Language

ENहिગુ
Scripture Library

Abhisamayālaṃkaranāmaprajñāpāramitopadeśaśāstra · Chapter 1

1.1

kṛtirmaitreyanāthasya //
Oṃ namo maitreyanāthāya //
yā sarvajñatayā nayatyupaśamaṃ śāntaiṣiṇaḥ śravakān
yā mārgajñatayā jagaddhitakritāṃ lokārthasaṃpādikā /
savārkāramidaṃ vadanti munayo viśvaṃ yayā saṃgatā
stasyai śrāvakabodhisattvagaṇino buddhasya manne namaḥ //
sarvākārajñatāmārgaḥ śāsitrā yo 'tra deśita /
dhīmantī vīkṣīṣīraṃstamanālīḍhaṃ parairiti

1.2

smṛtau cādhāya sūtrārthaṃ dharmacaryā daśātmikā /
sūkhena pratipatsīrannityārambhaprayojanam

1.3

prajñāpāramitāṣṭābhīḥ padārthaiḥ samudīritā /
sarvākārajñatā mārgajñatā sarvajñatā tataḥ

1.4

sarvākārābhisaṃbodho murdhaprārpto 'nupūrvikaḥ /
ekakṣaṇabhisaṃbodho dharmakāyaśca te 'ṣṭadhā

1.5

cittotpādo 'vavādaśca nirvedhāṅgaṃ caturvidhaṃ /
ādhāraḥ pratipatteśca dharmadhātusvabhāvakaḥ

1.6

ālambanaṃ samuddeśaḥ saṃnāhaprasthitikriye /
saṃbhārāśca saniryāṇāḥ sarvākārajñatā muneḥ

1.7

dhyāmīkaraṇatādīni śiṣyakhaṅgapathau ca yau /
mahānuśaṃso dṛṅmārga aihikāmutrikairguṇaiḥ

1.8

kāritramadhimuktiśca stutastobhitaśaṃsitāḥ /
pariṇāme 'numode ca manaskārāvanuttamau

1.9

nirhāraḥ śuddhiratyantāmityayaṃ bhāvanāpathaḥ /
vijñānāṃ bodhisattvānāmiti mārgajñatoditā

1.10

prajñayā na bhave sthānaṃ kṛpayā na śame sthitiḥ /
anupāyena dūratvamupāyenāvidūratā

1.11

vipakṣapratipakṣau ca prayogaḥ samatāsya ca /
dṛṅmārgaḥ śrāvakādīnāmiti sarvajñateṣyate

1.12

ākārāḥ saprayogāśca guṇā doṣāḥ salakṣaṇāḥ /
mokṣanirvedhabhāgīye śaikṣo 'vaivartiko gaṇaḥ

1.13

samatābhavaśāntyośca kṣetraśuddhiranuttarā /
sarvākārābhisaṃbodha eṣa sopāyakauśalaḥ

1.14

liṅgaṃ tasya vivṛddhiśca nirūḍhiścittasaṃsthitiḥ /
caturdhā ca vikalpasya pratipakṣaścaturvidhaḥ

1.15

pratyekaṃ darsanākhye ca bhāvanākhye ca vartmani /
ānantaryasamādhiśca saha vipratipattibhiḥ

1.16

mūrdhābhisamayaḥ tredhā daśadhā cānupūrvikaḥ /
ekakṣaṇābhisaṃbodho lakṣaṇena caturvidhiḥ

1.17

svābhāvikaḥ sasāṃbhogo nairmāṇiko 'parastathā /
dharmakāyaḥ sakāritraścaturdhā samudīritaḥ

1.18

cittotpādaḥ parārthāya sammyaksaṃbodhikāmatā /
samāsavyāsataḥ sā ca yathāsutraṃ sa cocyate

1.19

bhūhemacandrajvalanairnidhiratnākarārṇavaiḥ /
vajrācalauṣadhīmitraiścintāmaṇyarkagītibhiḥ

1.20

nṛpagañjamahāmārgayānaprasravaṇodakaiḥ /
ānandoktinadīmeghairdvāviṃśatividhaḥ sa ca

1.21

pratipattau ca satyeṣu buddharatnādiṣu triṣu /
asaktāvapariśrāntau pratipatsaṃparigrahe

1.22

cakṣuḥṣu pañcasu jñeyaḥ ṣaṭsvabhijñāguṇeṣu ca /
dṛṅmārge bhāvanākhye cetyavavādo daśātmakaḥ

1.23

mṛdutikṣṇendriyau śraddhādṛṣṭiprāptau kulaṃkulau /
ekavīcyantarotpadya kārākārākaniṣṭhagāḥ

