarjitān
tatvaṃ vīja haṭhakṣetramaudāsīnyaṃ jalaṃ tathā /
unmanī kalpalatikā sadya eva bhaviṣyati
rājayogaḥ samādhiśca conmanī ca manonmanī /
amaraścāpi cādvaitaṃ nirālaṃvaṃ niraṃjanaṃ
amanasko manastatvaṃ śūnyaśūnyaṃ paraṃ padaṃ /
jīvanmuktiśca sahajaṃ turīyaṃ tveka vācakaṃ
unmanya vyāptaye śīghramubhau dvau mama sammatau /
tatvaṃ paraṃ tathā śakhyaṃ nādopāsanameva ca
sarvaciṃtāṃ parityajya sāvadhānena cetasā /
nāda eka susaṃdhyeyo yogasāmrājyamicchatā
karṇepidhātha mūle ca yaḥ śṛṇoti dhvaniṃ muniḥ /
tatra cittaṃ sthiraṃ kuryād yāvasthira padaṃ vrajet
abhyasyamāno nādoyaṃ vāhyamāvṛṇāte dhvaniṃ /
tatrāsu prathamābhyāse nādo nānāvidho mahān
vardhamāne tatobhyāse śrūyate sūkṣmasūkṣmakaḥ /
yatra yatrāpi nāde calagati prathamaṃ manaḥ
tatraiva yaḥ sthiro bhūtvā tena sārdhaṃ vilīyate /
manonmatta gajendrasya viśramodyānacāraṇaḥ
niyāmanaḥ prasaṃvaddhe ninādo niśitāṃ kuśaḥ /
śravaṇamukha nayananāsā nirodhane naiva kartavyaṃ
śuddhau suṣumnāsaraṇau sphuṭamamalaḥ śrūyate vādaḥ /
jñātvā suṣumnā saṃbhedaṃ kṛtvā vāyuṃ ca madhyagaṃ
kṛtvā sā caindavasthāne prāṇaraṃdhre niyojayet /
४४a)
tathā vasiṣṭavacanaṃ
iḍāyā piṃgalāyāṃ ca carataścaṃdra bhāskarau /
caṃdrastāmasa ityuktaḥ sūryo rājasa ucyate
sarve haṭhalayopāyā rājayogasya siddhaye /
rājayoga samārūḍhaḥ puruṣaḥ kālapaṃcakaḥ
iti śrīsakalaśāstrasamuccaye svātmārāmayogīndraviracitāyāṃ
haṭhapradīpikāyāṃ caturthaḥ upadeśaḥ samāptaḥ //
śrīrāmāya namaḥ //
śrīmatkāmapīṭhakamalāyai namaḥ //
śrītripurāṃtaka mahārudra sakalamaṃtradīkṣādīkṣaka kāmapīṭha gurave
namaḥ //
atha samyak pravakṣyāmi kāmākṣā śavarīritaṃ /
śāvarītaṃtramatyarthaṃ sadyaḥpratyayakārakaṃ //
kadāciddhimavat pārśve kārtikeya gaveṣaṇā /
śavarīrūpamāsthāya gaudhitkinnamānasā //
papracchaśaṃbhuṃ sarveśa sarvāgama phalapradaṃ //
gauryuvāca //
devasaṃti samastāni taṃtrāṇi jagatītale /
paurāṇavaidikānyanyānyatulā nirasātale //
siddhāni yakṣajānyāśu paiśācāni parīṃcihi /
yakṣiṇī paṭalānpatrasauraṃgāṇa carāṇi vai //
traipurānyatha śaivāni cāṃḍāni cuvukāni ca /
kaulānibhillasaṃjñāni kairātānpathapaṃci ca //
paṃcārātrāṇi parvāṇi sarvāṇi vihitāni ca /
pihitāni parāṃcīṇi dharmaguptāni yānyapi //
maṃtra yaṃtrādi saṃbhūta rasauṣadhaśatānyapi /
tāni sarvāṇi giriśa siddhaśāvaramityapi //
phalaṃti na phalaṃtyāśu tenāviśvāsitānyapi /
kimatra kāraṇaṃ deva tadvrūhi hyaparaṃ ca me //
jaṃtumātraka taṃ sadyaḥ phalatyāśu mahītale /
jñānināṃ jñāninā vāpi adhikāra vivarjitā //
४४b)
kṛtamātraṃ phale kṛdyantu yanmanasyāgataṃ hi tat /
yena ca prāptamatulaṃ sasiddho nātra saṃśayaḥ //
brahmakṣatriyaviṭśūdrā ye cānyepyanyajātijāḥ /
adhikāriṇaste sarve sadyaḥ phala vibhūṣitāḥ //
etadvrūhi mahādeva karuṇā śatasāgara /
tvat prasādādahaṃ sadyaḥ prāpnuyāṃ tadanuttamaṃ //
śaṃbhuruvāca //
sādhu pṛṣṭaṃ mahādevi maṃtrayaṃtra rahasyakaṃ /
idaṃ kasyāpi nākhyeyaṃ tathāpi puratastava //
bhavāni vallabhāsitvaṃ tacchṛṇuṣva varānane /
paṃcataṃtrāṇi sarvāṇi mayāsaṃmathya vai purā //
niḥsārāṇi kṛtātpāśu na phalaṃti tatastataḥ /
siddhaśāvarasaṃjñaṃ tu vīrabhadrasvarūpiṇā //
mayā sadagdhavījaṃ tannaphalaṃtyeva kasyacit /
mohārthaṃ racitaṃ devi tattu pāṣaṇḍavardhanaṃ //
atotraiva phalatyeva tathā kaulāgamādikaṃ /
dakṣeṇa dhūrtarūpeṇa siddhaśāvarasaṃjñakaṃ //
prayuṃjitaṃ purā tena kṣobhitaṃ jagatītatrayaṃ /
ato mayā mahādevi tasya śaktiḥ praṇāśitā //
yo yogītyakte ho?hādi viṣayastastha kevalaṃ /
kadācit sidhyatetovā svādhikāra vidūṣitaṃ //
abhyarhita tamaṃtubhyaṃ taṃtraṃ sarvaphalapradaṃ /
kāmarūpābhidhaṃ tatra kāmakalpavivardhanaṃ //
tvayāpyetadyadācīrṇaṃ bhaviṣyati varānane /
śavarī taṃtraṃ nāmāgrasaṃ bhaviṣyati //
devamānuṣabhāṣābhirbhūyāṃso manavastviha /
yakṣarākṣasapaiśāca bhāṣābhirmanavastathā //
nānādeśodbhavābhāṣā tu lomavilomajā /
tathā kālasya niyamaḥ sūkṣmakālasya niścayaḥ //
grahayogādi niyamastathauṣadhavidhi niścitiḥ /
etānyatra hi mukhyāni dhyānādi niyamo na hi //
(dakṣiṇakarṇaśabdena akāraḥ tamārabhya vāmakarṇaśabdena kṣakāraḥ
tatparyaṃtaṃ japet / punaḥ pratilomavilomenetyādi
graṃthāṃtaroktarotyākṣamāletyā kṛtamiti /)
४५a)
nāpinyā sa vidhiḥ prokto na prāṇasya pratiṣṭhitāḥ /
bhūtaśuddhirna vāhyaṃta mātṛkānyā sa iṣyate //
akṣamālāvidhānena japaḥ kāryastvayānaghe /
dhyānaṃ vidhāya purato devatāyāstu dakṣiṇāt //
karṇādādi visargaḥ syād viṃdunā mātṛkākṣaraṃ /
utrā paṃcamanuṃ paścāt punastaṃ mātṛkākṣaraṃ //
evamagre tato vāma karṇāṃtaṃ prajapenmanuṃ /
evaṃ tu prāti lomena dakṣiṇaśravaṇāvadhi //
nameruṃ laṃghayet tatra merurdeva śiromataḥ /
ādikṣāṃtaṃ iyaṃ mālā vijñeyā hyakṣamālikā //
ayaṃ dhyānavidhiḥ proktaḥ sadyo mānasajinmataḥ /
kāmarūpākhya deśe tu kāmākṣā yatra devatā //
kāmaśailosti tatrāsau kāmapīṭhamiti smṛtaḥ /
tatra saṃlekhya maṃtraṃ hi yatropari yathākramaṃ //
guruṇā vāvanīyaḥ sasvayaṃ paścāt paṭhenmanuṃ /
gurorabhāve tasyaiva mūle śailasya parvaṇi //
likhitvā prapaṭhenmaṃtraṃ kāmaṃ pīṭhaṃ gururmataḥ /
atha vā yogīśaile dakṣiṇasyāṃ diśi dhruvaṃ //
yogāṃ vā yatra devī sā likhitvā prapaṭhenmanuṃ /
jvālāmukhī samīpe vā hiṃgulājasamīpataḥ //
likhitvā prapaṭhenmaṃtraṃ nānyathaiṣā prasīdati /
mukhyatastrī samīpe hi kāmapīṭhermanorgrahaḥ //
atrakāṃ āṃkṣamāleti yaduktaṃ tasyāyamathaḥ /
paṃcāśadakṣareṣu akāraṃ prathamuccāryasānusvāraṃ tataḥ //
śāvarī taṃtra sthitaṃ maṃtraṃ punaḥ aṃkāra sapraṇavaṃ evaṃ dhyānāt
paraḥ samupasthāpitāyā devatāyā dakṣiṇa śravaṇamārabhya vāma
śravaṇaparyaṃtaṃ madhye teṣu te svaṃgeṣu varṇān sthāpayan
kṣakāraparyaṃtaṃ punaḥ vāmaśravaṇāt kṣakāramārabhya aṃkārāṃtaṃ
dakṣiṇa śravaṇāṃtaṃ iyamakṣamālā prasiddhā tadakṣāṇāṃ sphaṭikādi
maṇīnāṃ mālā //
४५b)
ayaṃ dhyānavidhiḥ manaḥ samādhi mahān anena mano japo bhavati / devatā ca
sanmukhā sadyaḥ prasīdati / atra mukhyataḥ kāmarūpadeśe kāmaśaila
rūpakāmākṣapīṭhe guruṇā mukhyatastrīrūpeṇa puruṣarūpeṇa vā //
likhitvā yaṃtro parimanuḥ sthāpanīyaḥ guruḥ paṭhati prathamataḥ paścāt
śiṣyaḥ paṭhat //
ayaṃ maṃtrasyopadeśavidhiḥ //
athavā dakṣiṇadeśe yogāṃ vā nagare yogaśaile pūrvavallikhitvā maṃtro
grāhyaḥ // athavā nagarakoṭe vā hiṃgulājanagare tattadevatā saṃnidhau maṃtro
grāhyaḥ //
mukhyataḥ kāmarūpavidhiḥ //
tatra tathā lokānāṃ siddhayopyanubhūyaṃte // iti śāvarī taṃtramaṃtrāṇāṃ
grahaṇopāyaḥ // tatrādau maṃtrāṇāṃ saṃgraho vakṣyate // sāmānyataḥ
sarvamaṃtraśāstreṣu tattanmaṃtrāṇāṃ ṣaḍayogā uktā saṃti
tattadanuṣṭhāneṣu dakṣiṇapitaramārgavidhānena
cakramaṃtramudrānirūpabhrameṇa bhrāmitāḥ sādhakābhraṃśitāśca
tadvadidaṃ na bhavati saphalaṃ ca tatkṣaṇātkālakarmakriyājñānavaśata iti
nirūpyate //
bhūyāṃsaḥ saṃti kūṭāni maṃtrāṇāṃ bhraṃśasādhanaṃ /
jātibhraṃśādi hetu tvāt savyetara vidhānataḥ //
maṃtramudrā prayogādi cakramaṃḍalavibhramaiḥ /
tathopahārastapanaṃ duṣṭadravyādibhirdhruvaṃ //
brahmakṣatriyaviṭśūdra jāti sādhāraṇa kramāt /
phalabhrama pravṛttāśca kāmāṃdhāmati mohitāḥ //
iṃdriyādi viduṣṭāśca svecchācāravimohitāḥ /
svapravṛtti pravṛttāśca kevalaṃ pāpa hetavaḥ //
tenedaṃ dūṣitaṃ devi prājamaṃtrāgamādikaṃ /
४६a)
tatotiriktametaddhi sadyaḥ pratyayasuṃdaraṃ //
pravakṣye maṃtrajātaṃ hi deśakālādi nirṇayāt /
nātra kiṃcidvidhi phalaṃ navājāti viguṃṭhanaṃ //
duṣṭadravyādibhirnnāpi navāmudrādibhirvidhiḥ /
tatrādāvanukramaṇikā //
śāṃbhavī paṭalaṃ tatrādau kālikā paṭalaṃ tataḥ /
durgāyāḥ paṭalaṃ paścān maheśī paṭalaṃ tatoṃ //
bhairavī paṭalaṃ paścāt tripurāpaṭalaṃ tato /
viṃdhyajāpaṭalaṃ paścād vanajā paṭalaṃ tataḥ //
aiṃdavī paṭalaṃ paścād bhānavī paṭalaṃ tato /
hemaṃtī paṭalaṃ paścāddhemajā paṭalaṃ tataḥ //
kāminī paṭalaṃ paścāt kāṃtajā paṭalaṃ tataḥ /
kāśmīrī paṭalaṃ paścāt kaṃvujā paṭalaṃ tathā //
sukeśī paṭalaṃ paścāt saiṃdhavī paṭalaṃ tataḥ /
sākṣiṇī paṭalaṃ paścāt śatākṣī paṭalaṃ tataḥ //
śatabhāryāstu paṭalaṃ tataḥ sevaṃtī paṭalaṃ tataḥ /
suśīlā paṭalaṃ paścāt śomanā paṭalaṃ tataḥ //
karuṇā paṭalaṃ paścād varuṇā paṭalaṃ tataḥ /
dāruṇā paṭalaṃ paścād bhayajā paṭalaṃ tataḥ //
ratnajā paṭalaṃ paścād ravijā paṭalaṃ tataḥ /
rākṣasī paṭalaṃ paścād ramaṇī paṭalaṃ tataḥ //
vasujā paṭalaṃ paścādavanī paṭalaṃ tataḥ /
sāmudrī paṭalaṃ paścācchatākṣī paṭalaṃ tataḥ //
sumukhī paṭalaṃ paścād duḥkhaghnī paṭalaṃ tataḥ /
upāṃga lalitā paṭalaṃ lalitā paṭalaṃ tataḥ //
ṣaṭcatvāriṃśadetāni devīnāṃ paṭalāni vai /
adyāpi kāmarūpesmin kāmaśaile śirastale //
khelaṃti mātṛkā śailā pratyahaṃ gamamāgamaiḥ /
tathā nagarakoṭesmin jvālā mukhyāśca sannidhau //
khelati devatāḥ sarvā madhyāhnethadino?daye /
kṛta tretādi sarveṣu pureṣu prokta devatāḥ //
४६b)
ata eva hi kāmākhya śailosau devatāmayaḥ /
tatra pādanidhānena naronāśaṃ prayāti hi //
sarvalokaistu madhyāhne madhyarātrau tathā dhruvaṃ /
sāyaṃdinodaye tadvadānaṃdabharanirbharaṃ //
gītanādādi sakalaṃ śrūyatedhityakājanaiḥ /
tathā mātṛ māhāśaile ātreyāśramasaṃnidhau //
āśvinasyaśite pakṣe divārātrāṃjanaiḥ samaṃ /
ānuśeyasya śikhare janayogibhramena hi //
yoginīstrī bhrameṇaiva praṇītā pulināvadhiḥ /
tathā gahvarageheṣu nimitteṣu śilāśitaiḥ //
śailasya hi purobhāge vaṭavṛkṣasya saṃnidhau /
dvāramekaṃ ca gehasya vidyate dakṣiṇāvadhi //
tatra nṛtyaṃtitāḥ sarvā devatāstu dinodaye /
vālopyatha yuvā vṛddho mūrkhaḥ sujñothavā dhruvaṃ //
paśyatu svecchayā devī nirmukto maṃtra vidyayā /
yogāṃ vā bhūdhare tadvat vasatantu samāgame //
yoginī yogasaṃbhrāṃtyāpati brahmiṣṭa saṃbhramāt /
yena kenāpi liṃgeṇa saṃcaraṃtyāśu devatāḥ //
madhumādhavapūrṇāyāṃ buddhi pūrvaṃ hi sādhakaḥ /
ārūḍhayogaśailāṃtaṃ tatra paśyati niścitaṃ //
tathā ratnākara girau phālguṇe māsi niścitaṃ /
krīḍaṃti sakalā devyo yogivrāta bhrameṇa ca //
tvaritā śailaśikhare nyagrodhāṃtara gahvarau /
sarvakāleṣu tā devyaḥ krīḍaṃtī janasaṃbhramaiḥ //
kuṣṭī khajātidikāṇādivivacarācārādi saṃbhramaiḥ /
śailasya dakṣiṇe bhāge madhu vṛkṣasya saṃnidhau //
yamunākhye mahātīrthe snātvā sādhakapuṃgavaḥ /
sucittamanasā tasmin striyaṃ kāṃcana paśyati //
pana paśyati tatkālaṃ sarvadevamayīṃ śivāṃ /
saṃdhyāyāstānamākhyātaṃ yasya kasyāpi dehinaḥ //
४७a)
tasya śailasya nikaṭe dhārāgiririti smṛtaḥ /
mātṛkāḥ sakalā devyaḥ tatra saṃti dinaṃ dinaṃ //
rāmatīrtha jale snātaḥ brahmakṣatriyaviṭ tathā /
dṛṣṭvā rāmeśvaraṃ devaṃ tathā kādaṃvinī jale //
susnātaḥ kamalāṃ devīṃ pūjayitvā dinodaye /
abhrabhṛṃgāṃ mahādevīṃ bhṛṃgīvādana tatparā //
kaṃthākhye mālāṃ lalitāṃ paśyatpāśu na saṃśayaḥ /
tāṃ dṛṣṭvā tatkṣaṇādetat prādau praṇamennaraḥ //
saṃstaveccitrabhāṣābhiḥ prākṛtābhirathāpi vā /
sā tuṣṭā paramā devī grahītvā tatkare karaṃ //
pūrvoktā devatāḥ sarvā darśayatyeva tatkṣaṇāt /
atra pūrvokta sthāneṣu devīnāṃ sākṣāt pratyayo darśitāḥ //
* cavavādyāpi pūrvokta vidhānena pratyayo valokanīyaḥ / asti
dakṣiṇasyāṃdiśi viṃdhyāttasasvaśaila iti prasiddhaḥ / tadaṃtaḥ śikharaṃ
mātṛkā śaila iti prasiddhaḥ maṃtre sthānaṃ tadābhyāsa pratyahaṃ kāmarūpa
deśāṃtargata kāmaśailāvadhi devyaḥ krīḍaṃti /
dṛśyaṃte cādyāpi / āśvinasitapakṣe ānūpasthale yoginī yogivyājena krīḍaṃti
devatāḥ pratītā taṭāvadhi / tatra śailasya ekasmin deśe viśvakarma nirmitaṃ
tataḥ śailagrahasya dakṣiṇadvāri / asti yakṣiṇī vaṭa ityeko vaṭavṛkṣastasyādhaḥ
sthitvā sādhakasuṃdhi samayo / dinādauvādinamadhye mahāniśāyāṃ vā
paśyati pūrvokta devagaṇaṃ / iti pratyayavidhiradyāpyasti / tatra yadā kadācit
samaye eka eva yogī ātreya parvato paridṛṣṭaḥ sa ātreyaḥ / tannmaskṛtyābhi
vādayet / sa evoktaṃ devatāgaṇaṃ darśayati //
tathānyatrāpi nagara //
koṭādau iti idaṃ pratyayārthaṃ gulyasaṃketa sthāna devīnāṃ proktaṃ /
४७b)
etat kasyāpi nākhyeyaṃ // sādhakaḥ svapratyayārtha paśyediti asya
śāvarītaṃtrasya gurudevavīśvāsavatāṃ phalapratyayārthaṃ devatā
sākṣātkāra karaṇo pāyo darśitaḥ / kimuta maṃtrānuṣṭhānavatāṃ
deśakālakarmakriyājñānavatāṃ sādhakānāṃ pratyayo bhaviṣyatyeveti citraṃ
//
tatra śāṃbhavī paṭalavidhiḥ //
śyāmā śivātha vālā ca vallabhāvetra vāsinī /
sphuṭākṣīharitālākṣī kuṭajākṣī ca kaṃkarī //
śatākṣīdā netra kuṃḍīnāṃmadhuvāsinī /
meṭhyarāhaṃsagāhaṃsī vicitrāvidhipūrvakā //
vidhātrī vainateyākṣī virūpāveṇuvāsinī /
kamalāramyāṃ paṃkajākṣī / payodinī pāṃḍavī pṛthumadhyāṃ ca pārthivā
paṃkavāsinī //
varāṇanā vidhiśreṣṭā vividhā vāmalocanā /
citrākṣī citrakaṇṭhī ca cihnagamyā trilocanā //
nārīramyānidhi prāṃtānaṣṭaveṣāninādinī /
dvicatvāriṃśadetāstu śāṃbhavyaḥ saṃti śaktayaḥ //
tara śyāmāmanuvidhiḥ //
jyeṣṭhe māsi tva māyā hi nadītīre sunirmale /
tālītālavaneramye japet śyāmāṃ niśāvidhau //
saṃdhyākāle tu saṃdhyājaṃ nityaṃ karma samāpyahi /
tātaścaṃpaka tailena nīlāṃvara parīvṛtaḥ //
padmākṣamālā subhago nirbhayaḥ śāṃtamānasaḥ /
tālīmūlekhanityātu paṃcahastamitastataḥ //
jānudadhnaṃsthalaṃ tasmin kīrakān nuraṣā?tayet /
bhūtāṃkuśasya śākhotthān pūrvādi kramatastataḥ //
caturdikṣu ca catvāraḥ kīlakāḥ parikīrtitāḥ /
prathamo bhairavastaṃbhaḥ dvitīyaśchinnamastakaḥ //
krūrakarmā tṛtīyaśca siddhidaśca caturthakaḥ /
pūrvakīlakanikhātana maṃtraḥ //
kīlakabhairavastaṃbha bhairavastambhaya २ bhaiṃ svāhā //
dvitīya kīlakanikhānamaṃtraḥ //
(tālaphalasyābhyaṃtarato majjāsarasaṃtiṣkāśā tasyāhuti parimitāt golakān
kṛtveti bhāvaḥ //)
४८a)
citrāṃgacchinnamastabhayaṃ mā kuru २ piśācān staṃbhaya २ maṃ svāhā //
tṛtīya /
krūrakarmat krauryaṃ mā kuru २ mā kuru cetaḥ samādhaya २ krauṃ svāhā //
caturthaṃ //
siddhidabhayaṃ mā kuru siddhiṃ dehi २ anukūlo bhava २ sīṃdhaṃ svāhā //
svamūrdhajaṃ samutpādya āveṣṭyaitāṃśca kīlakān /
daśāvṛtyāmanuṃ japtvā ekaikaṃ pratiropayet //
raktacaṃdanajaiḥ paścādakṣataiḥ pūjayet tratān /
japākusumagucchaiśca pūjayet kīlakānanu //
purādhūpaṃ pradatvā tu nārikela jalaṃ tataḥ /
naivedyaṃ parikalpyāśu madhye kīlaṃ tataḥ param //
suṣāsīnābhidhaṃ nīlaṃ nīlītarusamudbhavaṃ /
ropayet karavīrotthaiḥ kusumaiḥ pūjanaṃ tataḥ //
kastūrī dhūpamādadyānnaivedyaṃ kadalīphalaiḥ /
maṃtraḥ //
madhye kīlasukhāsanamamāsanaṃ sthiraya २ cetaḥ samādhāya khaṃ svāhā //
tataścopari viśenmaṃtrī tasmin bhūmitale sukhaṃ /
śyāmāṃ japen mahādevī ayutaṃ śāṃtamānasaḥ //
ādau dhyānaṃ prakurvīta pūrvokta vidhānā japaḥ /
tālāvanāṃtarekhellaka २ tālī manoramāṃ //
ālībhiḥ sahagītālī karaṇī śyāmikāṃ manuṃ /
iti dhyānaṃ //
japāṃte homamādadhyāt tālī guggulu sugolakaiḥ /
daśāṃśena tataḥ pūrṇāṃ karpūrāgaruṇā saha //
pradakṣiṇa trayaṃ kuryādetanmadhye vanāṃtare /
jhaṃ jhā mārutavat kaścijjāyate marmaraḥ svaraḥ //
tasminupari tatkāle saṃpaśyet sādhakottamaḥ /
tato nādātmakaṃtyotirjāyate cukṣuṣo puraḥ //
tanmadhye tu mahādevī śyāmā ṣoḍaśavārṣikī /
nīlāṃśuka parīdhānā kasturī vaṃdata priyā //
svatanudyutibhisvacchamiṃdranīlaprabhābharaṃ /
nyakurvati nirātaṃkā nīlotpala vibhūṣaṇā //
४८b)
tāṃ namaskṛtya viśveśīṃ tuṣṭā bhava varānane /
ityuktvā maṃtriṇe tuṣṭā sā dadāti varatrayaṃ //
paramānasavijñānaṃ vidyāṃ cāti manoramāṃ /
sauṃdaryaṃ ca kurūpasya jagatī mohana kṣamaṃ //
maṃtraḥ //
pravalatālatalavāsinī śyāmale śrīsiddhiṃ dehi svāhā //
asyaiva pratirūpo hi kāmarūpeka bhāṣayā /
procyate tatra naivaiṣā yathāvidhivikalpatā //
tālīvanāṃtare gatvā jyeṣṭā māyāṃ niśāṃtare /
japet śyāmāmanuṃ tatra sahasra dvitayaṃ kila //
mahārātrau gate paścāt tālīpatra sudarbhakaiḥ /
homaṃ kuryāt sahasraṃ hi pūrṇātālā phalena ca //
prasannāvaradā devī atītādi pravodhakaṃ /
anāgata pravodhaṃ ca maṃtriṇe pradadaṃti hi //
maṃtraḥ //
āgohānemānaha devo hu hu kali vilivikarivokarivohuṃ //
atrāyaṃ kramavidhiḥ //
jyeṣṭhe māsi amāyāṃ kṛta saṃdhyā karmānuṣṭhāno rātrau
tālītālavanāṃtare gatvā nadītīre tālavanamadhyapradeśe tālamūle samīpa
bhūmīṃ jānumātraṃ khanitvā itastataścaturasraṃ paṃcahastaṃ viśodhya
paritaḥ mṛttikāṃ paridhī kṛtya tanmadhye bhūtāṃkuśavṛkṣaṃ
śākhākṛtāṃtaścaturakīlakān pūrvokta maṃtraiḥ daśavāra paṭhitaiḥ
pratyekaṃ pūrvādi krameṇa pratiropayet // taireva maṃtraiḥ pūjādi naivedyaṃ
samarpaṇaṃ raktacaṃdanamiśritākṣataiḥ pūjā japaḥ śyāmā maṃtrasya
pūrvoktākṣamālavidhānena / etasya pratirūpa maṃtraḥ // kāmarūpa bhāṣayā
proktaḥ //
tatra na kīlakādyāropavidhiḥ //
japaḥ pūrvasmādviguṇaḥ phalasyātītānāgatajñānaṃ / tadevasya bhāṣā
maṃtrasya pratilomyāt paṭhane phalāṃtaramāha //
śyāmāmaṃtrastu pūrvoktaḥ kāmarūpaika bhāṣayā /
tasyaiva pratilomyena paṭhanādayutaṃ dhruvaṃ //
tasmin kāle vane tasmin kapittha phalakāritaḥ /
