Abhisamayālaṃkaranāmaprajñāpāramitopadeśaśāstra · Chapter 1
kṛtirmaitreyanāthasya //
Oṃ namo maitreyanāthāya //
yā sarvajñatayā nayatyupaśamaṃ śāntaiṣiṇaḥ śravakān
yā mārgajñatayā jagaddhitakritāṃ lokārthasaṃpādikā /
savārkāramidaṃ vadanti munayo viśvaṃ yayā saṃgatā
stasyai śrāvakabodhisattvagaṇino buddhasya manne namaḥ //
sarvākārajñatāmārgaḥ śāsitrā yo 'tra deśita /
dhīmantī vīkṣīṣīraṃstamanālīḍhaṃ parairiti
smṛtau cādhāya sūtrārthaṃ dharmacaryā daśātmikā /
sūkhena pratipatsīrannityārambhaprayojanam
prajñāpāramitāṣṭābhīḥ padārthaiḥ samudīritā /
sarvākārajñatā mārgajñatā sarvajñatā tataḥ
sarvākārābhisaṃbodho murdhaprārpto 'nupūrvikaḥ /
ekakṣaṇabhisaṃbodho dharmakāyaśca te 'ṣṭadhā
cittotpādo 'vavādaśca nirvedhāṅgaṃ caturvidhaṃ /
ādhāraḥ pratipatteśca dharmadhātusvabhāvakaḥ
ālambanaṃ samuddeśaḥ saṃnāhaprasthitikriye /
saṃbhārāśca saniryāṇāḥ sarvākārajñatā muneḥ
dhyāmīkaraṇatādīni śiṣyakhaṅgapathau ca yau /
mahānuśaṃso dṛṅmārga aihikāmutrikairguṇaiḥ
kāritramadhimuktiśca stutastobhitaśaṃsitāḥ /
pariṇāme 'numode ca manaskārāvanuttamau
nirhāraḥ śuddhiratyantāmityayaṃ bhāvanāpathaḥ /
vijñānāṃ bodhisattvānāmiti mārgajñatoditā
prajñayā na bhave sthānaṃ kṛpayā na śame sthitiḥ /
anupāyena dūratvamupāyenāvidūratā
vipakṣapratipakṣau ca prayogaḥ samatāsya ca /
dṛṅmārgaḥ śrāvakādīnāmiti sarvajñateṣyate
ākārāḥ saprayogāśca guṇā doṣāḥ salakṣaṇāḥ /
mokṣanirvedhabhāgīye śaikṣo 'vaivartiko gaṇaḥ
samatābhavaśāntyośca kṣetraśuddhiranuttarā /
sarvākārābhisaṃbodha eṣa sopāyakauśalaḥ
liṅgaṃ tasya vivṛddhiśca nirūḍhiścittasaṃsthitiḥ /
caturdhā ca vikalpasya pratipakṣaścaturvidhaḥ
pratyekaṃ darsanākhye ca bhāvanākhye ca vartmani /
ānantaryasamādhiśca saha vipratipattibhiḥ
mūrdhābhisamayaḥ tredhā daśadhā cānupūrvikaḥ /
ekakṣaṇābhisaṃbodho lakṣaṇena caturvidhiḥ
svābhāvikaḥ sasāṃbhogo nairmāṇiko 'parastathā /
dharmakāyaḥ sakāritraścaturdhā samudīritaḥ
cittotpādaḥ parārthāya sammyaksaṃbodhikāmatā /
samāsavyāsataḥ sā ca yathāsutraṃ sa cocyate
bhūhemacandrajvalanairnidhiratnākarārṇavaiḥ /
vajrācalauṣadhīmitraiścintāmaṇyarkagītibhiḥ
nṛpagañjamahāmārgayānaprasravaṇodakaiḥ /
ānandoktinadīmeghairdvāviṃśatividhaḥ sa ca
pratipattau ca satyeṣu buddharatnādiṣu triṣu /
asaktāvapariśrāntau pratipatsaṃparigrahe
cakṣuḥṣu pañcasu jñeyaḥ ṣaṭsvabhijñāguṇeṣu ca /
dṛṅmārge bhāvanākhye cetyavavādo daśātmakaḥ
mṛdutikṣṇendriyau śraddhādṛṣṭiprāptau kulaṃkulau /
ekavīcyantarotpadya kārākārākaniṣṭhagāḥ
plutāstrayo bhavasyāgraparamo rūparāgaha /
dṛṣṭadharmaśamaḥ kāyasākṣī khaṅgaśca viṃśatiḥ
ālambanata ākārāddhetutvātsaṃparigrahāt /
caturvikalpasaṃyogaṃ yathāsvaṃ bhajatāṃ satām
śrāvakebhyaḥ sakhaḍgebhyo bodhisattvasya tāyinaḥ /
mṛdumadhyādhimātrāṇāmūṣmādīnāṃ viśiṣṭatā
ālambanamanityādi satyādhāraṃ tadākṛtiḥ /
niṣedho 'miniveśāderheturyānatrayāptaye
rūpādyāyavyayau viṣṭhāsthitī prajñaptyavācyate /
rūpādāvasthitisteṣāṃ tadbhāvenāsvabhāvatā
tayormithaḥsvabhāvatvaṃ tadanityādyasaṃsthitiḥ /
tāsāṃ tadbhāvaśūnyatvaṃ mithaḥ svabhāvyametayoḥ
anudgraho yo dharmāṇāṃ tannimittāsamīkṣaṇam /
parīkṣaṇaṃ ca prajñāyāḥ sarvasyānupalambhataḥ
rūpāderasvabhavāvatvaṃ tadabhāvasvabhāvatā /
tadajātiraniryāṇaṃ śuddhistadanimittatā
tannimittānadhiṣṭhānānadhimuktirasaṃjñatā /
samādhistasya kāritraṃ vyākṛtirmananākṣayaḥ
mithastrikasya svābhāvyaṃ samādheravikalpanā /
iti nirvedhabhāgīyaṃ mṛdumadhyādhimātrataḥ
dvaividhyaṃ grāhyakalpasya vastutatpratipakṣataḥ /
moharāśyādibhedena pratyekaṃ navadhā tu saḥ
dravyaprajñaptyadhiṣṭhāno dvividho grāhako mataḥ /
svatantrātmādirūpeṇa skandhādyāśrayatastathā
cittānavalīnatvādi naīḥsvābhāvyādideśakaḥ /
tadvipakṣaparityāgaḥ sarvathā saṃparigrahaḥ
ṣoḍhādhigamadharmasya pratipakṣaprahāṇayoḥ /
tayoḥ paryupayogasya prajñāyāḥ kṛpayā saha
śiṣyāsādhāraṇatvasya parārthānukramasya ca /
jñānasyāyatnavṛtteśca pratiṣṭhā gotramucyate
dharmadhātorasaṃbhedādgotrabhedo na yujyate /
ādheyadharmabhedāttu tadbhedaḥ parigīyate
ālambanaṃ sarvadharmāste punaḥ kuśalādayaḥ /
laukikādhigamākhyāścaṃ ye ca lokettarā matāḥ
sāsravānāsravā dharmāḥ saṃskṛtāsaṃskṛtāśca ye /
śiṣyasādhāraṇā dharmā ye cāsādhāranā muneḥ
sarvasattvāgratā cittaprahāṇādhigamatraye /
tribhirmahattvairūddeśo vijñeyo 'ya svayaṃbhuvām
dānādau ṣaḍvidha teṣāṃ pratyekaṃ saṃgraheṇa yā /
saṃnāhapratipattiḥ sā ṣaḍbhiḥ ṣaṭkairyathodithā
dyānārūpyeṣu dānādau mārge maitryādikeṣu ca /
gatopalambhayoge ca trimaṇḍalaviśuddhiṣu
uddeśe ṣaṭsvabhijñāsu sarvākārajñatānaye /
prasthānapratipajjñeyā mahāyānādhirohiṇī
dayā dānādikaṃ ṣaṭkaṃ śamathaḥ savidarśanaḥ /
yuganaddhaśca yo mārga upāye yacca kauśalam
jñānaṃ puṇyaṃ ca mārgaśca dhāraṇī bhūmayo daśa /
pratipakṣaśca vijñeyaḥ saṃbhārapratipatkramaḥ
labhyate prathamā bhumirdaśadhā parikarmaṇā /
āśayo hitavastutvaṃ sattveṣu samacittatā
tyāgaḥ sevā ca mitrāṇāṃ saddharmālambanaiṣaṇā /
sadā naiṣkramyacittatvaṃ buddhakāyagatā spṛhā