1.24

plutāstrayo bhavasyāgraparamo rūparāgaha /
dṛṣṭadharmaśamaḥ kāyasākṣī khaṅgaśca viṃśatiḥ

1.25

ālambanata ākārāddhetutvātsaṃparigrahāt /
caturvikalpasaṃyogaṃ yathāsvaṃ bhajatāṃ satām

1.26

śrāvakebhyaḥ sakhaḍgebhyo bodhisattvasya tāyinaḥ /
mṛdumadhyādhimātrāṇāmūṣmādīnāṃ viśiṣṭatā

1.27

ālambanamanityādi satyādhāraṃ tadākṛtiḥ /
niṣedho 'miniveśāderheturyānatrayāptaye

1.28

rūpādyāyavyayau viṣṭhāsthitī prajñaptyavācyate /
rūpādāvasthitisteṣāṃ tadbhāvenāsvabhāvatā

1.29

tayormithaḥsvabhāvatvaṃ tadanityādyasaṃsthitiḥ /
tāsāṃ tadbhāvaśūnyatvaṃ mithaḥ svabhāvyametayoḥ

1.30

anudgraho yo dharmāṇāṃ tannimittāsamīkṣaṇam /
parīkṣaṇaṃ ca prajñāyāḥ sarvasyānupalambhataḥ

1.31

rūpāderasvabhavāvatvaṃ tadabhāvasvabhāvatā /
tadajātiraniryāṇaṃ śuddhistadanimittatā

1.32

tannimittānadhiṣṭhānānadhimuktirasaṃjñatā /
samādhistasya kāritraṃ vyākṛtirmananākṣayaḥ

1.33

mithastrikasya svābhāvyaṃ samādheravikalpanā /
iti nirvedhabhāgīyaṃ mṛdumadhyādhimātrataḥ

1.34

dvaividhyaṃ grāhyakalpasya vastutatpratipakṣataḥ /
moharāśyādibhedena pratyekaṃ navadhā tu saḥ

1.35

dravyaprajñaptyadhiṣṭhāno dvividho grāhako mataḥ /
svatantrātmādirūpeṇa skandhādyāśrayatastathā

1.36

cittānavalīnatvādi naīḥsvābhāvyādideśakaḥ /
tadvipakṣaparityāgaḥ sarvathā saṃparigrahaḥ

1.37

ṣoḍhādhigamadharmasya pratipakṣaprahāṇayoḥ /
tayoḥ paryupayogasya prajñāyāḥ kṛpayā saha

1.38

śiṣyāsādhāraṇatvasya parārthānukramasya ca /
jñānasyāyatnavṛtteśca pratiṣṭhā gotramucyate

1.39

dharmadhātorasaṃbhedādgotrabhedo na yujyate /
ādheyadharmabhedāttu tadbhedaḥ parigīyate

1.40

ālambanaṃ sarvadharmāste punaḥ kuśalādayaḥ /
laukikādhigamākhyāścaṃ ye ca lokettarā matāḥ

1.41

sāsravānāsravā dharmāḥ saṃskṛtāsaṃskṛtāśca ye /
śiṣyasādhāraṇā dharmā ye cāsādhāranā muneḥ

1.42

sarvasattvāgratā cittaprahāṇādhigamatraye /
tribhirmahattvairūddeśo vijñeyo 'ya svayaṃbhuvām

1.43

dānādau ṣaḍvidha teṣāṃ pratyekaṃ saṃgraheṇa yā /
saṃnāhapratipattiḥ sā ṣaḍbhiḥ ṣaṭkairyathodithā

1.44

dyānārūpyeṣu dānādau mārge maitryādikeṣu ca /
gatopalambhayoge ca trimaṇḍalaviśuddhiṣu

1.45

uddeśe ṣaṭsvabhijñāsu sarvākārajñatānaye /
prasthānapratipajjñeyā mahāyānādhirohiṇī

1.46

dayā dānādikaṃ ṣaṭkaṃ śamathaḥ savidarśanaḥ /
yuganaddhaśca yo mārga upāye yacca kauśalam

1.47

jñānaṃ puṇyaṃ ca mārgaśca dhāraṇī bhūmayo daśa /
pratipakṣaśca vijñeyaḥ saṃbhārapratipatkramaḥ

1.48

labhyate prathamā bhumirdaśadhā parikarmaṇā /
āśayo hitavastutvaṃ sattveṣu samacittatā