homastato jagaddhātrī rasasiddhiṃ prayacchati //
maṃtraḥ //
huṃ vorikavorika cilivilika hu hu vo deha namā mohayo tuṃ /
vaiparitye tu yo varṇaḥ ādigaḥ prāṃtagocaraḥ /
४९a)
sānusvārāprācācopaḥ pratilomavidhistvayaṃ //
tatra pratilomyena bhāṣā maṃtrapaṭhane pūrvānupūrvyāyaḥ / prathamo varṇaḥ
saprāti lomye prāṃtago bhavati / sa ca viṃdunā saha paṭhanīyaḥ / etasyeva phalaṃ
sasiddhiḥ / tetra kuṣṭakuṇapakhaṃjāndhādayaḥ siddhā bhavaṃti svāṃgāśca
bhavaṃti // iti śyāmāvidhiḥ //
atha śivāvidhiḥ //
śrāvaṇemāsi cāṣṭamyāṃ kṛṣṇapakṣe niśāṃtare /
śatapatrīvanāṃtasthaḥ snātaḥ kausuṃbhatailakaiḥ //
kausuṃbhavasanāvṛtaḥ / tathā kausuṃbhagaṃdhān atrāpi ca sthalaṃ śodhyaṃ
pūrvavat kīlasaṃvidhiḥ // homaḥ sahasraṃ tritayaṃ kausuṃbha kusumaiḥ kila
tatsaṃkhyānako japaḥ / prokto madhyarātre gate sati /
śataṃ ninādā jāyaṃte maṃḍalādā samaṃ tataḥ /
ghorāḥ karkaśabhāṣiṇyo ḍākinyokta mahābhayāḥ //
śākinyopi śataṃ tatra nadaṃti bhayadāruṇāḥ /
tatkīla pratiropaistu nāyāṃti japamaṃḍalaṃ //
idaṃ mithyeti manasā bhāvayan sādhakottamaḥ /
svāṃta dhyānaika nirato japamāloktamānasaḥ //
na paśyati puro vighnān japahomāṃtarāyakān /
evaṃ yadā yadā tasmin śapatrī vanāṃtare //
aṃtarāyādikaṃ paśyet tanmithyeti ca bhāvayet /
tasmin tasmin kṣaṇe maṃtrī samāhitamanāḥ svayaṃ //
devānāṃ dhyānanirato japamālākṛtodyamaḥ /
evaṃ kāle gate tasmin devī devaśatairvṛtā //
nṛtyaṃ kinnarasaṃyuktā udgāsyadgaṇaśobhitā /
japākusumasaṃkāśa tanu jyotiḥ śatāvṛtā //
svakarāvasthitaṃ caika phalaṃ tatsādhakāya hi /
prayacchati sadā tuṣṭā te nāsau sādhakottamaḥ //
dūraṃ yāti kṣaṇaitevamanaḥ pavanavegavān /
adṛśyaḥ sarvalokānāṃ api rājagṛhāṃtare //
maṃtraḥ //
oṃ śive śivadūtī śaṃ śaṃ sīkhakarapaṃkajaphale dehi manojavacaraṇayordehi
bhraṃmabhaṃ namaḥ //
asyāpi bhāṣā maṃtrosti sa cocyate // pāṃḍya bhāṣayā //
maṃtraḥ //
anavilakuṃḍa ili nimātaṃmibhuṃbhaṃ //
४९b)
asyāpi japastadvat ṣaṭsahasraṃ vidhīyate /
tena kārāgrahānmaṃtrī paśyatvādī prayāti hi //
atyaṃta nigaḍāvaddhaḥ sopi pāti kṣaṇena hi /
tathā rājārājaputrastathāsau vahirudgateḥ //
na kena pratiruddhosau kṛtāṃta iva dṛśyate /
idamadyāpi sāmudrīḥ pāṃḍyā deśāṃtare sthitāḥ //
kurvaṃti rājaputrāśca paśyato haraṇaṃ dhruvaṃ /
paśyato haraṇī vidyānāstyanyā jagatī tale //
dhyānaṃ //
udyadbhānu sahasrābhāṃ kamalāsana pūjitāṃ /
haste mohamayaṃ pāśaṃ dadhānāṃ prabhajecchivāṃ //
atra pūrve maṃtre ḍākinyādayaḥ śatamāyāṃti prativaṃdhakāriṇyo
japamadhye vā tatra akṣamālā samāhito bhūtvā maṃtrī tanmithyeti manasi
saṃciṃtya japahomādi kārayet // eva muktena prakāreṇa devī prasannā bhavati /
tena svakara sthita phalaṃ maṃtriṇe prayacchati tenaiva siddhayo bhavaṃti /
dūragamanaṃ apratyakṣī karaṇaṃ rājādyaṃtara gṛha saṃcaraṇaṃ tathā ca
pāṃḍyabhāṣayā śivāmaṃtraḥ pūrvoktaḥ sa cakṣaṇaivadīkṛtaṃ mocayati //
rājāparādhinamapi rājavaddevakāramati / idaṃ paśyato haraṇaṃ nāma
mahāvidyā // pāṃḍyadeśīya lokānāṃ prasiddhā // ata eva pāṃḍyāḥ
samudrāṃtaraṃ naukā sthitāḥ / rājānaṃ rājabhaṃḍāraṃ svecchayā
luṃṭhayaṃti / idamadyāpi prasiddhaṃ tadevānya vidhayā prāha //
siṃhaladvīpadeśe tu prayāśāratnakāriṇāṃ /
iyaṃ valavatīvidyā sarvasaukhya pradāyinī //
mohayitvā tu nṛpatiṃ sadyodhanapatiṃ prabhuṃ /
samudramapi bhūśaṃte samastāratnajātayaḥ //
kaṃdarpya citrakāreṇa bhūtalesmin prakāśitāḥ /
tenaiva yogena tāhi bhūmau samyak caraṃti hi //
iyaṃ valavatīvidyā kāmarūpepi vartate //
iti śivāmaṃtravidhiḥ // atha vālāmaṃtravidhiḥ //
udvasagrāmasadvane hemavṛkṣaśatākule /
hemaṃtartau puṣpamāsi pūrṇamāsyāṃ vidhūdayāt //
५०a)
hemavījasutailena kṛta snāna vidhirnnaraḥ /
kauśeya vasanastadvat kaṣāya vanastathā //
nagnotha vā japenmaṃtraṃ vālāyā vālakopamaḥ /
gomayena samālipya śūnya gehasya bhūmikāṃ //
caṃdanena samālipya tatpaścāt kuṃkumeṇa tu /
tatra dūrvādalaiḥ pūjyo bhūtale sukṛtāsanaḥ //
japedvālāmanuṃ lakṣyaṃ dhattūraṃ kusumaiḥ sakṛt /
homaṃ kuryāt sahasraṃ hi hemavījena cārcanaṃ //
tato rātreḥ prāṃtabhāge vālāsāpaṃcavārṣikā /
hemavastraparīdhānā muktā bharaṇabhūṣitāḥ //
dūrānmaṃtridrumārūḍhā lālasāvālabhūṣaṇā /
tāṃ dṛṣṭvā dūrato dhāvan gacche tatsaṃnidhau tadā //
sāpi modaprahṛṣṭā hi cuṃvaṃtpāśutadānanaṃ /
taccumbanena maṃtrī sa jāyate rasanāyakaḥ //
sabhā madhye tu yāṃ vārtāṃ karoti sa hi sādhakaḥ /
rasasaṃdohinīsāsyānmohinī sarvasaṃpadaḥ //
vārtābhirmuhyate rājā muhyate kāminī tathā /
muhyate vāravanitā muhyate rājabhāminī //
vyāghrādi paśujātīnāṃ mohanaṃ tadvaco bhavet //
dhyānaṃ //
kanakakapilamaulī rocanāraṃjita śrīśatamukha mukhadevaiḥ pūjyamānā
manojñā /
lalitavacana ceṣṭācāru caṃdrāvataṃ sā nayanasubhagabhālāmanmukhe
sāstuvālā //
maṃtraḥ //
oṃ paṃcavārṣikivālevacanamādhusiṃ mama dehi dehi karuṇāṃ kuru २ hlīṃ
hlīṃ // mukhyataścātra maṃtrosyā vāle hlīṃ hlīṃ iti dhruvaṃ //
dhyānārthaṃ pallavaḥ proktaḥ nāsāvāvasyako mataḥ /
etasya pratirūpo hi maṃtromagadhabhāṣayā //
tasyā yutaṃ japaḥ proktastasmintu dvasamaṃdire /
japāṃte lalitā devī vālā pratyakṣa gocarā //
hlīṃ hlīṃ miti vadaṃtyāśu maṃtriṇaḥ karṇamaṃḍale /
tadvīja smaraṇānmaṃtrī trailokyāvaśyakārakaḥ //
maṃtraḥ //
oṃ māyī oṃ māyī dāyī mohivasaṃdehi vālike vāli hlīṃ hlīṃ //
atra vālāmaṃtrasya caturakṣaratvameva mukhyataḥ /
५०b)
anyetūpamaṃtrāḥ / atraiva proktāḥ / tathāhi //
paṃcavārṣikī hlīṃ hlīṃ ityeko maṃtraḥ // vāle ca vanamādhurīṃ dehi
hlīmityaparo maṃtraḥ / paṃcavārṣikī karuṇāṃ kuru २ hlīmityaparaḥ / iti maṃtra
catuṣṭayī // mahāvidyeti vikhyātā / ata eva mahāmohakarī // nṛpāmātyāstrī
veśyā rājastrī mohakarī / etasya pratirūpaṃ kaṃmagadhabhāṣayā
maṃtrātaraṃ tasminneva kāle pauṣapaurṇamāsyāṃ udvāsasadane
hemavṛkṣāḥ / dhattūravṛkṣāḥ tadā kule tairvāse dhattūrakusumairhomaḥ //
dhattūravṛkṣavījaiḥ pūjā //
etasyaiva prathāṃtaramāha //
māgadheṣu hi deśeṣu śiva yogīti kaścana /
japtvainaṃmatyarthaṃ ca yathoktena vidhinā tataḥ //
jayasiṃhasya bhūpasya putrī kāmakalābhidhā /
vasī ca kāratāṃ sadyaḥ punnāma dveṣakāriṇī //
atyaṃtavītarāgāsāsvanāmadveṣakāriṇī /
yogābhyāsaika niratā yogamāyā vinirgatā //
kṛśāṃgī svaśanāsītā jātāyauvanaśālinī /
tatastāṃ jayasiṃhopi dṛṣṭvā viklinnamānasaḥ //
varārthaṃ ciṃtayāmāsa bhūpatīnāṃ kumārakān /
kadācidvanitādvārāpapraccha svatanūdbhavāṃ //
vālekastebhilaṣito rājaputreṣu suṃdaraḥ /
ityuktaṃ tasya cākarṇya devī kāmakalā hi sā //
nāsya piṃḍasya bhartāsti bhavitāvāna kaścana /
ityuvāca svajanakaṃ viraktā viṣayeṣu sā //
ityetadvacanaṃ śrutvā nṛpaściṃtā śatā vṛtaḥ /
jagamasaṃghoraṃ mṛgayā vyājato dhruvaṃ //
vane dūraṃ gato rājādadarśāśramamuttamaṃ /
suvarcaso munīndrasya vedaghoṣasamākulaṃ //
praśāṃtaścāpadākīrṇaṃmadvaitaṃ sumanoharaṃ /
vāpīkūpasarassaṃghairmadhye madhye virājitaṃ //
tatrāvatīryacāśvāsaṃtyatirmati suṃdaraḥ /
prativadhyāścamasmihnijagāmāśrama gahvaraṃ //
sadṛṣṭvāmunirājaṃ hi daṃḍavannipapāta ca /
uttiṣṭottiṣṭha rājendra ityabhāṣya munīśvaraḥ //
kasya deśasya rājātvaṃ kutaścātra samāgataḥ /
५१a)
ityukto muninā tena pratibhāṣata vai nṛpaḥ //
ahaṃ māgadhadeśasya rājāciṃtā vaśodhruvaṃ /
tvatsamīpamihāyāto yadīcchasi kuruṣva tat //
putrīkāmakalā me hi tyakta kāmāsti sāṃprataṃ /
ityākarṇya vacastasya bhāvagarbhaṃ munīśvaraḥ //
dideśamaṃtramenaṃ hi śiṣyāya śivayogine /
rājāpi śivayogīndraṃ dhṛtvā ca karapaṃkaje //
nirjagāmāśramāt tasmādyātaḥ svanagarī prati /
tatastasmai munīndrāya dadau grāmādvahirgṛhaṃ //
śoṇabhadrataṭe ramye nivavāsasa yogivān /
rājaputrī sadāsnāte māyāṃtītaṃ mahānadaṃ //
dadarśa śivayogīndramuhyamānāvabhūvahi /
kāmapīḍita cittāsā jagāmāca tadāśramaṃ //
taṃ dadarśalasadrūpaṃ lalitāpāṃgasuṃdaraṃ /
prasphuradadharaṃ vaktramāvṛṇoti punaḥ punaḥ //
pulakāṃkitadordaṇḍa dṛḍhakaṃcuka śālinaṃ /
kaṃpasaṃ sarjitāṃgī ca prasphurallocanāṃcalā //
svedavindulasadvaṃdadadhānā vadanāṃvuje /
bhītabhīte ca sāvākyaṃ praskhaladvarṇavaṃdharaṃ //
prahasadvadanāguptaṃ daṃtamāṇikyamālikā /
provāca śivayogīndraṃ bhāvākūtamanoramaṃ //
mune kutaḥ samāyātaṃ kinnāma bhagavanvada /
darśanīyosi jagatāmānaṃdaśatadāyakaḥ //
jagadārti haro rājā jagatāṃ hi kalāvatāṃ /
kāminīnāṃ mano bhāvo mūrtimānivalakṣyase //
kāsti puṇyavatīkāṃtā taktāruṇyanāyakā /
kathaṃ vādyatayā yuktastvaṃnagasamaḥ sadā //
yopikostubhavānbhavya śrotumicchatimadvacaḥ /
ahaṃ dīnā'valānāthatvaṃdrūpaparimohitā //
kāmāśugapadīghāta śatacchidrita mānasā /
māmanātha bhaye nātha pāṇau kartu tvamarhasi //
avalānāṃ valaṃ caitat kāṃ bho pakṣā vidhau dhruvaṃ /
svajīvana parityāgastannimittaṃstvameva hi //
ityuktaḥ kāmakalayā sa yogī jñātamānasaḥ /
uvāca tāṃ mohanāṃgī kāmoratimivā parāṃ //
aye bhadrāṃgi bhadraṃ te tvasti lakṣaṇamati dhruvaṃ /
५१b)
aviśvāsyāḥ striyaḥ puṃbhirahaṃ kāryā vidhau dhruvaṃ //
punaḥ kāmakalā prāhastaṃ munīndraṃ sphurāśayā /
aye nātha tvadīyāṃghra chāyāśaityaika jīvinī //
atha tvameva vadasi viśvāsyāḥ nāstriyastviti /
rāvamuktastayā yogī kāminyā manmathā śriyā //
provāca sarasaṃ vākyaṃ sadā yādiṣṭa mānasaḥ /
kamale kṣiṇite rūpaṃ dṛśyate sumanoharaṃ //
asyarādeśasyarājñotvaṃ putrī premavardhitā /
rājāparādhaḥ kartavyaḥ kathaṃ vai yogināmayā //
ekāṃtavasati puṇyā yogīnāmiti durlabhā /
tapasviṣu parīhāso yanmunīnāṃ parigrahaḥ //
ityuktā muninā vālā provāca capale kṣaṇā /
ahameva purā brahman tyaktakāṃtakathā yathā //
iti kṛtvā gururmepi ciṃtā saṃtatamānasaḥ /
adyāpi yatate mehi pāṇigrahavidhau mune //
iti māṃ tvat saṃgatiḥ śrutvā nṛpopi śruta suṃdaraḥ /
bhadramityutkaṭaṃ citte saṃtoṣaṃ toṣayiṣyati //
yaduktaṃ nātha yogo hi parigraha vidūṣitaḥ /
yatā nāmeva sargo * parivrajana śobhitāṃ //
saṃtyanyepi vasiṣṭādyāḥ śrutasaṃtuṣṭa cetasaḥ /
kiṃ parigraha duṣṭāste nātha citte kuruṣva tat //
ahamepyupavāsādyaiḥ śuddhacittā sadāśayā /
tvaṃ cedupekṣase nātha maraṇaṃ śaraṇaṃ mama //
ityuktastutayā devyā muniḥ kāmakalākulaḥ /
aśraddheti prativākyena svāsayāmāsatāṃ sakhī //
tatastau kṛta saṃtoṣo rājadūtībhiḥ parīkṣitau /
anyonyavārtāvijñātaṃ śūnyaṃtā dadhatī dhruvaṃ //
etasminnaṃtare cāra nārībhiḥ * * * * * /
etasya pratirūpaṃ hi maṃtronya gaṃdhabhāṣayā //
prajaptastu tathā rātrau tatraiva mṛtabhūmiṣu /
nātra homosti devī sā guptarūpeṇa maṃtriṇe //
dadāti laghuvetraṃ hi tena vetreṇa sādhakaḥ /
śṛṃkhalāṃ bhaṃjayet sadyo lohakoṭi prakalpitaṃ //
tathā dvārakapāṭāni kalilāni tathā śataṃ /
५२a)
pāṣāṇa kuḍyajātāni kakubhāni śatāvadhi //
lohakīla sahasrāṇi gajavājīnivaṃdhanaṃ /
nigaḍānāṃ sahasrāṇi bhaṃjayet sādhakaḥ kṣaṇāt //
pratyayārthaṃ pravakṣyāmi tasya maṃtrasya kīlakaṃ /
yena kenāpi bhāṃḍānāṃ pākaśālānāṃ pragamya hi //
etanmaṃtreṇa saṃmaṃtrya vījānyaṃvaraśākhinaḥ /
saṃtyajet tatra śālāyāṃ bhāṃḍabhaṃga kṣaṇena hi //
jāyatedyāpi tasyaiṣā pratīteḥ sarvagocarāḥ //
athamaṃtraḥ //
vāṃsathā ugora hi tu kelakelā othātukabhījabhāṃḍāvaḥ / atra phālguṇa
kṛṣṇapratipadi rātrau vetravāsinī japaḥ / śmaśāna bhūmau kāryaḥ
pūrvavadbhūmiṃ * tastāḥ // paṃcahastaṃ jānudadhnaṃ khanitvā tatra pūrvokta
kīlakaṃ catuṣkaṃ caturdikṣunopayitvā madhye cāsanna kīlakaṃ saṃropya
tadupari saṃsthitvā japaḥ / paṃcasahasraṃ kāryaḥ homo daśāṃśena
vetramūlaiḥ // tato devī vetraṃ pradadati tena vṛścika sarpaviṣaṃ tadvetra nīreṇa
pīte naśyati //
adyāpi vaṃgadeśe purujalāṭhīti prasiddhaḥ /
tasya daṃḍasya tasyaiva pratirūpaṃ bhāṣāmaṃtraḥ //
tatra homābhāvepi sāphalyamasti // atra sa eva kramo japasya phalāṃtaraṃ / lohādi
śṛṃkhalābhaṃgaḥ // bhāṃḍapākaśālā tāmraghaṭīghaṭana haṭhaḥ / tatra
gatvā amvaraśānākhye khelavṛkṣaḥ / tasya vījāni abhimaṃtrya pākasthale
cetyaktāni tadā bhāṃḍānāṃ śatacchidrāṇi bhavaṃti // ityadyāpi vaṃgadeśe
pratītirasti / avalājanaḥ kopo na tathā karoti // etasya prathāṃtaramāha //
yaṃtrasthānāni yatraitānya tulānyagni bhāvanāt /
jāyate pṛthivīśānāṃ tadbhaṃge yaṃ vidhiḥ smṛtaḥ //
siṃsarūvṛkṣa vījāni mālicūrṇe catudvayaṃ /
saṃmaṃtryānena maṃtreṇa rātrau svakara saṃpuṭe //
taddvayaṃ mardayen maṃtrī bhajyaṃte tāni tatkṣaṇāt /
rathanirmāṇa kāle hi tatsamīpe tu maṃtriṇā //
karaṃkī vīja bhasmāśu maṃtrāṃte tu sa nikṣipet /
५२b)
tannikṣepanīyaṃ tatsaratho bhajyate /
rājamaṃdiranirmāṇe śākavṛkṣasya bhasma hi /
saṃmaṃtrya maṃtrī tadvāre nikṣipet paṃcamī tithau //
rātrau kṣaṇena tadgahe kāṣṭhabhaṃgena saṃpatet /
gaṭhadurgāri nirmāṇe prajapenmanumuttamaṃ //
dvādaśyāṃ niśi bhaume ca tatkāni saṃpaṭheddhi tat /
sāmudravālukāṃ maṃtrī kuḍyādau saṃprati kṣipet //
tatkāla bhaṃgamāpnoti kuḍyādi pṛthivī tale /
atra yaṃtra sthānāni rathārohyāgni yatra nirmāṇe sthāne
bhūpālairyuddhārthaṃ kriyamāṇāgni vāṇayaṃtrasthānā nityarthaḥ //
atrasijhara vṛkṣavījāni jharjharavṛkṣavījānimālicūrṇagaṃdhe māli
cūrṇagaṃdhamāli cūrṇaṃ / tadvayamanena maṃtreṇa maṃtritaṃ maṃtrī
svakare maṃtrayet // mardanakālegni cchāṇadi yaṃtrāṇi majyate / karaṃkī vījaṃ
tadbhatena maṃtreṇa maṃtritaṃ rathanirmāṇa kālerathopari rātrau cennikṣipte
tadārathaṃ // kṣaṇādbhajyate śākavṛkṣa prasiddhaḥ // tasya bhasmasaṃmaṃtrya
rājagehadvāre paṃcamyāṃ rātrau cennikṣiptaṃ tadārājagehaṃ kṣaṇāt patati //
tathā gaḍa durgādau rājñāṃ dvādaśyāṃ bhaumavāre niśi tatsamīpe
japtoyaṃ manustatkālaṃ gaḍa durgādi pātayet tithā kuḍyādau
samudratīravālukāṃ saṃmaṃtrya prakṣipet patati // idaṃ durgādāvapi kāryaṃ
samāna kriyatvāditi // atra sarvatra vetreṇa devadattena maṃteṇa saṃyojayet // japet
tena tatkālaṃ siddhyatyāśu yathoditaṃ // atra bhāṣā maṃtra vījādi maṃtreṇa
samaye devatā dattena vetreṇa sadyonya maṃtrayet // tenokta yaṃtrādi bhaṃgo
bhavati // iti vetravāsinīvidhiḥ // atha sphuṭākṣīvidhiḥ //
nāraṃgaranārīkelīnāvane vā vā nadītaṭe mādhavamāsi cāṣṭamyāṃ
kṛṣṇapakṣe niśāvidhau / atha vā *? tare ramye tādṛgvanavibhūṣite / atha vā
kamalābhūṣite sa sarastaṭe vāpī kuṭajasaṃyuktā punnāgādi virājitā //
५३a)
tasyā tīre'thavā maṃtraṃ prajapedenamuttamaṃ /
sahasraṃ prajapenmaṃtraṃ khanitvā bhūmimuttamāṃ //
kīlādi vidhimādhāya japedenaṃ vidhiṃ tataḥ /
atrāyāṃti mahāghorā vetālā kuṃtapāṇayaḥ //
tānālocya punarmaṃtrī vāmapāṇinā svasṛtā /
tānsasicya tataḥ sadyoyāṃtitekhamanākulaṃ //
tataḥ punaḥ samāraṃbha kupī maṃtra japasya hi /
evaṃ japet samāraṃbhe punaḥ kātyāyanī svayaṃ //
āyāti śavamuṃḍāni varṣatī ca punaḥ punaḥ /
bhīṣaṇābhīti nayanā karālā daśanākulā //
tāmālocya punarmaṃtrī vāmajaṃghāt sṛjādhruvaṃ /
siṃcayet tāṃ tataḥ sāpi prayāti gaganāṃtaraṃ //
tataḥ punaḥ samāraṃbhe japenmaṃtrī yathāvidhiḥ /
bhairavī punarāyātilaṃvāṃvararadadvayā //
gajamuṃḍaṃ ceyaṃtī varṣaṃtī śoṇitaṃ bhuvi /
tatsamīpe mahāghorā karālā lamvapāṇayaḥ //
vīravīreśvarīścānye ca vepaṃtaḥ svaśoṇitaṃ /
bhayanādakarā kecit ḍamaḍḍamarupāṇayaḥ //
hāheti pratibhāṣaṃtaḥ śastamāṃ dolayaṃtite /
maṃtriṇaṃghnaṃ tu māyāṃti jihvālalanabhīṣaṇā //
anyonyaṃ ghātayaṃtastevyestamastaka ceṣṭitāḥ /
ātkālitākṣi yugalāmaḍisphālana tatparāḥ //
te sarve ghorarūpā hi snātyayaṃstu maṃtriṇāṃ /
dhīreṇa sādhakendreṇa tasmin kāle kapālajāṃ //
sirā māhatya raktena bhairavā bhīṣaṇāśca tān /
āsiṃcyamānā saṃvīkṣya gacchaṃto viyata yathā //
punaḥ samārabhe maṃtraṃ japaṃ maṃtraṃ yathāvidhi /
tataḥ karoti nirvighnaṃ japaṃ maṃtrī yathāvidhiḥ //
sahasraṃ prajapitvā tu homaṃ kuryād daśāṃśataḥ /
nāraṃgairnālikelaiśca devi pratyakṣa gocarā //
dadāti maṃtriṇe caikaṃ nārikelaṃ manoramaṃ //
tatpūjayet sadā maṃtrī tenāsya sadanaṃ sadā /
gajāṃta lakṣmīkrīḍābhi naṃdayed gajamaṃdiraṃ //
५३b)
jayeti ca mahālakṣmī saṃstauti prativāsaraṃ /
api dāsī kule jātaḥ sopi dhananāyakaḥ //
vikrama prathito lokeśūraḥ saṃjitasaṃgaraḥ /
jāyate pṛthivīyaṃ hi dvitīyaḥ pṛthivīpatiḥ //
yāvat tiṣṭhati medinyāṃ tāvatsodhananāyakaḥ /
striyaḥ pūjyā sadā tena jitendreṇa vidhānataḥ //
bhramaṃti ca sarvanāryastaṃ prekṣya dhananāyakaṃ /
mahādānādi kartā sa jāyate nātra saṃśayaḥ //
dhyānaṃ //
caṃdrasūrya sphuṭālola nayanāmaruṇaprabhāṃ /
aruṇāṃvarasaṃśobhāṃ sphuṭākṣīṃ prabhajet sadā //
maṃtraḥ //
viśālākṣi gajāṃta lakṣmīṃ dehi २ dāridryaṃ dūraya २ hrīṃ sphuṭā bhuṃ
svāhā //
etasya pratirūpaṃ hi maṃtrassopyaṃgabhāṣayā /
pūrvokta vanamadhye tu japaḥ kārya sahasrakaṃ //
homopi pūrvavat kāryaḥ paralakṣmīṃ vikarṣati /
atra bhāṣāmaṃtreṇogrābhītayaḥ // nāpi devatāsāṃ mukhyaṃ jape home ca
pūrvokta samaye kṛte satiyo dhanavāniti stvasya samaṃ tā? * * * * * * * * * * * *?
