Abhisamayālaṃkaranāmaprajñāpāramitopadeśaśāstra · Chapter 8

// abhisamayālaṅkāre prajñāpāramitopadeśaśāstre
ekakṣaṇābhisamayādhikāraḥ saptamaḥ //
sarvākārāṃ viśuddhiṃ ye dharmāḥ prāptā nirāsravāḥ /
svābhāvikomuneḥ kāyasteśāṃ prakṛtilakṣaṇaḥ

bodhipakṣāpramāṇāni vimokṣā anūpurvaśaḥ /
navātmikā samāpattiḥ kṛtsnaṃ daśavidhātmikam

abhibhvāyatanānyaṣṭaprakārāṇi prabhedataḥ /
araṇā praṇidhijñānamabhijñāḥ pratisaṃvidaḥ

sarvākārāścatasno 'thaśuddhayo vaśitā daśa //
balāni daśa catvāri vaiśāradyānyārakṣaṇam

trividhaṃ smṛtyupasthānaṃ tridhāsaṃmoṣadharmatā /
vāsanāyāḥ samuddhāto mahati karūṇā jane

āveṇikā munereva dharmā ye 'ṣṭādaśeritāḥ /
sarvākārajñatā ceti dharmakāyo 'bhidhīyate

śravakasyāraṇādṛṣṭernṛkleśaparihāritā /
tatkleśasrotaucChittyai grāmādiṣu jināraṇā

anābhogamanāsaṅmavyāghātaṃ sadā sthitam /
sarvapraśnāpanudvauddhaṃ praṇidhijñānamiṣyate

paripākaṃ gate hetau yasya yasya yadā yadā /
hitaṃ bhavati kartavyaṃ prathate tasya tasya saḥ

varṣatyapi hi parjanye naiva bījaṃ prarohati /
samutpāde 'pi buddhānāṃ nābhavyo bhadramaśrute

iti kāritravaipulyāt buddho vyāpī nirūcyate /
akṣayatvācca tasyaiva nitya ityapi kathyate

dvātriṃśallakṣaṇāśītivyañjanātmā munerayam /
sāṃbhogiko mataḥ kāyo mahāyānopabhogataḥ

cakrāṅkahastaḥ krākurmapādo jālāvāddhāṅgulipāṇipādaḥ /
karau sapādau tarūṇau mṛdū ca mamutsadaiḥ saptabhirāśrayo 'sya

dīrghāṅgulirvyāyatapārṣṇigātraṃ prājyaṃ tvṛjucChaṅkhapadordhvaromā /
eṇeyajaṅghaśca paṭūrūbāhuḥ kośāvanaddhottamabastiguhyaḥ

suvarṇavarṇḥ pratanucChaviśca pradakṣiṇaikaikasujātromā /
ūūrṇāṅkitāsyo haripūrvakāyaḥ skandhau vṛtāvasya citāntarāṃsaḥ

hīno rasaḥ khyāti rasottamo 'sya nyagrodhavanmāṇḍalatulyamūrtiḥ /
uṣīṣamūrdhā pṛthucārūjihvo brahmasvaraḥ siṃhahanuḥ suśuklāḥ

tulyāḥ pramāṇe 'viralāsca dantā anyūnasaṃkhyā daśikāścatasraḥ /
nīlekśaṇe govṛṣapakṣmanetro dvātriṃśadetāni hi lakṣaṇāni

yasya yasyātra yo heturlakṣaṇasya prasādhakaḥ /
tasya tasya prapūryāyaṃ samudāgamalakṣaṇaḥ

gurūṇāmanuyānādirdṛḍhatā saṃvaraṃ prati /
saṃgrahāsevanaṃ dānaṃ praṇitasya ca vastunaḥ

vadhyamokṣasamādānāṃ vivR6iddhiḥ kuśalasya ca /
ityādiko yathāsutraṃ heturlakṣaṇasādhakaḥ

tāmrāḥ snigdhāśca tuṅgāśca nakhā aṅgulayo muneḥ /
vṛttāścitānupūrvāśca guḍhā nirgranthyaḥ śirāḥ

guḍhau gulphau samau pādau siṃhebhadvijagopateḥ /
vikrāntaṃ dakṣiṇaṃ cārūgamanamṛjuvṛttatā

mṛṣṭānupūrte medhyamṛdutve śuddhagātratā /
pūrṇavyañjanatā cārupṛthumaṇḍalagāratā

samakramatvaṃ śuddhatvaṃ netrayoḥ sukumāratā /
adīnossadagātratve susaṃhatanagātratā

suvibhaktāṅgatā dhvāntapradhvastālokaśuddhatā /
vṛttamṛṣṭākṣāmakukṣitāśca gabhiratā

dakṣiṇāvartatā nābheḥ samantaddarśanīyatā /
samācāraḥ śuciḥ kālatilakāpagatā tanuḥ

karau tulamṛdūsnigdhagambhīrāyatalekhatā /
nātyāyataṃ vaco bimbapratibimbopamauṣṭhatā

mṛdvī tanvī ca raktā ca jihvā jimūtaghoṣatā /
cārūmañjasvaro daṃṣṭrā vṛttāstīkṣṇāḥ sitāḥ samāḥ

anupurvī gatāstuṅgā nāsikā paraṃ śuciḥ /
viśale nayane pakṣmacitaṃ padmadalākṣitā

āyataślakṣṇasusnigdhasamaromnau bhruvau bhujau /
pīnāyatau samau karṇāvupaghātavivarjitau

lalāṭamaparimlānaṃ prṛthupūrṇottamāṅgatā /
bhramarābhāścitāḥ ślakṣṇā asaṃlulitamūrtayaḥ

keśā aparuṣāḥ puṃsāṃ saurabhyānyapahāriṇaḥ /
śrīvatsaḥ svastikaṃ ceti buddhānuvyañjanaṃ matam

karoti yena citrāṇi hitāni jagataḥ samam /
ā bhavātso 'nupacChinnaḥ kayo nairmāṇiko muneḥ

tathā karmāpyanucChinnamasyāsaṃsāramiṣyate /
gatīnāṃ śamanaṃ karma saṃgrahe ca caturvidhe

niveśanaṃ sasaṃkleśe vyavadānāvabodhane /
sattvānāmarthayāthātmye ṣaṭsu pāramitāsu ca

buddhamārge prakṛtyaivaśunyatāyāṃ dvayakṣaye /
saṃkete 'nupalambhe ca paripāke ca hehinām

bodhisattvasya mārge 'bhiniveśasya nivāraṇe /
bodhiprāptu jinakṣetraviśuddhau niyatiṃ prati

aprameye ca sattvarthe buddhasevādike guṇe /
bodheraṅgeṣvanāśe ca karmaṇāṃ satyadarśane

viparyāsaprahāṇe ca tadavastukatānaye /
vyavadāne sasaṃbhāre saṃskṛtāsaṃskṛte prati

vyatibhedāparijñāne virnāṇe ca niveśanam /
dharmakāyasya karmedaṃ saptavimśatidhā matam