व्याकरणमहाभाष्य · भाग 501520

(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {52।113} आद्युदात्तत्वम् अपि न अन्तरङ्गम् यावता प्रत्यये आश्रीयमाणे प्रकृतिः अपि आश्रिता भवति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {53।113} अन्तरङ्गम् एव आद्युदात्तत्वम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {54।113} कथम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {55।113} इदानीम् एव हि उक्तम् न प्रत्ययस्वरविधौ तदादिविधिः भवति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {56।113} सीयुट् तर्हि प्रयोजयति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {57।113} अवचने हि सीयुडादेः आद्युदात्तत्वम् . अक्रियमाणे हि आगमानुदात्तत्वे क्रियमाणे अपि प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगेन आद्युदात्तत्वे सीयुडादेः लिङः आद्युदात्तत्वम् प्रसज्येत .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {58।113} लविषीय पविषीय .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {59।113} तत् तर्हि वक्तव्यम् आगमाः अनुदात्ताः भवन्ति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {60।113} न वक्तव्यम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {61।113} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति आगमाः अनुदात्ताः भवन्ति इति यत् अयम् यासुट् परसमैपदेषु उदात्तः ङित् च इति आह .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {62।113} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् वक्ष्यति एतत् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {63।113} यासुटः ङिद्वचनम् पिदर्थम् उदात्तवचनम् च इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {64।113} शक्यम् अनेन वक्तुम् : यासुट् परस्मैपदेषु भवति अपित् च लिङ् भवति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {65।113} सः अयम् एवम् लघीयसा न्यासेन सिद्धे सति यत् गरीयांसम् यत्नम् आरभते तत् ज्ञपयति आचार्यः आगमाः अनुदात्ताः भवन्ति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {66।113} शक्यम् इदम् लब्धुम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {67।113} यदि एव वचनात् अथ अपि ज्ञापकात् आगमाः अनुदात्ताः भवन्ति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {68।113} आगमैः तु व्यवहितत्वात् आद्युदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {69।113} आगमाः अविद्यमानवत् भवन्ति इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {70।113} यदि आगमाः अविद्यमानवत् भवन्ति इति उच्यते लविता अवादेशः न प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {71।113} स्वरविधौ इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {72।113} एवम् अपि लविता उदात्तात् अनुदात्तस्य स्वरितः इति स्वरितः न प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {73।113} षाष्ठिके स्वरे इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {74।113} एवम् अपि शिक्षितः निष्ठा च द्व्यच् अनात् इत् एषः स्वरः प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {75।113} प्रत्ययस्वरविधौ इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {76।113} तत् तर्हि वक्तव्यम् अविद्यमानवत् भवन्ति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {77।113} न वक्तव्यम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {78।113} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति आगमाः अविद्यमानवत् भवन्ति इति यत् अयम् यासुट् परसमैपदेषु उदात्तः ङित् च इति आह .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {79।113} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {80।113} वक्ष्यति एतत् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {81।113} यासुटः ङिद्वचनम् पिदर्थम् उदात्तवचनम् च इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {82।113} शक्यम् अनेन वक्तुम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {83।113} यासुट् परस्मैपदेषु भवति अपित् च लिङ् भवति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {84।113} सः अयम् एवम् लघीयसा न्यासेन सिद्धे सति यत् गरीयांसम् यत्नम् आरभते तत् ज्ञपयति आचार्यः आगमाः अविद्यमानवत् भवन्ति इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {85।113} आद्युदात्तस्य वा लोपार्थम् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {86।113} आद्युदात्तस्य तर्हि लोपार्थम् प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगेन आद्युदात्तत्वम् उच्यते .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {87।113} प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगेन आद्युदात्तत्वे कृते उदात्तनिवृत्तिस्वरः सिद्धः भवति : स्रौघ्नी माथुरी .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {88।113} अत्र हि परत्वात् लोपः प्रत्यय्स्वरम् बाधेत .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {89।113} न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {90।113} न वा एतत् प्रयोजयति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {91।113} किम् कारणम् .

(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {92।113} बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {93।113} बहिरङ्गलक्षणः लोपः अन्तरङ्गलक्षणः स्वरः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {94।113} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {95।113} अवश्यम् च एषा परिभाषा आश्रयितव्या .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {96।113} अवचने हि ञिन्नित्कित्सु अतिप्रसङ्गः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {97।113} अनाश्रीयमाणायाम् अस्याम् परिभाषायाम् क्रियमाणे अपि प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगेन आद्युदात्तत्वेञिन्नित्कित्सु अतिप्रसङ्गः स्यात् .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {98।113} औत्सी कंसिकी आत्रेयी इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {99।113} अत्र हि परत्वात् लोपः ञिन्नित्कित्स्वरान् बाधेत .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {100।113} न एषः दोषः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {101।113} ञिन्नित्कित्स्वराः प्रत्यय्स्वरापवादाः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {102।113} न च अपवादविषये उत्सर्गः भिनिविशते .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {103।113} पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {104।113} प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उत्सर्गः अभिनिविशते .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {105।113} न तावत् अत्र कदा चित् प्रत्ययाद्युदात्तत्वम् भवति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {106।113} अपवादान् ञिन्नित्कित्स्वरान् प्रतीक्षते .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {107।113} कंसिक्याम् भूयान् अपहारः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {108।113} अन्यस्य अत्र उदात्तत्वम् अन्यस्य लोपः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {109।113} आदेः उदात्तत्वम् अन्त्यस्य लोपः .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {110।113} इदम् तर्हि आत्रेयी इति .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {111।113} अत्र हि परत्वात् लोपः कित्स्वरम् बाधेत .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {112।113} तस्मात् एषा परिभाषा आश्रयितव्या .
(प्_3,1.3.2) क_इइ,6.15-9.14 रो_इइइ,21-27 {113।113} एतस्याम् च सत्याम् शक्यम् प्रत्ययसन्नियोगेन आद्युदात्तत्वम् अवक्तुम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {1।58} प्रत्ययाद्युदात्तत्वात् धातोः अन्तः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {2।58} प्रत्ययाद्युदात्तत्वात् धातोः अन्तः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {3।58} प्रत्ययाद्युदात्तत्वस्य अवकाशः यत्र अनुदात्ता प्रकृतिः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {4।58} समत्वम् सिमत्वम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {5।58} धातोः अन्तः इति अस्य अवकाशः यत्र अनुदात्तः प्रत्ययः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {6।58} पचति पठति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {7।58} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {8।58} गोपायति धपायति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {9।58} धातोः अन्तः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन. पित्स्वरात् तित्स्वरः टापि . पित्स्वरात् तित्स्वरः टापि भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {10।58} पित्स्वरस्य अवकाशः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {11।58} पचति पठति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {12।58} तित्स्वरस्य अवकाशः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {13।58} कार्यम् हार्यम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {14।58} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {15।58} कार्या हार्या .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {16।58} तित्स्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {17।58} चित्स्वरः चापि पित्स्वरात् . चित्स्वरः चापि पित्स्वरात् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {18।58} चित्स्वरस्य अवकाशः .

(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {19।58} चलनः चोपनः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {20।58} पित्स्वरस्य सः एव .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {21।58} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {22।58} आम्बष्ठ्या सौवीर्या .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {23।58} चित्स्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {24।58} न वा आद्युतात्तस्य प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगात् . न वा अर्थः विप्रतिषेधेन .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {25।58} किम् कारणम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {26।58} आद्युतात्तस्य प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगात् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {27।58} प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगेन आद्युदात्तत्वे कृते सतिशिष्टत्वात् धातुस्वरः भविष्यति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {28।58} अयम् च अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः पित्स्वरस्य तित्स्वरस्य च .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {29।58} किम् कारणम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {30।58} टापि स्वरितेनैकादेशः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {31।58} टापि स्वरितेन एकादेशः भवति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {32।58} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {33।58} स्वरितत्वम् क्रियताम् एकादेशः इति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {34।58} किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {35।58} परत्वात् स्वरितत्वम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {36।58} नित्यः एकादेशः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {37।58} कृते अपि स्वरितत्वे प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {38।58} . स्वरितत्वम् अपि नित्यम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {39।58} कृते अपि एकादेशे प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {40।58} अनित्यम् स्वरितत्वम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {41।58} अन्यस्य कृते एकादेशे प्राप्नोति अन्यस्य अकृते .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {42।58} शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {43।58} एकादेशः अपि अनित्यः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {44।58} अन्यथास्वरस्य कृते स्वरितत्वे प्राप्नोति अन्यथास्वरस्य अकृते .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {45।58} स्वरभिन्नस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {46।58} अन्तरङ्गः तर्हि एकादेशः .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {47।58} का अन्तरङ्गता .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {48।58} वर्णौ आश्रित्य एकादेशः पदस्य स्वरितत्वम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {49।58} स्वरितत्वम् अपि अन्तरङ्गम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {50।58} कथम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {51।58} वक्ष्यति एतत् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {52।58} पदग्रहणम् परिमाणार्थम् इति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {53।58} उभयोः अन्तरङ्गयोः परत्वात् स्वरितत्वम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {54।58} स्वरितत्वे कृते आन्तर्यतः स्वरिदानुदात्तयोः स्वरितः भविष्यति .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {55।58} अयम् च अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः पित्स्वरस्य चित्स्वरस्य च .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {56।58} किम् कारणम् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {57।58} चापि चित्करणात् .
(प्_3,1.3.3) क_इइ,9.15-10.20 रो_इइइ,27-30 {58।58} चापि चित्करणसामर्थ्यात् अन्तोदात्तत्वम् भविष्यति .

(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {1।17} गुपादिषु अनुबन्धकरणम् किमर्थम् .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {2।17} गुपादिषु अनुबन्धकरणम् आत्मनेपदार्थम् . गुपादिषु अनुबन्धाः क्रियन्ते आत्मनेपदम् यथा स्यात् .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {3।17} क्रियमाणेषु अपि अनुबन्धेषु आत्मनेपदम् न एव प्राप्नोति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {4।17} किम् कारणम् .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {5।17} सना व्यवहितत्वात् .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {6।17} पूर्ववत् सनः इति एवम् भविष्यति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {7।17} पूर्ववत् सनः इति उच्यते .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {8।17} न चे एतेभ्यः प्राक् सनः आत्मनेपदम् न अपि परस्मैपदम् पश्यामः .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {9।17} एवम् तर्हि अनुबन्धकरणसामर्थ्यात् भविष्यति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {10।17} अथ वा अवयवे कृतम् लिङ्गम् समुदायस्य विशेषकम् भविष्यति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {11।17} तत् यथा गोः सक्थनि कर्णे वा कृतम् लिङ्गम् गोः विशेषकम् भवति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {12।17} यदि अवयवे कृतम् लिङ्गम् समुदायस्य विशेषकम् भवति जुगुप्सयति मीमांसयति इति अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {13।17} अवयवे कृतम् लिङ्गम् कस्य समुदायस्य विशेषकम् भवति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {14।17} यम् समुदायम् यः अवयवः न व्यभिचरति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {15।17} सनम् च न व्हभिचरति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {16।17} णिचम् पुनः व्यभिचरति .
(प्_3,1.5) क_इइ,10.22-11.9 रो_इइइ,30-31 {17।17} तत् यथा तत् यथा गोः सक्थनि कर्णे वा कृतम् लिङ्गम् गोः विशेषकम् भवति न गोमण्डलस्य .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {1।27} अभ्यासदीर्घत्वे अवर्णस्य दीर्घप्रसङ्गः .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {2।27} अभ्यासदीर्घत्वे अवर्णस्य दीर्घत्वम् प्राप्नोति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {3।27} मीमांसते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {4।27} ननु चे इत्त्वे कृते दीर्घत्वम् भविष्यति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {5।27} कथम् पुनः उत्पत्तिसन्नियोगेन दीर्घत्वम् उच्यमानम् इत्त्वम् प्रतीक्षते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {6।27} अथ कथम् अभ्यासम् प्रतीक्षते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {7।27} वचनात् अभ्यासम् प्रतीक्षते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {8।27} इत्त्वम् पुनः न प्रतीक्षते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {9।27} न वा अभ्यासविकारेषु अपवादस्य उत्सर्गाबाधकत्वात् .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {10।27} न वा एषः दोषः .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {11।27} किम् कारणम् .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {12।27} अभ्यासविकारेषु अपवादस्य उत्सर्गाबाधकत्वात् .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {13।27} अभ्यासविकारेषु अपवादाः उत्सर्गान् न बाधन्ते इति एवम् दीर्घत्वम् उच्यमानम् इत्त्वम् न बाधिष्यते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {14।27} अथ वा मान्बधदान्शन्भ्यः ई च अभ्यासस्य इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {15।27} एवम् अपि हलादिशेषापवादः ईकारः प्राप्नोति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {16।27} ई च अचः इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {17।27} अथ वा मान्बधदान्शन्भ्यः दीर्घः च इतः अभ्यासस्य इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {18।27} सिध्यति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {19।27} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {20।27} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {21।27} ननु च उक्तम् अभ्यासदीर्घत्वे अवर्णस्य दीर्घप्रसङ्गः इति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {22।27} परिहृतम् एतत् न वा अभ्यासविकारेषु अपवादस्य उत्सर्गाबाधकत्वात् इति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {23।27} अथ वा न एवम् विज्ञायते दीर्घः च अभ्यासस्य इति .

(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {24।27} कथम् तर्हि .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {25।27} दीर्घः च आभ्यासस्य इति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {26।27} किम् इदम् आभ्यासस्य इति .
(प्_3,1.6) क_इइ,11.11-25 रो_इइइ,31-32 {27।27} अभ्यासविकारः आभ्यासः तस्य इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {1।90} धातोः इति किमर्थम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {2।90} प्रकर्तुम् ऐच्छत् प्राचिकीर्षत् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {3।90} सोपसर्गात् मा भूत् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {4।90} कर्मग्रहणात् सन्विधौ धातुग्रहणानर्थक्यम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {5।90} कर्मग्रहणात् सन्विधौ धातुग्रहणम् अनर्थकम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {6।90} कर्मणः समानकर्तृकात् इच्छायाम् वा सम्भवति इति एव धातोः उत्पत्तिः भविष्यति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {7।90} सोपर्सर्गम् वै कर्म .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {8।90} ततः उत्पत्तिः प्राप्नोति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {9।90} सोपसर्गम् कर्म इति चेत् कर्मविशेषकत्वात् उपसर्गस्य अनुपसर्गम् कर्म .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {10।90} सोपसर्गम् कर्म इति चेत् कर्मविशेषकः उपसर्गः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {11।90} अनुपसर्गम् हि कर्म .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {12।90} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् अनुपसर्गम् कर्म इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {13।90} सोपसर्गस्य हि कर्मत्वे धात्वधिकारे अपि सनः अविधानम् अकर्मत्वात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {14।90} यः हि मन्यते सोपसर्गम् कर्म इति क्रियमाणे अपि तस्य धातुग्रहणे सनः अविधिः स्यात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {15।90} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {16।90} अकर्मत्वात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {17।90} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {18।90} सुबन्तात् उत्पत्तिः मा भूत् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {19।90} सुबन्तात् च अप्रसङ्गः क्यजादीनाम् अपवादत्वात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {20।90} सुबन्तात् च सनः अप्रसङ्गः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {21।90} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {22।90} क्यजादीनाम् अपवादत्वात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {23।90} सुबन्तात् क्यजादयः विधीयन्ते .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {24।90} ते अपवादत्वात् बाधकाः भविष्यन्ति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {25।90} अनभिधानात् वा .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {26।90} अथ वा अनभिधानात् सुबन्तात् उत्पत्तिः न भविष्यति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {27।90} न हि सुबन्तात् उत्पद्यमानेन सना इच्छाया अभिधानम् स्यात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {28।90} अनभिधानात् ततः उत्पत्तिः न भविष्यति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {29।90} इयम् तावत् अगतिका गतिः यत् उच्यते अनभिधानात् इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {30।90} यत् अपि उच्यते सुबन्तात् च अप्रसङ्गः क्यजादीनाम् अपवादत्वात् इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {31।90} भवेत् कस्मात् चित् अप्रसङ्गः स्यात् आत्मेच्छायाम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {32।90} परेच्छायाम् तु प्राप्नोति : राज्ञः पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {33।90} एवम् तर्हि इदम् इह व्यपदेश्यम् सत् आचार्यः न व्यपदिशति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {34।90} किम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {35।90} समानकर्तृकात् इति उच्यते .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {36।90} न च सुबन्तस्य समानः कर्ता अस्ति .

(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {37।90} एवम् अपि भवेत् कस्मात् चित् अप्रसङ्गः यस्य कर्ता न अस्ति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {38।90} इह तु प्राप्नोति : आसितुम् इच्छति शयितुम् इच्छति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {39।90} इच्छायाम् अर्थे सन् विधीयते इच्छार्थेषु च तुमुन् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {40।90} तत्र तुमुना उक्ततत्वात् तस्य अर्थस्य सन् न भविष्यति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {41।90} एवम् अपि इह प्राप्नोति : आसनम् इच्छति शयनम् इच्छति इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {42।90} इह यः विशेषः उपाधिः वा उपादीयते द्योत्ये तस्मिन् तेन भवितव्यम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {43।90} यः च इह अर्थः गम्यते आसितुम् इच्छति शयितुम् इच्छति स्वयम् ताम् क्रियाम् कर्तुम् इच्छति इति न असौ इह गम्यते आसनम् इच्छति शयनम् इच्छति इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {44।90} अन्यस्य अपि आसनम् इच्छति इति एषः अपि अर्थः गम्यते .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {45।90} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {46।90} यः हि मन्यते अद्योत्ये तस्मिन् तेन भवितव्यम् इति क्रियमाणे अपि तस्य धातुग्रहणे इह प्रसज्येत : सङ्गतम् इच्छति देवदत्तः यज्ञदत्तेन इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {47।90} कर्मसमानकर्तृकग्रहणानर्थक्यम् च इच्छाभिधाने प्रत्ययविधानात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {48।90} कर्मसमानकर्तृकग्रहणम् च अनर्थकम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {49।90} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {50।90} इच्छाभिधाने प्रत्ययविधानात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {51।90} इच्छायाम् अभिधेयायाम् सन् विधीयते .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {52।90} अकर्मणः हि असमानकर्तृकात् वा अनभिधानम् . इच्छायाम् अभिधेयायाम् सन् विधीयते .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {53।90} न च अकर्मणः असमानकर्तृकात् वा उत्पद्यमानेन सना इच्छाया अभिधानम् स्यात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {54।90} अनभिधानात् ततः उत्पत्तिः न भविष्यति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {55।90} अङ्गपरिमाणार्थम् तु .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {56।90} अङ्गपरिमाणार्थम् तर्हि अन्यतरत् कर्तव्यम् कर्मग्रहणम् धातुग्रहणम् वा .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {57।90} अङ्गपरिमाणम् ज्ञास्यामि इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {58।90} किम् पुनः अत्र ज्यायः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {59।90} धातुग्रहणम् एव ज्यायः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {60।90} अङ्गपरिमाणम् च एव विज्ञातम् भवति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {61।90} अपि च धातोः विहितः प्रत्ययः शेषः आर्धधातुकसञ्ज्ञः भवति इति सनः आर्धधातुकसञ्ज्ञा सिद्धा भवति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {62।90} यत् च अपि एतत् उक्तम् कर्मग्रहणात् सन्विधौ धातुग्रहणानर्थक्यम् सोपसर्गम् कर्म इति चेत् कर्मविशेषकत्वात् उपसर्गस्य अनुपसर्गम् कर्म सोपसर्गस्य हि कर्मत्वे धात्वधिकारे अपि सनः अविधानम् अकर्मत्वात् इति स्वपक्षः अनेन वर्णितः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {63।90} युक्तम् इह द्रष्टव्यम् किम् न्याय्यम् कर्म इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {64।90} एतत् च अत्र युक्तम् यत् सोपसर्गम् कर्म स्यात् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {65।90} ननु च उक्तम् सोपसर्गस्य हि कर्मत्वे धात्वधिकारे अपि सनः अविधानम् अकर्मत्वात् इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {66।90} न एषः दोषः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {67।90} कर्मणः इति न एषा धातुसमानाधिकरणा पञ्चमी .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {68।90} कर्मणः धातोः इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {69।90} किम् तर्हि .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {70।90} अवयवयोगा एषा षष्ठी .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {71।90} कर्मणः यः धातुः अवयवः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {72।90} यदि अवयवयोगा एषा षष्ठीकेवलात् उत्पत्तिः न प्राप्नोति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {73।90} चिकीर्षति जिहीर्षति इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {74।90} एषः अपि व्यपदेशिवद्भावेन कर्मणः धातुः अवयः भवति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {75।90} कामम् तर्हि अनेन एव हेतुना क्यच् अपि कर्तव्यः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {76।90} महान्तम् पुत्रम् इच्छति .

(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {77।90} कर्मणः यत् सुबन्तम् अवययः इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {78।90} न कर्तव्यः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {79।90} असामर्थ्यात् न भविष्यति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {80।90} कथम् असामर्थ्यम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {81।90} सापेक्षम् असमर्थम् भवति इति .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {82।90} वावचनानर्थक्यम् च तत्र नित्यत्वात् सनः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {83।90} वावचनम् च अनर्थकम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {84।90} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {85।90} तत्र नित्यत्वात् सनः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {86।90} इह हि द्वौ पक्षौ वृत्तिपक्षः अवृत्तिपक्षः च .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {87।90} स्वभावतः च एतत् भवति वाक्यम् च प्रत्ययः च .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {88।90} तत्र स्वाभाविके वृत्तिविषये नित्ये प्रत्यये प्राप्ते वावचनेन किम् अन्यत् शक्यम् अभिसम्बन्धुम् अन्यत् अतः सञ्ज्ञायाः .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {89।90} न च सञ्ज्ञायाः भावाभावौ इष्येते .
(प्_3,1.7.1) क_इइ,12-14.7 रो_इइइ,33-39 {90।90} तस्मात् न अर्थः वावचनेन .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {1।48} तुमुनन्तात् वा तस्य च लुग्वचनम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {2।48} तुमुनन्तात् वा सन् वक्तव्यः तस्य च तुमुनः लुक् वक्तव्यः .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {3।48} कर्तुम् इच्छति चिकीर्षति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {4।48} लिङुत्तमात् वा .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {5।48} लिङुत्तमात् वा सन् वक्तव्यः तस्य च लिङः लुक् वक्तव्यः .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {6।48} कुर्याम् इति इच्छति चिकीर्षति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {7।48} आशङ्कायाम् अचेतनेषु उपसङ्ख्यानम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {8।48} आशङ्कायाम् अचेतनेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {9।48} अश्मा लुलुठिषते .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {10।48} कूलम् पिपतिषति इति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {11।48} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {12।48} एवम् मन्यते .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {13।48} चेतनावतः एतत् भवति इच्छा इति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {14।48} कूलम् च अचेतनम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {15।48} अचेतनग्रहणेन न अर्थः .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {16।48} आशङ्कायाम् इति एव .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {17।48} इदम् अपि सिद्धम् भवति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {18।48} श्वा मुमूर्षति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {19।48} न वा तुल्यकारणत्वात् इच्छयाः हि प्रवृत्तितः उपलब्धिः .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {20।48} न वा कर्तव्यम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {21।48} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {22।48} तुल्यकारणत्वात् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {23।48} तुल्यम् हि कारणम् चेतनावति देवदत्ते कूले च अचेतने .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {24।48} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {25।48} इच्छयाः हि प्रवृत्तितः उपलब्धिः .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {26।48} इच्छयाः हि प्रवृत्तितः उपलब्धिः भवति .

(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {27।48} यः अपि असु कटम् चिकीर्षुः भवति न असौ आघोषयति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {28।48} कटम् करिष्यामि इति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {29।48} किम् तर्हि .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {30।48} सन्नद्धम् रज्जुकीलक्पूलपाणिम् दृष्ट्वा ततः इच्छा गम्यते .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {31।48} कूलस्य अपि पिपतिषतः लोष्टाः शीर्यन्ते भिदा जायन्ते देशात् देशान्तरम् उपसङ्क्रामति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {32।48} श्वानः खलु अपि मुमूर्षवः एकान्तशीलाः शूनाक्षाः च भवन्ति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {33।48} उपमानात् वा सिद्धम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {34।48} उपमानात् वा सिद्धम् एतत् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {35।48} कथम् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {36।48} लुलुठिषते इव लुलुठिषते .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {37।48} पिपतिषति इव पिपतिषति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {38।48} न तिङन्तेन उपमानम् अस्ति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {39।48} एवम् तर्हि इच्छा इव इच्छा .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {40।48} सर्वस्य वा चेतनावत्त्वात् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {41।48} अथ वा सर्वम् चेतनावत् .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {42।48} एवम् हि आह .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {43।48} कंसकाः सर्पन्ति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {44।48} शिरीषः अधः स्वपिति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {45।48} सुवर्चला आदित्यम् अनु पर्येति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {46।48} आस्कन्द कपिलक इति उक्ते तृणम् आस्कन्दति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {47।48} अयस्कान्तम् अयः सङ्क्रामति .
(प्_3,1.7.2) क_इइ,14.8-15.4 रो_इइइ,39-42 {48।48} ऋषिः पठति श्र्णोत ग्रावाणः
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {1।33} इमे इषवः बहवः पठ्यन्ते .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {2।33} तत्र न ज्ञायते कस्य अयम् अर्थे सन् विधीयते इति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {3।33} इषेः छत्वभाविनः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {4।33} यदि एवम् कर्तुम् अन्विच्छति कर्तुम् अन्वेषणा अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {5।33} एवम् तर्हि यस्य स्त्रियाम् इच्छा इति एतत् रूपम् निपात्यते .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {6।33} कस्य च एतत् निपात्यते .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {7।33} कान्तिकर्मणः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {8।33} अथ इह ग्रामम् गन्तुम् इच्छति इति कस्य किम् कर्म .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {9।33} इषेः उभे कर्मणी .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {10।33} यदि एवम् ग्रामम् गन्तुम् इच्छति ग्रामाय गन्तुम् इच्छति इति गत्यर्थकर्मणि द्वितीयाचतुर्थ्यौ न प्राप्नुतः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {11।33} एवम् तर्हि गमेः ग्रामः कर्म इषेः गमिः कर्म .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {12।33} एवम् अपि इष्यते ग्रामः गन्तुम् इति परसाधने उत्पद्यमानेन लेन ग्रामस्य अभिधानम् न प्राप्नोति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {13।33} एवम् तर्हि गमेः ग्रामः कर्म इषेः उभे कर्मणी .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {14।33} अथ सनन्तात् सना भवितव्यम् : चिकीर्षितुम् इच्छति जिहीर्षितुम् इच्छति इति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {15।33} न भवितव्यम् .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {16।33} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {17।33} अर्थगत्यर्थः शब्दप्रयोगः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {18।33} अर्थम् सम्प्रत्याययिष्यामि इति शब्दः प्रयुज्यते .

(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {19।33} तत्र एकेन उक्तत्वात् तस्य अर्थस्य अपरस्य प्रयोगेण न भवितव्यम् .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {20।33} किम् कारणम् .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {21।33} उक्तार्थानाम् अप्रयोगः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {22।33} न तर्हि इदानीम् इदम् भवति : एषितुम् इच्छति एषिषिषति इति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {23।33} अस्ति अत्र विशेषः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {24।33} एकस्य अत्र इषेः इषिः साधनम् वर्तमानकालः च प्रत्ययः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {25।33} अपरस्य बाह्यम् साधनम् सर्वकालः च प्रत्ययः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {26।33} इह अपि तर्हि एकस्य इषेः करोतिविषिष्टः इषिः साधनम् वर्तमानकालः च प्रत्ययः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {27।33} अपरस्य बाह्यम् साधनम् सर्वकालः च प्रत्ययः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {28।33} येन एव खलु अपि हेतुना एतत् वाक्यम् भवति चिकीर्षितुम् इच्छति जिहीर्षितुम् इच्छति इति तेन एव हेतुना वृत्तिः अपि प्राप्नोति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {29।33} तस्मात् सनन्तात् सनः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {30।33} तम् च अपि ब्रुवता इषिसनः इति वक्तव्यम् .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {31।33} भवति हि जुगुप्सिषते मीमांसिषते इति .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {32।33} शैषिकात् मतुबर्थीयात् शैषिकः मतुबर्थिकः सरूपः प्रत्ययः न इष्टः .
(प्_3,1.7.3) क_इइ,15. 5-23 रो_इइइ,42-45 {33।33} सनन्तात् न सन् इष्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {1।84} किमर्थः चकारः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {2।84} स्वरार्थः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {3।84} चितः अन्तः उदात्तः भवति इति अन्तोदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {4।84} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {5।84} एकाच् अयम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {6।84} तत्र न अर्थः स्वरार्थेन चकारेण अनुबन्धेन .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {7।84} प्रत्ययस्वरेण एव सिद्धम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {8।84} विशेषणार्थः तर्हि .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {9।84} क्व विशेषणार्थेन अर्थः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {10।84} अस्य च्वौ क्यचि च इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {11।84} क्ये च इति उच्यमाने अपि काकः श्येनायते अत्र अपि प्रसय्जेत .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {12।84} न एतत् अस्ति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {13।84} तदनुबन्धकग्रहणे अतदनुबन्धकस्य ग्रहणम् न इति एवम् एतस्य न भविष्यति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {14।84} सामान्यग्रहणाविघातार्थः तर्हि .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {15।84} क्व च सामान्यग्रहणाविघातार्थेन अर्थः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {16।84} नः क्ये इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {17।84} अथ आत्मन्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {18।84} आत्मेच्छायाम् यथा स्यात् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {19।84} परेच्छायाम् मा भूत् इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {20।84} राज्ञः पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {21।84} क्रियमाणे अपि आत्मग्रहणे परेच्छायाम् प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {22।84} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {23।84} आत्मनः इति इयम् कर्तरि षष्ठी .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {24।84} इच्छा इति अकारः भावे .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {25।84} सः यदि एव आत्मनः इच्छा अथ अपि परस्य आत्मेच्छा एव असौ भवति .

(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {26।84} न आत्मग्रहणेन इच्छा अभिसम्बध्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {27।84} किम् तर्हि .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {28।84} सुबन्तम् अभिसम्बध्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {29।84} आत्मनः यत् सुबन्तम् इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {30।84} यदि आत्मग्रहणम् क्रियते छन्दसि परेच्छायाम् न प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {31।84} म त्वा वृकाः अघायवः विदन् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {32।84} तस्मात् न अर्थः आत्मग्रहणेन .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {33।84} इह कस्मात् न भवति : राज्ञः पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {34।84} असामर्थ्यात् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {35।84} कथम् असामर्थ्यम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {36।84} सापेक्षम् असमर्थम् भवति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {37।84} छन्दसि अपि तर्हि न प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {38।84} म त्वा वृकाः अघायवः विदन् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {39।84} अस्ति अत्र विशेषः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {40।84} अन्तरेण अपि अत्र तृतीयस्य पदस्य प्रयोगम् परेच्छा गम्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {41।84} कथम् पुनः अन्तरेण अपि अत्र तृतीयस्य पदस्य प्रयोगम् परेच्छा गम्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {42।84} ते च एव वृकाः एवमात्मकः हिंस्राः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {43।84} कः च आत्मनः अघम् एषितुम् अर्हति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {44।84} अतः अन्तरेण अपि अत्र तृतीयस्य पदस्य प्रयोगम् परेच्छा गम्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {45।84} यथा एव तर्हि छन्दसि अघशब्दात् परेच्छायाम् ख्यच् भवति एवम् भाषायाम् अपि प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {46।84} अघम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {47।84} तस्मात् आत्मग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {48।84} छन्दसि कथम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {49।84} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति छन्दसि अघशब्दात् परेच्छायाम् क्यच् इति यत् अयम् अश्वाघस्यात् इति क्यचि प्रत्कृते ईत्वबाधनार्थम् आकारम् शास्ति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {50।84} अथ सुब्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {51।84} सुबन्तात् उत्पत्तिः यथ स्यात् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {52।84} प्रातिपदिकात् मा भूत् इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {53।84} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {54।84} न अस्ति अत्र विशेषः सुबन्तात् उत्पत्तौ सत्याम् प्रातिपदिकात् वा अयम् अस्ति विशेषः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {55।84} सुबन्तात् उत्पत्तौ सत्याम् पदसञ्ज्ञा सिद्धा भवति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {56।84} प्रातिपदिकात् उत्पत्तौ सत्याम् पदसञ्ज्ञा न प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {57।84} ननु च प्रातिपदिकात् उत्पत्तौ सत्याम् पदसञ्ज्ञा सिद्धा .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {58।84} कथम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {59।84} आरभ्यते नः क्ये इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {60।84} तत् च अवश्यम् कर्तव्यम् सुबन्तात् उत्पत्तौ सत्याम् नियमार्थम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {61।84} तत् एव प्रातिपदिकात् उत्पत्तौ सत्याम् विध्यर्थम् भविष्यति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {62।84} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {63।84} सुबन्तात् उत्पत्तिः यथ स्यात् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {64।84} धातोः मा भूत् इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {65।84} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .

(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {66।84} धातोः सन् विधीयते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {67।84} सः बाधकः भविष्यति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {68।84} अनवकाशाः हि विधयः बाधकाः भवन्ति सावकाशः च सन् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {69।84} कः अवकाशः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {70।84} परेच्छा .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {71।84} न परेच्छायाम् सना भवितव्यम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {72।84} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {73।84} समानकर्तृकात् इति उच्यते .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {74।84} यावत् च इह आत्मग्रहणम् तावत् तत्र समानकर्तृकग्रहणम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {75।84} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {76।84} सुबन्तात् उत्पत्तिः यथ स्यात् .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {77।84} वाक्यात् मात् भूत् इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {78।84} महान्तम् पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {79।84} न वा भवति महापुत्रीयति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {80।84} भवति यदा एतत् वाक्यम् भवति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {81।84} महान् पुत्रः महापुत्रः .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {82।84} महापुत्रम् इच्छति महापुत्रीयति इति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {83।84} यदा तु एतत् वाक्यम् भवति महान्तम् पुत्रम् इच्छति इति तदा न भवितव्यम् तदा च प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.1) क_इइ,16.2-17.12 रो_इइइ,45-48 {84।84} तदा मा भूत् इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {1।63} अथ क्रियमाणे अपि सुब्ग्रहणे कस्मात् एव अत्र न भवति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {2।63} सुबन्तम् हि एतत् वाक्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {3।63} न एतत् सुबन्तम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {4।63} कथम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {5।63} प्रत्ययग्रहणे यस्मात् तदादेः ग्रहणम् भवति इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {6।63} अथ यत् अत्र सुबन्तम् तस्मात् उत्पत्तिः कस्मात् न भवति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {7।63} समानाधिकरणानाम् सर्वत्र अवृत्तिः अयोगात् एकेन .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {8।63} समानाधिकरणानाम् सर्वत्र एव वृत्तिः न भवति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {9।63} क्व सर्वत्र .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {10।63} समासविधौ प्रत्ययविधौ .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {11।63} समासविधौ तावत् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {12।63} ऋद्धस्य राज्ञः पुरुषः .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {13।63} महत् कष्टम् श्रितः इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {14।63} प्रत्ययविधौ .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {15।63} ऋद्धस्य उपगोः अपत्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {16।63} महान्तम् पुत्रम् इच्छति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {17।63} इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {18।63} किम् पुनः कारणम् समानाधिकरणानाम् सर्वत्र वृत्तिः न भवति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {19।63} अयोगात् एकेन .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {20।63} न हि एकेन पदेन योगः भवति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {21।63} इह तावत् ऋद्धस्य राज्ञः पुरुषः इति षष्ठ्यन्तेन सुबन्तेन सामर्थ्ये सति समासः विधीयते .

(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {22।63} यत् च अत्र षष्थ्यन्तम् न तस्य सुबन्तेन सामर्थ्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {23।63} यस्य च सामर्थ्यम् न तत् षष्ठ्यन्तम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {24।63} वाक्यम् तत् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {25।63} ऋद्धस्य उपगोः अपत्यम् इति च .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {26।63} षष्ठीसमर्थात् अपत्येन योगे प्रत्ययः विधीयते .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {27।63} यत् च अत्र षष्ट्ःईसमर्थम् न तस्य अपतत्येन योगः यस्य च अप्तत्येन योगः न तत् षष्ठ्यन्तम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {28।63} वाक्यम् तत् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {29।63} समानाधिकरणानाम् इति उच्यते .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {30।63} अथ व्यधिकरणानाम् कथम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {31।63} राज्ञः पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {32।63} एवम् तर्हि इदम् पठितव्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {33।63} सविशेषणानाम् सर्वत्र अवृत्तिः अयोगात् एकेन .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {34।63} द्वितीयानुपपत्तिः तु .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {35।63} द्वितीया तु न उपपद्यते .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {36।63} महान्तम् पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {37।63} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {38।63} न पुत्रः इषिकर्म .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {39।63} यदि पुत्रः न इषिकर्म न च अवश्यम् द्वितीया एव .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {40।63} किम् तर्हि .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {41।63} सर्वाः द्वितीयादयः विभक्तयः .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {42।63} महता पुत्रेण कृतम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {43।63} महते पुत्राय देहि .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {44।63} महः पुत्रात् आनय .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {45।63} महतः पुत्रस्य स्वम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {46।63} महति पुत्रे निधेहि .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {47।63} तस्मात् न एवम् शक्यम् वक्तुम् न पुत्रः इषिकर्म इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {48।63} पुत्र एव इषिकर्म .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {49।63} तत्सामानाधिकरण्यात् द्वितीयादयः भविष्यन्ति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {50।63} वृत्तिः तर्हि कस्मात् न भवति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {51।63} सविशेषणानाम् वृत्तिः न वृत्तस्य वा विशेषणम् न प्रयुज्यते इति वक्तव्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {52।63} यदि सविशेषणानाम् वृत्तिः न वृत्तस्य वा विशेषणम् न प्रयुज्यते इति उच्यते मुण्डयति माणवकम् इति अत्र वृत्तिः न प्राप्नोति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {53।63} अमुण्डादीनाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {54।63} तत् तर्हि वक्तव्यम् सविशेषणानाम् वृत्तिः न वृत्तस्य वा विशेषणम् न प्रयुज्यते अमुण्डादीनाम् इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {55।63} न वक्तव्यम् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {56।63} वृत्तिः कस्मात् न भवति महान्तम् पुत्रम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {57।63} अगमकत्वात् .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {58।63} इह समानार्थेन वाक्येन भवितव्यम् प्रत्ययान्तेन च .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {59।63} यः च इह अर्थः वाक्येन गम्यते महान्तम् पुत्रम् इच्छति इति न असौ जातु चित् प्रत्ययान्तेन गम्यते महान्तम् पुत्रीयति इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {60।63} एतस्मात् हेतोः ब्रूमः अगमकत्वात् इति .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {61।63} न ब्रूमः अपशब्दः स्यात् इति .

(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {62।63} यत्र च गमकत्वम् भवति तत्र वृत्तिः .
(प्_3,1.8.2) क_इइ,17.12-18.15 रो_इइइ,48-50 {63।63} तत् यथा मुण्डयति माणवकम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {1।72} अथ अस्य क्यजन्तस्य कानि साधनानि भवन्ति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {2।72} भावः कर्ता च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {3।72} अथ कर्म .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {4।72} न अस्ति कर्म .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {5।72} ननु च अयम् इषिः सकर्मकः यस्य अयम् अर्थे क्यच् विधीयते .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {6।72} अभिहितम् तत् कर्म अन्तर्भूतम् धात्वर्थः सम्पन्नः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {7।72} न च इदानीम् अन्यत् कर्म अस्ति येन सकर्मकः स्यात् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {8।72} कथम् तर्हि अयम् सकर्मकः भवति अपुत्रम् पुत्रम् इव आचरति पुत्रीयति माणवकम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {9।72} अस्ति अत्र विशेषः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {10।72} द्वे हि अत्र कर्मणी उपमानकर्म उपमेयकर्म च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {11।72} उपमानकर्म अन्तर्भूतम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {12।72} उपमेयेन कर्मणा सकर्मकः भवति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {13।72} तत् यथा .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {14।72} अपि काकः श्येनायते इति अत्र द्वौ कर्तारौ उपमानकर्ता च उपमेयकर्ता च. उपमानकर्ता अन्तर्भूतः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {15।72} उपेमेयकर्त्रा सक्र्तृकः भवति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {16।72} अयम् तर्हि कथम् सकर्मकः भवति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {17।72} मुण्डयति माणवकम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {18।72} अत्र अपि द्वे कर्मणी सामान्यकर्म विशेषकर्म च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {19।72} सामान्यकर्म अन्तर्भूतम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {20।72} विशेषकर्मणा सकर्मकः भवति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {21।72} ननु च वृत्त्या एव अत्र न भवितव्यम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {22।72} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {23।72} असामर्थ्यात् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {24।72} कथम् असामर्थ्यम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {25।72} सापेक्षम् असमर्थम् भवति इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {26।72} न एषः दोषः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {27।72} न अत्र उभौ करोतियुक्तौ मुण्डः माणवकः च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {28।72} न हि माणवकः क्रियते .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {29।72} यदा च उभौ करोतियुक्तौ भवतः न भवति तदा वृत्तिः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {30।72} तत् यथा बलीवर्दम् करोति मुण्डम् च एनम् करोति इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {31।72} कामम् तर्हि अनेन एव हेतुना क्यच् अपि कर्तव्यः माणवकम् मुण्डम् इच्छति इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {32।72} न उभौ इषियुक्तौ इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {33।72} न कर्तव्यः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {34।72} उभौ अत्र इषियुक्तौ मुण्डः माणवकः च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {35।72} कथम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {36।72} न हि असौ मौण्ड्यमात्रेण सन्तोषम् करोति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {37।72} माणवकस्थम् असौ मौण्ड्यम् इच्छति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {38।72} इह अपि तर्हि न प्राप्नोति मुण्डयति माणवकम् इति .

(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {39।72} अत्र अपि हि उभौ करोतियुक्त मुण्डः माणवकः च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {40।72} न हि असौ मौण्ड्यमात्रेण सन्तोषम् करोति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {41।72} माणवकस्थम् असु मौण्ड्यम् निर्वर्तयति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {42।72} एवम् तर्हि मुण्डादयः गुअणवचनाः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {43।72} गुणवचनाः च सापेक्षाः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {44।72} वचनात् सापेक्षाणाम् अपि वृत्तिः भविष्यति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {45।72} अथ वा धातवः एव मुण्डादयः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {46।72} न न एव हि अर्थाः आदिश्यन्ते क्रियावचनता च गम्यते .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {47।72} अथ वा न इदम् उभयम् युगपत् भवति वाक्यम् च प्रत्ययः च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {48।72} यदा वाक्यम् न तदा प्रत्ययः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {49।72} यदा प्रत्ययः सामान्येन तदा वृत्तिः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {50।72} तत्र अव्श्यम् विशेषार्थिना विशेषः अनुप्रयोक्तव्यः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {51।72} मुण्डयति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {52।72} कम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {53।72} माणवकम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {54।72} मुण्डविशिष्टेन वा करोतिन तम् आप्तुम् इच्छति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {55।72} अथ वा उक्तम् एतत् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {56।72} न अत्र व्यापारः अनुगन्तव्यः इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {57।72} गमक्त्वात् इह वृत्तिः भविष्यति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {58।72} मुण्डयति माणवकम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {59।72} अथ इह क्यचा भवितव्यम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {60।72} इष्टः पुत्रः .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {61।72} इष्यते पुत्रः इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {62।72} के चित् तावत् आहुः न भवितव्यम् इत् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {63।72} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {64।72} स्वशब्देन उक्तत्वात् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {65।72} अपरे आहुः : भवितव्यम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {66।72} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {67।72} धात्वर्थे अयम् क्यच् विधीयते .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {68।72} सः च धात्वर्थः केन चित् एव शब्देन निर्देष्टव्यः इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {69।72} इहभवन्तः तु आहुः न भवितव्यम् इति .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {70।72} किम् कारणम् .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {71।72} इह समानार्थेन वाक्येन भवितव्यम् प्रत्ययान्तेन च .
(प्_3,1.8.3) क_इइ,18.16-19.17 रो_इइइ,50-55 {72।72} यः च इह अर्थः वाक्येन गम्यते इष्टः पुत्रः इष्यते पुत्रः इति न असौ जातु चित् प्रत्ययान्तेन गम्यते .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {1।13} क्यचि मान्ताव्ययप्रतिषेधः .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {2।13} क्यचि मान्ताव्ययानाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {3।13} इह मात् भूत् .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {4।13} इदम् इच्छति .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {5।13} किम् इच्छति .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {6।13} उच्चैः इच्छति .

(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {7।13} नीचैः इच्छति .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {8।13} गोसमानाक्षरनान्तात् इति एके .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {9।13} गाम् इच्छति गव्यति .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {10।13} समानाक्षरात् .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {11।13} दधीयति मधति कर्त्रीयति हर्त्रीयति .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {12।13} नान्तात् .
(प्_3,1.8.4) क_इइ,19.18-23 रो_इइइ,55-56 {13।13} राजीयति तक्षीयति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {1।38} किमर्थः चकारः .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {2।38} स्वरार्थः .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {3।38} चितः अन्तः उदात्तः भवति इति अन्तोदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {4।38} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {5।38} धातुस्वरेण अपि एतत् सिद्धम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {6।38} ककारस्य तर्हि इत्सञ्ज्ञापरित्राणार्थः आदितः चकारः कर्तव्यः .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {7।38} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {8।38} काम्यचः चित्करणानर्थक्यम् कस्य इदर्थाभावात् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {9।38} काम्यचः चित्करणम् अनर्थकम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {10।38} ककारस्य तर्हि इत्सञ्ज्ञा कस्मात् न भवति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {11।38} इदर्थाभावात् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {12।38} इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञा न भविष्यति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {13।38} ननु च लोपः एव इत्कार्यम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {14।38} अकार्यम् लोपः .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {15।38} इह हि शब्दस्य कार्यार्थः वा भवति उपदेशः श्रवणार्थः वा .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {16।38} कर्यम् च इह न अस्ति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {17।38} कार्ये असति यदि श्रवणम् अपि न स्यात् उपदेशः अनर्थकः स्यात् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {18।38} इदम् तर्हि इत्कार्यम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {19।38} अग्निचित्कम्यति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {20।38} किति इति गुणप्रतिषेधः यथा स्यात् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {21।38} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {22।38} सार्वधातुकार्धधातुकयोः अङ्गस्य गुणः उच्यते .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {23।38} धातोः च विहितः प्रत्ययः शेषः आर्धधातुकसञ्ज्ञाम् लभते .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {24।38} न च अयम् धातोः विधीयते .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {25।38} इदम् तर्हि .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {26।38} उपयट्काम्यति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {27।38} किति इति सम्प्रसारणम् यथा स्यात् .. एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {28।38} यजादिभिः अत्र कितम् विशेषयिष्यामः .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {29।38} यजादीनाम् यः कित् इति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {30।38} कः च यजादीनाम् कित् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {31।38} यजादिभ्यः यः विहितः इति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {32।38} अथ अपि कथम् चित् इत्कार्यम् स्यात् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {33।38} एवम् अपि न दोषः .

(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {34।38} क्रियते न्यासे एव द्विचकारकः निर्देशः .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {35।38} सुपः आत्मनः क्यच् च्काम्यत् च इति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {36।38} अथ वा छान्दसम् एतत् .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {37।38} दृष्टानुविधिः छन्दसि भवति .
(प्_3,1.9) क_इइ,19.25-20.15 रो_इइइ,56-57 {38।38} न च अत्र सम्प्रसारणम् दृश्यते .
(प्_3,1.10) क_इइ,20.17-19 रो_इइइ,57 {1।3} अधिकरणात् च .
(प्_3,1.10) क_इइ,20.17-19 रो_इइइ,57 {2।3} अधिकरणात् च इति वक्तव्यम् .
(प्_3,1.10) क_इइ,20.17-19 रो_इइइ,57 {3।3} प्रासादयति कुट्याम् कुटीयति प्रासादे इति अत्र अपि यथा स्यात् .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {1।25} सलोपसन्नियोगेन अयम् क्यङ् विधीयते .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {2।25} तेन यत्र एव सलोपः तत्र एव स्यात् .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {3।25} पयायते .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {4।25} इह न स्यात् .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {5।25} अपि काकः श्येनायते .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {6।25} न एषः दोषः .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {7।25} प्रधान्शिष्टः क्यङ् .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {8।25} अन्वाचयशिष्टः सलोपः .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {9।25} यत्र च सकारम् पश्यसि इति .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {10।25} तत् यथ .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {11।25} कः चित् उक्तः ग्रामे भिक्षाम् चर देवदत्तम् च आनय इति .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {12।25} सः ग्रामे भिक्षाम् चरति .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {13।25} यदि देवदत्तम् पश्यति तम् अपि आनयति .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {14।25} सलोपः वा .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {15।25} सलोपः वा इति वक्तव्यम् .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {16।25} पयायते पयस्यते .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {17।25} ओजोप्सरसोः नित्यम् .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {18।25} ओजोप्सरसोः नित्यम् सलोपः वक्तव्यः .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {19।25} ओजायमानम् यः अहिम् जघान .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {20।25} अप्सरायते .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {21।25} अप्रः आह सलोपः अप्सरसः एव .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {22।25} पयस्यते इति एव भवितव्यम् इति .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {23।25} कथम् ओजायमानम् यः अहिम् जघन इति .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {24।25} छान्दसः प्रयोगः .
(प्_3,1.11.1) क_इइ,20.21-7 रो_इइइ,58 {25।25} छन्दसि च दृष्टानुविधिः विधीयते .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {1।29} आचारे गल्भक्लीबहोडेभ्यः क्विप् वा .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {2।29} आचारे गल्भक्लीबहोडेभ्यः क्विप् वा वक्तव्यः .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {3।29} अवगल्भते अवगल्भायते .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {4।29} क्लीब .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {5।29} विक्लीबते विक्लीबायते .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {6।29} क्लीब .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {7।29} होड .

(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {8।29} विहोडते विहोडायते .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {9।29} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {10।29} क्रियावचनता यथा स्यात् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {11।29} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {12।29} धातवः एव गल्भादयः .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {13।29} न च एव हि अर्थाः आदिश्यन्ते क्रियावचनता च गम्यते .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {14।29} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {15।29} अवगल्भा विक्लीबा विहोडा .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {16।29} अ प्रत्ययात् इति अकारः यथा स्यात् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {17।29} मा भूत् एवम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {18।29} गुरोः च हलः इति एवम् भविष्यति .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {19।29} इदम् तर्हि .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {20।29} अवगल्भाम् चक्रे .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {21।29} विक्लीबाम् चक्रे .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {22।29} विहोडाम् चक्रे .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {23।29} कास्प्रत्ययात् आम् अमन्त्रे इति आम् यथा स्यात् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {24।29} अपरः आह : सर्वप्रातिपदिकेभ्यः आचारे क्विप् वक्तव्यः अश्वति गर्दभति इति एवमर्थम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {25।29} न तर्हि इदानीम् गल्भाद्यनुक्रमणम् कर्तव्यम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {26।29} कर्तव्यम् च .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {27।29} किम् प्रयोजनम् .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {28।29} आत्मनेपदार्थम् अनुबन्धान् आसङ्क्ष्यामि इति .
(प्_3,1.11.2) क_इइ,21.8-18 रो_इइइ,58-59 {29।29} गल्भ क्लीब होड .
(प्_3,1.12.1) क_इइ,21.20-22 रो_इइइ,60 {1।6} हलः लोपसन्नियोगेन अयम् क्यङ् विधीयते .
(प्_3,1.12.1) क_इइ,21.20-22 रो_इइइ,60 {2।6} तेन यत्र एव हलः लोपः तत्र एव प्रसज्येत .
(प्_3,1.12.1) क_इइ,21.20-22 रो_इइइ,60 {3।6} न एषः दोषः .
(प्_3,1.12.1) क_इइ,21.20-22 रो_इइइ,60 {4।6} प्रधानशिष्टः क्यङ् .
(प्_3,1.12.1) क_इइ,21.20-22 रो_इइइ,60 {5।6} अन्वाचयशिष्टः हलः लोपः .
(प्_3,1.12.1) क_इइ,21.20-22 रो_इइइ,60 {6।6} यत्र च हलम् पश्यसि इति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {1।30} भृशादिषु अभूततद्भावग्रहणम् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {2।30} भृशादिषु अभूततद्भावग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {3।30} इह मा भूत् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {4।30} क्व दिवा भृशाः भवन्ति इति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {5।30} च्विप्रतिषेधानर्थक्यम् च भवत्यर्थे क्यङ्वचनात् . च्विप्रतिषेधः च अनर्थकः .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {6।30} किम् कारणम् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {7।30} भवत्यर्थे क्यङ्वचनात् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {8।30} भवत्यर्थे हि क्यङ् विधीयते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {9।30} भवतियोगे च्विविधानम् . भवतिना योगे च्विः विधीयते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {10।30} तत्र च्विना उक्तत्वात् तस्य अर्थस्य क्यङ् न भविष्यति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {11।30} डाजन्तात् अपि तर्हि न प्राप्नोति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {12।30} पटपटायते .

(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {13।30} डाच् अपि हि भवतिना योगे विधीयते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {14।30} भवत्यर्थे क्यष् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {15।30} डाचि वचनप्रामाण्यात् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {16।30} डाचि वचनप्रामाण्यात् भविष्यति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {17।30} किम् वचनप्रामाण्यम् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {18।30} लोहितादिडाज्भ्यः क्यष् इति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {19।30} इह किम् चित् अक्रियमाणम् चोद्यते किम् चित् क्रियमाणम् प्रत्याख्यायते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {20।30} सः सूत्रभेदः कृतः भवति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {21।30} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {22।30} ननु च उक्तम् इह कस्मात् न भवति क्व दिवा भृशाः भवन्ति इति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {23।30} नञिवयुक्तम् अन्यसदृशाधिकरणे तथा हि अर्थगतिः .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {24।30} नञ्युक्तम् इवयुक्तम् व यत् किम् चित् इह दृश्यते तत्र अन्यस्मिन् तत्सदृशे कार्यम् विज्ञायते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {25।30} तथा हि अर्थः गम्यते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {26।30} अब्राह्मणम् आनय इति उक्ते ब्राह्मणसदृशः आनीयते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {27।30} न असौ लोष्टम् आनीय कृती भवति .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {28।30} एवम् इह अपि अच्वेः इति च्विप्रतिषेधात् अन्यस्मिन् अच्व्यन्ते च्विसदृशे कार्यम् विज्ञास्यते .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {29।30} किम् च अतः अन्यत् अद्व्यन्तम् च्विसदृसम् .
(प्_3,1.12.2) क_इइ,21.23-22.17 रो_इइइ,60-61 {30।30} अभूततद्भावः .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {1।49} इह काः चित् प्रकृतयः सोपसर्गाः पठ्यन्ते : अभिमनस् , सुमनस् , उन्मनस् , दुर्मनस् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {2।49} तत्र विचार्यते : भृशादिषु उपसर्गः प्रत्ययार्थविशेषणम् वा स्यात् : अभिभवतौ सुभवतौ उद्भवतौ दुर्भवतौ इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {3।49} प्रकृत्यर्थविशेषणम् वा .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {4।49} अभिमनस्शब्दात् सुमनस्शब्दात् उन्मनस्शब्दात् दुर्मनस्शब्दात् इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {5।49} युक्तम् पुनः इदम् विचारयतुम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {6।49} ननु तेन असन्दिग्धेन प्रकृत्यर्थविशेषणम् भवितव्यम् यावता प्राक् प्रकृतेः पठ्यन्ते .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {7।49} यदि हि प्रत्ययार्थविशेषणम् स्यात् प्राक् भवतेः पठ्येरन् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {8।49} न इमे शक्याः प्राक् भवतेः पठितुम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {9।49} एवम् विशिष्टे हि प्रत्ययाऋथे भृशादिमात्रात् उत्पत्तिः प्रसज्येत .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {10।49} तस्मात् न एवम् शक्यम् कर्तुम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {11।49} न चेत् एवम् जायते विचारणा .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {12।49} कः च अत्र विशेषः .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {13।49} भृशादिषु उपसर्गः प्रत्ययार्थविशेषणम् इति चेत् स्वरे दोषः .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {14।49} भृशादिषु उपसर्गः प्रत्ययार्थविशेषणम् इति चेत् स्वरे दोषः भवति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {15।49} अभिमनायते .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {16।49} तिङ् अतिङः इति निघातः प्रसज्यते .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {17।49} अस्तु तर्हि प्रकृत्यर्थविशेषणम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {18।49} सोपसर्गात् इति चेत् अटि दोषः . सोपसर्गात् इति चेत् अटि दोषः भवति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {19।49} स्वमनयत इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {20।49} अत्यल्पम् इदम् उच्यते : अटि दोषः भवति इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {21।49} अड्ल्यव्द्विर्वचनेषु इति वक्तव्यम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {22।49} अटि : उदाहृतम् .