dharmasya deśanā satyaṃ daśamaṃ vākyamiṣyate /
jñeyam ca pārikarmaiṣāṃ svabhāvānupalambhataḥ
śīlaṃ kṛtajñatā kṣāntiḥ pramodyaṃ mahatī kṛpā /
gauravaṃ guruśuśrūṣā vīryaṃ dānādike 'ṣṭamam
atṛptatā śrute dānaṃ dharmasya ca nirāmiṣam /
buddhakṣetrasya saṃśuddhiḥ saṃsārāparikheditā
hrīrapatrāpyamityetat pañcadhā mananātmakam /
vanāśālpecChatā tuṣṭirdhūtasaṃlekhasevanam
śikṣāyā aparityāgaḥ kāmānāṃ vijugupsanam /
nirvitsarvāstisaṃtyāgo 'navalinānapekṣate
saṃstavaṃ kulamātsaryaṃ sthānaṃ saṃgaṇikāvaham /
ātmotkarṣaparāvajñe karmamārgān daśāśubhān
mānaṃ stambhaṃ viparyāsaṃ vimatiṃ kleśamarṣaṇam /
vivarjayan samāpneti daśaitān pañcamīṃ bhuvam
dānaśīlakṣamāvīryadhyānaprajñāprapūraṇāt /
śiṣyakhaḍgaspṛhātrāsacetasāṃ parivarjakaḥ
yācito 'navalinaśca sarvatyāge 'pyadurmanāḥ /
kṛśo 'pi nārthināṃ kṣeptā ṣaṣṭhīṃ bhūmiṃ samaśrute
ātmasattvagraho jīvapudgalocChedaśāśvataḥ /
nimittahetvoḥ skandheṣu dhātuṣvāyataneṣu ca
traidhātuke pratiṣṭhānaṃ saktirālīnacittatā /
ratnatritayaśīleṣu taddṛṣṭyabhiniveśitā
śūnyatāyāṃ vivadaśca tadvirodhaśca viṃśatiḥ /
kalaṅkā yasya vicChinnāḥ saptamīmetyasau bhuvam
trivimokṣamukhajñānaṃ trimaṇḍalaviśuddhatā /
karūṇāmananā dharmasamataikanayajñatā
anutpādakṣamājñānaṃ dharmāṇāmekadheraṇā /
kalpanāyāḥ samuddhātaḥ saṃjñādṛkkleśavarjanam
śamathasya ca nidhyaptiḥ kauśalaṃ ca vidarśane /
cittasya dāntatā jñānaṃ sarvatrāpratighāti ca
sakterabhūmiryatrecChaṃ kṣetrāntaragatiḥ samam /
sarvatra svātmabhāvasya darśanaṃ ceti viṃśatiḥ
sarvasattvamanojñānamabhijñākrīḍanaṃ śubhā /
buddhakṣetrasya niṣpattirbuddhasevāparīkṣaṇe
akṣajñānaṃ jinakṣetraśuddhirmāyopamā sthitiḥ /
saṃcintya ca bhavādānamidaṃ karmāṣṭadhoditam
praṇidhānānyanantāni devādīnāṃ rūtajñatā /
nadīva pratibhānānāṃ garbhāvakrāntirūttamā
kulajātyośca gotrasya parivārasya janmanaḥ /
naiṣkramyabodhivṛkṣāṇāṃ guṇapūreśca saṃpadaḥ
nava bhūmīratikramya buddhabhūmau pratiṣṭhate /
yena jñānena sā jñeyā daśamī bodhisattvabhūḥ
pratipakṣo 'ṣṭadhā jñeyo darṣanābhyāsamārgayoḥ /
grāhyagrāhakavikalpānāmaṣṭānāmupaśāntaye
uddeśe samatāyāṃ ca sattvārthe yatnavarjane /
atyantāya ca niryāṇaṃ niryāṇaṃ prāptilakṣaṇam
sarvākārajñatayāṃ ca niryāṇaṃ mārgagocaram /
niryāṇapratipajjñeyā seyamaṣṭavidhātmikā
Original text: Abhisamayālaṃkaranāmaprajñāpāramitopadeśaśāstra · Edition: unknown · Data entry Christian Coseru · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0