1.49

tyāgaḥ sevā ca mitrāṇāṃ saddharmālambanaiṣaṇā /
sadā naiṣkramyacittatvaṃ buddhakāyagatā spṛhā

1.50

dharmasya deśanā satyaṃ daśamaṃ vākyamiṣyate /
jñeyam ca pārikarmaiṣāṃ svabhāvānupalambhataḥ

1.51

śīlaṃ kṛtajñatā kṣāntiḥ pramodyaṃ mahatī kṛpā /
gauravaṃ guruśuśrūṣā vīryaṃ dānādike 'ṣṭamam

1.52

atṛptatā śrute dānaṃ dharmasya ca nirāmiṣam /
buddhakṣetrasya saṃśuddhiḥ saṃsārāparikheditā

1.53

hrīrapatrāpyamityetat pañcadhā mananātmakam /
vanāśālpecChatā tuṣṭirdhūtasaṃlekhasevanam

1.54

śikṣāyā aparityāgaḥ kāmānāṃ vijugupsanam /
nirvitsarvāstisaṃtyāgo 'navalinānapekṣate

1.55

saṃstavaṃ kulamātsaryaṃ sthānaṃ saṃgaṇikāvaham /
ātmotkarṣaparāvajñe karmamārgān daśāśubhān

1.56

mānaṃ stambhaṃ viparyāsaṃ vimatiṃ kleśamarṣaṇam /
vivarjayan samāpneti daśaitān pañcamīṃ bhuvam

1.57

dānaśīlakṣamāvīryadhyānaprajñāprapūraṇāt /
śiṣyakhaḍgaspṛhātrāsacetasāṃ parivarjakaḥ

1.58

yācito 'navalinaśca sarvatyāge 'pyadurmanāḥ /
kṛśo 'pi nārthināṃ kṣeptā ṣaṣṭhīṃ bhūmiṃ samaśrute

1.59

ātmasattvagraho jīvapudgalocChedaśāśvataḥ /
nimittahetvoḥ skandheṣu dhātuṣvāyataneṣu ca

1.60

traidhātuke pratiṣṭhānaṃ saktirālīnacittatā /
ratnatritayaśīleṣu taddṛṣṭyabhiniveśitā

1.61

śūnyatāyāṃ vivadaśca tadvirodhaśca viṃśatiḥ /
kalaṅkā yasya vicChinnāḥ saptamīmetyasau bhuvam

1.62

trivimokṣamukhajñānaṃ trimaṇḍalaviśuddhatā /
karūṇāmananā dharmasamataikanayajñatā

1.63

anutpādakṣamājñānaṃ dharmāṇāmekadheraṇā /
kalpanāyāḥ samuddhātaḥ saṃjñādṛkkleśavarjanam

1.64

śamathasya ca nidhyaptiḥ kauśalaṃ ca vidarśane /
cittasya dāntatā jñānaṃ sarvatrāpratighāti ca

1.65

sakterabhūmiryatrecChaṃ kṣetrāntaragatiḥ samam /
sarvatra svātmabhāvasya darśanaṃ ceti viṃśatiḥ

1.66

sarvasattvamanojñānamabhijñākrīḍanaṃ śubhā /
buddhakṣetrasya niṣpattirbuddhasevāparīkṣaṇe

1.67

akṣajñānaṃ jinakṣetraśuddhirmāyopamā sthitiḥ /
saṃcintya ca bhavādānamidaṃ karmāṣṭadhoditam

1.68

praṇidhānānyanantāni devādīnāṃ rūtajñatā /
nadīva pratibhānānāṃ garbhāvakrāntirūttamā

1.69

kulajātyośca gotrasya parivārasya janmanaḥ /
naiṣkramyabodhivṛkṣāṇāṃ guṇapūreśca saṃpadaḥ

1.70

nava bhūmīratikramya buddhabhūmau pratiṣṭhate /
yena jñānena sā jñeyā daśamī bodhisattvabhūḥ

1.71

pratipakṣo 'ṣṭadhā jñeyo darṣanābhyāsamārgayoḥ /
grāhyagrāhakavikalpānāmaṣṭānāmupaśāntaye

1.72

uddeśe samatāyāṃ ca sattvārthe yatnavarjane /
atyantāya ca niryāṇaṃ niryāṇaṃ prāptilakṣaṇam

1.73

sarvākārajñatayāṃ ca niryāṇaṃ mārgagocaram /
niryāṇapratipajjñeyā seyamaṣṭavidhātmikā

Original text: Abhisamayālaṃkaranāmaprajñāpāramitopadeśaśāstra · Edition: unknown · Data entry Christian Coseru · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc