भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

व्याकरणमहाभाष्य · भाग 441460

(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {7।27} सुपाम् सुपः भवन्ति इति एव .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {8।27} असति एतस्मिन् सुपाम् सुपः भवन्ति इति तृतीयार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {9।27} यवाग्वा अग्निहोत्रं जुहोति .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {10।27} एवम् तर्हि तृतीया अपि सिद्धा .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {11।27} कथम् .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {12।27} कर्तृकरणयोः इति एव .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {13।27} अयम् अग्निहोत्रशब्दः अस्ति एव ज्योतिषि वर्तते .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {14।27} तद्यथा .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {15।27} अग्निहोत्रम् प्रज्वलयति इति .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {16।27} अस्ति हविषि वर्तते .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {17।27} तत् यथा .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {18।27} अग्निहोत्रम् जुहोति इति .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {19।27} जुहोतिः च अस्ति एव प्रक्षेपणे वर्तते अस्ति प्रीणात्यर्थे वर्तते .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {20।27} तत् यथा तावत् यवागूशब्दात् तृतीया तदा अग्निहोत्रशब्दः ज्योतिषि वर्तते जुहोतिः च प्रीणात्यर्थे .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {21।27} तत् यथा .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {22।27} यवाग्वा अग्निहोत्रम् जुहोति .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {23।27} अग्निं प्रीणाति .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {24।27} यदा यवागूशब्दात् द्वितीया तदा अग्निहोत्रशब्दः हविषि वर्तते जुहोतिः च प्रक्षेपणे .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {25।27} तत् यथा .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {26।27} यवागूम् अग्निहोत्रम् जुहोति .
(प्_2,3.3) क_इ,444.13-22 रो_इइ,771-772 {27।27} यवागूम् हविः अग्नौ प्रक्षिपति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {1।18} इह कस्मात् न भवति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {2।18} किम् ते बाभ्रवशालङ्कायनानाम् अन्तरेण गतेन इति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {3।18} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {4।18} अथ वा यदि अपि तावत् अयम् अन्तरेणशब्दः दृष्टापचारः निपातः च अनिपातः च अयं तु खलु अन्तराशब्दः अदृष्टापचारः निपातः एव .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {5।18} तस्य अस्य कः अन्यः द्वितीयः सहायः भवितुम् अर्हति अन्यत् अतः निपातात् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {6।18} तत् यथा .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {7।18} अस्य गोः द्वितीयेन अर्थः इति गौः एव आनीयते न अश्वः न गदर्भः .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {8।18} अन्तरान्तरेणयुक्तानाम् अप्रधानवचनम् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {9।18} अन्तरान्तरेणयुक्तानामप्रधानग्रहणम् वक्तव्यम् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {10।18} अप्रधाने द्वीइया भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {11।18} अन्तरा त्वाम् च माम् च कमण्डलुः इति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {12।18} कमण्डलोः द्वितीया मा भूत् इति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {13।18} कः पुनः एताभ्याम् कमण्डलोः योगः .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {14।18} यत् तत् त्वाम् च माम् च अन्तरा तत् कमण्डलोः स्थानम् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {15।18} तत्त् अर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {16।18} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {17।18} कमण्डलोः द्वितीया कस्मात् न भवति .
(प्_2,3.4) क_इ,444.24-445.10 रो_इइ,772-774 {18।18} उपपदविभक्तेः कारकविभक्तिः बलीयसी इति प्रथमा भविष्यति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {1।40} अत्यन्तसंयोगे कर्मवत् लाद्यर्थम् .

(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {2।40} अत्यन्तसंयोगे कालाध्वानौ कर्मवत् भवतः इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {3।40} किम् प्रयोजनम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {4।40} लाद्यर्थम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {5।40} लादिभिः अभिधानम् यथा स्यात् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {6।40} आस्यते मासः .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {7।40} शय्यते क्रोशः .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {8।40} अथ वत्करणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {9।40} स्वाश्रयम् अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {10।40} आस्यते मासम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {11।40} शय्यते क्रोशम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {12।40} अकर्मकाणाम् भावे लः भवति इति भावे लः यथा स्यात् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {13।40} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {14।40} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {15।40} प्राकृतमेव एतत् कर्म यथा कटम् करोति शकटम् करोति इति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {16।40} एवम् मन्यते .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {17।40} यत्र कः चित्क्रियाकृतः विशेषः उपजायते तत् न्याय्यम् कर्म इति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {18।40} न च इह कः चित् क्रियाकृतः विशेषः उपजायते .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {19।40} न एवम् शक्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {20।40} इह अपि न स्यात् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {21।40} आदित्यम् पश्यति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {22।40} हिमवन्तम् शृणोति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {23।40} ग्रामम् गच्छति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {24।40} तस्मात् प्राकृतमेव एतत् कर्म यथा कटम् करोति शकटम् करोति इति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {25।40} यदि तर्हि प्राकृतम् एव एतत् कर्म अकर्मकाणाम् भावे लः भवति इति भावे लः न प्राप्नोति. आस्यते मासम् देवदत्तेन इति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {26।40} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {27।40} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {28।40} अकर्मकाणाम् इति उच्यते न च के चित् कालभावाध्वभिः अकर्मकाः .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {29।40} ते एवम् विज्ञास्यामः .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {30।40} क्व चित् ये अकर्मकाः इति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {31।40} अथ वा येन कर्मणा सकर्मकाः च अकर्मकाः च भवन्ति तेन अकर्मकाणाम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {32।40} न च एतेन कर्मणा कः चिद् अपि अकर्मकः .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {33।40} अथ वा यत् कर्म भवति न च भवति तेन कर्मकाणाम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {34।40} न च एतत् कर्म क्व चित् अपि न भवति .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {35।40} न तर्हि इदानीम् इदम् सूत्रम् वक्तव्यम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {36।40} वक्तव्यम् च .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {37।40} किम् प्रयोजनम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {38।40} यत्र अक्रियया अत्यन्तसंयोगः तदर्थम् .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {39।40} क्रोशम् कुटिला नदी .
(प्_2,3.5) क_इ,445.13-446.4 रो_इइ,774-777 {40।40} क्रोशम् रमणीया वनराजिः .
(प्_2,3.6) क_इ,446.6-7 रो_इइ,777 {1।3} क्रियापर्वर्गे इति वक्तव्यम् .