nātra saṃdehaḥ // aṃgadeśe cādyāpi vyāpāriṇaḥ / pratijñayā manumenaṃ
japati maṃtraḥ // vaḍacakhu ālāramā āralakhīdeno pārapāra sphuṭāṃ hrīṃ
svāhā // iti sphuṭākṣīvidhiḥ //
atha haritālākṣīvidhiḥ //
mṛgapraveśe saṃjāte dvitīya caraṇe dhruvaṃ /
ādi me divase rātrau vane kevala nirjane //
nadīṃ vāpi sarovīkṣya tatra snātva narottamaḥ /
haritālaṃ samālipya svamukhe śuddhamānasaḥ //
ayutaṃ haritālākṣaḥ prajapet sādhakottamaḥ /
ghṛtakarpūrakāśmīrakausuṃbhairhomamācaret //
pūrṇāṃ kuryāt kusuṃbhena haritāla rase spṛśā /
tato devī samāyāti lalitā haritālakā //
bhīṣaṇā haritālākṣī nagnāṃgī vyāghra saṃsthitā /
tāmālocya punarmaṃtrī svākṣamālāṃ hṛdi smaran //
tadvyāsaṃgaika yogena sā punaścīradhāraṇā /
mohayaṃtī jagatsarvaṃ aruṇadyuti maṃḍalā //
५४a)
tasyā vāme punarbhāge devīrati kalābhidhā /
sāpunarmohayaṃtīva dṛśyate maṃtriṇā svayaṃ //
kurvaṃtu vacanālāpaṃ vahudhāvahubhāṣayā /
lāvaṇyāmṛtadhārābhirmaṃtrirājaṃ hi devatā //
mohayaṃtī tato maṃtrī tadvākyāni na viśvaset /
tataḥ prabhātasamaye sā devī mūlamaṃtrajāḥ //
prāyaso haritālākṣī dvitīyāṃtāṃ hi bhāginīṃ /
gṛhītvā svakare maṃtrī kare samyak prayacchati //
tato maṃtrī gṛhītvā tāṃ devīṃ rati kalābhidhāṃ /
vaśībhūtā tu sā devī gṛhītvā maṃtriṇāṃ dhruvaṃ //
khecaraṃ kurvatī sadyo gaṇagaṃdharvakinnarān /
darśayaṃtī kṣaṇe tvaiva punarbhūtamaṃḍalī //
manaściṃtitaṃ deśaṃ hi kṣaṇānmaṃtrī pradhāvati /
yakṣiṇī bhūtavetāla bhairavānati bhairavān //
ānayaṃti kṣaṇe naiva maṃtriṇe vaśamādarāt /
padminī strī śatānyāśu darśayaṃti hi maṃtriṇe //
tadbhogabhoginaṃ sadyaḥ kurvaṃtī maṃtranāyakaṃ /
punarbhūmitalevāṭī vane bhūmiṣu sā dhruvaṃ //
navanārī gajendraṃ hi darśayaṃtī svamaṃtriṇe /
naravaktra vyāghra dehamevaṃ hi punaradbhutaṃ //
naraśārdūlamenaṃ hi darśayaṃtī svamaṃtriṇe /
navanārī śarīrākhyaṃ ardhanārīśvaraṃ dhruvaṃ //
darśayaṃtī punardevī bhūtaleṣu vanāṃtare /
tathā kamalajāṃ daivīṃ darśayaṃtī svamaṃtriṇe //
tebhyastebhyo phalopāyaṃ punarvakṣyāmi sādaraṃ /
navanārī gajeṃdro hi yo dṛṣṭo maṃtriṇā dhruvaṃ //
saṃbhāṣyāḥ kilatānāryaḥ sādhakena tadaiva ca /
tathaivatāstuti padaistoṣaṇīyāṃ vanāṃtare //
saṃtuṣṭā kilatānāryo maṃtriṇaṃ vasanāṃcalaṃ /
saṃprayacchaṃti tenāśu jñāyate jaṃtumānasaṃ //
ayameva purājanma nyāsīditi ca yonijaṃ /
vijñāyate tasya maṃtriṇaḥ sarvamaṃtriṇaḥ //
yo dṛṣṭo naraśārdūrastastutiḥ punaruttamā /
kartavyā sa punastuṣṭaḥ khaḍgamekaṃ dadāti hi //
vajratulyena khaḍgeṇa sa narovīrarād bhavet /
palāyaṃte purastasya yuddhe sarve naṭeśvarāḥ //
५४b)
ardhanārīśvaro dṛṣṭaḥ sastotavyānayāṃgirā /
devakātyāyanī nātha māṃ prasīda priyeśvarī //
rāvastutaḥ sa bhagavān ardhanārīśvaro dhruvaṃ /
saṃgītavidyāmatulāṃ prayacchatpāśu maṃtriṇe //
dhyānaṃ //
japā puṣpa sahasraugha dyotamānāṃ maheśvarī /
dhyāyet tāṃ haritālākṣīṃ siddhi dīkṣāṃ vitanvatīṃ //
maṃtraḥ //
oṃ hrīṃ haritālākṣi ratikalāṃ dehi २ svāhā //
asyaiva pratirūpaṃ hi maṃtro hehaikabhāṣayā /
pūrvavat sa tu japtavyo nāsti homavidhi dhruvaṃ //
tena tuṣya jagaddhātrī pradadāti hi maṃtriṇe /
ākarṣaṇīṃ mahāvidyāṃ jagadānaṃdadāyinīṃ //
patrapuṣpaphalādīnāṃ kāminīnāṃ karoti hi /
ākarṣaṇaṃ kṣaṇai caiva yadi dhattā śivo bhavet //
maṃtraḥ //
oṃ haritā iṃgiṇo iṇiṃḍu mecciḍuṃ bhrūṃ bhrīṃ hrūṃ svāhā //
atrākṣamālāṃ punaḥ smarediti ādikṣāṃtā mālā tatra mano datvā japaḥ
kāryaḥ tena maṃtriṇe bhayaṃ na bhavati // ayaṃ sahacarī maṃtra iti
śukrācāryāt // prasiddhaṃ // tathā ca śāvaraśaṃbhuḥ //
yanmaṃtre khalu siddhe hi sidhyaṃtyanyā hi devatāḥ /
saiṣā sahacarī vidyā sarvāṃgamasugopitā //
tathā ca gauḍapādācāryaḥ //
maṃtrāṃtare susiddhe hi siddhetyenyāstu devatāḥ /
ekāvalī mahāvidyā sahacaryapi gīyate //
tathā ca etasyāṃ haritālikāyāṃ ratikalā devatā siddhiḥ /
tataśca navanārī kuṃjaradevatā puruṣaśārdūla ceṭakaḥ //
ardhanārīśvaraśca bhagavān gaurīpatiriti eṣā sahacarī mahāvidyā proktāḥ /
atha pratirūpakaṃhaiva bhāṣāmaṃtraḥ //
tena patrapuṣpaphalādīnāmadyāpi rājavinodi yogīśvarā diṣu dṛśyaṃte //
kāminī cakṣaṇenākarṣayā kāpi svamate viṣayamāgataḥ kāminī tāṃ dṛṣṭvā
smṛtvā cāyaṃ maṃtrānusaṃdheyastatkālaṃ sā
kenāpyadṛśyamāṇavadvāyuvaśādaṃvaracarī bhūtvā maṃtrigehamāyāti //
adyāpi teṣu tathā nīlakaṇṭha nepālādau prasiddheyaṃ
५५a)
vidyājaneṣu rājakumārīmapite aṃteḥ purādānayati kenāpya jñātacarāṃ
tathā kāmarūpadeśeṣu naukākarṇadhāre śriyaṃ vidyā prasiddhā yathā
kāpāliṣvapi // iyaṃ tu paramāvidyā siddhā pravarāvara svāmine
śaṃbhunādattā punargṛhītā tasmāt sapārvatīpati kuṭilavuddhi bhāvanāsīditi
kāmarūpe prasiddhiḥ // iti haritālākṣīvidhiḥ //
atha kuṃḍinīvidhiḥ //
kālaṃjale mahāśaile nīlakaṃṭhasya maṃdire /
rātrau śivacaturdaśyāṃ japed devīṃ ca kuṃḍinīṃ //
tanmaṃdire pivetāla devatā bhūmimaṃḍale /
japaḥ sahasra tritayaṃ kuṃḍinyā kilamaṃtriṇā //
kartavyo vilvamūlena homastu taddaśāṃśataḥ /
kālaṃjara mahāśailaṃ nīlakaṃṭhasya maṃdirāt //
purobhāgesti subhagaḥ kalāṇo nāma śaṃkaraḥ /
tasya devālaye vātha japtavyo yaṃ manustathā //
jape home kṛte sadyaḥ kuṃḍanāgo mahāvalī /
vistīrṇa vadano laṃvo dṛśyate yugaviṃśati //
phaṇāṃ prasāryanāgosau sadyastiṣṭhati maṃtriṇaḥ /
purastāt tatra nirbhātyā sthātavyaṃ tena matriṇā //
phūtkārāṇāṃ sahasrāṇi kurute sa phaṇāṃ dhruvaṃ /
tasya jvālā śataṃ vaktrā niḥsaraṃti punaḥ punaḥ //
tathā viṣāṇi vahudhā nīlapītacchavīnihi /
palāsāni tato dhūma salilaṃ tadanaṃtaraṃ //
kāmalaṃ ca tatoṃḍāni pakṣiṇaḥ pakṣaśālinaḥ /
evaṃ vidhānyanekāni citrāṇi ca tadā nanāt //
tadā nirbhītinābhāvyaṃ sādhakena manasvinā /
tato devī tamārūḍhā dṛśyate sumanoramā //
pakṣaṇī śatasaṃsevyātakṣakastrībhirāvṛtāḥ /
sā kuṃḍinīti capalā viśālā raktalocanā //
sāstotavyā munīndreṇa stutyaivaṃvidhayā dhruvaṃ /
namaste jagatāṃdhātri namaste kamalekṣaṇi //
namaste nādarūpiṇyai bhairavyai te namo namaḥ /
kalākāṣṭhādi rūpāyai svarūpāyai namoṃ śataṃ //
namaḥ kaiśikī rūpiṇyai hemākṣāyai namo namaḥ /
५५b)
rajatādri vidhātryaite viśālāyai namo namaḥ //
vāmanetryai namastestu vāsuki stuti bhāvane /
namaste nararūpe hi namaste bhāvabhāvini //
namo nārīsvarūpe te namaste nāradātmake /
namaste lalitāpāṃgī namaste dhūrjaṭī priye //
namaste kaṃsanāśinyai nāmanītyai namo namaḥ /
vasudhāyai namastestu sudhāyai satataṃ namaḥ //
akhaṃḍānaṃdadāyiṇyai bhavānyai satataṃ namaḥ /
apārāyai vipārāyai paradāyai namo namaḥ //
vījadhāma nidhātāyai vidhānavidhaye namaḥ /
vidhātryai vāsudevāyai śivāyai prasabhaṃ namaḥ //
kaumāryai nārasiṃhyaite aindryai devyai namo namaḥ /
sudhākara mahādhāma chaṭāchurita tejasā //
vapuṣā viśvamakhilaṃ dyotayaṃtyai namo namaḥ /
vodhavodhita viśvāyai mohakāriṇi te namaḥ //
ātmajyoti svarūpiṇyai śāśvataṃ namaḥ /
ramāvilāsadāyinyai puṇyadāyai namo namaḥ //
akhaṃḍalakratu vidhi prastutāyai namo namaḥ /
narendranīti nipuṇe purāṇe tvāṃ bhajāmyahaṃ //
evaṃ stutā hi sā devī prasīdati tapaśvine /
dadātya mṛtamudgrāhya garutmamaṇinirmite //
pātre tadā tadāyūya tato maṃtrīsutoṣitaḥ /
karoti kālasaṃprāpti vaṃcanaṃ sa tu yogavān //
kiṃcidu sthitimālocya svaśarīrasya maṃtriṇaḥ /
viṃdumātraṃ pivenmaṃtrī tenāsāvamaro bhavet //
devāṃśo yastu manujastasyaivāyaṃ vidhiḥ dhruvaṃ /
sādhyo bhavedidaṃ śāstraṃ labhate devatātmakaḥ //
atra idaṃ śāstraṃ nānyasya hastagata bhavati śāvarītaṃtraṃ tu tasyaiva haste
patati yo devatāṃśo bhavet //
dhyānaṃ //
ārūḍhaṃ nijanāgamadbhutaphaṇaṃ vyāpāramithyā kṛtaṃ
trailokyamaṃdhakāra subhagaṃ jihvā sphuradrociṣaṃ // phūtkārāhata
bhūruhaṃ śaśi śataṃ pradyotamānāṃ śivāmātāmra sphuṭalocanāṃ
bhajamano hemaṃ kaṣāṃ kuṇḍinīṃ //
५६a)
maṃtraḥ //
oṃ kuṃḍini nāgavāhane phūḥ phūḥ svāhā //
etasya pratirūpaṃ hi maṃtraḥ ṭha ṭha ra bhāṣayā /
japosya dviguṇaṃ prokto homo naivātra vidyate //
cirakālaṃ sa vai jīvet prāyo mṛtyu vibhetitaṃ /
prāyosya japa kartā tu nepālādau kvacit kvacit //
nīlakaṇṭhepi bhūyāsaḥ parvatāṃtaśca rājanāḥ /
dviśataṃ triśataṃ cāpi vatsarāṇāṃ yathākramaṃ //
jīvaṃti narayogīndrāstatra tatra guhāṃtare /
devīnātra bhavet sākṣāt pīṃḍīṃ jāpyā tadanaṃtaraṃ //
svapne vadati sā devī ciraṃjīvī bhaveti hi /
maṃtriṇaṃ kṛtasaṃjāpyaṃ tato mṛtyu dinaṃ dhruvaṃ //
tamākhyāti ca dhīraṃ hi manoyogaṃ prayacchati /
manoyogaṃ samāsādya saṃyogī jñāta kālakaḥ //
kālaṃ vaṃcayate sohi vidrāvanmaraṇaṃ kṣaṇaṃ /
anubhūyaṃ tato maṃtrī punarutthiti māpnuyāt //
punaḥ smarati saṃsāre yatkṛtaṃ sakalaṃ hi tat /
yuvāgalita pālityaḥ vālakāṃti manoramaḥ //
jāyate yogamāyāvī punarjīvati vai śataṃ /
dvitrivāraṃ yathā kuryādevaṃ maṃtramahimnayā //
vaudhānāmapyayaṃ maṃtra siddha āsīt purākila /
tatra śrīśaṃkarastebhyo gṛhṇādenaṃ valādapi //
prāyaśo naiva japtavyo gṛhiṇāyaṃ manu dhruvaṃ /
nissaṃtatirbhavet sadyo yogī tasmādbhavedayaṃ //
tasmādiyaṃ mahāvidyā japtavyai kākinā bhṛśaṃ //
maṃtraḥ //
ṭha ṭha laṃ śa la sorakle iṃjānī daśalakaṃrīdo ṭhaḥ ṭhaḥ // iti kuṃḍinīvidhiḥ
// atha madhuvāsinīvidhiḥ //
madhumāsasitāṣṭamyāṃ gaudātīre vimānuṣe /
kuśatarpaṇa tīrthe hi latāgulmāṃtare dhruvaṃ //
karaṃjatarutīre vā kiṃ vā kolamahī bhuvaḥ /
chāyāyāṃ samanurjapyaḥ sahasra navasaṃkhyayā //
athavā madhu vṛkṣasya chāyāyaṃ hi vanāṃtare /
japedenaṃ manuṃ maṃtrī sahasra navasaṃkhyayā //
godāvarī suvṛkṣasya siddhayogo mahānagha /
prajaptavyā tato devī prasiddhā madhuvāsinī //
५६b)
vāsaṃtī kusumairhomo madhupuṣpairathāpi vā /
karpūrā gurusaṃmiśraiḥ sahasraṃ homamucyate //
madhunāmā mahākaścidyakṣovighnakarī dhruvaṃ /
tatrāyāti mahālolajihvālalana bhīṣaṇaṃ //
māhiṣeṇa vidyāraṇena rudhirāpāna tatparaḥ /
vāmena pāṇinānyena surāpāna samārataḥ //
jihve yaiva sa yakṣo hi latā vṛkṣādi gulmakān /
utpādya carvamāṇo hi bhakṣyaṃ dehīti bhāṣayā //
saṃllayat sādhakendrasya mithyātrāsana tatparaḥ /
muṣṭiraktaṃ pradātavyaṃ maṃtriṇākarajaṃ dhruvaṃ //
tatastasmin gate pakṣe devī vṛkṣatale tadā /
pratyakṣā jāyate tasya vasaṃtasya rasaṃyutā //
dadāti maṃtriṇe tasmai kārmukaṃ puṣpanirmitaṃ /
vitasti mātramatule tadgṛhītvā tu sādhakaḥ //
kāminī śatasaṃmoha catuḥṣaṣṭhi kalādharaḥ /
jāyatetha pṛthivyāṃ sa madano mūrtimāniva //
catuḥṣaṣṭhi kalājñātaṃ na kasyādyāpi bhūtale /
manmathotha śivaḥ kṛṣṇaḥ pradyumna itaro mataḥ //
catvāra eva saṃjātāścatuḥṣaṣṭhi kalādharāḥ /
paṃcamaḥ sasvayaṃ maṃtrī jāyate tatkalādharaḥ //
dhyānaṃ //
kusumaśaravasaṃtastūyamānā mṛgākṣī navarasamaya mūrti brahmasaukhya
pravṛttiḥ /
kanakakamalapāṇirmohamāyā yaśaḥ śrīrmama hi hṛdayasadhye saṃvaset
kāmadevī //
maṃtraḥ //
oṃ madhuvāsini kāmadevi klīṃ svāhā //
asyaiva pratirūpaṃ hi maṃtro maithilabhāṣayā /
tena kāṃtavarāyāti trisaṃdhyaṃ japa iṣyate //
na homo nāpi kālādi sādhanaṃ tasya vidyate /
dṛṣṭimātreṇa kāminyaḥ kāmayaṃti hi sādhakaṃ //
tannāmāpi divārātraṃ japaṃti śatadhāstriyaḥ /
naranārī mahāprīti heturnānyanmahītale //
prātilomyena saṃjapto bhāṣā maṃtro vasaṃtake /
caturdaśyāṃ śuklapakṣe caitre māsi nadītaṭe //
tena devyati saṃprītā rājavaśyaṃ prayacchati /
rātraunāma gṛhītvā hi sādhyasya svayamā japet //
५७a)
tato devī tarhi sādhya svapnāṃte vadati sphuṭaṃ /
ayaṃ rājan devadattastesti pūjyo na saṃśayaḥ //
nocettava bhaveddhāniriti sāsphuṭabhāṣiṇī /
iti svapnāṃtare sādhyaṃ sāvadatpatha devatā //
maṃtraḥ //
mādhavīmāhamarāṃ manogata rājavaśyajahanehopite haneṃkara ugu ihāṃ
sarvasamartha klīṃ hrīṃ svāhā // iti madhuvāsinīvidhiḥ //
atha maṃtharāmaṃtraḥ // ikṣuvāṭīvanāṃ tarhi guḍapākasya sthalaṃ hita tat //
rasayaṃtrasamīpe hi racayitvā śubhāṃ sthalīṃ /
japet tatra manuṃ devyāmaṃtharāyaśade dvayā //
ikṣukhaṃḍairdaśāṃśena homaṃ samyak samācaret /
mallāri ṣaṣṭhīrātrau hi japaḥ some prakīrtitaḥ //
tataḥ sā maṃtharā devī prasīdati hi maṃtriṇe /
dadāditi madhupātraṃ hi divyamādhvīkamiśritaṃ //
tatpūjayet trisaṃdhyaṃ hi tanmukhānmaṃtharā śivā /
mukhamātrābhi saṃvyaktā śubhāśubhavidhiṃ tadā //
yadyacciṃtayate citte syānnaceti ca sā vadet /
yadā yadāti saṃkaṣṭaṃ jāyate maṃtriṇe dhruvaṃ //
tadā tadā ca sā devī madhupātra prapūjanāt /
ityame veti vadati prītā sā jagadaṃvikā //
dhyānaṃ //
karevahaṃtīko daṃḍamaikṣavaṃ lolalocanāṃ /
japākusumaśoṇāṃgīṃ mama citte tu maṃtharā //
maṃtraḥ //
oṃ maṃthare ikṣu kṣitivāsini mameṣṭaṃ vada २ bhuṃ dyaṃ maṃ svāhā //
asyaiva pratirūpaṃ hi maṃtro mālava bhāṣayā /
tadardhaṃ tu japaḥ prokta pūrvokta vanamaṃḍale //
rasayaṃtra samīpe tu bhūmipūjā viśeṣataḥ /
kartavyātha japāpuṣpa karavīra prasūnakaiḥ //
kuṃkumaiścāpi siṃdūrai raktacaṃdanacaṃdanaiḥ /
yāvadā lohitaṃ vastu tāvadbhiḥ paripūjayet //
tato yaṃtrāvidhau sthitvāyapaḥ kāryo yathāvidhiḥ /
tathaiva rasayaṃtrasya pūjā samyak prakīrtitāḥ //
te naiva mūlamaṃtreṇa bhāṣā śaktiyutena hi /
tato yaṃtra mukhā devī vadati svaśubhāśubhaṃ //
vārṣikaṃ ca parasyāpi tadvidhiḥ prativārṣikā /
५७b)
atrāpi kālaḥ ṣaṣṭhī syānna ca vāravidhirmataḥ //
yaṃtravaktrānna ceddevī svapne vāpi vadet tadā /
atha maṃtharā devyā maṃtraḥ // rasaniḥsaraṇayaṃtrarasapākayaṃtra
madhyabhūmi saṃmārjya tatra jāpaḥ daśadvayamayutadvayaṃ daśaśabdo
maṃtraḥ ayuta sāstratanāma // mallāri ṣaṣṭhīrātrau
mallāri ṣaṣṭhīmārgaśīrṣasita ṣaṣṭhī tadrātrau someyaṃyaṃtra anuṣṭheyaḥ
iks.u ṣaḍaiḥ daśāṃśena home kṛte sā devī prasīdati // āgatya maṃtriṇe
madhupātraṃ amṛta miśrita madhu yutaṃ dadāti tatastatsaṃkaṭakāla
trisaṃdhyaṃ tenaiva maṃtreṇa pūjayet // tato devī tanmadhupātra mukhān
svamukhamāviḥ karoti // tato maṃtriṇaḥ saṃkaṣṭe *? maiva vidhayā hari
bhaviṣyati // tvamevaṃ prakāraṃ kuru athavā tatra bhaviṣyati tvamasminnarthe
yatnaṃ mā kurvīti vadati // tathā parasyāpi vadati // asyaiva pratirūpaṃ hi
mālavabhāṣayā uktaḥ // tasya pūjā sthalaṃ rasayaṃtrasamīpe pūjā tu
japāpuṣpakaravīrapuṣpaiḥ teneva vakṣyamāṇa bhāṣāmaṃtreṇa tathā
kuṃkumacaṃdanabhūti yāvadā lohitaṃ tāvadbhiḥ pūjāsthalasya
rasayaṃtrasyāpi pūrvavanmallāri ṣaṣṭhī rātrau japaḥ navāraniyamaḥ yasmin
kasmiṃścidvāsarepi sā ṣaṣṭhī bhavatu tathāpi tatra bhāṣā maṃtro vaśyaṃ
jāpyaḥ // tato devī rasayaṃtramukhānmaṃtriṇaḥ śubhāśubhaṃ vadati tata idaṃ
vidhānaṃ maṃtriṇā prativarṣaṃ kartavyaṃ / tathā ca svaparasya abhilaṣitaṃ
vadati // na vadati cettathā tadā svapne vā samāgatya vadatīti tātparyaṃ /
maṃtraḥ //
oṃ maṃtha harihmāre śubhaṣācuṃkahakaha hūṃ hūṃ maṃ thaṃ namaḥ // iti
maṃtharāvidhiḥ //
atha haṃsagāṇavidhiḥ //
hiraṇyakaśipu prāṇanāśakāle tithau dhruvaṃ /
saṃdhyāmārabhya japtavyo haṃsagāṇamanuḥ khalu //
ayutārdhaṃ tato homaḥ padmākṣaistatra saṃmataḥ /
५८a)
japo homaśca kartavyaḥ padmayukta sarastaṭe //
tato haṃsasamārūḍhā śatacaṃdrasamaprabhā /
sā devī maṃtriṇe tasmai prasīdati sumoditā //
padmākṣamālāmekāṃ hi dadāti svīyamaṃtriṇe /
tanmālā japato maṃtrī jāyate śāstrapāragaḥ //
ajñātākṣaravargopi jāyate sa vṛhaspatiḥ //
dhyānaṃ //
śatacaṃdrasamajyotsnāṃ caṃdrārdhakṛtaśekharāṃ /
varadā bhayahastāṃtāṃsaṃseve haṃsagāṃ śivāṃ //
maṃtraḥ //
oṃ haṃsage vodhaṃ dehiro śrī svāhā //
asyaiva pratimaṃtro hi jñeyaḥ saurāṣṭra bhāṣayā /
japastadvat samākhyāto nātra homa vidhirmataḥ //
tatastu gaṇanā vidyāṃ su camatkārakāriṇīṃ /
dadāti maṃtriṇe tasmai rājasaṃsanmanoramāṃ //
sa bhūbhūdhara vā rāśi carācaramidaṃ jagat /
bhāratī rūpataścāpi gaṇayatyāśu tatkṣaṇāt //
iyaṃ tu bhāskarī vidyā devānāmapi durlabhā /
yasya kasyāpi bhāgyena vinā kasmān mukhī bhavet //
guṇaṇāgaṇanātyaktā sadyo vadati niścitaṃ /
idametyevadityeva metāvat parimāṇakaṃ //
maṃtraḥ //
oṃ haṃṣā vāhaṇihmārūviṇuvā cū āṃpihāṃro svāhā // iti haṃsagāvidhiḥ //
atha haṃsīvidhi //
tuṃgabhadra taṭe ramye yatra lakṣmīśvaraḥ śivaḥ /
tatra snātvā nadītīre hyamāyāmayuta trayaṃ //
ravivāsararātrau hi yajeddhaṃsīṃ maheśvarīṃ /
mustakaṃdaiḥ sahośīrairdaśāṃśaṃ homamācaret //
tato devī sudhāmadhyān śubhāṃ tāsu manoramā /
vāmapāṇau svayaṃ haṃsīlālayaṃtī punaḥ punaḥ //
dadāti maṃtriṇe śīghraṃ syāṭhikākṣaṃ manoramaṃ /
tasmin paśyati bhūtaṃ ca bhaviṣyaṃ vartamānakaṃ //
tathā svasya parasyāpi sarvajño jāyate naraḥ //
dhyānaṃ //
sudhākarasamajyotsnāṃ śukaśobhitakarāṃ /
vāme haṃsaṃ dadhānā hi pāṇau haṃsīṃ bhajāmitāṃ //
maṃtrastu //
oṃ haṃsī sarvavodhaṃ dehi २ hlī ṭhaḥ svāhā //
५८b)
etasya pratirūpaṃ hi maṃtrohaṃḍīrabhāṣayā /
tena sadyo japaḥ prokto yatra kutrāpi vai tithau //
kāmaṇīkaphalairamyairāraktairhomamācaret /
tato homāṃta samaye devī saubhāgyarūpiṇī //
dadāti varamuttānaṃ haṭhayoga gṛhādikaṃ /
sadyo darśayatisvaira yogavān bhava putraka //
iti datvā varaṃ devī jāyateṃ tarhitā tadā //
maṃtraḥ //
haṃsāpi yogāmāhi kalavalamilaṃ hraṃ hūṃ svāhā
iti haṃsīvidhiḥ //
atha vicitrāvidhiḥ //
citra ṛkṣa praveśe hi caturdaśyāṃ niśāṃtare /
sarastīre japenmaṃtraṃ vicitrāyā viśeṣataḥ //
ayutaṃ kamalākṣaiśca homaṃ kuryād daśāṃśataḥ /
tato devī samāyāti vicitravasanāṃcalā //
dadāti maṃtriṇe tasmai vicitravasanāṃcalaṃ /
tadaṃcalaṃ tu saṃpūjya rātrau saṃsthāpayed gṛhe //
tadgṛhaṃ pūryate vastrai rājamaṃdiragairapi //
dhyānaṃ //
citracailāṃcala prītiṃ citramālyānulepanāṃ /
vicitrā bharaṇāṃ devīṃ vicitrāṃ bhajamānase //
maṃtraḥ //
vicitre citracailāṃcala dehi vāsaḥ pūraya २ pūṃ svāhā
asyāpi pratirūpaṃ hi maṃtraḥ paṃcāla bhāṣayā /
tathaiva sa tu japtavyo maṃtrastatra niśāṃtare //
tato devī prasannā sā dadāti hi karaṃḍakaṃ /
tasya pūjā vidhānena jāyate sarva ṛddhimān //
na kadācid daridraṃ hi sanaraścānu bhūyati //
maṃtraḥ //
vicitrīttaṃ vicitra khela २ ṇī prasanna śrīguru āṇasiddhāvī śrīṃ svāhā
iti vicitrāvidhiḥ //
atha vidhipūrvakāvidhiḥ //
kṛṣṇātīre mahātīrtha paṃcagaṃgā samāgame /
māghe māsi dvitīyāyāṃ kṛṣṇapakṣe niśāṃtare //
kṛtvā tṛṇa kusūlaṃ hi nikṣipeddhi janāṃtare /
kṛtvā sāyāṃtakaṃ karmaṃ kusūlaṃ pūjayet tataḥ //
tato devīṃ smaranmaṃtrī kusūlāṃtarviśeddhruvaṃ /
tatra vaddhāsano yogī śītavādhāmupekṣya hi //
५९a)
japet paṃca sahasraṃ hi devatāṃ vidhipūrvakāṃ /
tatastasmin kuśūlāṃta vidhinā sahasaṃyutāṃ //
paṃcavaktrāṃ trinetrāṃ hi paśyedaṣṭa bhujāṃ śivāṃ /
tataḥ sā devatā tasmai dadāti hi kamaṃḍaluṃ //
jalapūrṇaṃ tatastatstha jalenā secayeddhiyaṃ /
sanarastatkṣaṇādeva saptajanma samudbhavāṃ //
jātiṃ vadati tatkālaṃ tat tatkarma karoti ca /
patitapālana ityetannāma tasya bhavediha //
dhyānaṃ //
amalanīraparīta kamaṇḍaluṃ svakarairdadhatī jagadaṃvikāṃ /
kanakakuṃḍalamaṃḍita gaṃḍaruka sucirāṃbhaje vidhipūrvakāṃ //
maṃtraḥ //
vidhipūrvake ācakranakhare hrīṃ srīṃ svāhā //
asyāpi pratimaṃtrosti samyakkerala bhāṣayā /
tena sadyo hi sā devī jalāṭha kaṣṭiṃ dadāti hi //
sa tu mādye sitāṣṭamyāṃ japtavyaḥ sarito jale //
maṃtraḥ //
araviṃdu idu amalamelamaṃgane vidhi vāhinīṃdu sīlaṃ svāhā
iti
vidhipūrvakāvidhiḥ //
atha vidhātrī //
nadītīre tu yatrāste dhātrī vṛkṣo manoramaḥ /
saphalastasya bhūmau hi kārtike paurṇamāsike //
somavāre tadā maṃtrī niśāyāṃ triśataṃ japet /
homodhātrā phalaiḥ kāryastatastattarute dhruvaṃ //
jāyate tu mahāśabdaḥ prasannāsmīti śobhana /
tanmaṃtra paṭhanānmaṃtrī nīraṃ kṣīraṃ bhavediha //
ityuktiṃ kila saṃbhūtvā sa paṭhenmaṃtramuttamaṃ /
nīropari tato nīraṃ jāyate kṣīramādanāt //
dhyānaṃ //
dhātrī taruśarīrasthāṃ vidhātrīṃ kamalāsanāṃ /
viśālalocanāṃ vaṃde nīrakṣīravidhāyinīṃ //
maṃtraḥ //
oṃ vidhātri nīrakṣīra vidhāyini viṭ svāhā
asyaiva pratimaṃtro hi varyovānara bhāṣayā /
tāvāneva japaḥ kāryaḥ na homavidhiriṣyate //
lavaṇasuratīrthe hi japausya parikīrtitaḥ /
tasmin kāle mahāpuṇye vānaraḥ kaściduttamaḥ //
āgatya sādhakendrāya dadyāt kāṃcanakuṃḍalaṃ /
५९b)
tatkuṃḍalavalānmaṃtrī jāyate hi mahāvalī //
śilāvṛkṣamahākūpotpāṭanaṃ kurute kṣaṇāt /
hastinaṃ vājinaṃ vāpi kṣaṇāt staṃbhayet kila //
mahāmallagaṇānsaṃhho jayatyāśu na saṃśayaḥ //
maṃtraḥ //
hili vili ke ḍe ke ke ḍe bhīṃ vīṃ bhuṃ svāhā
iti vidhātrīvidhiḥ //
athavainateyākṣī //
śrāvaṇe māsi nāgānāṃ paṃcamīyā prakīrtitā /
tasyāṃ japenmahāmaṃtrī rātrau vālmīka bhūmiṣu //
ayutaṃ vainate yākṣī homasyānmātu liṃgakaiḥ /
tataḥ sā vainate yākṣī prasannā maṃtriṇe khalu //
dadāti gāruḍīṃ vidyāṃ sarvasarpaviṣāpahāṃ /
sarpāṃgajāti kathanā sarpadaṣṭasu nṛtyakāṃ //
sarpākarṣaṇa śaktiṃ ca mahātakṣaka darśanaṃ /
anyamaṃtri sahasrāṇi na jayaṃtiha tatparaḥ //
dhyānaṃ //
kamalāsanāṃ hi sarpādi veṣṭitāṃ viṃdhyavāsinīm dhyāyāmi vainate
yākṣīṃ viṣadoṣa harāṃvikāṃ //
maṃtraḥ //
oṃ vainateyākṣi sarpa sevite nāgadevi sphīṃ svāhā
asyāstu pratimaṃtrā hi mahāsiddhi pradāyakāḥ /
gauḍaśrīhaṭṭa śrīkāmabhāṣābhiḥ sumanoharāḥ //
sadyo gāruḍa cailaṃ hi tadvalāt saṃjayaṃtite /
sarpadaṣṭa pranṛtyaṃ hi tadvārā jāti bhāṣaṇaṃ //
viṣavelāpranirdhāmaḥ nirviṣa praharādayaḥ /
janaṃti maṃtriṇaḥ sarve sarvadeśagatā imāḥ //
vidyā pratyayakāriṇyo bhaviṣyaṃti varānane /
gurūpadeśena vinā sarvaṃ syāt tu nirarthakaṃ //
atreyaṃ gāruḍī vidyā vainate yākṣi nāmataḥ //
etasyānuṣṭhānena gāruḍino jāyaṃte sahasraśo maṃtriṇaḥ // tatra gāruḍavidyā
sarpaviṣārpaharaṇe sarpadhāraṇaṃ / sarpadṛṣṭasya śarīrāt śuddha
nṛtyagānādi / tathā sarpadaṣṭasya mukhena jātyādi kathanaṃ / sarpasya viṣavelā
nirṇayaḥ nirviṣapraharati nirṇayaḥ / tathā sarpastaṃbhaḥ sarpākarṣaṇamityādi
gāruḍakhela // he varānane pārvati maṃtriṇaḥ siddhiṣyaṃtīti pārvatīṃ
pratiśivenopadiṣṭāṃ tataḥ // ete prakārāḥ sarve etasya maṃtrasya saṃtyeva
sarvadeśeṣu lokaprasiddhāḥ //
६०a)
iti vainateyākṣīvidhiḥ //
atha rūpā //
āṣāḍhe māsi rātrau hi kṛṣṇapakṣe'ṣṭamī tithau /
sagarbhīstrī citābhūmāvathavāraṇa bhūmiṣu //
śastra naṣṭācitā bhūmāvayaṃ jāpyo manuḥ kila /
ayutaṃ ca japaḥ proktaḥ pāmarīvījaguggulaiḥ //
homo daśāṃśataḥ proktastato homāṃtamāgatā /
yā yatragata himādriṃ laṃghayennātrasaṃśayaḥ //
abhūmicārī lokeṣu jāyate yogavānasau //
dhyānaṃ //
kuṭajānāṃ vanārūḍha rūpasaubhāgyasuṃdarī /
yoginī mama cittestu kuṭajākṣī manoramā //
maṃtraḥ //
kuṭajākṣi kaṃvalaṃ dehi २ bhīṃdhaṃ svāhā
asyāpi pratirūpaṃ hi kugarairala bhāṣayā /
tathaiva sa tu japtavyo rātrau tatra tithau dhruvaṃ //
dadāti sā jalastaṃbhaṃ devatā kuṭajākṣikā //
maṃtraḥ //
iralaṃgahū iti kāminī bhuvaṃ
iti kuṭajākṣī //
atha kaṃkarīvidhiḥ //
avṛṣṭi kāle rātrau hi ravau nadyāṃ jale kila /
prajapan kaṃkarī devīmayutaṃ hi tataḥ paraṃ //
prabhāte vṛṣṭirāyāti sā hi paṃcadināvadhi /
ahorātraṃ tato bhūmīrāpūrṇā nīradhārayā //
dhyānaṃ //
kaṃkarīṃ varuṇāpāṇaṃ dhyāyejjala tanuṃ śivāṃ /
vidyucchata svarūpāṃ tāṃ ghoramārjanabhīṣaṇāṃ //
maṃtraḥ //
kaṃkarījalaṃ devījalaṃ pūraya २ dhaṃ dhaṃ //
asyaiva pratirūpaṃ hi maṃtraḥ kā urabhāṣayā /
tathaiva phaladaḥ sopi japtaḥ sadyo hi maṃtriṇāṃ //
atra sadyo japamātraṃ tataḥ phalado bhavati // na tu homādi japasaṃkhya niyamaḥ //
adyāpi malli deśasya pratīti sarvasaṃmatā //
maṃtraḥ //
hili kili kaṃkarī kāmākṣā hamasamamahīmaṃḍalapāṇīthā uthā
udhaṃrīdhaṃrī svāhā // iti kaṃkarīvidhiḥ //
atha śubhaṃkarī //
varadāyāstaṭe ramye dakṣiṇasyāṃ diśi dhruvaṃ /
māsibhādrapade ṣaṣṭhyāṃ kṛṣṇāyāṃ hi niśāṃtare //
६०b)
kṛta saṃdhyāvidhiṃ samyak samāhitamanāḥ kila /
karavīradrumāṃ yatra nirguṃḍī vanameva vā //
tasmin khanitra vidhinā kṛtakīlakaropaṇaḥ /
prajapedayutaṃ maṃtraṃ karavīra prasūnakaiḥ //
āraktai kīla homasyāt tato devī manoramā /
āyāti divyarūpeṇa kalikāmavimohinī //
nīrājayati taṃ devī svahastena ca maṃtriṇaṃ /
tatastaṃ maṃtriṇe divyānmogānāśu dadāti sā //
yadā yadā hi citte sau yaṃ yaṃ kāmaṃ karoti ca /
taṃ tamā pūrayet sadyo viṣayā pūrayeddhisā //
sraksugaṃdha kalānārī nirmāṇa kurute kṣaṇāt //
dhyānaṃ //
kalākalāpaṃ paripūrayaṃtī vibhāvayaṃtī viṣayānanekān / nārīnarendrānapi
mohayaṃtī sāmānasemestu śubhaṃkarī śrīḥ //
maṃtraḥ //
oṃ śubhaṃkari paradevate mameṣṭaṃ dehi २ śuṃbhaṃ śrī svāhā
asyāpi pratirūpaṃ hi prāyaḥ paiśāca bhāṣayā /
yatra kutrāpi deśesau tanmāse tattithau niśi //
tathaiva phaladāsāsyādayutaṃ japamiṣyate /
drākṣāphalairbhaveddhomaṃ tathā siddhirbhavet tadā //
maṃtraḥ //
mili २ kili २ haleṃ śubhaṃkari kāmidaṃgaśca dehi २ klīṃ
iti
śubhaṃkarīvidhiḥ //
atha śatanādāvidhiḥ //
māsi śrāvaṇake māyāṃ rātrau dūra nadītaṭe /
navapūraparikrāṃte yayogarjanayāyute //
japet tatra manuṃ devyāḥ sahasrāṣṭaṃ yathāvidhiḥ /
amṛtā mūlaparṇaiśca kṛte home daśāṃśataḥ //
tato rātrau hi jāyaṃte maṃtriṇaḥ pratyayāḥ puraḥ /
vīṇā kinnarīkāyāvapinākī kūrmayaṃtrikāḥ //
ityādinā śataṃ nādā jāyaṃtenyepi bhīṣaṇāḥ /
tataḥ sā yoginī rūpā vakṣovīṇā vinodinī //
navanādakalāviṣṭā pratyakṣā maṃtriṇaḥ kila /
yogamudrāṃ svayaṃ tasmai dadāti kilamaṃtriṇe //
sadyaḥ kuṃḍalinī mārgaṃ sā darśayati maṃtriṇe /
६१a)
jñātasvānu bhāvo maṃtrī svānaṃdanaripūrita //
sarvakāmamayaṃ jitvā brahmī bhūya sa tiṣṭhati //
dhyānaṃ //
vīṇānāda sphuradāgha bhāvavikaṃpayaṃtī kilakuṃḍale sve // sā yoginī
viṣṇutayā śivākhyā citte madīye śatanādikāsā //
maṃtraḥ //
oṃ śatanāde yoginiyogaṃ dehi २ hrīṃ hrūṃ svāhā
asyāpi pratimaṃtrosti puṇyaḥ pāṃḍīrabhāṣayā /
saṃsāra viṣayāśaktiṃ tyaktvā yogī bhavennaraḥ //
dadāti tasmai sā devī kaṃthāmekāṃ manoramāṃ /
tayā sa vajradehī syāt kāla kalpaṃ hi jīvati //
maṃtraḥ //
śatanāde arma alamekāṃlanatu iḍḍarukuṃḍunnu śrāṃ śrīṃ hrīṃ kaḥ // iti
śatanādāvidhiḥ //
atha netraramyā //
kānane karavīrāṇāṃ rātrau vaiśākhamāsi hi /
caturdaśyāṃ japed devīṃ netraramyāṃ śatatrayaṃ //
bhaumastu vāsaraḥ proktastathā vā śukravāsaraḥ /
ghṛtākta guggulairhome devī sāpya prayacchati //
dadāti maṃtriṇe tasmai svāṃjanaṃ netravodhakaṃ /
nidhībhūmi gataṃ vastu dūradeśagataṃ tathā //
ālokayati sa sadyo bhavati bhūpatiḥ //
dhyānaṃ //
vivodhayaṃtī pihitaṃ hi vastu māyāmayī paṃkajanetra ramyā /
pītāṃvarā svarṇasuratnamālā puroktame saṃprati netraramyāḥ //
maṃtraḥ //
oṃ netraramye aṃjanaṃ dehi २ nidhidarśaya २ paṭalaṃ dūrī kuru २ maṃthaṃ
svāhā
asyāstu pratimaṃtro hi kāśmīra deśa bhāṣayā /
tathaiva phaladaḥ proktastathā corapravodhakaḥ //
maṃtraḥ //
sohi tanaya nārī mohibhālaṃ malakāla vodhakara bhrīṃ dhrīṃ svāhā // iti
netraramyāvidhiḥ //
atha paṃkajākṣīvidhiḥ //
vasaṃtakāle gaṃgāyāṃ bhāgīrathyāṃ niśāṃtare /
aṣṭamyāṃ caitramāse hi kṛṣṇepakṣe japennaraḥ //
paṃkajākṣīṃ mahāvidyāṃ palāśānāṃ vanāṃtare /
atra bhaumotha vā śukro vihito vāsaro mataḥ //
६१b)
japaḥ sahasraṃ tritayaṃ pālāśairhomamiṣyate /
tato devī mahārātrau gate sati moramā //
pratyakṣā maṃtriṇe śīghraṃ dadāti phalamuttamaṃ /
jarāmaraṇa rāhityaṃ tatkālaṃ bhakṣite sati //
phalaṃ tasmin samāpnoti sadguru prārthanā yutaḥ //
atha dhyānaṃ //
ālolanetrāṃ kusumeṣu jīvasaṃdāyinīṃ saṃprati paṃkajākṣīṃ //
dhyāyāmi sarvārthakarīṃ bhavānīṃ punarbhaveyāṃ parivārayaṃtī //
maṃtraḥ //
oṃ paṃkajākṣi amṛtaphalaṃ dehi २ svīṃ svāhā
asyāpi pratimaṃtroyaṃ proktaścotkalabhāṣayā /
sa sadyo jvarapīḍāṃ hi haratyā vṛttibhiḥ kila //
daśabhiḥ parijaptaśca śītapīḍāṃ nivartayat /
yatra kvāpi japaḥ proktaḥ kasmiṃścit samayetha vā //
kṛttrimāṇi haratyāśu kṛtyādīni sa kṛnmanuḥ /
oṃ paṃkajākṣī gomāmotheṃyājaratīya haragobhī bhūṃ bhrūṃ svāhā // iti
paṃkajākṣīvidhiḥ //
atha payodinīvidhiḥ //
varṣāsucaya dāṣṭamyāṃ rohiṇī ṛṣyasaṃgamaḥ /
bhaumo vṛhaspatirvātha śukraḥ syāt tatra sādhakaḥ //
rātrau snānavidhiṃ kṛtvā sarastīre manorame /
ayutaṃ prajaped devīṃ pāyasairhomamācaret //
daśāṃśena tato devī sākṣāt sātu payodinī /
dadāti karakāmekāṃ maṃtriṇe toṣamāgatā //
agnidāsya sāṃ mukhye sā kṛtā karakā yadā /
tadā vṛṣṭiḥ patet tatra tatkālaṃ śamate hi saḥ //
dhyānaṃ //
varṣaṃtī jalaviṃdūn hi meghamālā manoramā /
śyāmāṃvara parīdhānā me cittestu payodinī //
maṃtraḥ //
oṃ payodini jaladhārādhare agniṃśamaya vāṃḍavaṃśamaya ḍhrīṃ htraiṃ śrīṃ
namaḥ
asyaiva pratirūpaṃ hi maṃtro vaṃgālabhāṣayā /
sa japtastatkṣaṇādeva jalavṛṣṭi karoti hi //
vāḍavāgniṃ mahāgniṃ sthalāgniṃ sarvato mukhaṃ /
nāśayet tatkṣaṇādeva āvṛtyā siddhimāgataḥ //
yatra kvāpi japaḥ prokto japosya jaladāgame /
ayutaṃ ca tataḥ siddhastvekā vṛtyā hi siddhidā //
६२a)
maṃtraḥ //
aligali āhe māpayodinikyamatakari tu kari tu marakāryapānīthā uguthā ugu
āgniṭā tu jhā u ḍhrīṃ ḍhrīṃ svāhā // iti payodinīvidhiḥ //
atha pāṃḍavīvidhiḥ //
vatsarādau ca yā proktā pratiśukrasya vāsare /
tasyāṃ rātrau japenmaṃtraṃ pāṃḍavyā ayutāvadhi //
kausuṃbha kusumairhomairdaśāṃśena kṛte sati /
prasannā jagatāṃ dhātrīṃ pāṃḍavī pītavāsasā //
pādastaṃbhaṃ karotyāśu vairiṇo dveṣakāriṇaḥ //
dhyānaṃ //
pītāṃvarāpītamālyā pītavarṇa priyā sadā /
pretāsanā tadā devī citte me pāṃḍavī bhavet //
maṃtraḥ //
oṃ pāṃḍavī vagale vagalāmukhi śatroḥ pādaṃ staṃbhaya २ klīṃ dhrīṃ
bhrūṃ varaṃ sphrīṃ svāhā
asyā hi pratimaṃtroyaṃ vidyate pāṃḍyabhāṣayā /
gatiḥ staṃbhakaraḥ sadyaḥ śukra pratipadi dhruvaṃ //
yadā kadāpi japtavyaḥ sadyaḥ siddhikaro hi saḥ /
atra pūrvavadayutaṃ japaḥ // pūrvavat pratipadi japasya naisyatyo ukta idānīṃ
tadvaiparītya yadā kadāpi pratipadi śukravāsare japosya vihito phalaṃ
pūrvavadeva //
maṃtraḥ //
pāṃḍavi iṃdu agamaṃḍalapaṃṭī kālukuṃṭimāḍḍadrī sphrīṃ svāhā
iti pāṃḍavīvidhiḥ //
atha pṛthumadhyāvidhiḥ //
ṣaṣṭhyāṃ kṛṣṇe kārtike hi svāmikārtika saṃnidhau /
guhāyāṃ cūtavṛkṣasya tale sthitvā hi sādhakaḥ //
bhūmiśuddhiṃ vidhāyāśu kīlakānanuropya ca /
pṛthu madhyāṃjaperdevīṃ sahasraṃ sādhakottamaḥ //
cūtaparṇaiḥ kṛte home daśāṃśena sugaṃdhibhiḥ /
miśritairagarūdbhūte tailena ca yathāvidhiḥ //
atra āmraparṇairagarutaila miśritairhomaḥ cakāro viśeṣaṇa dvaya
samuccayārthaḥ //
tato devī pṛthu madhyā prasīdati hi maṃtriṇe /
dadāti pīṭhamekaṃ hi bhāminī mohakārakaṃ //
tatropaviṣṭopi naro narakenāpi dṛśyate /
६२b)
tatpīṭhaṃ paṃcabhūtāni vahaṃti śirasi svayaṃ //
tadā rūḍhaḥ sādhakosau jāyate khecaraḥ sadā //
dhyānaṃ //
unmatta gajagāṃ devīṃ sthūlāṃgīṃ kanaka priyāṃ /
kārtikeya guhākhelāṃ pṛthu madhyāṃ bhajāmyahaṃ //
maṃtraḥ //
pṛthu madhye mānavihastini pīṭhaṃ dehi aṃganāṃ pramohaya vāyavīya gatiṃ
dehi २ phūḥ phūḥ ṭhaḥ //
asyā tu pratimaṃtrosti saihilaika svabhāṣayā /
bhāṣayā sa tu japtavya kārtikeya guhāṃtare //
sahasra tritayaṃ tasya na homo parikīrtitaḥ /
pāṃḍukāṃsaṃ dadātyāśū mā devī maṃtriṇe kila //
maṃtraḥ //
pṛthu madhyadhi ilaguneṃguṇa kālukadaṃlu iṃcuḍohāhaḥ // atra saihilaikasvayā
bhāvayeti siṃhaladeśajā bhāṣā proktā // iti pṛthumadhyāvidhiḥ //
atha pārthivāvidhiḥ //
nadītīre vṛṣṭikāle caturdaśyāṃ niśāṃtare /
kūlaṃ khanitvā kuharaṃ kartavyaṃ yugasaptakaṃ //
tatrāṃdhakārapakṣe hi dīpaśūnyedarī gṛhe /
pārthivāṃ prajapenmaṃtrī sahasraṃ daśapaṃca ca //
homaḥ kadalikākāṃḍaiḥ komalaiśca daśāṃśataḥ /
tatodhva kāle sā devī dīpajvālā sphuradruciḥ //
dadāti maṃtriṇe śaktiṃ pṛthivyaṃtaravāriṇīṃ /
śaileṣu vivareṣūccaiḥ sughane pṛthivītale //
kīṭavadbhramate maṃtrī yāvajjalamasau sadā /
tatra tatrātyaṃtamāścaryaṃ paśyati prīti pūrvakaṃ //
jarāmaraṇa rāhityaṃ prāpnoti pṛthivītale //
dhyānaṃ //
pṛthivītalasaṃcāra śālinī vāyumālinī /
bhajāmi pārthivāṃ devīṃ tāruṇyaika pradāṃ śivāṃ //
maṃtraḥ //
oṃ pārthivi pṛthivītala saṃcāriṇi vāyumālini tāruṇyaṃ kuru २ vaṃdhaṃ
svāhā //
asyāpi pratirūposti maṃtraḥ piṃgalabhāṣayā /
tathaiva phaladaḥ proktaḥ japo rātrau prakīrtitaḥ //
aṣṭamyāṃ kṛṣṇapakṣe hi bhaumosmin vā sarottamaḥ //
६३a)
maṃtraḥ //
kili २ hili २ mili २ colaṃ rīṭhīṃ kuṃ svāhā // iti pārthivāvidhiḥ //
atha paṃkavāsinī //
vaiśākhe śuṣka sarasi kānanejana varjite /
kiṃcityaṃ kilite kiṃcijjalasthala manorame //
saptarātraṃ japenmaṃtraṃ divasaṃ sūryamaṇḍalāt /
lakṣasaṃkhyaṃ japaḥ prokto homastatra tatpuṣpakaiḥ //
daśāṃśena vidhātavyastatasāpaṃkavāsinī /
dadāti maṃtriṇe tuṣṭā trijagadvaśakāraṇaṃ //
kesaraṃ ca sugaṃdhaṃ ca maṃtrī tattilakī sadā /
vasayedbhuvanaṃ sadyo rājānaṃ devatāstathā //
dhyānaṃ //
paṃkavāsini śive śiva iti smaravaktra nayanāṃvujalīle /
mānase mamavaśasmara devi pratyahaṃ kamalakānanasaṃsthe //
maṃtraḥ //
oṃ paṃkavāsini paṃkajavanivanadevate kesaraṃ dehi siddhiṃ kuru २ klīṃ śrīṃ
svāhā //
asyā tu pratirūpaṃ hi maṃtraṃ saubhilla bhāṣayā /
sadyo mohana vidyaiṣā trirātramayutaṃ japet //
tasminkāle hi divase japaḥ sarasi saṃmataḥ //
maṃtraḥ //
iṃdu kuṃḍa navala puru iṃcumāḍiṃcuropini daśa vaṃ vaṃ vaḥ // iti
paṃkavāsinīvidhiḥ //
atha varānanāvidhiḥ //
rājyarathyādvāre bhaumavāsare saptamyāṃ kṛṣṇapakṣe /
japedvarānanāṃ devīṃ trisahasraṃ śuciḥ sthitaḥ /
śaṃkhaiḥ kapardakai homo daśāṃśena tato mataḥ //
tato varāṇanā devī sakṛt strībhiṣito dhruvaṃ /
dadāti maṃtriṇe caikaṃ kapardakamanuttamaṃ //
tadā tu patato maṃtrī vāṇijyavidhi jīvanaḥ /
kapardakaṃ sthāpayeddhikanādīnāṃ kusūlake //
tridināvadhi dhānyaṃ tayāvadvikrayakārakaḥ /
yathecchaṃ tāvadā sveta punastrettridināvadhi //
rāvaṃdhānyāṃtare kṣiptaṃstadakṣayaṃ karoti saḥ //
dhyānaṃ //
sauṃdaryāmṛtasandoha sārībhūtāmivā parāṃ /
vivarddhinī sthirāṃ devīṃ sā bhajettāṃ varānanāṃ //
maṃtraḥ //
varāṇane vāmalocani paṇyapālini mālini २ vrūṃ dhūṃ dhīṃ svāhā //
asyāpi pratimaṃtrosti divyaḥ pārvata bhāṣayā /
sa tathaiva ca japtavyaḥ paṇyadvāra niśāvidhau //
sarvaṃ dviguṇaṃ yāti paṇyadravyaṃ gṛhasthitaṃ /
६३b)
maṃtraḥ //
kālivāli sohita vaṭaya २ tūṃdhī svāhā // iti varānanā //
atha vidhuśreṣṭhā //
caṃdragrahe somavāre citrānakṣatrasaṃgame /
yāvadvidhu pramoca syāt tāvanmaṃtraṃ japejjaleṃ //
tato devī vidhuśreṣṭhālokavismayakārakaṃ /
dadāti maṃtriṇe samyak tāṭaṃkaṃ savyakarṇagaṃ //
pūrṇacaṃdraprabhāśobhitvamāṃpūrṇāṃ karoti tat /
pratijñā vaśago yogī svabhāge kṣapayeddhi tat //
tato devī pakṣapātātūsmiṃtadavalaṃvane /
tato kāpi vadaṃtyevamamāyāṃ caṃdramā kutaḥ //
dhyānaṃ //
caṃdramaṃḍalasaṃsthātāṃ vidhuśreṣṭhāṃ viyadratāṃ /
kāsmīra cārutā ṭaṃkāṃ dhyāyāmi śivavallabhāṃ //
maṃtraḥ //
vidhuśreṣṭhe viyadgate mānaṃ pūraya karṇatā ṭaṃkaṃ dehi २ thaṃ dhrūṃ
hsrīṃ svāhā //
asyāpi pratirūpaṃ hi maṃtro vaideha bhāṣayā //
maṃtraḥ //
cādajīvani cāṃdanirīrapanī dīpamālakhaṃmī dehi hsrīṃ hsrīṃ svāhā // atra
japatithi kālasyānuktaṃ tvena pūrvoktānyeva tithikāla phalāni // iti vidhuśreṣṭā
//
atha vāmalocana //
vāmāyāḥ saṃgamāt pūrvaṃ prajapedvāmalocanāṃ /
śatamātraṃ pūrṇamāsyāṃ viśākhāditya saṃgame //
sadyaḥ prasannā devī sā vīryā staṃbhaṃ dadāti hi /
apikāṃtāśatāsaṃgame nāsau skhalati mānavaḥ //
dhyānaṃ //
rati devī rati prītiṃ kāmakīrtiṃ manoramāṃ /
mama kāmapradāṃ sadyaḥ prabhaje vāmalocanāṃ //
maṃtraḥ //
īlīṃ bhīraṃ vaṃ vāma locane vīryaṃ staṃbhaya २ nādaṃ mā kuru २ svāhā //
asyaiva pratirūpaṃ hi maṃtraḥ śikharibhāṣayā /
mahānadī taṭe japto veśyā vidrāvaye kṣaṇāt //
pūrvavajjapasaṃkhyā syāddhomaḥ padmairihoditaḥ //
maṃtraḥ //
vāmalocanimāye ma isadāre gaṇaṃ hāṃ haṃ svāhā // iti vāmalocanā //
atha citrākṣī //
akṣa?yākhyā tṛtīyāyāṃ uddiśya jalakuṃbhake /
६४a)
yamaṃ varuṇamiṃdraṃ ca taṣṭhīrasya tu saṃsthitaṃ //
kuṃbhāpūraṇa kāle hi madhyāhne prajapenmanuṃ /
atha brahmaviṣṇvīśāye pūrvakuṃbhadevatāḥ //
tānsarvānadhiruhyaiṣā japtavyā cāpagā taṭe /
triśataṃ ca japaḥ prokto homaḥ sīvaphalena hi //
tato ghaṭamukhādevī pratyakṣā vadati sphuṭaṃ /
akṣayaṃ kurute dravyaṃ maṃtriṇe nātra saṃśayaḥ //
tṛtīyā somasaṃyuktā tṛtīyā ravi saṃyutā /
citrā ṛkṣa bhavedyogastadāsau japa ucyate //
atra cendrādayo devāḥ pūrvaṃ kuṃbhasthānadhiruhyatiṣṭhatītyekā kalpanā /
brahmaviṣṇvavīśeti nipāta / te ye devatā kuṃbhetānādhiruhyatiṣṭhatītya
parāvarṇanā //
dhyānaṃ //
iṃdrādi pretamaulisthāṃ kalaśāṃkaramālinīṃ //
citrākṣīṃ citraveṣāṃtāṃ saṃbhajet parameśvarīṃ //
maṃtraḥ //
citrākṣi citrarūpe iṃdrādi pretasaṃsthe prasīda २ śrīṃ svāhā //
asyāpi pratimaṃtrosau jñātavyaḥ kolabhāṣayā /
madhyāhne sa tu japtavyastattithau tatphalapradaḥ //
maṃtraḥ //
citraṃ cakhusīmāradhana apārabhaurīṃ svāhā
iti citrākṣī //
atha citrakaṃṭhī //
vasaṃte śuklapakṣe hi caitre māse niśāvidhau /
caturdaśyāṃ japenmaṃtra citrakaṃṭhe phalapradaṃ //
japaḥ sahasra tritayaṃ homo daśaguṇo mataḥ /
madhūka kusumaiḥ paścāddhomosau parikīrtitaḥ //
tato devīmudaṃyātā dadāti kilamaṃtriṇe /
kokilasvaramatyaṃta mohanaṃ jagatāmapi //
api pakṣī mṛgādīnāṃ mohanaṃ susvaro mataḥ //
dhyānaṃ //
cūtāṃkuraṃ karṇayuge vahaṃtī vāmaṃ ca ramyāramaṇī śivasya //
sā mānase me sadā śubhāsyā trailokya pūjyā kila citrakaṇṭhī //
maṃtraḥ //
citrakaṃṭhī citranādasvaraṃ dehi २ bhīṃ rīṃ svāhā
asyaiva pratimaṃtro hi prāyaśo marubhāṣayā /
tathaiva phaladaḥ proktaḥ tatkāle parisevitaḥ //
maṃtraḥ //
sāmhārogalūṃ citrakeli vāṃsaṃ svāhā // iti citrakaṃṭhī //
६४b)
atha cihnagamyā //
citrāyāṃ kṛṣṇapakṣe hi rātrau siddhipradāṃ japet /
caturthyāṃ cihnagamyātāmayutaṃ caṃdravāsare //
na homo nāpi pūjyānyā devī sākṣāt priyaṃvadā /
tato dadāti tasmai sā maṃtriṇe varamuttamaṃ //
navarātrau gṛhe samyak divyānnaṃ yāvadīpsitaṃ /
tāvad dadāmihe maṃtri divyabhogānapi dhruvaṃ //
dhyānaṃ //
kalaśamamṛtapūrṇaṃ pāṇināsaṃ vahaṃtī subhaga kamalamālāṃ vibhratī
cāru kaṇṭhī // mama hṛdaya manojñā sarvadā rātriramyā phalatu mama
saṃbhogāt sarvadā cihnagamyā //
maṃtraḥ //
devikamale cihna gamye prasīda śrīṃ svāhā //
asyāpi pratirūpaṃ hi maṃtraṃ vaṃgālabhāṣayā /
sa rātrau vaṭamūleṣu japtavyaḥ kila maṃtriṇā //
japto śatamātraṃ hi tataḥ priya devatā /
nityaṃ tasmai dadātyāśu divyabhogāṃ manoramāṃ //
maṃtraḥ //
cihnagamyā śataradevī śatarasevyāmotheṃ dehi २ pāra hu huṃ // iti cihnagamyā
//
atha trilocanā //
trilocanā mahādevī dvādaśyāṃ śanivāsare /
japedrātrau sahasraṃ hi homosya tu samāhitaḥ //
nārikelairdaśāṃśena kartavyo vaṃśavṛddhi kṛt /
tato devī maṃtriho hi dadāti phalamuttamaṃ //
tatphalādānataṃstasya patnī putravatī bhavet /
api vaṃdhyāpi sā nārī jāyate putra śālinī //
asyā hi pratirūpaṃ hi maṃtraṃstrigulabhāṣayā /
tathaiva sa tu japtavyo mṛtaputravatsalā dhruvaṃ //
jīvet putrā bhavennārī maṃtro jāpyastasyayā kilaṃ //
maṃtraḥ //
māmamma ili vindu iṃdu vadakisodhadhaṃ // iti trilocanāvidhiḥ //
śrīgaṇeśāya namaḥ // śrīdevyuvāca //
mahācīna kramācāraḥ sūcito na prakāśitaḥ /
idānīṃ kathayeśāna yadi snehosti māṃ prati //
६५a)
iti pṛṣṭaḥ purā devyā kailāsaśikhare haraḥ /
ciṃtayā māsa manasā kiṃcidā kalite kṣaṇaḥ //
iyamutkaṃṭhitā bhūyo yanmāṃ prerayati priye /
cīnācāra kramaṃ vaktuṃ tatprakāśya kathaṃ mayā //
iti guptataraḥ sopasācāraḥ siddhidāyakaḥ /
strīṇāṃ caṃcalayā vuddhyā kathaṃ goptaṃ hi śakyate //
iti saṃciṃtya manasā punarāha maheśvarī /
mahācīna kramācāraṃ vrūhi me parameśvara //
śrīśiva uvāca //
alaṃ yatnairalaṃ yatnairalaṃ yatnairmaheśvari /
cīnācārakramaṃ śrotuṃ viraktā bhava pārvati //
eṣa eva mahācāro na prakāśyaṃ kadācana /
guhyādguhyataraṃ sākṣāt tatvajñānamayaḥ śive //
strī svabhāvena bhavatī saśvanmāṃ paripṛcchasi /
lakṣavāraṃ vāritāsi tathāpi śrotumicchasi //
śrīpārvatyuvāca //
yadi cīna kramācāraṃ name kathayasi prabho /
prāṇatyāgaṃ kariṣyāmi puratastena saṃśayaḥ //
ityuktaḥ satataṃ śaurayo rudraḥ kāruṇiko mahān /
mahācīna kramācāraṃ gadituṃ saṃpracakrame //
sarvadā gopya evāyamācāraḥ siddhidāyakaḥ /
tavānurodho devāhaṃ kathayāmi maheśvari //
brahmaṇe mānasaḥ putro vasiṣṭhotīva saṃyamī /
tārāmārādhayā māsa purānīlācale muniḥ //
japansatāriṇīṃ vidyāṃ kāmākhyā yonimaṃḍale /
gamayāmāsa varṣāṇāmayutaṃ dhyāna tatparaḥ //
varṣeṣu tena tatraiva ciramārādhitā satī /
nānugrahaṃ cakārāsau tārāsaṃsāratāriṇī //
athāsau pitaraṃ gatvā brahmāṇaṃ parameṣṭhinaṃ /
kopeṇa jvalito vidyāṃ tatyājayaturaṃtike //
dvādaśādityasaṃkāśaṃ tapobhirjvalitaṃ muniḥ /
६५b)
brahmāsānu nayaṃ prāha śṛṇu putravaco mama //
tatvajñānamayīṃ vidyāṃ tārāṃ bhuvanatāriṇīṃ /
ārādhayatvaṃ suciraṃ manuvignena cetasā //
asyāḥ prasādādevāhaṃ bhuvanāni caturdaśa /
sṛjāmi caturo vedān kalpayāmi ca līlayā //
etāmeva samārādhya vidyāṃ bhuvanatāriṇīṃ /
tāmārādhyamahaṃ viṣṇurbhuvanaṃ pālayatyasau //
saṃhārakāle ca haro rudra mūrtidharaṃ paraṃ /
tāmeva rudra saṃpūjya saṃharatyakhilaṃ jagat //
ityuktā brahmaṇo yogī vasiṣṭhaḥ sādhakottamaḥ /
svaputre kathayāmāsa sarvamārādhanaṃ kramaṃ //
vasiṣṭha uvāca //
devatāmādi bhūtatvaṃ sarvavidyāmaya prabho /
kathaṃ dakṣadurārādhyāvidyā mahyamiyaṃ tvayā //
sahasraṃ vatsarānpūrvamiyamārādhitā prabho /
nīlācale nivasatā haviṣyaṃ bhuṃjatā mayā //
tathāpi tātatāriṇyāḥ karuṇāmayinā bhavat /
tato gaṃḍūṣa mātraṃ tu kāle kāle pivan jalaṃ //
ārādhayāmitāṃ devīṃ vatsarāṇāṃ sahasrakaṃ /
tatopi yadi naivā bhūttāruṇyāḥ karuṇāmayi //
tadāhameka pādena tiṣṭhannīlā calopari /
paraṃ samādhimāsthāya nirāhāro dṛḍhavrataḥ //
tāmeva kevalaṃ dhyāyan japaṃstāmeva sarvadā /
ati vāhitavān varṣa sahasrāṣṭakaṃmuttamaṃ //
evaṃ daśasahasraṃ tu varṣāṇā mahamīśvarīṃ /
kāmākhyā yonimāśritya samārādhitavānprabho //
athāpyanugrahastasyāstathāpi na hi dṛśyate /
atalpajāmiduḥsādhyāṃ vidyāmenāṃsu duḥkhitaḥ //
iti tadvacanaṃ śrutvā brahmāloka pitāmahaḥ /
uvāca sāṃtvarya putra vasiṣṭhaṃ munināṃvaraṃ //
brahmovāca //
vasiṣṭhavatsa gacchatvaṃ punarnīlācalaṃ prati /
tatrāsthito mahādevīmārādhaya dṛḍhavrataḥ //
kāmākhyā yonimāślitya japaṃstu parameśvarīṃ /
६६a)
acirāddevate siddhirbhaviṣyati na saṃśayaḥ //
etasyāḥ sadṛśī kācidvidyā na hi jagat traye /
imāṃ tyaktvā punarvidyāmanyāṃ kāṃtvaṃ grahīṣyasi //
iti tasya vacaḥ śrutvā praṇamya pitaraṃ muniḥ /
punarjagāma kāmākhyā yonimaṃḍalasannidhiṃ //
tatra gatvā munivaraḥ pūjā saṃbhāva tatparaḥ /
ārādhayan mahāvidyāṃ vasiṣṭhoti jitendriyaḥ //
athārādhayatastasya sahasraṃ parivatsarāḥ /
jagmustārāṃ mahādevīṃ pādaika jānuvartinaḥ //
tathāpitaṃ pratiprītā yadyannābhūnmaheśvarī /
tadā doṣeṇa mahatā prajajvālamunīśvaraḥ //
tato jalaṃ samādāya tāṃ saptamupacakrame /
etasminneva kāle tu ruṣṭamālokyataṃ muniṃ //
ca cāla vasudhā sarvā sa śailavana kānanāḥ /
hāhākāro mahānāsīddevī deveṣu sarvataḥ //
tatovabhūva puratastārā saṃsāratāriṇī /
vasiṣṭhastāṃ samālokya śaśāpātīva dāruṇaḥ //
tato devī vasiṣṭhena śaptā na phaladā kvacit /
cīnācāraṃ vinā naiva prasīdati kadācana //
uvāca sādhaka śreṣṭhamananīyatu dhāriṇī /
roṣeṇa dāruṇamanākathaṃ māmaśayedbhavān //
madīyārādhanācāraṃ vuddharūpī janārdanaḥ /
eka eva vijānāti nānyakaścana tatvataḥ //
bṛthaivāyāsa bahulaḥ kāloyaṃ gamitastvayā /
viruddhācāra śīlena mama tatvamajānatā //
tadvuddharūpiṇo viṣṇoḥ sannidhiṃ yā hi saṃprati /
teno yadiṣṭācāreṇa māmārādhaya suvrata //
tadaivāsu prasannasyāṃ tvayi vatsa na saṃśayaḥ /
ityācārasāratantre prathamaḥ paṭalaḥ //
śiva uvāca //
tataḥ praṇamyatāṃ devīṃ vasiṣṭhosau mahāmuniḥ /
jagāmācāra vijñāna vāṃchayā vuddharūpiṇaṃ //
tato gatvā mahācīne deśe sa muni puṃgavaḥ /
dadarśa himavat pārśve sādhakeśvara sevitaṃ //
६६b)
nirlajjaghanabhāvena rūpayauvanaśālinā /
madirāmatta cittena vilāsollāśatena ca //
śṛṃgārarasaveśena jaganmohanakāriṇā /
bhayalajjā vihīnena devī dhyāna pareṇa ca //
kāminīnāṃ sahasreṇa pariṇāritamīśvaraṃ /
madirāpāna saṃjāta raktamanthara locanaṃ //
dūrādeva vilokyainaṃ vasiṣṭho vuddharūpiṇaṃ /
vismayena samāviṣṭaḥ smaran saṃsāratāriṇīṃ //
kimidaṃ kriyate karma viṣṇunā vuddharūpiṇā /
vedavādaviruddho yamācāraḥ sammato mama //
iti ciṃtayatastasya vasiṣṭhasya mahātmanaḥ /
ākāśavāṇī prahāśumaiva ciṃtaya suvrata //
ācāraḥ paramo yo yatāriṇī sādhake mune /
etadviruddhācārasya mate nāsau prasīdati //
yadi tasyāḥ prasādatvamacireṇābhivāṃchasi /
etena cīnācāreṇa tadā tāṃ bhaja suvrata //
ākāśavāṇīmākarṇya romāṃcita kalevaraḥ /
vasiṣṭho daṃḍavad bhūmau papātātīva harṣitaḥ //
athotthāyācireṇāsau kṛtāṃjalipuṭo muniḥ /
jagāma viṣṇoḥ sa vidhaṃ buddharūpasya pārvati //
athāsau na samālokya madirāmadavihvalaḥ /
prāha vuddhaḥ prasannātmā kimarthaṃ tvamihāgataḥ //
atha vuddhaṃ praṇamyāha bhakti naśro mahāmuniḥ /
yadukta tāriṇī devyā nijārādhana hetave //
śrutvā tu bhagavān vuddhastatvajñānamayo hariḥ /
vasiṣṭhaṃ prāhatajñānaṃ cinācāre'dhikāravān //
aprakāśyastu tāriṇyā ācāraḥ sarvadā mune /
tava bhaktivasādasmin na prakāśyaṃ kadācana //
buddha uvāca //
athācāravidhiṃ vakṣye devyāḥ sarvasamṛddhidā /
yasyānuṣṭhānamātreṇa bhavāddhaunanimajjati //
samastaśokaśamanamānaṃdāddhi vivardhanaṃ /
tatvajñānamayaṃ sākṣādvimukti phaladāyakaṃ //
६७a)
snānādirmānasaḥ sauco mānasaḥ pravaro japaḥ /
pūjanaṃ mānasaṃ divyaṃ mānasaṃ tarpaṇādikaṃ //
sarva eva śubhaḥ kālonāśubho vidyate kvacit /
no viśeṣo divārātrau na saṃdhyāyāṃ divāniśi //
vastrāsanastāna geha haṭṭe sparśādi vāriṇaḥ /
śuddhinaṃ cācaredatra nirvikalpaṃ manaścaret //
nātraśuddhyādyapekṣāsti na cāmedhyādi dūṣaṇaḥ /
sarvathā pūjayed devī yamasnātaḥ kṛtabhojanaḥ //
mahāniśā śucaudeśe valimaṃtreṇa dāpayet /
strī dveṣo naiva kartavyo viśeṣāt pūjanaṃ mahaṃ //
tāsāṃ niṃdāṃ prahāraṃ ca kauṭilyama priyaṃ tathā /
sarvathā naiva kartavyamanyathā siddhirodhakṛt //
striyo devāḥ striyaḥ prāṇā striya eva vibhūṣaṇaṃ /
strīkuleṣu sadā bhāvyamanyathā svastriyāmapi //
taddhastaracitaṃ dravyaṃ mahādevyai nivedayet /
mahācīna kramajatā veṣṭhitaḥ sādhakottamaḥ //
rātrau yadi japenmaṃtraṃ durlabhaṃ tasya kiṃ bhavet /
mahācīna kramalatā veṣṭite na ca yatphalaṃ //
tasyāpi ṣoḍaśāṃśena kalā nārhaṃti keśavaḥ /
śavāsanādhikaphalaṃ latāgehe praveśanaṃ //
śāśānālayamāgatya muktakeśo digamvaraḥ /
mahācīnakramalatāveṣṭito muktimāpnuyāt //
japasthāne mahāśaṃkhaṃ niveśyordhaṃ japaṃ caret /
diklāniyamo nātra sthityādi niyamo na ca //
na japet kālaniyamo nārcādiṣu valiṣvapi /
svecchācāropi gaditaḥ pracared dṛṣṭamānasaḥ //
kṛtārthaṃ manyamānastu saṃtuṣṭo nijamānase /
sugaṃdhi śveta lauhitya kusumairarcayet kulaiḥ //
vilvaiḥ kuru vakāraiśca tulasī varjitaḥ śubhaiḥ /
ekaliṃga śmaśāne vā śūnyāgāre catuḥpathe //
६७b)
tatrasthā sādhayedyogī tārāṃ bhuvanatāriṇīṃ /
tāriṇī dakṣiṇā kālī suṃdarī bhairavī tathā //
mahācīnakrameṇetāḥ siddhyā eva na saṃśayaḥ /
suṃdarī bhairavī devyāḥ prakāropīha vidyate //
tāriṇī dakṣiṇā siddhernnaiva cīnakramaṃ vinā /
mahācīna kramācāraḥ paraḥ sādhakasattamaḥ //
tāriṇīṃ prajapan vidyāṃ kulakoṭīḥ samuddharet /
nadaṃti pitarastasya gāthāgāyaṃti te mudā //
apinaḥ sa kule jātaḥ kulajñānī bhaviṣyati /
sa dhanyaḥ kulavijñānī sa kaviḥ sa ca paṃḍitaḥ //
sa kulīnaḥ sa sukṛtī sadṛśī sa ca sādhakaḥ /
sa brāhmaṇaḥ sa vedajñaḥ sognihotrī sa dīkṣitaḥ //
sa tīrthapīṭhe sanyāsī sanirāśī sa sarvagaḥ /
vrati sa somapāyī sa sa yaśasvī sa vai manuḥ //
sa vaiṣṇavaḥ savai śaivaḥ sa ca gāṇapataḥ smṛtaḥ /
mahācīnakramācāraistāriṇīṃ yaḥ sadā bhajet //
ityācāratamtre dvitīyaḥ paṭala //
śrīśiva uvāca //
iti tasya vacaḥ śrutvā harervuddhaśarīriṇaḥ /
vasiṣṭhastaṃ punaḥ prāha kṛtāṃjalipuṭo muniḥ //
vasiṣṭha uvāca //
bhagavan devadeveśa tatvajñānamayaḥ prabho /
mahācīna kramācāraḥ kathito bhavatā mama //
pradhānastvayamevāsti madirāyoṣideva ca /
etayoḥ kiṃ pradhānaṃ tadvrūhi me parameśvara //
śrībhagavānuvāca //
etasmin paramācāra tulyameva dvayaṃ mune /
prādhānyaṃ yoṣitāṃ kiṃtu devānāṃ ca na saṃśayaḥ //
yato hi yoṣitāṃ dehe sa devādhiṣṭhitā śivā /
ataḥ pūjāsu sarvāsu tāsāṃ prādhānya mucyate //
vasiṣṭha uvāca //
vrūhi devavidhānajña sarvajñānamaya prabho /
६८a)
yathā yoṣitsu saṃpūjyā kṛtā sādhakasattamaiḥ //
śrībhagavānuvāca //
yonipīṭhe maṃtrapīṭhe yaṃtrapīṭhe ca pārvatī /
tridhā bhinnā mahāmāyā pūjyate sādhakottamaiḥ //
sarveṣāmeva pīṭhānāṃ pradhānaṃ yoni pīṭhakaṃ /
tatra saṃpūjitā devī jhaṭityeva prasīdati //
aṇimādyaṣṭa siddhīnāṃ kāraṇaṃ paramaṃ mune /
yonipūjā vidhisamyag mama sarvārthasādhanaṃ //
nadī kāpālinī veśyā rajakī nāpitāṃgaṇā /
brāhmaṇī śūdrakanyā ca tathā gopālakanyakā //
mālākārakī veśyā nava kanyāḥ prakīrtitāḥ /
athavā sarvajaṃtūnāṃ vidagdhā lakṣaṇānvitāḥ //
ānīyānuttamā bhadrāmeteṣāmeva nāyikāṃ /
suṃdarī yauvanonmattāṃ nirlajjāṃ cāruhāsinīṃ //
kṛtvā digamvarī tāṃ ca gaṃdhakuṃkumacandanaiḥ /
anuliptāṃ muktakeśīṃ tatastadyonimaṃḍale //
gurupaṃkti samārādhya pūjayitvā ṣaḍaṃgakaṃ /
pīṭhe pūjāṃ vidhāyātha tanmadhye pūjayecchivāṃ //
tatra cāvāhanaṃ nāstijavinyāso na vā mune /
upacāraiḥ pūjayitvā arghyaṃ datvā tataḥ punaḥ //
japtvā liṃge bhairavaṃ ca pūjayitvā maheśvaraṃ /
gaṃdhaiśca sākṣataiḥ puṣpairhomaṃ kuryādataḥ paraṃ //
dharmādharmairhavirdīpte ātmāgnau manasāsrucā /
suṣumṇā vartmanā nityamakṣavartīrjuhomyahaṃ //
svāhāṃto homa maṃtroyaṃ pratipratya hutirmune /
pūrṇāhutiṃ japāṃte ca juhuyāda munāmune //
prakāśāpsarahastābhyāmavalaṃvyonmanī srucā /
dharmādharma phalāsneha pūrṇe vahnau juhomyahaṃ //
svāhāṃtoyaṃ bhavenmaṃtro ghorapātaka muktidaḥ /
६८b)
pūjākālaṃ vinānaiva paśyecchakti digaṃvarīṃ //
pūjākālaṃ vinānaiva sudhāpeyā ca sādhakaiḥ /
āyudhā hīyate dṛṣṭvā pītvā ca paśutāṃ vrajet //
sauśamanyāṃ kulācāre brāhmaṇaḥ prapivetsurāṃ /
anyatra kāmataḥ pītvā prāyaścittī bhavennaraḥ //
bhārgaveṇa purā satyāṃ śrutvā devīstu vāruṇīṃ /
brahmāloka guruḥ sākṣāt prayayau bhārgavāṃtikaṃ //
prasamnādhāvaracitāṃ brahmācārāmṛta samānayo /
devānāmamṛtaṃ brahmastadidaṃ laukikī surā //
brahmajñānamayo devī kulācāreṇa jāyate /
sautrāmanyāṃ ca devendrastṛpyate surayaiva hi //
seyaṃ surātvayā brahmantasyāḥ śāyuṃ pramucyatāṃ /
brahmāṇaṃ praṇipatyāha tato sau bhṛgunaṃdanaḥ //
madvākyaṃ viphalaṃ nasyāttvadvākyaṃ ca pitāmaha /
amoghaṃ ca kariṣyāmi tadarthaṃ niyamaṃ kṛtaḥ //
sautrāmastyāṃ kulācāre surāśāpa vimuktaye /
maṃtratrayaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaika manāprabho //
ekameva paraṃbrahma sthūlasūkṣmamayaṃ dhruvaṃ /
kacodbhavāṃ brahmahatyāṃ tetate nāśayāmyahaṃ //
sūryamaṇḍalasaṃbhūte varuṇālaya saṃbhave /
amāvījamaye devī śukraśāpādvimucyatāṃ //
devānāṃ praṇavo vījaṃ brahmān yajñamayaṃ yadi /
tena saṃpadyate devi brahmahatyāṃ vyapohatu //
ityuktvā brahmaṇo trīṇi bhārgavaḥ praṇipatyataṃ /
jagāmabhavanaṃ devi brahmā svabhavanaṃ yayau //
brahmajñānī kulācāre surāpītvā skhalanmuhuḥ /
patitasya tu tasyāṃge lagaṃti yadire navaḥ //
tāvat kālaṃ ranusaṃkhyaṃ devī loke mahīyate /
pītvā pītvā punaḥ pītvā patitvā ca mahītale //
६९a)
utthāya ca punaḥ pītvā punarjanma na vidyate /
pītvāliga kulācāre pramadāṃ yauvanonvitāṃ //
koṭi janmārjitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva nāśayet /
pītvā pītvā japitvā ca muktaṃ koṭi kulaiḥ saha //
brahmaloke vaseddevīṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ /
tatraiva vāptimāpnoti na punarjāyate bhuvi //
pītvā ca pūjayed devīmīśatvaṃ labhate dhruvaṃ /
tatraiva layamāpnoti punarnnaiva nivartate //
pītvāgni hotre bhūtvā ca trailokyaiśvarya bhājanaṃ /
jāyate sādhakaḥ śreṣṭo mahābhogī mahāsukhī //
pītvā yogī bhojayitvā sohaṃ haṃsastataḥ paraṃ /
svāheti jāyate vīro jīvanmuktojamatraye //
cirajīvī jarāyukto vimuktaḥ sarvapātakaiḥ /
valāmiti valāṃcāpi siddhitva samavāpya ca //
ityevaṃ kathitaṃ tulyaṃ yathā pūjyā digaṃvarī /
pūjayitvā sakṛddevīṃ mucyate sarvapātakaiḥ //
evaṃ devīmarcayitvā kimasādhyaṃ jagattraye /
haro prakupite vāpi pūjayitvā digamvarīṃ //
sṛṣṭisthitilayādīnāṃ kartāro jagadīśvarāḥ /
yogebhyo ghorarūpeṣu pūjayitvā vimucyate //
aputro labhate putraṃ daridro dhanavān bhavet /
ārabhya śuklapratipadyāvat paṃcadaśī bhavet //
pratyahaṃ pūjayed yastu tithi saṃkhyā digaṃvarī /
maṃtrasiddhirbhavet tasya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ //
vīrasādhana karmāṇi duḥkhasādhyāni kevalaṃ /
susamaṃsādhanaṃ hyetat tava snehāt prakāśitaṃ //
gopanīyaṃ prayatnena putrebhyopi na darśayet /
ityeṣa kathitastubhyaṃ pūjāvidhiranuttamaḥ //
६९b)
sādhanaṃ sarvathā caivaṃ gopayenmātṛjāravat /
ityācārasāratamtre tṛtīyaḥ paṭalaḥ //
vasiṣṭha uvāca //
kuleśayāni pātrāṇi piśitānāṃ ca lakṣaṇaṃ /
kuladravyasya nirmāṇaṃ vada māhātmyameva ca //
avidhānena yatpāpaṃ sa vidhānena yatphalaṃ /
tatsarvaṃ śrotumicchāmi vadame karuṇā nidhe //
śrībhagavānuvāca //
mune śṛṇu pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya smaraṇamātreṇa tridaśaiḥ samatāṃ vrajet //
ādhāreṇa vinābhraṃśo na ca tṛpyaṃti mātaraḥ /
tasmādvidhivadādhāraṃ kalpayet kulanāyakaḥ //
athavā vartulākāraṃ kuryādvṛti manoharaṃ /
svarṇarūpyaśilākūrma kapālānālāṃvu ca mṛnmayaṃ //
kuladravyaṃ pravakṣyāmi mune śṛṇu samāhitaḥ /
aṃbhasāṃ dvādaśaprasthaṃ prasthārdha taktameva ca //
taṃḍulānāṃ catuḥprasthaṃ dviprasthaṃ payasastathā /
muṣṭimātrāṃkuraṃ deyamekasmin yojayedghaṭe //
śītādevahita sthāne sthāpayeddivasa dvayaṃ /
tato vahnau samāropya yanmāna sadṛśaṃ pacet //
avaropya parāśītāmavasthā tāṃ nayedbudhaḥ /
payaprasthena piṣṭvā tu hastābhyāṃ melayet tataḥ //
samyak sarmavyatakreṇa payasāloḍyamelayat /
eṣā paiṣṭhīti vikhyātā pūjitā devadānavaiḥ //
kulapūjāvināsvārthaṃ yaḥ karotīha durmatiḥ /
prayāti narakaṃ ghoramekaviṃśatibhiḥ kulaiḥ //
devānpitṝnsamabhyarcya mune śāstrokta vartmanā /
guruṃ smaranpivanmadyaṃ khādanmāṃsaṃ na doṣabhāk //
sevato vratasukhārthāya madyādīn sa ca pātakī /
prāśayed devatā prītyai svābhilāṣa vivarjitaḥ //
७०a)
śvapacopi kulajñānī brahmaṇādati ricyate /
yaḥ kaulikaḥ kulajñānaṃ na paśyati na vaṃdyati //
dhik tasya jīvanaṃ loke dhik dhik tasya ca pauruṣaṃ /
te vaṃdyāḥ puṇyakarmīṇasteṣāṃ tāste ca yoginaḥ //
yeṣāṃ citte bhāgyavaśāt kulajñānaṃ prakāśate /
te vaṃdyāste mahātmānaste kṛtārthā narottamāḥ //
yeṣāmutpādyate citte kulajñānamayoditaṃ /
trāsitāhi mayā pūrvaṃ paśavaḥ śāstrakoṭibhiḥ //
kuladharmaṃ na jānaṃti tatvajñānābhimāninaḥ /
paśuśāstrāṇi sarvāṇi mayaiva kathitāni vai //
smṛtyuktareṇa valamaṃtre ca mohanāya durātmanā /
mahāpaśa prayuktānāṃ te svavāṃchābhi jāyate //
teṣāṃ tu sadgatirnnāsti kalpakoṭi śatairapi /
vahavaḥ kaulikaṃ dharmaṃ śrutvā jñānavit svakāḥ //
niṃdatīhasuvuddhaiva pārasparya vimohitaḥ //
vasiṣṭha uvāca //
madyapānena manujā yadi sidhyaṃti kevalaṃ /
madyapānaratāḥ sarve siddhiryatne ca pāravāḥ //
strīsaṃbhogena lokānāṃ yadi mokṣo bhavediha /
sarvepi jaṃtavo loke muktāsyuḥ strīniṣevaṇāt //
vuddha uvāca //
atra śṛṇūttaraṃ putrakuladharmā mahālayaṃ /
mokṣaṃ dadāti bhūtānāmetaddharma pravartināṃ //
vṛthāpānaṃ yat kriyate surāpānaṃ taducyate /
tanmahāpātakāyaiva vedādiṣu nirūpitaṃ //
vasiṣṭa uvāca //
tanmukhācchrotu micchāmi kuladharmaṃ viśeṣataḥ /
etasya hi viśeṣajñastvat samonāstikaścana //
tasya dharmasya māhātmyaṃ sarvadharmottamasya ca /
vadame parameśāna yadi testi kṛpāmayi //
śrībhagavānuvāca //
७०b)
mune śṛṇu pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
tasya śravaṇamātreṇa yoginīnāṃ priyo bhavet //
śivabrahma guhādīnāṃ yanmayā kathitaṃ purā /
kathayāmi tavasnehācchṛṇuṣvekāgramānasaḥ //
pāraṃparya kramāyeta matigopyaṃ mahadbhutaṃ /
akathyaṃ paramārthena tathāpi kathayāmite //
sarvebhyaścottamā vedāḥ vedebhyo vaiṣṇavaṃ paraṃ /
vaiṣṇavāt paramaṃ śaivaṃ śaivāddakṣiṇamuttamaṃ //
dakṣiṇāduttamaṃ vāmaṃ vāmāt siddhāṃtamuttamaṃ /
siddhāṃtāduttamaṃ kaulaṃ kaulātparataraṃ na hi //
guhyādguhyatamaṃ devi sārātsāraṃ paraṃtaraṃ /
mathitvā jñānamaṃthena vedāgama mahārṇavaṃ //
sarvadharma tavajñānaṃ sarvadharma samuddhṛtaḥ /
ekataḥ sakalā dharmāḥ yajñāstīrtha vratādayaḥ //
ekataḥ kuladharmoyaṃ sarvayajñādhika priye /
praviśaṃti yathā nadyaḥ siṃdhau navaśatomitaḥ //
tathaiva samayā sarve pratiṣṭhāḥ kulameva hi /
yathā hasti pade līnaṃ sarvaprāṇi padaṃ bhavet //
darśanāni ca sarvāṇi kula eva tathā mune /
yathā marataraṃgiṇyā na samāḥ sakalāpagāḥ //
tathaiva samayāḥ sarve kuladharmeṇano samāḥ /
meru sarṣapayoryadvat sūrya khadyotayoryathā //
tathāsya samayasyāsya kulasya mahadaṃtaraṃ /
asti cet jñānavān kaścin matsamo bhuvimānavaḥ //
tathaiva kuladharmeṇa samosti bhuvana traye /
janmabhirvahubhirdhyānāt tapobhirmunisattama //
mokṣaṃ labhaṃte tu vudhā jīvanmuktāstu kaulikāḥ /
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyameva na saṃśayaḥ //
vahunā kimihoktena śṛṇutvamavadhānataḥ /
na kaulena samo dharmaḥ satyametadvadāmite //
७१a)
yogīcennaiva bhogī syād bhogī cennaiva yogavān /
yogabhogātmakaṃ kaulaṃ tasmāt sarvādhikaṃ tvidaṃ //
ityācārasāratantre caturthaḥ paṭalaḥ //
śrībhagavānuvāca //
samayāṣṭakaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaika mahāmune /
yena vijñānamātreṇa siddhirbhavati sādhakaḥ //
ghātayed gopayed vāpī niṃdayen na vilokayet /