(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {23।49} ल्यपि : सुमनाय्य .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {24।49} द्विर्वचने : अभिमिमनायिषते .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {25।49} न एषः दोषः .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {26।49} अवश्यम् सङ्ग्रामयतेः सोपसर्गात् उत्पत्तिः वक्तव्या असङ्ग्रामयत शूरः इति एवमर्थम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {27।49} तत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {28।49} सङ्ग्रामयतेः एव सोपसर्गात् न अन्यस्मात् सोपसर्गात् इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {29।49} यदि नियमः क्रियते स्वरः न सिध्यति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {30।49} एवम् तर्हि भृशादिषु उपसर्गस्य पराङ्गवद्भावम् वक्ष्यामि .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {31।49} यदि पराङ्गवद्भावः उच्यते अड्ल्यव्द्विर्वचनानि न सिध्यन्ति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {32।49} स्वरविधौ इति वक्ष्यामि .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {33।49} एवम् च कृत्वा अस्तु प्रत्ययार्थविशेषणम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {34।49} ननु च उक्तम् भृशादिषु उपसर्गः प्रत्ययार्थविशेषणम् इति चेत् स्वरे दोषः इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {35।49} स्वरे पराङ्गवद्भावेन परिहृतम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {36।49} अयम् तर्हि प्रत्ययार्थविशेषणे सति दोषः .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {37।49} क्यङा उक्तत्वात् तस्य अर्थस्य उपसर्गस्य प्रयोगः न प्राप्नोति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {38।49} किम् कारणम् .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {39।49} उक्तार्थानाम् अप्रयोगः इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {40।49} तत् यथा .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {41।49} अपि काकः श्येनायते इति क्यङा उक्तत्वात् आचारार्थस्य आङः प्रयोगः न भवति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {42।49} अस्ति अत्र विशेषः .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {43।49} एकेन अत्र विशिष्टे प्रत्ययार्थे प्रत्ययः उत्पद्यते इह पुनः अनेकेन .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {44।49} तत्र मनायते इति उक्ते सन्देहः स्यात् अभिभवतौ सुभवतौ दुर्भवतौ इति .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {45।49} तत्र असन्देहार्थम् उपसर्गः प्रयुज्यते .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {46।49} यत्र तर्हि एकेन .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {47।49} उत्पुच्छयते .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {48।49} अत्र अपि अनेकेन .
(प्_3,1.12.3) क_इइ,22.18-23.20 रो_इइइ,61-64 {49।49} पुच्छात् उदसने पुच्छात् व्यसने पुच्छात् पर्यसने इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {1।51} किमर्थः ककारः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {2।51} क्ङिति इति गुणप्रतिषेधः यथा स्यात् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {3।51} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {4।51} सार्वधातुकार्धधातुकयोः अङ्गस्य गुणः उच्यते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {5।51} धातोः च विहितः प्रत्ययः शेषः आर्धधातुकसञ्ज्ञाम् लभते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {6।51} न च अयम् धातोः विधीयते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {7।51} लोहितादीनि प्रातिपदिकानि .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {8।51} सामान्यग्रहणार्थः तर्हि .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {9।51} क्व सामान्यग्रहणेन अर्थः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {10।51} नः क्ये इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {11।51} न अयम् नान्तात् विधीयते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {12।51} इह तर्हि .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {13।51} यस्य हलः क्यस्य विभाषा इति .

(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {14।51} न अयम् हलन्तात् विधीयते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {15।51} इह तर्हि .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {16।51} आपत्ययस्य च तद्धिते अनाति क्यच्व्योः च इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {17।51} न अयम् आपत्यात् विधीयते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {18।51} इह तर्हि .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {19।51} क्यात् छन्दसि इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {20।51} यात् छन्दसि इति एतावत् वक्तव्यम् चरण्यूः तुरण्युः भुरण्युः इति एवमर्थम् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {21।51} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {22।51} यत् तत् अकृत्यकारे इति दीर्घत्वम् तत्र क्ङिद्ग्रहणम् अनुवर्तते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {23।51} तत् इह अपि यथा स्यात् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {24।51} लोहितायते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {25।51} किम् पुनः कारणम् तत्र क्ङिद्ग्रहणम् अनुवर्तते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {26।51} इह मा भूत् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {27।51} उरुया धृष्णुया इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {28।51} यदि क्ङिद्ग्रहणम् अनुवर्तते इत्र्यम् इति पितुः रीङ्भावः न प्राप्नोति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {29।51} रीङ्भावे क्ङिद्ग्रहणम् निवर्तिष्यते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {30।51} यदि निवर्तते कथम् असूया वसूया च यमामहे .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {31।51} असूयतेः असूया वसूयतेः वसूया .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {32।51} अथ वा छान्दसम् एतत् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {33।51} दृष्टानुविधिः च छन्दसि भवति इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {34।51} यदि छान्दसत्वम् हेतुः न अर्थः क्ङिद्ग्रहणेन अनुवर्तमानेन .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {35।51} कस्मात् न भवति उरुया धृष्णुया इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {36।51} छान्दसत्वात् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {37।51} अथ वा अस्तु अत्र दीर्घत्वम् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {38।51} छान्दसम् ह्रस्वत्वम् भविष्यति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {39।51} तत् यथा उपगायन्तु माम् पत्नयः गर्भिणयः युवतयः इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {40।51} अथ किमर्थः षकारः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {41।51} विशेषणार्थः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {42।51} क्व विशेषणार्थेन अर्थः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {43।51} वा क्यषः इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {44।51} वा यात् इति हि उच्यमाने अतः अपि प्रसज्येत .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {45।51} न एतत् असि प्रयोजनम् .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {46।51} परस्मैपदम् इति उच्यते .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {47।51} न च अतः परस्मैपदम् न अपि आत्मनेपदम् पश्यामः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {48।51} सामान्यग्रहणाविघातार्थः तर्हि भविष्यति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {49।51} क्व सामान्यग्रहणाविघातार्थेन अर्थः .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {50।51} क्यात् छन्दसि इति .
(प्_3,1.13.1) क_इइ,23.22-24.19 रो_इइइ,64-66 {51।51} यात् छन्दसि इति एवम् वक्तव्यम् चरण्यूः तुरण्युः भुरण्युः इति एवमर्थम् .
(प्_3,1.13.2) क_इइ,24.20-25 रो_इइइ,66 {1।8} लोहितडाज्भ्यः क्यष्वचनम् .
(प्_3,1.13.2) क_इइ,24.20-25 रो_इइइ,66 {2।8} लोहितडाज्भ्यः क्यष् वक्तव्यः .