(प्_2,3.6) क_इ,446.6-7 रो_इइ,777 {2।3} साधनापवर्गे मा भूत् .
(प्_2,3.6) क_इ,446.6-7 रो_इइ,777 {3।3} मासम् अधीतः अनुवाको न च अनेन गृहीतः इति .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {1।9} क्रियामध्ये इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {2।9} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {3।9} अद्य देवदत्तः भुक्त्वा द्व्यहात् भोक्ता द्व्यहे भोक्ता .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {4।9} कारकमध्ये इति इयति उच्यमाने इह एव स्यात् : इहस्थः अयम् इष्वासः क्रोशात् लक्ष्यम् विध्यति क्रोशे लक्ष्यम् विध्यति .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {5।9} यम् च विध्यति यतः च विध्यति उभयोः तन्मध्यम् भवति .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {6।9} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {7।9} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {8।9} न अन्तरेण साधनम् क्रियायाः प्रवृत्तिः भवति .
(प्_2,3.7) क_इ,446.9-13 रो_इइ,777-778 {9।9} क्रियामध्यम् चेत् कारकमध्यम् अपि भवति तत्र कारकमध्ये इति एव सिद्धम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {1।23} कर्मप्रवचनीययुक्ते प्रत्यादिभिः च लक्षणादिषु उपसङ्ख्यानम् सप्तमीपञ्चम्योः प्रतिषेधार्थम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {2।23} कर्मप्रवचनीययुक्ते प्रत्यादिभिः च लक्षणादिषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {3।23} वृक्षम् प्रति विद्योतते विद्युत् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {4।23} वृक्षम् परि .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {5।23} वृक्षमनु .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {6।23} साधुः देवदत्तः मातरम् प्रति .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {7।23} मातरम् परि .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {8।23} मातरम् अनु .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {9।23} किम् प्रयोजनम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {10।23} सप्तमीपञ्चम्योः प्रतिषेधार्थम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {11।23} सप्तमीपञ्चम्यौ मा भूताम् इति .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {12।23} साधुनिपुणाभ्याम् अर्चायाम् सप्तमी इति सप्तमी .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {13।23} पञ्चमी अपाङ्परिभिः इति पञ्चमी .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {14।23} तत्र अयम् अपि अर्थः अप्रतेः इति न वक्तव्यम् भवति .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {15।23} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {16।23} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {17।23} उक्तं वा .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {18।23} किम् उक्तम् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {19।23} एकत्र तावत् उक्तम् अप्रतेः इति .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {20।23} इतरत्र अपि यदि अपि तावत् अयम् परिः दृष्टापचारः वर्जने च अवर्जने च अयं खलु अपशब्दः अदृष्टापचारः वर्जनार्थः एव .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {21।23} तस्य कः अन्यः द्वितीयः सहायः भवितुम् अर्हति अन्यत् अतः वर्जनार्थात् .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {22।23} तत् यथा .
(प्_2,3.8) क_इ,446.15-447.5 रो_इइ,778-779 {23।23} अस्य गोः द्वितीयेन अर्थः इति गौः एव आनीयते न अश्वः न गदर्भः .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {1।55} कथम् इदम् विज्ञायते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {2।55} यस्य च ऐश्वर्यम् ईश्वरता ईश्वरभावः तस्मात् कर्मप्रवचनीययुक्तात् इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {3।55} आहोस्वित् यस्य स्वस्य ईश्वरः तस्मात् कर्मप्रवचनीययुक्तात् इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {4।55} कः च अत्र विशेषः .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {5।55} यस्य च ईश्वरवचनम् इति कर्तृनिर्देशः चेत् अवचनात् सिद्धम् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {6।55} यस्य च ईश्वरवचनम् इति कर्तृनिर्देशः चेत् अन्तरेण वचनम् सिद्धम् .

(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {7।55} अधि ब्रह्मदत्ते पञ्चालाः .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {8।55} आधृताः ते तस्मिन् भवन्ति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {9।55} सत्यम् एवम् एतत् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {10।55} नित्यम् परिग्रहीतव्यम् परिग्रहीत्रधीनम् भवति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {11।55} प्रथमानुपपत्तिः तु . प्रथमा न उपपद्यते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {12।55} कुतः .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {13।55} पञ्चालेभ्यः .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {14।55} का तर्हि स्यात् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {15।55} षष्ठीसप्तम्यौ .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {16।55} स्वामीश्वराधिपति इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {17।55} न तत्र अधिशब्दः पठ्यते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {18।55} यदि अपि न पठ्यते अधिः ईश्वरवाची .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {19।55} न तत्र पर्यायवचनानाम् ग्रहणम् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {20।55} कथम् ज्ञायते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {21।55} यत् अयम् कस्य चित् पर्यायवचनस्य ग्रहणम् करोति : अधिपतिदायाद इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {22।55} षष्ठी तर्हि प्राप्नोति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {23।55} शेषलक्षणा षष्ठी अशेषत्वात् न भविष्यति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {24।55} द्वितीया तर्हि प्राप्नोति कर्मप्रवचनीययुक्ते द्वितीया इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {25।55} सप्तम्या उक्तत्वात् तस्य अभिसम्बन्धस्य द्वितीया न भविष्यति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {26।55} भवेत् यः अधेः ब्रहमदत्तस्य च अभिसम्बन्धः सः सप्तम्या उक्तः स्यात् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {27।55} यः तु खलु अधेः पञ्चालानाम् च अभिसम्बन्धः तत्र द्वितीया प्राप्नोति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {28।55} स्ववचनात् सिद्धम् . अस्तु यस्य स्वस्य ईश्वरः तस्मात् कर्मप्रवचनीययुक्तात् इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {29।55} एवम् अपि अन्तरेण वचनम् सिद्धम् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {30।55} अधि ब्रह्मदत्तः पञ्चालेषु .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {31।55} आधृतः स तेषु भवति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {32।55} सत्यम् एवम् एतत् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {33।55} नित्यम् परिग्रहीता परिग्रहीतव्याधीनः भवति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {34।55} प्रथमानुपपत्तिः तु .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {35।55} प्रथमा न उपपद्यते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {36।55} कुतः .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {37।55} ब्रह्मदत्तात् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {38।55} का तर्हि स्यात् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {39।55} षष्ठीसप्तम्यौ .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {40।55} स्वामीश्वराधिपति इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {41।55} न तत्र अधिशब्दः पठ्यते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {42।55} यदि अपि न पठ्यते अधिः ईश्वरवाची .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {43।55} न तत्र पर्यायवचनानाम् ग्रहणम् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {44।55} कथम् ज्ञायते .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {45।55} यत् अयम् कस्य चित् पर्यायवचनस्य ग्रहणम् करोति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {46।55} अधिपतिदायाद इति .

(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {47।55} षष्ठी तर्हि प्राप्नोति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {48।55} शेषलक्षणा षष्ठी अशेषत्वात् न भविष्यति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {49।55} द्वितीया तर्हि प्राप्नोति कर्मप्रवचनीययुक्ते द्वितीया इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {50।55} सप्तम्या उक्तत्वात् तस्य अभिसम्बन्धस्य द्वितीया न भविष्यति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {51।55} भवेत् यः धेः पञ्चालानाम् च अभिसम्बन्धः सः सप्तम्या उक्तः स्यात् यः तु खलु अधेः ब्रह्मदत्तस्य च अभिसंबन्धः तत्र द्वितीया प्राप्नोति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {52।55} एवं तर्हि स्ववचनात् सिद्धम् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {53।55} अधिः स्वम् प्रति कर्मप्रवचनीयसंज्ञः भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {54।55} एवम् अपि यदा ब्रह्मदत्ते अधिकरणे सप्तमी तदा पञ्चालेभ्यः द्वितीया प्राप्नोति कर्मप्रवचनीययुक्ते द्वितीय इति .
(प्_2,3.9) क_इ,447.7-448.11 रो_इइ,779-782 {55।55} उपपदविभक्तेः कारकविभक्तिः बलीयसी इति प्रथमा भविष्यति
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {1।29} अध्वनि अर्थग्रहणम् . अध्वनि अर्थग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {2।29} इह अपि मा भूत् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {3।29} पन्थानम् गच्छति .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {4।29} वीवधम् गच्छत् इ इति .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {5।29} आस्थितप्रतिषेधः च .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {6।29} आस्थितप्रतिषेधः च अयम् वक्तव्यः .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {7।29} यः हि उत्पथेन पन्थानम् गच्छति पथे गच्छति इति एव तत्र भवितव्यम् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {8।29} किम् अर्थम् पुनः इदम् उच्यते .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {9।29} चतुर्थी यथा स्यात् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {10।29} अथ द्वितीया सिद्धा .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {11।29} सिद्धा कर्मणि इति एव .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {12।29} चतुर्थी अपि सिद्धा .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {13।29} । कथम् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {14।29} सम्प्रदाने इति एव .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {15।29} न सिध्यति .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {16।29} कर्मणा यम् अभिप्रैति सः संप्रदानम् इति उच्यते .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {17।29} क्रियया च असौ ग्रामम् अभिप्रैति .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {18।29} कया क्रियया .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {19।29} गमिक्रियया .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {20।29} क्रियाग्रहणम् अपि तत्र चोद्यते .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {21।29} चेष्टायाम् अनध्वनि स्त्रियम् गच्छति अजाम् नयति इति अतिप्रसङ्गः .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {22।29} चेष्टायाम् अनध्वनि स्त्रियम् गच्छति अजाम् नयति इति अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {23।29} सिद्धम् तु असम्प्राप्तवचनात् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {24।29} सिद्धम् एतत् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {25।29} कथम् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {26।29} असम्प्राप्ते कर्मणि द्वितीयाचतुर्थ्यौ भवतः इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {27।29} अध्वनः च अनपवादः .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {28।29} एवम् च कृत्वा अनध्वनि इति एतत् अपि न वक्तव्यम् भवति .
(प्_2,3.12) क_इ,448.13-449.3 रो_इइ,782-784 {29।29} सम्प्राप्तम् हि एतत् कर्म अध्वानम् गच्छति इति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {1।40} चतुर्थीविधाने तादर्थ्ये उपसङ्ख्यानम् . चतुर्थीविधाने तादर्थ्ये उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {2।40} यूपाय दारु कुण्डलाय हिरण्यम् .

(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {3।40} किम् इदम् तादर्थ्यम् इति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {4।40} तदर्थस्य भावः तादर्थ्यम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {5।40} तदर्थम् पुनः किम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {6।40} सर्वनाम्नः अयम् चतुर्थ्यन्तस्य अर्थशब्देन सह समासः .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {7।40} कथम् च अत्र चतुर्थी .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {8।40} अनेन एव .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {9।40} यदि एवम् इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {10।40} का इतरेतराश्रयता .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {11।40} निर्देशोत्तरकालम् चतुर्थ्या भवितव्यम् चतुर्थ्या च निर्देशः तत् इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {12।40} इतरेतराश्रयाणि च न प्रकल्पन्ते .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {13।40} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {14।40} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {15।40} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति अर्थशब्देन योगे चतुर्थी इति यत् अयम् चर्तुर्थी तदर्थार्थ इति चतुर्थ्यन्तस्य अर्थशब्देन सह समासम् शास्ति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {16।40} न खलु अपि अवश्यं चतुर्थ्यन्तस्य एव अर्थशब्देन सह समासः भवति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {17।40} किम् तर्हि .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {18।40} षष्ठ्यन्तस्य अपि भवति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {19।40} तत् यथा .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {20।40} गुरोः इदम् गुर्वर्थम् इति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {21।40} यदि तादर्थ्ये उपसङ्ख्यानम् क्रियते न अर्थः सम्प्रदानग्रहणेन .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {22।40} यः अपि हि उपाध्यायाय गौः दीयते उपाध्यायार्थः सः भवति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {23।40} तत्र तादर्थ्ये इति एव सिद्धम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {24।40} अवश्यम् संप्रदानग्रहणम् कर्तव्यम् या अन्येन लक्षणेन सम्प्रदानसञ्ज्ञा तदर्थम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {25।40} छात्राय रुचितम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {26।40} छात्राय स्वदितम् इति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {27।40} तत् तर्हि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {28।40} न कर्तव्यम् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {29।40} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति तादर्थ्ये चतुर्थी इति यत् अयम् चतुर्थी तदर्थार्थ इति चतुर्थ्यन्तस्य तदर्थेन सह समासम् शास्ति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {30।40} कॢपि सम्पद्यमाने .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {31।40} कॢपि सम्पद्यमाने चतुर्थी वक्तव्या .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {32।40} मूत्राय कल्पते यवागूः .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {33।40} उच्चाराय कल्पते यवान्नम् इति .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {34।40} उत्पातेन ज्ञाप्यमाने .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {35।40} उत्पातेन ज्ञाप्यमाने चतुर्थी वक्तव्या .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {36।40} वाताय कपिला विद्युत् आतपाय अतिलोहिनी पीता भवति सस्याय दुर्भिक्षाय सिता भवेत् .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {37।40} मांसौदनाय व्याहरति मृगः .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {38।40} हितयोगे च .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {39।40} हितयोगे चतुर्थी वक्तव्या .
(प्_2,3.13) क_इ,449.5-450.3 रो_इइ,784-787 {40।40} । हितम् अरोचकिने हितम् आमयाविने .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {1।17} स्वस्तियोगे चतुर्थी कुशलार्थैः आशिषि वाविधानात् .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {2।17} स्वस्तियोगे चतुर्थी कुशलार्थैः आशिषि वाविधानात् भवति विप्रतिषेधेन .

(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {3।17} स्वस्तियोगे चतुर्थ्याः अवकाशः स्वस्ति जाल्माय स्वस्ति वृषलाय .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {4।17} कुशलार्थैः आशिषि वाविधानस्य अवकाशः अन्ये कुशलार्थाः .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {5।17} कुशलम् देवत्ताय कुशलम् देवदत्तस्य .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {6।17} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {7।17} स्वस्ति गोभ्यः स्वस्ति ब्राह्मणेभ्यः इति .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {8।17} चतुर्थी भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {9।17} अलमिति पर्याप्त्यर्थग्रहणम् .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {10।17} अलमिति पर्याप्त्यर्थग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {11।17} इह मा भूत् .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {12।17} अलङ्कुरुते कन्याम् इति .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {13।17} अपरः आह : अलम् इति पर्याप्त्यर्थग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {14।17} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {15।17} अलम् मल्लः मल्लाय .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {16।17} प्रभुःमल्लः मल्लाय .
(प्_2,3.16) क_इ,450.5-14 रो_इइ,787-788 {17।17} प्रभवति मल्लः मल्लाय इति .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {1।13} अप्राणिषु इति उच्यते .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {2।13} तत्र इदम् न सिध्यति : न त्वा श्वानम् मन्ये , न त्वा शुने मन्ये इति .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {3।13} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {4।13} मन्यकर्मणि अनादरे विभाषा .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {5।13} ततः अप्राणिषु .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {6।13} अप्राणिषु च विभाषा इति .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {7।13} इह अपि तर्हि प्राप्नोति : न त्वा काकम् मन्ये , न त्वा शुकम् मन्ये इति .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {8।13} यत् एतत् अप्राणिषु इति एतत् अनावादिषु इति वक्ष्यामि .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {9।13} इमे च नावादयः भविष्यन्ति .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {10।13} न त्वा नावम् मन्ये यावत् तीर्णम् न नाव्यम् .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {11।13} न त्वा अन्नम् मन्ये यावत् भुक्तम् न श्राद्धम् .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {12।13} अत्र येषु प्राणिषु न इष्यते ते नावादयः भविष्यन्ति .
(प्_2,3.17) क_इ,450.16-451.3 रो_इइ,788-789 {13।13} मन्यकर्मणि प्रकृष्यकुत्सितग्रहणम् . मन्यकर्मणि प्रकृष्यकुत्सितग्रहणम् कर्तव्यम् इह मा भूत् : त्वाम् तृणम् मन्ये इति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {1।33} तृतीयाविधाने प्रकृत्यादिभ्यः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {2।33} तृतीयाविधाने प्रकृत्यादिभ्यः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {3।33} तृतीयाविधाने प्रकृत्यादिभ्यः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {4।33} प्रकृत्या अभिरूपः प्रकृत्या दर्शनीयः .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {5।33} प्रायेण याज्ञिकाः प्रायेण वैयाकरणाः .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {6।33} माठरः अस्मि गोत्रेण. गार्ग्यः अस्मि गोत्रेण .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {7।33} समेन धावति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {8।33} विषमेण धावति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {9।33} द्विद्रोणेन धान्यम् क्रीणाति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {10।33} त्रिद्रोणेन धान्यम् क्रीणाति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {11।33} पञ्चकेन पशून् क्रीणाति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {12।33} साहस्रेण अश्वान् क्रीणाति. तत् तर्हि वक्तव्यम् .

(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {13।33} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {14।33} कर्तृकरणयोः तृतीया इति एव सिद्धम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {15।33} इह तावत् प्रकृत्या अभिरूपः प्रकृत्या दर्शनीयः इति प्रकृतिकृतम् तस्य आभिरूप्यम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {16।33} प्रायेण याज्ञिकाः प्रायेण वैयाकरणाः इति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {17।33} एषः तत्र प्रायः येन ते अधीयते .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {18।33} माठरः अस्मि गोत्रेण. गार्ग्यः अस्मि गोत्रेण इति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {19।33} एतेन अहम् सञ्ज्ञाये .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {20।33} समेन धावति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {21।33} विषमेण धावति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {22।33} इदम् अत्र प्रयोक्तव्यम् सत् न प्रयुज्यते समेन पथा धावति विषमेण पथा धावतीति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {23।33} द्विद्रोणेन धान्यम् क्रीणाति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {24।33} त्रिद्रोणेन धान्यम् क्रीणाति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {25।33} तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {26।33} द्विद्रोणार्थम् द्विद्रोणम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {27।33} द्विद्रोणेन हिरण्येन धान्यम् क्रीणाति इति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {28।33} पञ्चकेन पशून् क्रीणाति इति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {29।33} अत्र अपि तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {30।33} पञ्चपश्वर्थः पञ्चकः .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {31।33} पञ्चकेन पशून् क्रीणाति इति .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {32।33} साहस्रेण अश्वान् क्रीणाति इति. सहस्रपरिमाणम् साहस्रम् .
(प्_2,3.18) क_इ,452.2-15 रो_इइ,789-791 {33।33} साहस्रेण हिरण्येन अश्वान् क्रीणाति इति.
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {1।28} किम् उदाहरणम् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {2।28} तिलैः सह माषान् वपति इति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {3।28} न एतत् अस्ति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {4।28} तिलैः मिश्रीकृत्य माषाः उप्यन्ते .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {5।28} तत्र करणे इति एव सिद्धम् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {6।28} इदम् तर्हि .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {7।28} पुत्रेण सह आगतः देवदत्तः इति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {8।28} अप्रधाने कर्तरि तृतीया यथा स्यात् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {9।28} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {10।28} प्रधाने कर्तरि लादयः भवन्ति इति प्रधानकर्ता क्तेन अभिधीयते यः च अप्रधानम् सिद्धा तत्र कर्तरि इति एव तृतीया .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {11।28} इदम् तर्हि .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {12।28} पुत्रेण सह आगमनम् देवदत्तस्य इति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {13।28} षष्ठी अत्र बाधिका भविष्यति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {14।28} इदम् तर्हि .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {15।28} पुत्रेण सह स्थूलः .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {16।28} पुत्रेण सह पिङ्गलः इति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {17।28} इदम् च अपि उदाहरणम् तिलैः सह माषान् वपति इति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {18।28} ननु च उक्तम् तिलैः मिश्रीकृत्य माषाः उप्यन्ते .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {19।28} तत्र करणे इति एव सिद्धम् इति .

(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {20।28} भवेत् सिद्धम् यदा तिलैः मिश्रीकृत्य उप्येरन् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {21।28} यदा तु खलु कस्य चिन् माषबीजावापः उपस्थितः तदर्थम् च क्षेत्रम् उपार्जितम् तत्र अन्यत् अपि किं चिद् उप्यते यदि भविष्यति भविष्यति इति तदा न सिध्यति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {22।28} सहयुक्ते अप्रधानवचनम् अनर्थकम् उपपदविभक्तेः कारकविभक्तिबलीयस्त्वात् अन्यत्र अपि .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {23।28} सहयुक्ते अप्रधानवचनम् अनर्थकम् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {24।28} किं कारणम् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {25।28} उपपदविभक्तेः कारकविभक्तिबलीयस्त्वात् .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {26।28} अन्यत्र अपि कारकविभक्तिर्बलीयसी इति प्रथमा भविष्यति .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {27।28} क्व अन्यत्र .
(प्_2,3.19) क_इ,452.17-453.7 रो_इइ,791-793 {28।28} गाः स्वामी व्रजति इति .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {1।8} इह कस्मात् न भवति .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {2।8} अक्षि काणम् अस्य इति .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {3।8} अङ्गात् विकृतात् तद्विकारतः चेत् अङ्गिनः वचनम् .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {4।8} अङ्गात् विकृतात् तृतीया वक्तव्या तेन एव चेत् विकारेण अङ्गी द्योत्यते इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {5।8} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {6।8} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {7।8} अङ्गशब्दः अयम् समुदायशब्दः येन इति च करणे एषा तृतीया .
(प्_2,3.20) क_इ,453.9-14 रो_इइ,793-794 {8।8} येन अवयवेन समुदायः अङ्गी द्योत्यते तस्मिन् भवितव्यम् न च एतेन अवयवेन समुदायः द्योत्यते .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {1।14} इत्थम्भूतलक्षणे तत्स्थे प्रतिषेधः .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {2।14} इत्थम्भूतलक्षणे तत्स्थे प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {3।14} अपि भवान्कमण्डलुपाणिम् छात्रम द्राक्षीत् इति .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {4।14} न वा इत्थम्भूतस्य लक्षणेन अपृथग्भावात् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {5।14} न वा वक्तव्यम् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {6।14} किम् कारणम् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {7।14} इत्थम्भूतस्य लक्षणेन अपृथग्भावात् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {8।14} यत्र इत्थम्भूतस्य पृथग्भूतम् लक्षणम् तत्र भवितव्यम् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {9।14} न च अत्र इत्थम्भूतस्य पृथग्भूतम् लक्षणम् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {10।14} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {11।14} न हि .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {12।14} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {13।14} तथा हि अयम् प्राधान्येन लक्षणम् प्रतिनिर्दिशति .
(प्_2,3.21) क_इ,453.16-23 रो_इइ,794-795 {14।14} इत्थम्भूतस्य लक्षणम् इत्थंभूतलक्षणम् तस्मिन् नित्थंभूतलक्षणे इति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {1।31} सञ्ज्ञः कृत्प्रयोगे षष्ठी विप्रतिषेधेन . सञ्ज्ञः अन्यतरस्याम् कर्मणि इति एतस्मात् कृप्रयोगे षष्ठी भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {2।31} सञ्ज्ञः अन्यतरस्याम् इति अस्य अवकाशः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {3।31} मातरम् सञ्जानीते .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {4।31} मात्रा सञ्जानीते .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {5।31} कृत्प्रयोगे षष्ठ्याः अवकाशः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {6।31} इध्मप्रव्रश्चनः पलाशशातनः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {7।31} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {8।31} मातुः सञ्ज्ञाता .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {9।31} पितुः सञ्ज्ञाता इति .

(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {10।31} षष्ठी भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {11।31} उपपदविभक्तेः च उपपदविभक्तिः . उपपदविभक्तेः च उपपदविभक्तिः भवति विप्रतिषेधेन । अन्यारादितरेर्तदिक्शब्दाञ्चूत्तरपदाजाहियुक्ते इति अस्य अवकाशः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {12।31} अन्यः देवदत्तात् .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {13।31} स्वामीश्वराधिपतिदायादसाक्षिप्रतिभूप्रसूतैः च इति अस्य अवकाशः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {14।31} गोषु स्वामी .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {15।31} गवां स्वामी .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {16।31} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {17।31} अन्यः गोषु स्वामी .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {18।31} अन्यः गवां स्वामी इति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {19।31} स्वामीश्वराधिपति इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {20।31} न एषः युक्त्ः विप्रतिषेधः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {21।31} न हि अत्र गावः अन्ययुक्ताः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {22।31} कः तर्हि .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {23।31} स्वामी .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {24।31} एवम् तर्हि तुल्यार्थः अतुलोपमाभ्याम् तृतीया अन्यतरस्याम् इति अस्य अवकाशः .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {25।31} तुल्यः देवदत्तस्य .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {26।31} तुल्यः देवदत्तेन इति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {27।31} स्वामीश्वराधिपति इति अस्य वकाशः सः एव .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {28।31} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {29।31} तुल्यः गोभिः स्वामी .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {30।31} तुल्यः गवां स्वामी इति .
(प्_2,3.22) क_इ,454.2-16 रो_इइ,796 {31।31} तुल्यार्थः रतुलोपमाभ्याम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {1।20} निमित्तकारणहेतुषु सर्वासाम् प्रायदर्शनम् . निमित्तकारणहेतुषु सर्वा विभक्तयः प्रायेण दृश्यन्ते इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {2।20} किम् निमित्तम् वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {3।20} केन निमित्तेन वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {4।20} कस्मै निमित्ताय वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {5।20} कस्मात् निमित्तात् वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {6।20} कस्य निमित्तस्य वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {7।20} कस्मिन् निमित्ते वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {8।20} किम् कारणम् वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {9।20} केन कारणेन वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {10।20} कस्मै कारणाय वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {11।20} कस्मात् कारणात् वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {12।20} कस्य कारणस्य वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {13।20} कस्मिन् कारणे वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {14।20} कः हेतुः वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {15।20} कम् हेतुम् वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {16।20} केन हेतुना वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {17।20} कस्मै हेतवे वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {18।20} कस्मात् हेतोः वसति .

(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {19।20} कस्य हेतोः वसति .
(प्_2,3.23) क_इ,454.18-455.2 रो_इइ,797 {20।20} कस्मिन् हेतौ वसति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {1।44} पञ्चमीविधाने ल्यब्लोपे कर्मणि उपसङ्ख्यानम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {2।44} पञ्चमीविधाने ल्यब्लोपे कर्मणि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {3।44} प्रासादम् आरुह्य प्रेक्षते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {4।44} प्रासादात्प्रेक्षते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {5।44} अधिकरणे च .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {6।44} अधिकरणे च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {7।44} आसनात् प्रेक्षते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {8।44} शयनात् प्रेक्षते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {9।44} प्रश्नाख्यानयोः च .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {10।44} प्रश्नाख्यानयोः च पञ्चमी वक्तव्या .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {11।44} कुतः भवान् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {12।44} पाटलिपुत्रात् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {13।44} यतः च अध्वकालनिर्माणम् . यतः च अध्वकालनिर्माणम् तत्र पञ्चमी वक्तव्या .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {14।44} गवीधुमतः सावकाश्यईम् चत्वारि योजनानि .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {15।44} कार्तिक्याः आग्रहायणी मासे .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {16।44} तद्युक्तात् काले सप्तमी . तद्युक्तात् काले सप्तमी वक्तव्या .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {17।44} कार्तिक्याः आग्रहायणी मासे .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {18।44} अध्वनः प्रथमा च . अध्वनः प्रथमा च सप्तमी च वक्तय्वा .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {19।44} गवीधुमतः सावकाश्यईम् चत्वारि योजनानि चतुर्षु योजनेषु .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {20।44} तत् तर्हि इदं बहु वक्तव्यम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {21।44} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {22।44} अपादाने इति एव सिद्धम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {23।44} इह तावत् प्रासादात् प्रेक्षते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {24।44} शयनात् प्रेक्षते इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {25।44} अपक्रामति तत् तस्मात् दर्शनम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {26।44} यदि अपक्रामति किम् न अत्यन्ताय अपक्रामति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {27।44} सन्ततत्वात् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {28।44} अथ वा अन्यान्यप्रादुर्भावा .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {29।44} प्रश्नाख्यानयोः च पञ्चमी वक्तव्या इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {30।44} इदम् अत्र प्रयोक्तव्यम् सत् न प्रयुज्यते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {31।44} कुतः भवान् आगच्छति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {32।44} पाटलिपुत्रात् आगच्छमि इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {33।44} यतः च अध्वकालनिर्माणम् तत्र पञ्चमी वक्तव्या इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {34।44} इदम् अत्र प्रयोक्तव्यम् सत् न प्रयुज्यते गवीधुमतः निःसृत्य साङ्काश्यम् चत्वारि योजनानि .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {35।44} कार्तिक्याः आग्रहायणी मासे इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {36।44} इदम् अत्र प्रयोक्तव्यम् सत् न प्रयुज्यते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {37।44} कार्त्तिक्याः प्रभृति आग्रहायणी मास इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {38।44} तद्युक्तात् काले सप्तमी वक्तव्या इति .

(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {39।44} इदम् अत्र प्रयोक्तव्यम् सत् न प्रयुज्यते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {40।44} कार्त्तिक्याः आग्रहायणी गते मासे इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {41।44} अध्वनः प्रथमा च सप्तमी च इति .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {42।44} इदम् अत्र प्रयोक्तव्यम् सत् न प्रयुज्यते .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {43।44} गवीधुमतो निःसृत्य यदा चत्वारि योजनानि गतानि भवन्ति ततः साङ्काश्यम् .
(प्_2,3.28) क_इ,455.4-456. 5 रो_इइ,797-800 {44।44} चतुर्षु योजनेषु गतेषु साङ्काश्यम् इति .
(प्_2,3.29) क_इ,456.7-8 रो_इइ,800 {1।3} अञ्चूत्तरपदग्रहणम् किमर्थम् न दिक्शब्दैः योगे इति एव सिद्धम् .
(प्_2,3.29) क_इ,456.7-8 रो_इइ,800 {2।3} षष्ठी अतसर्थप्रत्ययेन इति वक्ष्यति .
(प्_2,3.29) क_इ,456.7-8 रो_इइ,800 {3।3} तस्य अयम् पुरस्तात् अपकर्षः .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {1।11} अर्थग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {2।11} षष्ठी अतस्प्रत्ययेन इति उच्यमाने इह एव स्यात् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {3।11} दक्षिणतो ग्रामस्य उत्तरतो ग्रामस्य इति .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {4।11} इह न स्यात् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {5।11} उपरि ग्रामस्य उपरिष्टात् ग्रामस्य इति .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {6।11} अर्थग्रहणे पुनः क्रियमाणे अतस्प्रत्ययेन च सिद्धम् भवति यः च अन्यः तेन समानार्थः .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {7।11} अथ प्रत्ययग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {8।11} इह मा भूत् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {9।11} प्राक् ग्रामात् प्रत्यक् ग्रामात् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {10।11} अञ्चूत्तरपदस्य अपि एतत् प्रयोजनम् उक्तम् .
(प्_2,3.30) क_इ,456.10-15 रो_इइ,801 {11।11} तत्र अन्यतरत् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {1।38} पृथगादिषु पञ्चमीविधानम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {2।38} पृथगादिषु पञ्चमीविधेया .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {3।38} पृथक् देवदत्तात् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {4।38} किमर्थम् न प्रकृतम् पञ्चमीग्रहणम् अनुवर्तते .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {5।38} क्व प्रकृतम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {6।38} अपादाने पञ्चमी इति. अनधिकारात् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {7।38} अनधिकारः सः .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {8।38} अधिकारे हि द्वितीयाषष्ठीविषये प्रतिषेधः .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {9।38} अधिकारे हि द्वितीयाषष्ठीविषये प्रतिषेधः वक्तव्यः स्यात् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {10।38} दक्षिणेन ग्रामम् , दक्षिणतः ग्रामस्य .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {11।38} एवम् तर्हि अन्यतरस्याङ्ग्रहणसामर्थ्यात् पञ्चमी भविष्यति .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {12।38} अस्ति अन्यत् अन्यतरस्याङ्ग्रहणस्य प्रयोजनम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {13।38} किम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {14।38} यस्याम् न अप्राप्तायाम् तृतीया आरभ्यते सा यथा स्यात् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {15।38} कस्याम् च न अप्राप्तायाम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {16।38} अन्ततः षष्ठ्याम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {17।38} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {18।38} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {19।38} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {20।38} क्व प्रकृतम् .

(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {21।38} अपादाने पञ्चमी इति .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {22।38} ननु च उक्तम् अनधिकारः सः अधिकारे हि द्वितीयाषष्ठीविषये प्रतिषेधः इति .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {23।38} एवम् तर्हि सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {24।38} अपादाने पञ्चमी .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {25।38} अन्यारादितरर्तेदिक्शब्दाञ्चूत्तरपदाजाहियुक्ते पञ्चमी .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {26।38} षष्ठी अतसर्थप्रत्ययेन अन्यारादिभिः योगे पञ्चमी .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {27।38} एनपा द्वितीया अन्यारादिभिर्योगे पञ्चमी .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {28।38} पृथग्विनानानाभिः तृतीया अन्यतरस्याम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {29।38} पञ्चमीग्रहणम् अनुवर्तते अन्यारादिभिः योगे इति निवृत्तम् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {30।38} अथ वा मण्डूकगतयः अधिकाराः .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {31।38} तत्. यथा मण्डूकाः उत्प्लुत्य उत्प्लुत्य गच्छन्ति तद्वत् अधिकाराः .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {32।38} अथ वा अन्यवचनात् चकाराकरणात् प्रकृतस्य अपवादः विज्ञायते यथा उत्सर्गेण प्रसक्तस्य .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {33।38} अन्यस्या विभक्तेः वचनात् चकारस्य अनुकर्षणार्थस्य अकरणात् प्रकृतायः पञ्चम्याः द्वितीयाषष्ठ्यौ बाधिके भविष्यतः यथा उत्सर्गेण प्रसक्तस्य अपवादः बाधकः भवति .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {34।38} अथ वा वक्ष्यति एतत् .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {35।38} अनुवर्तन्ते च नाम विधयः .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {36।38} न च अनुवर्तनात् एव भवन्ति .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {37।38} किम् तर्हि .
(प्_2,3.32) क_इ,456.16-457.15 रो_इइ,801-803 {38।38} यत्नात् भवन्ति इति .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {1।7} दूरान्तिकार्थेभ्यः पञ्चमीविधाने तद्युक्तात् पञ्चमीप्रतिषेधः .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {2।7} दूरान्तिकार्थेभ्यः पञ्चमीविधाने तद्युक्तात्पञ्चम्याः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {3।7} दूराद् ग्रामस्य .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {4।7} न वा तत्र अपि दर्शनात् अप्रतिषेधः .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {5।7} न वा तत्र अपि दर्शनात् पञ्चम्याः प्रतिषेधः अनर्थकः .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {6।7} तत्र अपि पञ्चमी दृश्यते .
(प्_2,3.35) क_इ,457.17-23 रो_इइ,803-804 {7।7} दूरात् आवसथात् मूत्रम् दूरात् पादावसेचनम् दूरात् च भाव्यम् दस्युभ्यः दूरात् च कुपितात् गुरोः .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {1।27} सप्तमीविधाने क्तस्य इन्विषयस्य कर्मणि उप्सङ्ख्यानम् .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {2।27} सप्तमीविधाने क्तस्य इन्विषयस्य कर्मणि उप्सङ्ख्यानम् वक्तव्यम् .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {3।27} अधीती व्याकरणे .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {4।27} परिगणिती याज्ञिक्ये .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {5।27} आम्नाती च्छन्दसि .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {6।27} साध्वसाधुप्रयोगे च .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {7।27} साध्वसाधुप्रयोगे च सप्तमी वक्तव्या .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {8।27} साधुः देवदत्तः मातरि .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {9।27} असाधुः पितरि .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {10।27} कारकार्हाणाम् च कारकत्वे .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {11।27} कारकार्हाणाम् च कारकत्वे सप्तमी वक्तव्या .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {12।27} ऋद्धेषु भुञ्जानेषु दरिद्राः आसते .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {13।27} ब्राह्मणेषु तरत्सु वृषलाः आसते .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {14।27} अकारकार्हाणाम् चाकारकत्वे .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {15।27} अकारकार्हाणाम् चाकारकत्वे सप्तमी वक्तव्या .

(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {16।27} मूर्खेषु आसीनेषु वृद्धाः भुञ्जते .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {17।27} वृषलेषु आसीनेषु ब्राह्मणाः तरन्ति .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {18।27} तद्विपर्यासे च .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {19।27} तद्विपर्यासे च सप्तमी वक्तव्या .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {20।27} ऋद्धेषु आसीनेषु मूर्खाः भुञ्जते .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {21।27} ब्राह्मणेषु आसीनेषु वृषलाः तरन्ति .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {22।27} निमित्तात् कर्मसंयोगे .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {23।27} निमित्तात्कर्मसंयोगे सप्तमी वक्तव्या .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {24।27} चर्मणि द्वीपिनम् हन्ति .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {25।27} दन्तयोः हन्ति कुञ्जरम् .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {26।27} केषेषु चमरीम् हन्ति .
(प्_2,3.36) क_इ,458.2-29 रो_इइ,804-806 {27।27} सीम्नि पुष्कलकः हतः .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {1।22} भावलक्षणे सप्तमीविधाने अभावलक्षणे उपसङ्ख्यानम् .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {2।22} भावलक्षणे सप्तमीविधाने अभावलक्षणे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {3।22} अग्निषु हूयमानेषु प्रस्थितः हुतेषु आगतः .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {4।22} गोषु दुह्यमानासु प्रस्थितः दुग्धासु आगतः .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {5।22} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {6।22} लक्षणम् हि नाम तत् भवति येन पुनः पुनः लक्ष्यते .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {7।22} सकृत् च असौ कथम् चित् अग्निषु हूयमानेषु प्रस्थितः हुतेषु आगतः गोषु दुह्यमानासु प्रस्थितः दुग्धासु आगतः .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {8।22} सिद्धम् तु भावप्रवृत्तौ यस्य भावारम्भवचनात् .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {9।22} सिद्धमेतत् .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {10।22} कथम् .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {11।22} यस्य भावप्रवृत्तौ द्वितीयः भावः आरभ्यते तत्र सप्तमी वक्तव्या .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {12।22} सिध्यति .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {13।22} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {14।22} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {15।22} ननु च उक्तम् भावलक्षणे सप्तमीविधाने अभावलक्षणे उपसङ्ख्यानम् इति .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {16।22} न एषः दोषः .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {17।22} न खलु अवश्यम् तत् एव लक्षणम् भवति येन पुनः पुनः लक्ष्यते .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {18।22} सकृत् अपि यत् निमित्तत्वाय कल्पते तत् अपि लक्षणम् भवति .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {19।22} तत् यथा .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {20।22} अपि भवान् कमण्डलुपाणिम् छात्रम् अद्राक्षीत् इति .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {21।22} सकृत् असौ कमण्डलुपाणिः दृष्टः छात्रः .
(प्_2,3.37) क_इ,458.21-459.10 रो_इइ,806-807 {22।22} तस्य तत् एव लक्षणम् भवति .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {1।13} इह कस्मात् न भवति .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {2।13} कृष्णा गवाम् सम्पन्नक्षीरतमा इति .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {3।13} विभक्ते इति उच्यते .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {4।13} न च एतत् विभक्तम् .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {5।13} विभक्तमेतत् .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {6।13} गोभ्यः कृष्णा विभज्यते .