pūjayed bhāvayeccaiva varjayen na jugupsayet //
kāmaṃ krodhaḥ samātsaryaṃ vikāraṃ cendriyod bhavaṃ /
nidrāṃ lajjāṃ daurmanasyaṃ ghātayedaṣṭaka priye //
maṃtramudrākṣa sūtrastu yoginī vīrasaṃbhavaṃ /
bhairavāgamamācārametat sarvaṃ tu gopayet //
devaṃ guruṃ surāṃ vidyāṃ sādhakaṃ yoṣitāṃ tathā /
śubhāśubhaṃ karmaciraṃ niṃdayen naiva kadācana //
kanyāśakti paśukrīḍāṃ nagnastrīṃ prakaṭastanīṃ /
dyūtavigraha pāpārthī kulīnaṃ na vilokayet //
guruṃ devī tathā sādhu na śakti cātmamavyayaṃ /
śakti tatsādhikān sarvān pūjayecca prayatnataḥ //
gurorvākyopadeśaṃ ca saddattatīrtha devatāḥ /
svadharmaṃ ca kulācāraṃ sadā tatvena bhāvayet //
agamyāgamanaṃ caiva dhūrtagoṣṭhīṃ ca caṃcalaṃ /
anṛtaṃ pāpagoṣṭī ca varjayet siddhasādhakaḥ //
viṇmūtraṃ śoṇitaṃ kledaṃ hīināṃgo piśitaṃ surāṃ /
kapālaharaṇaṃ caiva aṣṭau naiva jugupsayet //
ityevaṃ samayācāraṃ yaḥ karotīha sādhakaḥ /
yadvā na labhate vastu tatrāsti bhuvanatraye //
śrīdevyuvāca //
deva deva mahādeva jagatpralayakāraka /
kulācāreṇa maṃvāmvai kathaṃ siddhirbhavet prabho //
yadi tanmadirāpānaṃ yat parastrī niṣevanaṃ /
adharmakaraṇācchiddhi sarvaṃ me saṃśayaṃ prabho //
७१b)
śiva uvāca //
sādhu pṛṣṭo'smi deveśi kathayāmi śṛṇuṣva me /
purā dāruvane ramye munayaḥ sādhakāḥ parāḥ //
parastriyaṃ dharṣayaṃti madyaṃ khādaṃti nityaśaḥ /
taṃ dṛṣṭvānucitaṃ karma brahmāmāṃsamupasthitaḥ //
devadeva mahādeva sṛṣṭisthitilayātmaka /
etadāruvane pāyānmadyapānaratāstathā //
parastrīyaṃ dharṣayaṃti madyaṃ khādati mohitāḥ /
digaṃvarāśca muṃḍāśca gatireṣā kathaṃ bhavet //
iti brahmavacaḥ śrutvā tamuvāca ahaṃ priye /
pitāmaha na jānāsi cīnācārakramaṃ bhavān //
ugratārāṃ mahāvidyāmete nityaṃ jayaṃti hi /
pūjayaṃti ca tāmeva cīnācāraparāyaṇāḥ //
sādhakāḥ sarva evete mahākaulā mahāśayāḥ /
jīvanmuktiṃ gatāḥ sarve devī bhaktiparāyaṇāḥ //
parastrīdharṣaṇāccaiva madyapānācca nityaśaḥ /
aśvamedhādapyadhika labhaṃte phalamuttamaṃ //
etāstu niṃdanmohācca mahāpātaka vātmavān /
ito dūraṃ prayāhitvaṃ na māṃ spṛśa pitāmaha //
ityaiva muktasamayā brahmāloka pitāmahaḥ /
paraṃ vismayamāpannaḥ saṃśayā viṣṭamānasaḥ //
kimidaṃ śaṃbhunā proktaṃ vedācāravahiṣkṛtaṃ /
iti saṃciṃtayan maunaṃ prāyapaṃkajasaṃbhavaḥ //
tato vaikuṇṭhamāsādya śrīviṣṇuṃ parameśvaraṃ /
kṛtāṃjali puṭo bhūtvā sarvamevamuvācasaḥ //
devadeva mahāviṣṇo saṃsārasthiti kāraka /
chiṃdhi me saṃśayaṃ deva mahāṃtaṃ manasi sthitaṃ //
tvadanyaḥ saṃśayasyāsyacchettā kaścinna vidyate /
tīrthaparyaṭanāyadyadgataṃ dāruvanaṃ mayā //
७२a)
tatra sarve munigaṇāḥ parastrīdharṣaṇe ratāḥ /
madirāpānasaṃjāta sadā ghūrṇitalocanāḥ //
ramamānī parastrībhirnirlajjā sarva eva hi /
evaṃ tān sudurācārān dṛṣṭvā kailāsavāsinaṃ //
mahādevamavocaṃ tat sarvameva dayānidhe /
pāpācārānapi munīn prasaṃśaṃ sa maheśvaraḥ //
śraddhayā parayāviṣṭastānuddiśya punaḥ punaḥ /
uvāca sādhavaste vai jīvanmukto mahāśayāḥ //
tānniṃditvā mahāpāpa jajuḥ dūramito yataḥ /
tato haṃ vismayāviṣṭaḥ prāptastvāṃ jagadīśvara //
etanme saṃśayaṃ chiṃdhi cet kṛpāmapi vartate /
evaṃ sa brahmaṇā proktā viṣṇuḥ sarveśvaraḥ prabhuḥ //
bhaktyā paramayāyuktastān munīnpraṇatāmyahaṃ /
uvāca ca vidhātāraṃ tatvajñānamayaṃ vacaḥ //
tvayā dāruvane dṛṣṭvā munayo ye pitāmahaḥ /
tārāmārādhayaṃte tu sarve sādhakasattamāḥ //
parastriyaṃ dharṣayaṃti madyaṃ khādaṃti nityaśaḥ /
nirvāṇaṃte tu yāsyaṃti bhagavatyāḥ prasādadaḥ //
cīnācāraṃ samāśritya munayaste mahāśayāḥ /
tatvajñānamayā sarve viharaṃti mahītale //
tvamāśugaccha tatraiva tān prasādaya padmaja /
teṣu vyaṣṭiṣu bhavato brahmatvamapi yāsyasi //
mahādevena yat proktaṃ tasya me tanna saṃśayaḥ /
āvayosana saṃspṛśya sādhakānyo vinindati //
śrīśiva uvāca //
tato viṣṇuṃ praṇamyāsau parameṣṭhī tvarānvitaḥ /
gatvā dāruvanaṃ sarvān praṇanāma munīśvarān //
tuṣṭāva parayā bhaktyāstatrairvahu vidhairapi /
teṣāṃ prasādaya māsādya kṛtakṛtyo bhavadvidhiḥ //
७२b)
śrīdevyuvāca //
mahācīna kramācāraṃ tato vuddhādi vāśu ca /
vasiṣṭhaḥ sa kimakarottanme vrūhi maheśvara //
śrīśiva uvāca //
mahācīna kramācāra tato vuddhyādi vāpyasaḥ /
nīlācalaṃ samāsādya kulācāra parāyaṇaḥ //
tatokṣamālāṃ yuvatīṃ cāṃḍālīnu mayenmuniḥ /
japan saṃsādhayāmāṃsatārāṃ mukti pradāmimāṃ //
madirābhipānamattābhirmadirā madaghūrṇitaḥ /
tārāmārādhayāmāsa kṛta kṛtyo bhavat tadā //
sākṣādbhūtā mahādevī tārā saṃsāratāriṇī /
tamuvāca vasiṣṭhatvaṃ varānvṛṇu yathepsitān //
vasiṣṭha uvāca //
tāre devi jaganmātaḥ jñānavijñānadāyini /
varameva vṛṇetvannaḥ prasannā dehi hime śive //
mahācīna kramācārairyastvāṃ saṃpūjayiṣyati /
sarvadā tasyārcakasya sākṣātvaṃ hi bhaviṣyasi //
śrīdevyuvāca //
cīnācāreṇa yaḥ kaścit tārāṃ māṃ pūjayiṣyati /
sa me putra tayāgatya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ //
iha bhogān varān bhuktvā bṛhaspatirivāparaḥ /
aṃte yāsyati matpārśvaṃ yatra me gaṇanāyakaḥ //
rūpayauvanasaṃpanno rudrakanyāgaṇaiḥ saha /
vihariṣyaṃtyasau vīro yāvaccaṃdrārkatārakaṃ //
tavāpi bhavitā vatsa yoga siddhiranuttamā /
aṇimāḥ siddhayastvaṃ me bhaviṣyaṃti niraṃtaraṃ //
iti labdhavarastasyā vasiṣṭhosau mahāmuniḥ /
nakṣatralokamāsādya adyāpi dyotate divi //
eṣate kathito devi cīnācāraḥ sudurlabhaḥ /
samācaran sādhakendro bhuktimuktiṃ ca viṃdati //
etat sarvaṃ prayatnena gopitavyaṃ tvayā priye /
७३a)
yathā hyanyo na labhate tathārpaṃ ca maheśvari //
svayoniriva deveśi goptavya paśusannidhau /
yo bhaktaḥ sādhako jñānī tasmai vaktavyameva hi //
ityācārasāratantre paṃcamaḥ paṭalaḥ //
śrīśiva uvāca //
athātaḥ saṃpravakṣyāmi rahasyaṃ śṛṇu pārvati /
yonimaṇḍalamāsādya mūlamaṃtra japet tu yaḥ //
ṣaṇmāse siddhimāpnoti vināhomārcanādibhiḥ /
yonimudrāṃ vijānāti mūlavidyāṃ śṛṇoti yaḥ //
tasyā cirādaṣṭa siddhistannāti yanna sādhayet /
yadi bhāgyavasādeva yonimudrāṃ vilokayet //
praṇamya daṇḍavadbhūmau manasā japamācaret /
bhagarūpā mahādevī yoginī yonirūpiṇī //
tasmādyatnena maṃtrajño mahāmudrā samarpayet /
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ maṃgale śanivāsare //
yoginī kuru vaṃdaiśca saṃsthitā yonimaṃḍale /
yonimaṃḍala tatvajñaḥ kuladravyaparāyaṇaḥ //
sa rudra iti vijñeyaḥ sarvaśāstreṣu niścitaṃ /
yonau pūjāṃ nācaraṃśca māṃsaṃ madhye tathā madhu //
kuladravyāṇi caitāni bhakṣayet kulakaulikaḥ /
madirānaṃda sānaṃdo māṃsamudrāśanonavā //
paṃcatatvaṃ na seveta sa kathaṃ kulakaulikaḥ /
madyaṃ māṃsaṃ tathā matsyaṃ mudrāṃ maithuna karma ca //
na sevate yadā devī sa kathaṃ kulakaulikaḥ /
paṃcatatvaṃ vinānāsti śaktīnāṃ bhukti muktiṣu //
tasmāt sarvaprayatnena paṃcatatvaṃ nivedayet /
devīṃ saṃpūjayitvā tu tasyāṃ saṃbhakṣayen naraḥ //
niṣevya paṃcatatvāni sarvadānaṃdamānasaḥ /
kulajñānāṃ melanena viharet kulabhairavaḥ //
७३b)
saṃsthāpyamāme kulajāṃ kulapūjārato bhavet /
deyaṃ tasmai madyamāṃsaṃ khādyaṃ tanmukhataḥ priye //
praviśya yonimudrāṃ ca japen maṃtramananyadhīḥ /
ātmānaṃ bhairavaṃ matvā yoniṃ bhagavatīṃ tathā //
bhairavācara saṃpannaḥ praviśedyoni maṃḍale /
āliṃgya yuvatīṃ gāḍhaṃ saṃcuṃvyādharameva ca //
daṃtakṣataṃ nakhāghātaṃ tatra tatra vinirdiśet /
kulodbhavena dravyeṇa pūjayet tarpayeccayaḥ //
sa eva sādhakajñānī kulajñānī na saṃśayaḥ /
yadi gacched bhagavati kapaṭaṃ caiva kārayet //
devī guṇavatī tasya sarvaṃ nāśayati dhruvaṃ /
yā śaktiḥ sā mahādevī kevalānaṃdarūpinī //
tadyoge naiva mukta syāt sādhako vīrarūpadhṛk /
iti jñātvā japed vidyāṃ kevalaṃ bhāvatatparaḥ //
jāti sa bandha vuddhiṃ ca na kadāpi ca sādhakaḥ /
ciṃtayet taṃ ca deveśi narakaṃ pratipadyate //
ucchiṣṭaṃ bhakṣayet tāsāṃ dadyānnocchiṣṭameva hi /
śaktyucchiṣṭaṃ pived dravyaṃ vīrocchiṣṭaṃ tu carvaṇaṃ //
śaktivīra prasādena kinna sidhyati bhūtale /
ānaṃdapūrṇa hṛdayo viharet kulabhairavaḥ //
raktacaṃdanadigdhāṃgastāṃvūlapūritānanaḥ /
raktamālyāṃvaradharo rakta kopīṇa bhūṣaṇaḥ //
śaktimākṛṣya yatnena kulācārarato bhavet /
tasmād yatnena maṃtrajño tāvacchakti parāyaṇaḥ //
evaṃ taṃtraṃ ca maṃtraṃ ca gopayen mātṛjāravat /
mohāt prakāśādacirādadhoyāti na saṃśayaḥ //
ityācārasāratantre rahasyakathane ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ //
śrīdevyuvāca //
devadeva mahādeva mahākāruṇika prabho /
yoginīnāṃ sadāsevyaṃ kaulānāṃ valapuṣṭidaṃ //
७४a)
manaścāṃcalya haraṇaṃ kiṃ samādhi phalapradaṃ /
vadasva tada śeṣeṇa yadyahaṃ tava vallabhā //
śrīśiva uvāca //
akathyate taccārvaṃgi devāsura nareṣvapi /
kathayāmi tava prītyā guhyādguhyataraṃ mahat //
śrutvā tvayāpi goptavyaṃ yatnena paśusaṃkaṭe /
valo nāma mahānāsīdasurāvalavān purā //
jitvā suragaṇān sarvānindrobhūt svayameva saḥ /
tataḥ palāyitāḥ sarve bhayodvignā divaukasaḥ //
puraṃdaraḥ purodhānaṃ maṃtrayitvā suniścitaṃ /
nānyosti tasmādasmākaṃ trātā śrīmadhusūdanāt //
iti saṃciṃtya sarve te prayayuḥ parameśvaraṃ /
saṃstūyamānamṛṣibhiḥ siddhakinnarasevitaṃ //
tāṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaḥ praṇamed daṇḍavadbhuvi /
ūcuḥ prāṃjala yaścaite devāḥ śakra purogamāḥ //
namostu haraye tubhyaṃ sarvaduḥkhaṃ ca hāriṇe /
surāṇāmārtināśāya sarveśāya namo namaḥ //
namastrimūrtaye tubhyaṃ sṛṣṭisthityaṃta kāriṇi /
guṇātītāya śuddhāya paratopi parāya ca //
sarvātmane nanastestu sarvaśakti yutāyate /
sarvajñāya sarvalokasākṣiṇe iti stutvā //
sakalaṃ tadvṛttāṃtaṃ nivedaya śaraṇaṃ gatāḥ /
sarve trāhi nastaṃ nihatya ca durācāro valamukhā yathāyātya ciraṇate //
rakṣā smākaṃ ca śakrasya tathā kartutva marhasi /
śrutvedaṃ vacanaṃ teṣāmidamāha puraṃdaraṃ //
vṛttāṃtametajjānāmi valasyāsya durātmanaḥ /
brāhmaṇā samayā vāpi na sa vadhyaḥ śivena vā //
tvayi vadhyaḥ sa bhavitā sa durātmāna saṃśayaḥ /
etat sarvaṃ maheśāya nivedaya puraṃdaraḥ //
sa eva bhagavān sarvametajjānāti śaṃkaraḥ /
tāvat tilaṣite sarvaṃ sa vidhāsyāti gamyatāṃ //
७४b)
prasādyatāṃ ca yatnena tvayāsau bhaktavatsalaḥ /
atha praṇamya śaktastvaṃ sa māyāto mamāṃtikaṃ //
āgatya śuddhabhāvosau praṇamya ca kṛtāṃjaliḥ /
tuṣṭuve vividhaistotrairbhakti gadgadabhāṣitaṃ mādhyānoparatamīśvaraṃ //
stotra pāthairvahuvidhai manudbhavanināditaiḥ /
mahadbhiḥ parito jñātaṃ sarvatadeva śeṣataḥ //
asya vadhya savalodurātmāsau bhaviṣyati /
sa vidhya bhedvijñāya śakramāhūya sannidhiṃ //
tasmai tatparamaṃ jñānaṃ datvāroc midaṃ vacaḥ /
trailokyavijayājñāṃ etat trailokya durlabhaṃ //
aśeṣapāpaśamanaṃ parātmā svaprakāśakaṃ /
akhaṃḍānaṃdanilayamadvaitaparamāspadaṃ //
manasthairyaḥ karaṃ roga śokasaṃtāpanāśanaṃ /
valapuṣṭikaraṃ samyak yogasiddhikaraṃ mahat //
niṣevyatāmiyaṃ saṃvit sthīyatāṃ ca matāṃtike /
tato gatvā vatsarāṃte sa vale jeṣyate tvayā //
ityemukta samayā prāṃjaliścedamavravīt //
śakra uvāca //
devadeva mahādeva sarvajña sarvatatvavit /
vidhinākena sevyoyaṃ ko vā maṃtraviśodhane //
tarpaṇasvīkṛtau maṃtraḥ savide kṛpayā vibho /
sarvametadaśeṣeṇa sāṃgopāṃga vadasva me //
śrīśiva uvāca //
śṛṇu śakra mahābhāga sarvametad vadāmi te /
śrutvā gopaya yatnena tadevācara nityaśaḥ //
trailokyavijayākṣyāpānāmāni prathama kramāt /
kathayāmi tava snehādati guptāni sarvataḥ //
trailokyavijayā siddhimāsotha śuddhimūlikā /
jñānaṃ ca samvidā śyāmā bhaṃgā gaṃjāraśāyaṇā //
yogadā yogasaṃsevyā yogamārgāpradarśinī /
brahmāṇī brahmasaṃbhūtā brahmānaṃdapradāyinī //
vāgdevatā vaśaṃkarī vijayā vijayapradā /
७५a)
samādhirivadājñāna nāśinītvekaviṃśatiḥ //
śvetaraktapītakṛṣṇapuṣpabhedaiścaturvidhā /
śvetapuṣpa brāhmaṇī sā kṣatriyā raktapuṣpikā //
pītapuṣpā tu vaiśyā sā śūdrā tu kṛṣṇapuṣpikā /
ākṛṣṇampatrāṇye teṣā sa vijānīyā prayatnataḥ //
bharjitāni ghṛtenaiva cūrṇitāni śilātale /
trikaṭu triphalā śṛṃgī kuṣṭaṃ dhanyāka saiṃdhavaṃ //
śaṭhī tālī sa patraṃ carūkkalaṃ nāgakesaraṃ /
yavānī dvayamethī ca jīrakatvayameva ca //
etāni samabhāgāni raudraśuṣkāni cūrṇayet /
gṛhītvā cūrṇameteṣāṃ saṃviccūrṇaṃ tu tatsamaṃ //
uye ca samaṃ datvā sitātanmiśrayed guḍaṃ /
miśrayitvā caturthāṃśa samaṃ madhu ghṛtaṃ tathā //
punaḥ śilātale piṣṭvā triṣugaṃdho pravartayet /
svarṇādi pātre purataḥ sthāpayitvā tataḥ kramāt //
caturbhirmanubhistāsāṃ śodhanaṃ ca samuccaret /
niveśya tatra pālyagnaṃ yathāvidhi viśodhayet //
oṃ samvide brahmasaṃbhūte brahmaputri sadā naghe /
bhairavānāṃ ca tṛptyarthaṃ paritrā bhava sarvadā //
oṃ brāhmaṇyai namaḥ svāhā // brāhmaṇī śodhanamanuḥ //
oṃ siddhimūli kriye devi hīnavodha pravodhini /
rājāprajāvaśakarī śatrūkaṃṭha triśūlinī //
oṃ kṣatriyāyai namaḥ svāhā // śodhayeda parā tataḥ //
ajñāne dhanadīptāgne jvālāgni brahmarūpiṇī /
ānaṃdasyāhuti prītiṃ samyak jñānaṃ prayacchame //
oṃ hrīṃ vaiśyāyai namaḥ svāhā // śūdrāṃ śodhayet tataḥ // oṃ namasyāmi
yogamārarjapradarśinī //
trailokya vijaye mātaḥ samādhi phaladā bhava //
klīṃ śūdrāyai namaḥ svāhā // oṃ amṛte amṛtodbhave amṛtavaṣiṇi //
७५b)
amṛtamākarṣayākarṣasiddhiṃ dehi amukaṃmeva vaśamānaya svāhā //
iti paṭhitvā tatra ānaṃdabhairavānaṃdabhairavyormaṃtravayat //
śivasomo mātṛkāṃtaṃ kālabhūvaruṇānanā /
vāmakarṇasamāyuktaṃ vāyumūrdhendu saṃyutaṃ //
anaṃdabhairavāyeti śikhāmaṃtraṃ tato vadet /
ānaṃdabhairavāpyā tu mānaṃda bhairavīṃ śṛṇu //
pūrvavadvījamālikhya caṃdraṃ hitvādimaṃlayet /
karṇe vāmākṣi saṃyojya sudhā devyai dṛśoḥ * * //
mūlamaṃtraṃ saptavāraṃ tasyopari niyojayet /
āvāhanyādi mudrāṃ ca dhenu yonī tataḥ paraṃ //
digvaṃdhanaṃ choṭikābhiḥ tālatrayapuraḥsaraṃ /
divyadṛṣṭyā tathā pārṣṇighātairvighnān vighātayet //
sāyudhā tarpayed brahmaraṃdhre mūlaṃ japanmanuṃ /
guruṃ padmasahasrāre tathā saṃketamudrayā //
tridhā vā tarpayed bhaktyā sakṛdvāpi nijecchayā /
paramākhyaṃ guruṃ tatra parāpara guruṃ tataḥ //
taṃtreṇānaṃdabhairavyostarpayecca manuṃ smaran /
hṛdaye tarpayed devīṃ mūlena tatvamudrayā //
samvidātri sakṛdvāpi tilamudgapramāṇayā /
aiṃ aiṃ vada २ vāgvādini mama jihvāgre sthirī bhavaḥ sarvaṃ satvaravaśaṃkari
svāhā // ityakau juhuyān mukhe / mukhāmṛteradicaine svīkuryāt tataḥ //
dugdhāṃ tu ghṛtamādhvīkasai karairnavalena vā /
sitayātha gudenāpi paṃkena kadalena vā //
yadyadvā madhuraṃ dravyaṃ pakvāmraṃ panasādikaṃ /
tena sarveṇa vijayāṃ svīkuryāt sādhakottamaḥ //
dugdha yogena vijayā kevalānaṃdadāyinī /
mahātejaskarī cakṣurdoṣādi vinivāriṇī //
ghṛtena medhāmādhatte vāgdevī vaśakāriṇī /
pratibhā muttamādhattedhiṣaṇāṃ cāti nirmalaṃ //
७६a)
kaphadoṣānaśeṣāṃśca madhunā saha nāśayet /
saiṃdhavena mahāvahni pradāsyāllavaṇena ca //
sitayātha guḍenāpi śūlāmla pittanāśinī /
atisāropaśamanī śvāsakāśa pramardinī //
āmavāta samudbhūta grahaṇī vinivāriṇī /
sarvairvā madhurairyuktā sarvāmayavināśinī //
valapuṣṭipradā caiva madhurasvaradāyinī /
jñānavijñānadā nityaṃ śīlamārgaprakāśinī //
vahunātra kimuktena kevalācit prakāśinī /
prakāśitā tava snehāt sarvamānaveṣu gopitā /
atha svīkṛtya saṃciṃtya sahasrāre guruṃ yajet //
pādukāmaṃtramuccārya caturthyaṃtaṃ nivedayet /
paṃcabhūtottha vījaiśca gaṃdhādi paṃcakaṃ diśet //
praṇame daṃḍavadbhūmau japtvā śrīgurupādukāṃ /
iṣṭadaivatvatanmaṃtraṃ prajapan viharet kṛtī //
evamadyāt tataḥ śakra pratyahaṃ vatsaraṃ tataḥ /
tejasvī valavān vāgmī medhāvī priyadarśanaḥ //
rūpayauvanasaṃpanno nānāguṇasamāśrayaḥ /
bhaviṣyati na saṃdeho dravyasyāsya niṣevaṇāt //
saṃvidaḥ kevalāyā tu sevanāt kiṃ prasidhyati /
saṃvidāsārayormadhye samvidaikagarīyasi //
saṃvit prayogate nehaṃ kartavyaḥ sādhakottamaḥ /
ekakālaṃ dvikālaṃ vā trikālaṃ paṃcakālakaṃ //
tolakaṃ vā tadardhe vā tolaka dvayameva ca /
na ca nyūnādhikāmātrā yathā bhavaṃti nityasaḥ //
nyūnādhikā yā mātrā yā phalaṃtakṣanna jāyate /
tasmāt pramāṇamātrā hi kartavyā siddhimicchatā //
etat te kathitaṃ sarvaṃ vijayākalpamuttamaṃ /
prasādādacirādanyaṃ vāṃchitaṃ te bhaviṣyati //
७६b)
ityuktaḥ samayā śakto nirbhavānaṃdamārdavaiḥ /
bhaktyā paramayā yuktastatkartumupa cakrame //
saṃvatsaraṃ pratidinaṃ prayatastrikālaṃ śakro niṣevya vijayāṃ vidhinā
vasiṣṭha // jitvā valāsuramabhūtha devarāja prāpapya viśvaśamanasya sa
labdhakāmaḥ // etadrahasyamuditaṃ paramaṃ nigūḍhaṃ kutrāpi naiva
kamanīyamidaṃ kadācit // utkaṃṭhayā tava mayānanu pūrvavṛttaṃ devitvamapi
vidhinā pravidhīyatā tat //
ityācārasāratantre haragaurīsaṃvāde paramarahasyātirahasyakathane
saṃvidākalpe saṃvicchodhanasvīkāravidhiḥ samāptaḥ paṭalaḥ //
atha samayācāraḥ //
śrīgaṇeśāya namaḥ //
pārvatyuvāca //
bhagavan guṇaguṇādhāra sarvatra karuṇānidhe /
idānīṃ śrotumicchāmi samayācāramuttamaṃ
yatpurā samayācāraṃ pūrvāmnāyeṣu kīrtitam /
puṇyaśca śrotumicchāmi ṣaḍāmnāyeṣu kīrtitaṃ
kiṃ nāma samayānātha tasyaścaraṇamuttamam /
tasya saṃketa vijñānaṃ vāṃchitaṃ phalamaśnute
pūrvāmnāyādi cāmnāyādevatāya prakīrtitāḥ /
pṛthak pṛthak kṛte nātha punarvrūhi maheśvara
āmnāyādhiṣṭhitānāṃ ca devatāṃ ca pṛthak pṛthak /
japamālāsanānāṃ ca teṣāṃ vada dayānidhe
bhairava uvāca //
śṛṇu devi pravakṣyāmi guhyād guhyataraṃ mahat /
samayācārasaṃketaṃ tatvaṃ paramadurlabhaṃ
pūjanādiṣu yaḥ kālo devatā ye pṛthak pṛthak /
sa kālaḥ samayo nāma ye jñātvā'mṛtamaśnute
kāleṣvācaraṇaṃ devi yasya devasya yadvidhiḥ /
taṃ nāma samayācāraṃ devānāmapi durlabhaṃ
७७a)
saṃkīrtanāt punardevī rahasyānāṃ rahasyakaṃ /
samayācārasaṃketaṃ nāmnā tatra prakīrtitaṃ
athavā samayācārāt samayācāramucyate /
samayā gopanīyānāṃ sadā gopyā prakīrtitāḥ
vidhinā samayā devī ye bhuṃjaṃti ca sādhakaḥ /
te narāstadgatā nityaṃ bhogaṃ kṛtvā sadā bhuvi
ityevaṃ samayānāmnā siddhagaṃdharvasevitāḥ /
asyā vidhānakathanādidṛtaṃtraṃ prakīrtitaṃ
idānī ya ca yā devī kiṃ nāma samayā bhuvi /
kathitaṃ vidhinā bhadre tat śṛṇuṣva varānane
asya śrīvāgvādinī maṃtrasya brahmā ṛṣirdevī vijayāśaktirgāyatrīcchaṃdo
vāgvādinī devatā १ vījaṃ २ kīlakaṃ ३ śaktiḥ śrīvāgvādinī prītyarthe jape
viniyogaḥ //
etairaṃganyāsaṃ kṛtvā saṃvidgṛhītvā evaṃ paṭhanīyaṃ maṃtraṃ //
aiṃ vada २ vāgvādinī sāṃ svāhā // ityanena saptābhimaṃtritaṃ bhakṣayet //
athavā aiṃ jaya २ vijaya evaṃ brahmasvarūpiṇī sarvajana me vaśamānayet
yanayā svāhā // ityanena vā japitvā bhakṣayet //
athānaṃtarato devi samayāstotramuttamaṃ /
yena śrutvā siddhi mūlībhakṣitā phaladā bhavet
saṃvide brahmasaṃbhūte brahmaputri sadā naghe /
bhairavānaṃda hetustu sa paṭhitvā sadā bhava
namāmi yāminī nāthāṃ lekhālaṃkṛtamastakam /
bhavānīṃ bhavasaṃtāpapavirvāṇa sudhānidhim
siddhimūlī śriyo devī hi na vodhapravodhini /
rājāprajāvaśakarī kālakaṃṭhī triśūlinī
ajñāneṃdhana dīptāyā jñānāgni jvālarūpiṇī /
ānaṃdādyāhutiḥ samyak jñānaṃ prayacchati
७७b)
daṃḍādirūḍha paripūrita bhogamokṣa śuṃḍakrameṇa madanaṃ
jayakāminīnām /
ārādhayāmi vahuśatru parājayaṃti viśveśvarīṃ tribhuvane vijayeti devīm
ānaṃdānaṃdinī vaṃde sadānande pada dvayaṃ /
ullāsa kadalīkaṃde svacchaṃde vodharūpiṇī
kavayati kavitā laharīṃ kurute tatvārtha darśanaṃ puṃsāṃ /
apaharati durita nilayaṃ kiṃ kiṃ na karoti saṃvidullāsaḥ
saṃvidāsamayormadhye saṃvideva garīyasī /
bhakṣitābhavanāśāya nirgaṃdhā vodharūpiṇī
susaṃvit chūlinī devī vijayā sa cidaṃ kuru /
vaiṣṇavī tulasī tuṃgā tejo vallīraseśvarī
vimarśādvaitaratvaṃtaṃ vīralakṣmīrmahodarī /
samayā modinī caiva siddhamaulī mahauṣadhī
mātulānī jñānarūpā siddhavidyā sarasvatī /
yāni caitāni nāmāni sevayet siddhimūlikām
samāpnoti parāṃ vidyāṃ bhuktimuktiṃ ca viṃdati /
pāṃḍityaṃ sukavitvaṃ ca maṃtrasiddhiṃ sa viṃdati
samayāṃ gopayed yastu śiṣyabhyaścāpi suṃdari /
vinā na samayā devi bhuktiṃ muktiṃ kathaṃ labhet
vinā samayā devi sāmarthyaṃ naiva jāyate /
sāmarthaṃ sahito devi kāryāṇi sādhayet
vinā samayā pūjāṃ na kutrāpi śubhodayī /
brāhme muhūrte cotthāya pakṣitā pāpanāśinī
tathā sūryodayo jāte madhyāhne bhakṣitā tathā /
tathā parāhne vidhivat sarvapāpavināśani
ardharātrau viśeṣeṇa vāṃchitārtha phalapradaḥ /
vinā tu samayā devi japapūjādikaṃ caret
navasiddhimavāpnoti abhicārāya kalpayet /
apamṛtyuharānūnaṃ rogaśokavināśinī
७८a)
duṣṭaśatrupraśamanī sarvalokaniraṃjanī /
siddhayo hyaṇimādyāśca tasya haste sadaiva hi
kāyikaṃ vācikaṃ cāpi mānasaṃ caiva duḥkṛtaṃ /
etat sarvaṃ kṣayaṃ yāṃti brahmahatyādi pātakaṃ
samayābhaktinā yena samayādhāritāstathā /
samayāpāsitā yena rahitaḥ sarvakilviṣaiḥ
sa śivaḥ sa ca yogī ca sa tapasvī satī tathā /
sa eva muktimārgasthaḥ samayā yena bhakṣitā
bhakṣayitvā ca samayā yaṃtraṃ maṃtraṃ japennaraḥ /
samaṃstatphalamāpnoti satyaṃ satyaṃ varānane
vinā ca samyā devi maṃtraṃ japati nityaśaḥ /
alpāyuśca bhavet sadyo devatā kopayeddhruvam
dravyādikamabhāvepi nityaṃ karma na lopayet /
pramādā lopayedyastu nārakī bhavatī dhruvaṃ
dravyaṃ caturdaśavidhi śṛṇu devi pṛthak pṛthak /
teṣāṃ madhyena taṃ dravye dve nahye tu kadācana
kṣīraṃ dadhi ca takraṃ ca ghṛtaṃ kṣaudraṃ guḍaṃ tathā /
śarkarāśītalaṃ toya bhairamapyāranālakaṃ
āphūkaṃ samayā caiva dhattūraṃ saṃviṣaṃ tathā /
dhattūraṃ ca viṣaṃ devi dravyaṃ prāṇaprahārakam
anyāni yāni dravyāṇi ānaṃdārthaṃ ca bhakṣayet /
ānaṃda paramaṃ brahma parāśaktiḥ sadāśivaḥ
dravyaśudhyādi sakalamānaṃdārthaṃ ca bhakṣayet /
ānande cāpamānepi bhakṣayen na kadācana
atipānād bhavet sadyo japapūjādi niḥphalā /
buddhināśo bhaved devi tato mātrāṃmitāṃ caret
sā mātrā vartate devi yayānaṃdaṃ pravartate /
ityevaṃ samayācāra kathitaśca varānane
७८b)
dravyādiśodhanārthaṃ taṃ maṃtraṃ śṛṇu varānane /
guroḥ sakāśāt yaṃtramaṃtraṃ nityaṃ japati yo naraḥ
tenaiva manunāmaṃtrī ṣaḍaṃgaṃnyāsmācaret /
nyāsaṃ kṛtvā punarmaṃtrī dravyādīn maṃtrayed budhaḥ
saptābhimaṃtritaṃ kṛtvā phalaṃ sarvaṃ bhaveddhruvam /
guruṃ śivaṃ tathā devīṃ nivedyāṃ * ca bhakṣayet
kevalaṃ śivarūpohamityātmānaṃ vibhāvayet /
jīvaḥ śivaḥ śivo jīvaḥ sa jīvaḥ kevalaḥ śivaḥ
pāśavaddhaḥ sadājīvaḥ pāśamuktaḥ sadāśivaḥ /
sadāśivamayo bhūtvā dravyādīnāṃ cared yadi
sa kilviṣādi rahitaḥ sākṣādbrahmamayo bhavet /
sadāśivamayo bhūtvā paṃcamudrādikaṃ caret
sarvabrahmamayaṃ yasya sa ca doṣairnna lipyate /
mohād vā kāmalobhādvāyaḥ kaścidiha vartate
sodhamaḥ sādhakānāṃ tu nārakī bhavati dhruvam /
samayo nāma yaḥ kālo mayāyā pūrvasūcitaḥ
tadidānīṃ pravakṣyāmi japārthaṃ śṛṇu suṃdari /
prātamadhyāhnayoḥ kāla pradoṣaśca tṛtīyakaḥ
rātro prathamayāmaśca caturthaḥ parikīrtitaḥ /
paṃcamaṃ tvardharātraṃ ca paṃcakālāḥ prakīrtitāḥ
dinasya praharasyādau kālaḥ prathama īritaḥ /
dinasya madhye yaḥ kālo dvitīyaḥ parikīrtitaḥ
sūrye'ste rajanī prāpte yaḥ kālaḥ sa tṛtīyakaḥ /
brāhme muhūrtemavadhi ardharātrādanaṃtaraṃ
yaḥ kālo ṣaṣṭhako jñeyo devānāmapi durlabhaḥ /
śāṃtiḥ karma tathā vaśyaṃ staṃbhanaṃ dveṣakaṃ tathā
uccāṭanaṃ māraṇaṃ ca ṣaṭkarmāṇi śṛṇu priye /
७९a)
śāṃtyarthaṃ prathamaḥ kālo madhyanye dveṣaṇe tathā
tṛtīyaḥ staṃbhane prokto caturtho vaśakarmaṇi /
uccāṭane paṃcamaśca ṣaṣṭho māraṇa karmaṇi
padmāsanaṃ svastike prokteṃ vikaṭaṃ dveṣaṇe tathā /
staṃbhane kukkuṭo vidyādvajrayedvasya karmaṇi
māraṇe bhadrakaṃ vidyā dāsanaṃ ṣaṭ prakīrtitaṃ //
iti samayāstotram //
toyaṃ yat śāṃtike proktamagni vaśye prakīrtitaḥ /
pṛthivī staṃbhane jñeyā ākāśe dveṣaṇaṃ tathā
vāyuruccāṭane proktāḥ punaragnirmāraṇe mataḥ /
yasya bhūto deya devī tatamaṃḍalasaṃyutam
tattatkarma vidhānārthaṃ kurvatā niśitātmanā /
śītāṃśu vījaṃ prathamesalisya dvitīyake
kṣoṇī vījaṃ tṛtīye ca vyomavījaṃ caturthakam /
paṃcamaṃ vāyuvījaṃ ca agnivījaṃ tu māraṇe
ityeva samayākālo bheda pūrvaprakāśitaḥ /
athedānīṃ pravakṣyāmi āmnāya phalakaṃ tathā
sarvāmnāyastadā jāto yadādi prācī diśi sthitaḥ /
sadāśivohaṃ bhagavānācāraḥ parikīrtitaḥ
evaṃ dakṣiṇa āmnāyo dakṣiṇasyādiśi sthitaḥ /
evaṃ paścima āmnāya paścimasyāṃ diśi sthitaḥ
evamuttara āmnāyaḥ uttarasyāṃdiśi sthitaḥ /
mukhamūrdhvaṃ kṛtaṃ devīṃ yatproktaṃ tvayi sannidhau
sa ūrdhvāmnāya kathito devāanāmapi durlabhaḥ /
adhomukhaṃ kṛtaṃ devi yatprokto girije priye
adhāmnāya ityuktaḥ satyaṃ satyaṃ varānane /
ṣaḍāmnāyaśca kathitaścautpatti kramanāmataḥ
yasmin yasmiṃścaye devī te te devātha prakīrtitāḥ /
te te devāḥ pravakṣyāmi sādhakānāṃ sukhāya ca
śrīvidyābhedasahitā vālā ca tripurā tathā /
bhuvaneśvarī annapūrṇā pūrvāmnāye prakīrtitāḥ
vasinī vagalā devī tvaritena phalapradā /
mahiṣāsurasaṃhaṃtrī mahālakṣmīśca dakṣiṇā //
७९b)
yasmin devān pravakṣyāmi sādhakānāṃ sukhāya ca
śrīvidyā bhedasahitā vālā ca tripurā ca yā /
bhuvaneśī annapūrṇā sarvāmnāye prakīrtitaḥ
mahāsarasvatī vidyā tathā vāgvādinī ca yā /
pratyaṃgirā bhavānī ca paścimāmnāya devatā
kālikā bheda sahitā tārā bhedaiśca saṃyutā /
māaṃgī bhairavīcchinnā tathā dhūmāvatī matā
uttarāmnāya kathitā śīghrakārya phalapradā /
samasta bheda sahitā devatāya prakīrtitāḥ
dvāviṃśatyakṣarī nāma dakṣiṇāmnāya saṃjñikāṃ /
parā prāsāda maṃtraśca ūrdhvārdhāya prakīrtitaḥ
nāgaśaktyādayo vidyā adhomnāye prakīrtitaḥ /
ūrdhvāmnāyoścādhaśca kevalaṃ mokṣadorbhavet
dharmārtha kāmamokṣārtha āmnāyānye prakīrtitāḥ /
yathokta vidhināva bhakṣe kṛtvā phalamavāpnuyāt
sarvāmnāyadi sarveṣāṃ vidhānārthāpya suṃdari /
kṛtvā yenāśu labhate phalarāśikayoḥ paraṃ
ṣaṭkarma phaladātṝṇāṃ sarvāmnāye prakīrtitaḥ /
uttarāmnāya deveśi teṣāmāśu phalaprada
snātaḥ śuklāṃvaro vīraḥ śuddhaveṣadharā tathā /
devapūjārato nityaṃ tathā ca viparo divā
naktaṃ dravyādikaṃ sarvaṃ yathā lābhena cottamaṃ /
vidhivat kriyate śaktyā saha sarvaphalaṃ bhavet
pūrvāmnāyādi sarveṣāṃ mālāṃ śṛṇu vadāmyahaṃ /
japtā yenāśu labhate phalairdevaiḥ sudurlabham
akṣamālā prathamato mātṛkāraṇa rūpiṇī /
atha muktamayī vāpi mokṣa phalapradāyini
sarvasiddhikarāmālā sarvarājyavaśaṃkarī /
८०a)
pravālamālā vaśyārthe sarvakārya phalapradā
māṇikya racitāmālā sāmrājya phaladāyinī /
putrajīvakajāmālā lakṣmīrvidyā pradāyinī
padmākṣamālā racitā yaśo lakṣmīśca jāyate /
suvarṇaraupyamayīmālā sphaṭikī sarvakāmadā
raktacaṃdanajāmālāvaśya bhogapradāyinī /
rudrākṣanirmitā mālā sarvakāmaphalapradā
sarvamālā prapūjārthaṃ caṃdanādi pralepitā /
samāśritya japed vidyāṃ yathokta phalamaśnute
etāmālāśca subhagā paṃcāmnāyeṣu pūjitā /
uttarāmnāye yā mālā girije te vadāmyaham
atharvaṇamayī mālā sarvotkṛṣṭā matā ca yā /
mahāśaṃkhamayī cātha vāṃchitārtha phalapradā
sphāṭikai racitācārtha rudrākṣa phalasaṃbhavā /
svarṇādi ratnaparyaṃtaṃ racitaṃ phaladā matā
guṃjāmālā tathā kāryā vāṃchitārtha phalapradā /
uduṃvara phalasyaiva sūkṣmasya ca kṛtā ca yā
ityādi mālā deveśi kurvīta vidhivannaraḥ /
athedānīṃ pravakṣyāmi yaṃtrasya vidhimuttamaṃ
bhūrye ṣaḍvarṣa paryaṃtaṃ tāmre dvādaśameva ca /
rukme ca ṣaḍva ca * mahāśaṃkhe sahasrakam
svarṇe ca sphaṭike caiva varṣasaṃkhyā na vidyate /
sahasā kārya sidhyarthaṃ sthāpayet sphaṭikopari
yathokta vidhinālikhya yathoktaṃ pūjanaṃ sadā /
vāṃchitaṃ labhate maṃtrī nānyathā labhate phalam
āsanāni pravakṣyāmi śṛṇu devi vadāmyahaṃ /
meṣāsanaṃ tu vaśyārthe ākarṣe vyāghracarma ca
८०b)
śāṃtau mṛgājinaṃ śastaṃ mokṣeṣu vyāghracarmaṇi /
gocarma staṃbhane devi staṃbhane ca gavājinaṃ
carmoṣṭrasya tu uccāṭe dveṣe śvānasya carma ca /
māraṇe mahiṣaṃ vidyāt kramoddiṣṭaṃ tu vā caret
sarvakāmapradaṃ devi vastrapaṭṭāsanaṃ tathā /
ūrṇāsanaṃ kaṃbalādyaṃ sarvakarma supūjitaṃ
duḥkhadāridryaśamanaṃ vidyākāṭhāsanaṃ priye /
svarṇādi raktajaṃ devi mahāsaubhāgyavardhanam
śṛṇu devi viśeṣeṇa cottarāmnāyamāsanam /
yenāśu labhate puṇyaṃ phalaṃ caiva sudurlabham
savāsanaṃ tu subhage mṛtamuṃḍāsanaṃ tathā /
sā darśāsanakaṃ cāpi maithunāsanakaṃ tathā
kṛta maithunakaṃ cāpi vāṃchitārtha phalapradaṃ
japasthānādi deveśi siddhitīrthāniyāni ca /
siddhipīṭhaṃ siddhikṣetre girau devālaye tathā
vaṭavṛkṣe viśvavṛkṣe raṃbhāyā vipinepi vā /
nadyāditīre vā kuryādguhā parvatamastake
śṛṇu devi viśeṣeṇa uttarāmnāya hetave /
veśyāgṛhe śmaśāne vā gatvā maithuna samācaret
japādikaṃ tato devi kṛtvā su labhate phalaṃ /
athavā svagṛhe rātrau bhaktimānyaḥ samācaret
sa prāpnoti phalaṃ sarvaṃ ciṃtā bhayavivarjitaḥ /
athedānīṃ pravakṣyāmi bhagapūjāṃ samāsataḥ
gurau sakāśāt yanmaṃtraṃ nityaṃ japati sādhakaḥ /
tenaiva manunāmaṃtrī bhagapūjāṃ karoti ca
tadā tu bhagamadhye tu ciṃtayed brahmarūpiṇīṃ /
śivo bhūtvā smared dehe tvātmānaṃ ca vibhāvayet
śaktiḥ sā tanmayī vidyāttavāvai maithunaṃ caret /
yathokta kurute devi prāpyate paramaṃ padam
yāni kalpita maṃtrāṇi kathitāni varānane /
८१a)
jñātavyā yadvidhā devi sarvataṃtreṣu niścitaṃ
maṃtrāḥ kecit prakathyaṃte kaścid vidyā prakīrtitāḥ /
urṇāmadevatā maṃtrā vidyā strīnāma tat smṛtā
napuṃsakā bhavaṃtyete maṃtrāḥ sarvasamīritaḥ /
pumāṃso huṃ phaḍaṃtāsyuḥ vājāṃtāsyuḥ striyo matāḥ
napuṃsakā namoṃtāsyustrividhājātibhiḥ punaḥ /
graṃthanaṃ ca vidarbhaśca saṃpuṭo rodhanaṃ tathā
yogaḥ phalavadityeke kathitā phaṭ su karmasu /
nāmavarṇāśca vidhinā maṃtrāṇāṃtaritāstathā
kuryādgraṃthanaṃ nāma śāṃti karmaṇi śasyate /
maṃtrārṇa dvaya madhyasthe sādhyānāmākṣaraṃ likhet
vidarbharāṣa vijayo vaśya karmaṇi śasyate /
ādāvaṃte ca maṃtrasyānnāmnosau saṃpuṭasmṛtaḥ
praśastastaṃbhane devi yathoktaṃ kriyate yadi /
nāmna adyaṃta madhyeṣu maṃtrasthodrodanaṃ mataṃ
vidveṣaṇa vidhāneṣu praśastamidamīritaṃ /
maṃtrasyāṃte bhaven nāma yogaḥ proccāṭane mataḥ
ante nāmno bhaven maṃtraḥ pallavo māraṇe mataḥ /
āgataḥ śivavaktrācca gataśca girijāmukhe
tena āgama taṃtrāṇi kathitāni varānane /
pāṇikāni ca śāstrāṇi kathitānyāgamasya ca
tāni tāni prakathyaṃte lokācārāṇi suṃdari /
ācāraḥ kathito yastu tayā ca kṛtavānbhuvi
tasyācārasya nāmnā ca kulācāraḥ prakīrtitaḥ /
paṃcamudrādi rahito dakṣiṇācārasaṃjñakaḥ
nānāmaṃtrāṇi deveśi yāmalāni pṛthak pṛthak /
aparāṇi ca sarvāṇi maṃtrāṇāṃ hṛdayāṇi ca
samāsataḥ pravakṣyāmi śṛṇu devi vadāmyahaṃ
८१b)
catuḥṣaṣṭhīni taṃtrāṇi yāmalānyaṣṭa suṃdari /
amarāṇi ca trīṇi syuḥ kathayāmi śubhānane
taṃtrāṇi vahudhā devi mayā pūrvaṃ prakāśitaṃ /
yāmalānyatra vakṣyāmi amarāṇi tathā punaḥ
viṣṇubrahmaśivānāṃ ca yāmalāni pṛthak pṛthak /
śaktergaṇapateścaiva kārtike yasya pṛthak pṛthak
sūryacaṃdramasoścaiva kathitāni varānane /
uḍḍīśaḍāmaraṃ nāma bhūtaḍāmarakaṃ tathā
śaktiḍāmarakaṃ nāma amarāṇi ca pārvati /
kathaṃ cādya pravakṣyāmi taṃtrāṇi ca varānane
catuṣaṣṭhi ca taṃtrāṇi vikhyātaṃ vāmakeśvare /
tasmānnoktāni taṃtreṣu kulācāra guru śṛṇu
āgamācāranipunaḥ sarvaśāstrabhṛtāṃvara /
suveṣadhāri dakṣaśca satyavaktā priyaṃvada
eva lakṣaṇa saṃyuktaścāgamasya gururmataḥ /
śiṣyastvayi guṇairyukto gurubhaktirataḥ sadā
dharmakarmādi yuktaśca gurumaṃtra parāyaṇaḥ /
satyamabdhirgurau maṃtre devapūjana tatparaḥ
guruṇoddiṣṭamārgeṇa kṛtavuddhirudāradhīḥ /
evaṃ lakṣaṇasaṃyukto śiṣyaścāpi parīkṣakaḥ
māyā nindādi rahitaścālasyādi vivarjitaḥ /
samayācārasaṃpanno dhanāḍhyaśca triyāvaraḥ
śrīsadāśiva uvāca // १
dravyaṃ pūjāṃ pravakṣyāmi pūjakābhīṣṭa siddhayet /
jñātvā maṃtraṃ vinā samyak phalamāpnoti pūjane
madyaṃ māṃsaṃ tathā matsyaṃ mudrā maithunameva ca /
makārāḥ paṃca śubhage sāṃga karmasu hetave
yā surā sarvamaṃtreṣu kathitā bhuvi durlabhā /
tathānāma bhaved devi tīrthaṃ yadjñāna durlabhaṃ
८२a)
paśūnāṃ bhakṣa yogyānāṃ māṃsaṃ devi vinirmitam /
devimaṃtre ca vidhivat tasyoktā siddhiruttamāḥ
māṃsa bhakṣaṇe kathitāa ye matsyāśca varānane /
te rahasye mayā proktā mīnāḥ siddhipradāyakāḥ
guḍādi madhye nikṣipya kurvaṃti dyuti vardhinī /
mudrā tāṃ vidhi prāhuścaṇakādīṃśca bharjitān
yāroṭikāpolikā ca bhayeṣu kathitā śubhā /
tasyānāma bhaved devi mudrāmukti pradāyinī
bhage liṃgasya yogena maithunaṃ yadbhavet priye /
tasya nāma bhaved devi paṃcamaṃ parikīrtitam
prathamaṃ tu bhaven madye māṃse cāpi dvitīyakaṃ /
matsye hyapi tṛtīyaṃ syānāma mudrā caturthakaṃ
paṃcame maithunaṃ vidyā paṃcaite nāma tat smṛtā /
paṃcānāṃ paṃcanāmānimakārāṇi varānane
prathamasya dvitīyasya tṛtīyasya caturthayoḥ /
paṃcamasya tathā devimakārāḥ paṃcadurlabhāḥ
paṃcamaṃ devi sarveṣu mama prāṇo bhavet priye /
paṃcamena vinā devi caṃḍīmaṃtraṃ vṛthā japet
yadi sarvamakāreṣu bhrāṃtiṃ ca kurute priye /
tasya siddhiḥ kathaṃ devi śaktimaṃtraṃ japet kathaṃ
paṃcamena vinā devi bhuktimuktiḥ kathaṃ bhavet /
paṃcamena vinā devi kathaṃ ca phaladā bhavet
paṃcamena vinā devi yadā naṃdo bhaveddhruvaṃ /
tannāma mokṣo viduṣāṃ anudhānāṃ ca pātakaṃ
ānaṃdaṃ paramaṃ brahmamakārānaṃdasūcakaṃ /
tathā viśeṣato devi paṃcamaṃ parikīrtitaṃ
bhagasya smaraṇe puṇyaṃ bhagasya darśane tathā /
bhagasya pūjane puṇyaṃ bhagasya paṃcame tathā
bhagasya paṃcame devi yatsukhaṃ samajāyate /
८२b)
na tatsukhaṃ japairhomairnnadānaistapasā tathā
paṃcamasya kṛte devi yatpuṇyaṃ samajāyate /
na tatpuṇyasamaṃ devi koṭi tīrthādi darśanaṃ
japahomastathādānaṃ dīkṣāyogādi kalpanā /
kṛtapaṃcamabhaktasya kalāṃ nārhaṃti ṣoḍaśīṃ
trayodaśābdādūrdhvaṃ hi paṃcaviṃśati vārṣikīṃ /
aprasūnā viśeṣeṇa paṃcamārhā bhavet priye
aprasūtā viśeṣeṇa prasūtā vā prasūtikā /
avaśyaṃ paṃcamaṃ kuryācchaktimātraṃ maheśvari
paṃcame ca kṛte devi yat kuryāt pūjanādikaṃ /
tadakṣayaṃ labhet puṇyaṃ nātra kāryā vicāraṇā
guruṃ saṃtoṣayet tatra yat patnī vā sutā divā /
nānābharaṇavastrādyaistathā dravyeṇa suṃdari
paṃcamārthā yathā śaktistasyāṃ kuryācca paṃcamaṃ /
tasyāstotraṃ prakuryācca viśeṣeṇa śṛṇu priye
dravyeṇa bhūṣaṇaiścaiva vasanā liṃganādibhiḥ /
snānārthaṃ devatānāṃ ca rahasyaṃ paramaṃ śṛṇu
yena snāte kṛte devi devatā suprasīdati /
rātrau paṃcamakāreṣu kṛtvā paṃcamamuttamam
bhagamadhyeṣu yaddravyaṃ gṛhnīyācca prayatnataḥ /
tasyā kuṃḍodbhavaṃ toyaṃ vijñeyaṃ bhuktimuktidam
labhate bhāgya yogeṇa devatānāṃ ca durlabhaṃ /
tasmin kiṃcijjalaṃ kṣiptvā tāmrapātreṣu dhārayet
taṃ dravyaṃ snānamātreṇa devatā suprasīdati /
striyo rajaśca prathama yasminvayasi jāyate
gṛhīyātrāśu śubhage brahmādīnāṃ ca durlabhaṃ /
svayaṃbhū kusumaṃ nāma devatānāṃ ca prītaye
yadi bhāgyavasād devi labhate kusumaṃ tvidam /
tattasvadevatānāṃ ca prakuryāt snānamuttamaṃ
vāṃchitaṃ labhate maṃtrī satyaṃ satyaṃ varānane /
८३a)
svagururdattamaṃtreṇa ṣaḍaṃganyāsamācaret
śaktidehe svadehe vā paṃcamaṃ kārayet tataḥ /
tato japādikaṃ kuryāccākṣayaṃ labhate phalam
idaṃ rahasyaṃ kathitaṃ devatā snāna hetave /
ṣaḍāmnāyeṣu taṃtreṣu rahasyamidamīritam
uttarāmnāya maṃtreṣu prakuryācca viśeṣataḥ /
jīvatī bhartarī nārīṇāṃ paṃcamaṃ kārayet priye
tasyā bhagasya yadravyaṃ taccakuṃḍodbhavamucyate /
mṛte bhartari nārīṇāṃ paṃcamaṃ kārayed yadi
tasyā bhagasya yaddravyaṃ tacca golodbhavaṃ mṛtaṃ /
kuṃḍagolodbhave dravyaṃ abhāve śṛṇu suṃdari
kathaṃ snānaṃ prakuryācca devatātoṣa hetave /
yasya kasya taroḥ puṇyaṃ gṛhīcāśu prayatnataḥ
teṣā madhye dvayaṃ grāhyaṃ hastābhyāṃ manasā tadā /
ubhayoḥ paṃcamaṃ tatra kurvīta vidhivannaraḥ
raktacaṃdana ghṛṣṭena jalai caiva kṣipet tadā /
tajjalena prakurvīta devatā snānamuttamaṃ
vāṃchitaṃ phalamāpnoti satyaṃ satyaṃ varānane /
vallī puṣpāṇi sarvāṇi taroḥ puṣpāṇi yāni ca
auṣadhīṣu ca sarvāsu yāni puṣpāṇikāni ca /
tāni sarvāṇi śubhage devatābhyo niyojayet
sarvāmnāye ṣvadhiṣṭhānaṃ tulasī varjitāni ca /
aparājitāḥ puṣpaṃ ca dvayaṃ puṣpaṃ ca yadbhavet
karavīrasya yatpuṇyaṃ yatpuṣpaṃ budhvajīvakaṃ /
kamalasya ca yatpuṣpaṃ yatpuṣpaṃ paṃcakasya ca
viśeṣataśca yogyāni sarvapuṣpeṣu suṃdari /
patrāṇāṃ vilvapatrāṇi pūjārthe ca śu * nane
athedānīṃ pravakṣyāmi japārthe pīṭhamuttamaṃ /
kṛte pūrṇagiriṃ yogyaṃ tretā upāna saṃjñakaṃ
८३b)
jālaṃdhare dvāpare tu kāmapīṭhaṃ kalauyuge /
catuḥpīṭhāni śubhage śaktideheṣu yāni tat
tāni catvāri vakṣyāmi guhyādguhyatarāṇi ca /
śaktiḥ sarvaśarīraṃ tu pīṭhaṃ pūrṇagiriṃ mataṃ
tasyāḥ śiraśca subhage uḍyānaṃ kīrtitaṃ mayā /
stanauṃ jālaṃdhare jñeyaṃ kāmapīṭhaṃ bhagasmṛtaṃ
sarveṣu kāmapīṭhaṃ yaddevānāmapi durlabhaṃ /
yeṣu pīṭheṣu saṃsthitvāyaṃ yaṃ yaṃ maṃtraṃ japet priye
tattasya phalamāpnoti devatā suprasīdati /
sarvāṃtaphalamāpnoti devatā suprasīdati
sarvāsāṃ validānaṃ ca devatānāṃ śṛṇu priye
yena kṛtvāsulabhaye yathecchaṃ phalamuttamaṃ /
nityaṃ svabhojane kāle mūlamaṃtreṇa sādhakaḥ
kārayed validānaṃ ca bhojanāt prathamaṃ priye /
tataścānaṃdate devi śucistadgatavān bhavet
valiṃ samuddhare yatnādekāṃte sthāpayet tadā /
sthāpayitvā valiṃ tatra viharecca yathā sukhaṃ
uttarāmnāya deveśi mātaṃgīyā prakīrtitāḥ /
tasyāṃ valiṃ bhojanāṃte vinaivācamane kṛte
mūlamaṃtreṇa śubhage valiṃ kṛtvā prayatnataḥ /
kiṃcijjapādikaṃ kṛtvā tata ācamanādikaṃ
punaścarātrau sarveṣāṃ valiṃ kṛtvā prayatnataḥ /
yathokta vidhinā kuryād yathoktaṃ phalamaśnute
baliśca vividho devyaḥ sātviko rājasastathā /
sātviko valarākhyāto māṃsaraktādi varjitaḥ
rājaso māṃsaraktādi yuktaḥ saṃprocyate priye /
sādhakāstrividhā proktā sātvikā rājasāmatā
tāmasāśca tathā devī teṣāṃ vakṣyāmi lakṣaṇaṃ
sātvikaṃ validānādi nityaṃ kuryāt prayatnataḥ
८४a)
rājasorājasa guṇairyukto nityaṃ śubhānane /
rājasaṃbalidānādi suveṣai rājasairyutaḥ
tāmasāstāmasaguṇairoṣādi saṃyutaḥ priye /
na śraddhā balidāneṣu pūjanādiṣu suṃdari
na stotra paṭhane devi nāma mātreṇa sādhakaḥ /
athedānīṃ pravakṣyāmi mama maṃtrāṇi suṃdari
yānyatra mama maṃtrāṇi prasiddhāni svabhāvataḥ /
aghorākhya mahāmaṃtramāpaduddhāraṇaṃ tathā
ciṃtāmaṇiṃ tathā devi tathā mṛtyuṃjayaṃvaraṃ /
caṃḍovaraṃ ca subhage ardhanārī naṭeśvaraṃ
nānā taṃtreṣu deveśi mama maṃtrāṇi yāni ca /
jñātavyāni sadā bhadre ṣaḍāmnāyeṣu tāni ca
vāmācāreṇa vā devi japtvā phalamavāpnuyāt /
dakṣiṇācāra yogena japtvā phalamavāpnuyāt
viṣopataśca śubhage mama maṃtrāṇi yāni ca /
sarvāmnāyena vidhinā śīghrakāla phalapradaḥ
nānā pāpaharā devī maṃtrāḥ kāmadughā priye /
yaṃ yaṃ maṃtraṃ jape devi vīrastadgatamānasaḥ
taṃ taṃ bhāvaṃ samāsādya phalaṃ tallabhate naraḥ /
tava maṃtrāṇi deveśi mama maṃtrāṇi yāni ca
yāni yāni prasiddhāni tāni tāni ca tāni ca /
yathā svayaṃbhuvā devi vedāścatvāra kīrtitaḥ
tātavyānādi saṃsiddhāṃ paryeṇya devatāḥ /
pāraṃparyepi te jñeyā śrutāmnāyeṣu bhedataḥ
tathā tvayi mayā proktā ṣaḍāmnāyāśca saṃnidhau /
sa cāmnāya śruti jñeyaḥ śrutiśca vedato labhet
atastvayāpi girije gopanīyaḥ svayonivat /
८४b)
athātaḥ saṃpravakṣyāmi rahasyaṃ paramaṃ śubhaṃ
bahumaṃtrī yadā * * sādhako daiva yogataḥ /
atra kasya japaṃ kuryāt sajjanādibhireva ca
sarvadeva namaskāraṃ nityaṃ kuryāt prayatnataḥ /
jāpādikaṃ tatasyaiva yasya saṃgate manaḥ
gurorgṛhīta maṃtraṃ tu japtvā tyajati sādhakaḥ /
duṣṭācārāt pramādādvā ālasyādvāpi suṃdari
śaṃkayā vā gṛhītasya kathanaṃ yatra kutracit /
hīnavīryamavāpnoti maṃtrādikaṃ varānane
ityādi doṣanāśārthaṃ vidhānaṃ śṛṇu sāṃpratam /
prathamaṃ jananaṃ nāma jīvanaṃ tu dvitīyakaṃ
tṛtīyaṃ tāḍanaṃ nāma gopanaṃ daśamaṃ smṛtaṃ /
paṃcamamabhiṣekaśca vimukhī karṇaṣaṣṭhakam
āpyāyanaṃ saptamaṃ tu aṣṭamaṃ tarpaṇaṃ mataṃ /
navamaṃ dīpanaṃ nāma gopanaṃ daśamaṃ smṛtaṃ
manūnāṃ mātṛkā madhyāduddhāro jananaṃ mataṃ /
maṃtravarṇān japennityaṃ praṇavāṃtaritān kramāt
etajjīvanakaṃ nāma tāḍanaṃ śṛṇu dhāparaṃ /
manuvarṇān samālipya tāḍayeccaṃdanāṃbhasā
pratyekaṃ vāyunāmaṃtrī tāḍanaṃ nāma tat smṛtam
manulipya vidhānena yadā maṃtrārṇasaṃkhyayā /
aśvattha pallavairmaṃtramabhiṣiṃcedviśuddhaye
saṃciṃtyamanasā maṃtrī jyotirmaṃtreṇa nirdahet /
maṃtre malatraye devi vimalī karaṇe tvidam
tāla vyomāgni manuyuk daṃḍījyotīrthamanurmataḥ /
kuśodakena japtena pratyaṇaṃ prokṣaṇaṃ manoḥ
tena maṃtreṇa vidhivadetadāpyāyanaṃ śubhaṃ /
nayunā vāriṇā maṃtra tarpaṇaṃ tarpaṇaṃ bhavet
८५a)
tāramāyā ramāyogaṃ manodvīpanamucyate /
japyamānasya gopanaṃ tvapanaṃtvaprakāśanam
ete ca daśasaṃskārāḥ sarvamaṃtreṣu gopitā /
etān kṛtā japen maṃtraṃ sa doṣarahitaḥ priye
nirguṇaṃ yatparaṃ brahma ākādi vivarjitaṃ /
sākāraṃ yad bhaved devi vahudhā tarpaṇādiṣu
dṛśyate tu tathā cātra rādyātvaṃ sarva dehinām /
ekamevāparaṃbrahma jyotirūpamanakṣaram
sākāraṃ yadi jāyeta svecchayā tu varānane /
rūpadvayaṃ tathā bhūtvā dehināṃ dehamavyayaṃ
bhakārāṃte ca tadbrahma liṃgākāraṃ svarūpataḥ /
kecit subhage jānaṃti liṃgākārasya rūpiṇaḥ
bhagākārasya seveta viduṣo jñāninaḥ sadā /
strījāti rūpā sarvatra sarvadeheṣu yā matā
sā śaktirūpā vijñeyā puruṣaḥ śivarūpavān /
tāsāṃ bhagastrikoṇaṃ ca kuṇḍaṃ proktaṃ tu cottamaṃ
puruṣasya liṃgaṃ yad devi śivo jñeyaḥ sanātanaḥ /
tatta teṣāṃ viśeṣāśca naradehe varānane
śaktiḥ śivaśca vijñeyo mama saṃketamuttamam /
bhagaḥ kuṃḍaṃ ca subhage śivo liṃgaṃ prakīrtitam
rajastu agniḥ subhage bhagamadhyeṣu kṣepaṇam /
ājyarūpaṃ mataṃ śukraṃ manohotā prakīrtitaḥ
phalarūpaṃ ca tatraiva eṣā saṃsārakāmanā /
evaṃ vijñāyayo maṃtrī manorūpaṃ ca brahmavit
nityaṃ homayitā devi tasya puṇyamanaṃtakam /
yaṃ yaṃ kāmādikaṃ devi manasā ciṃtyakārayet
na doṣastatra vijñeyastaṃ taṃ kāmamavāpnuyāt /
yathokta devatā cārādyathokta phalamaśnute
८५b)
āyurlakṣmīryaśodevi kīrtiṃ ca mokṣamāpnuyāt /
asmin stotre ca samayā yāmayā parikīrtitāḥ
sā pūrvaṃ vijayākalpe caturthāṃsaṃprakīrtitāḥ /
imāṃ vidyāṃ ca taṃtresmin rahasyā ye prakīrtitāḥ
goptavyāśca prayatnena kathanīyā na kasyacit
gopyāgopya punargopyāgopyāgopyā punaḥ punaḥ
gopyāgopyā punargopyā jananījāra garbhavat /
aṃtṛśaktāśca subhage vahiḥ śaivā ca vaiṣṇavāḥ
evaṃ ye sādhakāloke phalamāyurnasaṃśayaḥ /
ācāro mama deveśi tavācāropi ca priye
divaso gopanaṃ kṛtvā rātrau caiva samācaret /
nānāśakti sahālāpairye kurvaṃti ca sādhakāḥ
te śīghrakālāṃ subhage phalaṃ prāptāśca mānavāḥ /
ādra śuṣkavibhāgena dvidhācāraḥ punaḥ śṛṇu
ādrācāraḥ sa vijñeyo makaraiḥ paṃcabhiryutaḥ /
makaraiḥ paṃcarahitaḥ śuṣkācāraḥ prakīrtitaḥ
kalau viśeṣato devi ādrācāra phalapradaḥ /
pūrvāmnāyeṣu kathitā nānā taṃtre ca devatāḥ
vidyāmaṃtra vibhāgena te devāścādrataḥ kalau /
viśeṣāt phaladā devi sādhakānāṃ jitātmanām
rahasyaṃ śṛṇu deveśi paramāṃ gopanaṃ sadā /
sarvāmnāyāśca kathitāstava pārśve pṛthak pṛthak
sarvebhyaścottarāmnāya paścāt saṃkīrtite mayā /
gopyādgopyataro guhyo guhyādguhyataro mahān
uttarāmnāya subhage sadā gopyaḥ prakīrtitaḥ /
yadivettvat samāloke nārī bhavati niścalā
८६a)
matsamaḥ puruṣo devi sādhako yadi bhūtale /
bhrāṃti māyāti rahitastadā sādhayituṃ priye
saktaśca sādhako devi anyathā hāsyatāṃ vrajet /
āgamācārastu priye sarvadā gopanaḥ smṛtaḥ
uttarāmnāyo deveśi viśeṣād gopanaḥ kalau /
sādhakāstu kalau devi māyā nidrādi saṃyutaḥ
ajitendriyā loke yā yathoktācāravarjitāḥ /
ahaṃ vuddhiratā nityaṃ tasmādgopyādviśeṣataḥ
suparīkṣitāya putrāya vinītāya prakāśayet /
śraṣṭhebhaḥ sādhakebhyaśca na prakāśyaṃ kadācana
yadi cedvai varārohe sādhakopi prakāśayet /
siddhihānistu labhate sadā tasya prakāśanāt
atastu gopayed devi yaditvaṃ mama vallabhā /
uttarāmnāye yā mālā kathitā bhuvidurlabhā
tāsāmabhāve subhage mālāṃ śṛṇu vadāmyahaṃ /
atha varṇamayī mālā alābhe hastayarvajā
mahāśaṃkhamayī mālā abhāve sphāṭikī matā /
sphāṭikyāśca abhāve tu rudrākṣa phalanirmitā
rudrākṣamālā bhāve tu kamasya phalaiścayā /
āsanānyuttarāmnāye kathitāni śubhānane
sarvābhāve vyāghracarma aiṇaṃ vā kaṃvalādikaṃ /
yatra pūjā abhāve tu pratimāsu prapūjayet
jale agnau pṛthivyāṃ ca sūrye vā hṛdi suṃdari /
tāmre vā lekhayitvā tu nityaṃ vā sarpajet priye
dīpasya jyotirmadhye tu mūlamaṃtreṇa pūjayet /
sarvatra sarvapūjāṃsu mūle naiva prapūjayet
८६b)
visarjanāṃta mūlena manasā brahmaciṃtayet /
sarvadravyādya bhāve tu ārdrakaṃ tu prakīrtitam
jalaṃ vā tatra kṣīraṃ vā bhakṣayet karmamācaret /
makāra paṃcābhāve tu paṃcamaṃ kārayet priye
abhāve paṃcame devi manasā paṃcamaṃ caret /
evaṃ śrutvā tato devi samayācāramuttamaṃ
sā śivā ca prasannā bhūdyāthā tathya prakāśanāt /
śivopyaṃtaḥ prasannobhūt svayaṃ ca parameśvaraḥ
tadā prasanna manasā uvāca girijāṃ prati /
sarvāṇyāgama taṃtrāṇi yāni yānyapi suṃdari
taṃtrādīṇyapi sarvāṇi vidyāmnāyādi kānyapi /
caturyugeṣu vartaṃte pārapāyopadeśataḥ
teṣāṃ vedayitā kecinna samarthosmi bhūtale /
kṛpayā tava deveśi kiṃcit kiṃ varṇitaṃ śubhaṃ
ato jñātvā mayā devi yat kiṃcidvarṇitaṃ śubhaṃ /
etatsarvaṃ tu niyataṃ sarvasvamida me priye
rājyaṃ deyaṃ śirodeyaṃ na deyaṃ taṃtramadbhutaṃ /
ṣaḍāmnāyeṣu kathitaṃ taṃtraṃ paramadurlabhaṃ
tathā gopyaṃ ca śubhage mātṛjārapadaṃ yathā /
yadi cedvai varārohe mayā tubhyaṃ prakāśitaṃ
atastu gopayennityaṃ yaditvaṃ mama vallabhā
iti śrīpārvatīśvarasaṃvāde samayācāraṃ sampūrṇam //
śrīgurugaṇeśāya namaḥ //
śrīmadbhairavaśekharaṃ pravilasaccaṃdrāmṛtaṃ plāvitaṃ
kṣetrādhīśvarayoginī munigaṇaiḥ siddhaiḥ samārādhitaṃ /
ānaṃdārṇavakaṃ parātmakamidaṃ sākṣāt trikhaṃḍāmṛtaṃ vande
śrīprathamaṃkarāṃvujagataṃ pātraṃ viśuddhipradaṃ
८७a)
haimaṃ mīna rasāvahaṃdathitayādattaṃ ca peyādibhiḥ kiṃciccaṃcala
raktapaṃkajadṛśā tasmai samāveditam /
vāme svādutaraṃ viśuddhikaraṇaṃ pāṇau nidhāyātmake vaṃde pātramahaṃ
dvitīyamadhunā naṃdaika saṃvardhanaṃ
sarvāmnāya kalākalāpa kalitaṃ kautūhala dyotanaṃ caṃdropendra kṛśānu
śaṃbhu vasā brahmādibhiḥ sevitaṃ /
dhyātaṃ devagaṇaiḥ paraṃ munivarairmokṣārthibhiḥ sarvadāḥ vaṃde
pātramahaṃ tṛtīyamadhunā vijñānavodhakṣamaṃ
dravyaṃ mīnarasāvahaṃ harihara brahmādibhiḥ pūjitaṃ mudrā maithuna dharma
karma nirataṃ kṣārāmlatiktāśritaṃ /
ācāryāṣṭaka siddhabhairava kulādhīśena saṃśodhitaṃ pāyāt
paṃcamakāratatva sahitaṃ pātraṃ caturthaṃ namaḥ
sarvaṃ dharmakalāgamādhika paraṃ vedairmukhairbhāṣitaṃ devānāmapi
durlabhaṃ sukhakaraṃ guptaṃ rahasyānvitaṃ /
ānaṃdodbhavanādaviṃdu paramā yogīna sadbhairavaṃ pītaṃ brahmamayaṃ
sadoditakaraṃ pātraṃ bhaje paṃcamaṃ
chatraṃ cāmara bhadrapīṭha paramānaṃdodhikaḥ pātumāṃ rāmārājya
manoharaṃ śubhakaraṃ saṃyojya sāmrājyadaṃ /
nānā vyādhi bhavāṃ *? kāra haraṇaṃ janmādi nirnāśanaṃ śrīmatsuṃdari
tarpaṇādravarasaṃpātraṃ bhaje ṣaṣṭhamaṃ
jāgratsvapnasuṣupti tūryapurato caitanya sākṣīpradaṃ
vidyudbhāskaracaṃdrasendra dhanuṣo jyotiḥ kalāvyādhitam /
īḍā piṃgala madhyamādi calayā satkuṇḍalī cordhagaṃ pātraṃ saptama
pūraṇe natvarayānandādikaṃ pātumān
khaḍgaṃ pādukamajjanaṃ ca guṭikā sārasvataṃ yatpadaṃ
mṛtyurvaṃcanamugrakālaharaṇaṃ dehasthitaṃ kāraṇaṃ /
८७b)
vācā siddhikaraṃ manasthirakaraṃ vaśyājjagajjoṣitaṃ pātraṃ
cāṣṭamamaṣṭasiddhikaraṇaṃ prauḍhaṃ prasannaṃ sadā
sarvānaṃdakaraṃ sadāśivapadaṃ dvaṃdvaikamuktipradaṃ
sāmrājyaṃ sukhadaṃ manorathakaraṃ ajñānavidhvaṃsanaṃ /
āyuḥkīrtiyaśovivardhanakaraṃ saṃsāramohachidaṃ pātraṃ
yannavanātha śaktijananaṃ prauḍhaḥ pratāpoditaṃ
iti śrīrudrayāmale tantre pātravandananavastotraṃ samāptaṃ //
śrīgaṇeśāya namaḥ //
atholūkakalpaḥ //
rudrājñāpayati tena viṣṇusatvena ulūka āgaccha २ praviśa २ dhuna २ ākarṣaya २
maṃḍala praveśaya २ svāhā // ulūkasya śiraścaiva haritāla manaḥśilā /
anena cāṃjanaṃ kṛtvā dṛśyate sa carācaraṃ /
vidhānāni vicitrāṇi vīvarāṇi ca paśyati //
ulūkasya vasā caiva navanītasamanvitaṃ /
gorocanasamāyuktā aṃtardhūmena pācayet //
ajanenāṃjayennetraṃ dṛśyate sa carācaraṃ /
ulūkasya rasaṃ caiva ātmaraktasamanvitaṃ //
trikaṭukena samāyuktaṃ aṃjayet tena cakṣuṣu /
adṛśyakaraṇaṃ sadyo nātra kāryā vicāraṇā //
ulūkasya ca māṃsāni tagaraṃ caṃdanaṃ tathā /
kuṃkumena samāyuktaṃ peṣayedrocanā saha //
annepānena dātavyaṃ strī vā puruṣe vaśyavā /
sarvavaśyaṃ bhavet tasya svātmaṃ sva ca parasva ca //
ulūkasya ca pakṣāṇi viḍālasya nakhāni ca /
pādāpāṃśu samāsādya kākapakṣeṇa saiva hi //
kaṭukīphalasamāyuktaṃ homayitvā vaśīkaraṃ /
vidveṣaśca na saṃdeho bhavate śatruṣu kṣayaṃ //
ulūkasya tathāsthīni rājikātva ca meva ca //
८८a)
kaṭukītailasamāyuktā sodhyate sādhakottamaḥ /
mārayennātra saṃdeho sarvasyādehadhāraṇaṃ //
atha maṃtraḥ // aṣṭottaraśataṃ japet //
oṃ hrīṃ hraiṃ hraḥ huṃ phaṭ namaḥ // oṃ namo bhagavatyai āryatārā devyai purā
devāsure yuddhe vivāhe vasya saṃsthitā /
tasya vāhanamatyugra ulūkonāmasottamaḥ /
tasyeṣṭe samāruhye dānavānāṃ vadhośritaḥ //
śukra uvāca //
kathaṃcaramate bhūmau kathamāhārameva ca /
kīdṛśaṃ karma kurute sa ca kāki tu kīdṛśī //
alpāyuścayormatyai alpavīryastathāpare /
rogādayo na vādhyaṃte vahu kleśavaśaṃ kutaḥ //
hitārthasarvasatvānāṃ vrūhi kāmāṃganāśanaḥ //
īśvara uvāca //
sādhu sādhu mahāvāho sādhakānāṃ hitāya ca /
vacanaṃ śṛṇu vakṣyāmi priyāsi tvaṃ yathākulaṃ //
parvate himavatkūṭe vacanaṃ vahu bhayākule /
tataḥ pivati pānīyaṃ durgā durgā samukṣaye //
tatra sthāne sthitau sau hi chubuko nāmanāmataḥ /
biḍāla sadṛśaṃ netra karṇau vāpi tathaiva ca //
divākarastasya śatru māṃsāśī ca tathaiva ca /
divasaṃtiṣute netrau rātraucaryā samācare //
adhunā saṃpravakṣyāmi lakṣaṇaṃ tasya tādṛśaṃ /
saubhāgyakaraṇaṃ sādhvī vidveṣoccāṭanaṃ tathā //
cāturthikavināśīnaṃ sarvajvaravināśanaṃ /
ekāhikaṃ dvyāhikaṃ ca bhūtāpasmāranāśanaṃ //
saṃprāṇa śamayā yāti garuḍasya ca pannaga /
ulūka cakṣurādāya gorocanasamanvitaṃ //
vāriṇā saha dātavyaṃ vaśīkaraṇamuttamaṃ /
ulūka jihvā muddhṛtya dhartūrarasasamabhāvitaṃ //
८८b)
dhūpaṃ yasyā pradātavyaṃ vidveṣoccāṭanaṃ bhavet /
ulūkasya ca karṇau dvau piṃḍikā ca samanvitaṃ //
sūkṣmacūrṇaṃ tataḥ kṛtvā mastake yasya nikṣipet /
atha pāneṣu bhakṣeṣu puṣpeṣu tilakeṣu ca //
gaṃdhayukte tathāvastre yasya dadyāt kadācana /
nārī tasya vaśaṃ yāṃti svātmanena dhanena vā //
janāḥ sarve vaśaṃ yāṃti yāvajjīvaṃ na saṃśayaḥ /
niśācarasya netre dve madhu jyeṣṭiḥkayai saha //
haritālasya karṣau dvau kākamācī samāṃsakaiḥ /
aṃtardhūmaṃ dahet sarvaṃ chāgī mūtreṇa bhāvayet //
netrāṇāmaṃjanaṃ dadyāccāturthika vināśanaṃ /
maṃgasya tadromāṇi yavasaktu samanvitaṃ //
tilatailenasaṃyuktaṃ yasya dhūpaṃ pradā * yet /
bhūtagrahā ca kuṣmāṃḍāṃ ḍākinī sākinī tathā //
nāmamātreṇa dattena kurvaṃtyā veśaṇaṃ kṣaṇāt /
palāyaṃte tato sarve daśāsu vidaśāsu ca //
kṣayamā * stathāyāṃti siddhagaṇā mṛgā iva /
ulūka dakṣiṇaṃ pakṣaṃ śvetasūtreṇa vaṃdhayet //
dakṣiṇe karṇamūle tu dvyāhikaṃ harati jvaraṃ /
ulūkasyottaraṃ pakṣaṃ raktasūtreṇavaṃdhayet //
dakṣiṇe karṇamūle tu tryāhikaṃ harati jvaraṃ /
māṃgalyaṃ pucchapakṣaistu paṃcaraṃgena bhāvitaḥ //
yasya pakṣagale vadhvā tryāhikaṃ tasya naśyati /
vadhātu dakṣiṇe vāhumaṃgalyaṃ dakṣiṇe padaṃ //
pūrvoktaṃ cākṣayaṃ dadyā sakra vījapraṇāśanaṃ /
८९a)
ulūkasya padaṃ vāmaṃbhujā vāmena baṃdhayet //
duṣṭajvarapraśamanaṃ sarvajvaravināśanaṃ /
niśācarasya raktastu dvistrī rakta samaṃnvitaṃ //
yasya nāma likhedbhūrje kṛṣṇasūtreṇa veṣṭayet /
śikhāgre vaṃdhayitvā tu tasya coccāṭanottamaṃ //
tataḥ kṣīreṇasaṃkṣālya punaḥ śāṃti bhaviṣyati /
ulūksaya ca māṃsāni dhūpaṃ yasya pradāpayet //
sarve grahā vinaśyaṃti nātra kāryā vicāraṇā /
ulūkasya tathā cāṃtraṃ lepo yasya pradāpayet //
ekaviṃśasamāyukto sorśarogaiḥ pramucyate /
piṃḍikā kaṃḍurogaiśca mukto bhavati tatkṣaṇāt //
sarve rogāḥ palāyaṃte siṃhasyāgre gajā iva /
ulūkasya tu pādaṃ tu śrotojanasamanvitaṃ //
chāyāśuṣkaṃ tato kṛtvā netrāṇāmaṃjayet tu yaḥ /
dattamātreṇa tenaiva sodṛśo bhavati kṣaṇāt //
nirmalāni ca netrāṇi sadā tasya bhavaṃti ca /
idaṃ rahasyaṃ paramaṃ na deyaṃ yasya kasyacit //
pāpātmeṣu na dātavyaṃ dātavyaṃ bhaktavatsale /
ityau casanase śāstre kalpaṃ naktacaraṃ alaṃ //
atha dvitīya kalpavarvaraṣyasyaliṣyate //
varvaro rātri pakṣinī sāyomaṭate sadā //
tasya karmaṃ ca kiṃ proktaṃ prasādaṃ kuru saṃkara //
śiva uvāca //
śṛṇu devi pradātavyaṃ rahasyaṃ paramaṃ priye /
niśāyāṃ ramate śopi mācuṣoṇāṃ vidyāṣu ca //
śaunako nāma ṛṣayaḥ maṃgalo nāma saṃbhavaḥ /
tasya śrāpadadau brahmā ulūko pakṣiko bhavet //
८९b)
tasya karma pravakṣyāmi vidhānena tu pārvati /
na tithirna ca nakṣatraṃ na ca nātyopavāsanaṃ //
na vāraṃ na japo homaṃ kālavelādivarjitaṃ /
kevalaṃ bhāvanāgamyaṃ kuryāt karmaṃ yathocitaṃ //
ulūkaśaunakaścaiva * vārārātri pakṣikaḥ /
maṃgalasthalaśiraḥ ṣaṭnāmāni tasya ca //
atha ulūkasya prayogaḥ //
nāmuktāṃ mohanastaṃbhane uccāṭanaṃ rakṣaṇaṃ māraṇaṃ vaśīkaraṇa
vyayet // yaduktaṃ ulūkasya ca netre ca rocanāgaurasarṣapā /
kuṃkumaṃ nāgapuṣpaṃ ca samabhāgāni kārayet //
neśaptadivasaṃ bhūṣaṃḍanidhāpayet //
yasya dadyāmukhovāsaṃ sa vasyo maraṇāṃtakaṃ /
ulūkasya ca netre dve mārjarasya tathaiva ca //
ekatra militaṃ kṛtvā vaktrī kuryād vicakṣaṇaḥ /
mahātailena prajvālya śmaśāne vā catuṣpathe //
tathaiva kajjalaṃ grāhyaṃ netre tatkālamaṃjayet /
dattamātreṇa tenaiva naṣṭacchāyo bhaven naraḥ //
ulūkacaṃcu saṃgrāhya gorocanā kuṃkumena tu /
tatsamaṃ nāgapuṣpeṣu samabhāgena cūrṇayet //
anena tilakaṃ kuryāt trailokyaṃ vaśamānayet /
ulūkasya ca jihvāyā ajā gaṃdha manaḥśilā //
vacācarmavaṭaṃ kuṣṭaṃ matsyā śṛṃgāvarocanaṃ /
kuṃkumaṃ cāśvalālāśu gomūtreṇa ca peṣaṇāt //
anena tilakaṃ kuryāt rājastrīvaśamānayet /
ulūkasya śirogrāhyaṃ vāyasaścavastathā //
ekatra dhūpadi ca tu vidveṣo jāyate kṣaṇāt /
ulūkasya ca grīvāyāṃ mārjārasya nakhastathā //
९०a)
unmattakarasaṃgrāhya niṃbakāṣṭhāsthi mānuṣaṃ /
ekatra guṭikāṃ kṛtvā śatruhāreṣu nikṣipet //
uccāṭayen na saṃdeho yadi śatrasamopi ca /
ulūkasya tu vai kroḍaṃ matsyatailena varvapet //
mahākekṣe dadedagdhaṃ navebhāṃḍena dāpayet /
cuhlyāgre tatkṣipet bhāṃḍaṃ yāvat saptadināni ca //
astame divase prāpte mṛyate taṃtu tatkṣaṇāt /
ulūkasya tu pakṣāni aṃtardhūmena dāpayet //
sūkṣmacūrṇaṃ tataḥ kṛtvā ghṛtena sahapācayet /
tenaivājñita netrastu lokānāṃ kurute vaśaṃ //
ulūka māṃsa netre ca mahāmajjā tathaiva ca /
rocanena kṣataṃ yuktaṃ matsyatailena bhāvayet //
tat tailaṃ grāhaye yatnāt śarīrobhyaṃjanaṃ tataḥ /
tena pṛṣṭhe vaśaṃ yāṃti yāvajjīvaṃ na saṃśayaḥ //
ulūkasya tu cāsthīni grāhayecca tathaiva ca /
ajāstu mānuṣasyāsthi tat yuktaṃ svātmane tumaṃ //
anena lepayelliṃgaṃ pramadāni ca vaśīkaraṃ /
ulūkasya padaṃ raktaṃ anāmaraktalocanaṃ //
likhitvā sādhyanāmnaiva yā pādyaṃ ca saṃpuṭaṃ /
bhūrjapatre tu saṃrakṣet raktasūtreṇa veṣṭayet //
vāhukaṃṭhe śikhāyāṃ vā dhārayet taṃ vaśaṃ nayet /
ulūkasya kākapakṣāṇi sarpasyāpi ca kaṃcukīṃ //
mūṣakaśca tathā viṣṭā guggulaṃ ghṛtameva ca /
eṣa dhūpavaraṃ coktaṃ sarvaduṣṭavināśanaṃ //
skaṃdana nadīgaṇā sadyāpavanā brahmarākṣasā /
atigrahaśca ḍākinyā dhūponmādana nāśanaṃ //
datta mātreṇa dhūpeṇa duṣṭārāśu palāyate /
९०b)
ulūkasya ca jaṃghā ca parā ca taparīṣakaṃ //
rocanaṃ kuṃkumaṃ caiva tilakaṃ kārayet tataḥ /
dṛṣṭamātreṇa tenaiva vaśyo bhavati garvitā //
ulūkasya samagraṃ vai aṃtardhūpena dāpayet /
sūkṣmacūrṇaṃ tato kṛtvā chāgī mūtreṇa bhāvayet //
yamūtra bhāvayedyala śarīre cānulepayet /
lepamātreṇa teṇaiva sadyo jvaranāśanaṃ //
anya karma sahasrāṇi kurute nātra saṃśayaḥ /
ulūkasya śirogrāhyā hari bālamanaḥśilā //
anenāṃ jayate cakṣuḥ paśyate sa carācaraṃ /
atha padādi tasyaiva dahyayitvā suvarṇayet //
pādalepo pradātavya yojanānāṃ śataṃ vrajet /
ulūkasya jihvāyā kālīṣya vahumālatī //
saṃyutaṃ tena kṛtvā ca guṭikā trilohena tu veṣṭayet /
mukhaprakṣepa mātreṇa dṛśyo bhavati tatkṣaṇāt //
ulūkasya tu pakṣāṇi maṃtritāni ca saptadhā /
sthāpayitvānyapi dvāre yāvacchatra matadgataṃ //
atha maṃtraḥ //
oṃ namo kālarātri triśūlahastamahiṣavāhini rudrakapālamālākṛtaśeṣare
āgaccha bhagavatī atulavalakāriṇī sarvakarmāṇimeva saṃkuru maheśvara
ājñāpayati // śrīṃ śrīṃ śrīṃ phaṭ svāhā //
ulūkasya ca viṣṭhā ca vālāmotho susaṃyutaṃ //
dadyāt śirasi yasyaiva sa vaśyo marāṇānvitaṃ //
ulūkasya tu liṃgāni pārāvata purīṣakaṃ /
rocanā kuṃkumairyuktaṃ tilakaṃ kārayet tataḥ //
ulūka hṛdayaṃ grāhya gorocanasamāstute /
९१)
saptavārānmaṃtrayitvā cakṣustenaivamaṃjayet //
dṛṣṭamātreṇa tenaiva tasyaiva vaśyo bhavati tatkṣaṇaṃ //
atha maṃtra pravakṣyāmi yaddatto śaṃbhunā mune /
sarvasiddhikaraṃ hyeta sarvasṛṣṭi pradāyakaṃ //
oṃ namo mahāyakṣiṇī amukavaśamānaya svāhā //
chuchuṃdarī khaṃjarīstu kṣārakoṭa prapeṣayet /
māyāmādāstu saṃyukta caturthyāṃ ca ravau dine //
viṃdunāda sthitaṃ mūrdhni prathamaṃ vījamuktamaṃ /
paṃcamasyā dvitīyaṃ tu paṃcamasvaravedine //
visargayuktaṃ deveśi tṛtīyaṃ varṇamuttamaṃ /
sūyamajjāṃ svaropete viṃduyuktaṃ sureśvari //
caturthe bhavate vipra svara uṣaṣṭhe prakīrtiṇa /
oṃkārayuktaṃ ca tayā namaskāraṃ tu vinyaset //
aṣṭākṣaramidaṃ maṃtraṃ sarvasiddhipradāyakāṃ //
oṃ namo lohitapiṃgalāya mātaṃgarājāya strīṇāṃ rudhirastaṃbhaya २ mudga २
laka २ kīlaya २ cili २ svāhā // ayaṃ strīṇāmatirajonivāraṇamaṃtra //
iti dvitīyakalpaṃ ca ulūkasya alaṃkṛtaṃ // śubhamastu //
Original text: ācārasāratantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0