(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {7।13} विभक्तम् एव यत् नित्यम् तत्र भवितव्यम् .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {8।13} न च एतत् नित्यम् विभक्तम् .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {9।13} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {10।13} न हि .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {11।13} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {12।13} विभक्तग्रहणसामर्थ्यात् .
(प्_2,3.42) क_इ,459.12-16 रो_इइ,807 {13।13} यदि हि यत् विभक्तम् च अविभक्तम् च तत्र स्यात् विभाक्तग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् .
(प्_2,3.43) क_इ,459.18-19 रो_इइ,808 {1।4} अप्रत्यादिभिः इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.43) क_इ,459.18-19 रो_इइ,808 {2।4} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.43) क_इ,459.18-19 रो_इइ,808 {3।4} साधुः देवदत्तः मातरम् परि .
(प्_2,3.43) क_इ,459.18-19 रो_इइ,808 {4।4} मातरम् अनु .
(प्_2,3.44) क_इ,459.21-22 रो_इइ,808 {1।5} प्रसितः इति उच्यते कः प्रसितः नाम .
(प्_2,3.44) क_इ,459.21-22 रो_इइ,808 {2।5} यः तत्र नित्यम् प्रतिबद्धः .
(प्_2,3.44) क_इ,459.21-22 रो_इइ,808 {3।5} कुतः एतत् .
(प्_2,3.44) क_इ,459.21-22 रो_इइ,808 {4।5} सिनोतिः अयम् बध्नात्यर्थे वर्तते .
(प्_2,3.44) क_इ,459.21-22 रो_इइ,808 {5।5} बद्धः इव असौ तत्र भवति .
(प्_2,3.45) क_इ,460.2 रो_इइ,808 {1।4} इह कस्मात् न भवति .
(प्_2,3.45) क_इ,460.2 रो_इइ,808 {2।4} अद्य पुष्यः .
(प्_2,3.45) क_इ,460.2 रो_इइ,808 {3।4} अद्य मघा इति .
(प्_2,3.45) क_इ,460.2 रो_इइ,808 {4।4} अधिकरणे इति वर्तते .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {1।47} प्रातिपदिकग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {2।47} उच्चैः नीचैः इति आपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {3।47} किम् पुनः अत्र प्रथमया प्रार्थ्यते .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {4।47} पदत्वम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {5।47} न एतत् अस्ति .षष्ठ्या अत्र पदत्वम् भविष्यति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {6।47} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {7।47} ग्रामः उचैः ते स्वम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {8।47} ग्रामः उच्चैः तव स्वम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {9।47} सपूर्वायाः प्रथमायाः विभाषा इति एषः विधिः यथा स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {10।47} अथ लिङ्गग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {11।47} स्त्री पुमान् नपुंसकम् इति अत अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {12।47} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {13।47} एषः एव अत्र प्रातिपदिकार्थः .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {14।47} इदम् तर्हि .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {15।47} कुमारी वृक्षः कुण्डम् इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {16।47} अथ परिमाणग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {17।47} द्रोणः खारी आढकम् इति अत्र अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {18।47} अथ वचनग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {19।47} इह समुदाये वाक्यपरिसमाप्तिः दृश्यते .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {20।47} तत् यथा .

(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {21।47} गर्गाः शतम् दण्ड्यन्ताम् इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {22।47} अर्थिनः च राजानः हिरण्येन भवन्ति न च प्रत्येकम् दण्डयन्ति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {23।47} सति एतस्मिन् दृष्टान्ते यत्र एतानि समुदितानि भवन्ति तत्र एव स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {24।47} द्रोणः खारी आढकम् इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {25।47} इह न स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {26।47} कुमारी वृक्षः कुण्डम् इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {27।47} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {28।47} प्रत्येकम् अपि वाक्यपरिसमाप्तिः दृश्यते .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {29।47} तत् यथा वृद्धिगुणसञ्ज्ञे प्रत्येकम् भवतः .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {30।47} इदम् तर्हि प्रयोजनम् उक्तेषु अपि एकत्वादिषु प्रथमा यथा स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {31।47} एकः द्वौ बहवः इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {32।47} अथ मात्रग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {33।47} एतन्मात्रे एव प्रथमा यथा स्यात् कर्मादिविशिष्टे मा भूत् इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {34।47} कटम् करोति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {35।47} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {36।47} कर्मादिषु द्वितीयाद्याः विभक्तयः ताः कर्मादिविशिष्टे बाधिकाः भविष्यन्ति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {37।47} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न कर्मादिविशिष्टे प्रथमा भवति इति यत् अयम् सम्बोधने प्रथमाम् शास्ति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {38।47} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {39।47} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {40।47} किम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {41।47} सा आमन्त्रितम् इति वक्ष्यामि इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {42।47} यत् तर्हि योगविभागम् करोति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {43।47} इतरथा हि सम्बोधने आमन्त्रितम् इति एव ब्रूयात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {44।47} इदम् तर्हि उक्तेषु अपि एकत्वादिषु प्रथमा यथा स्यात् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {45।47} एकः द्वौ बहवः इति .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {46।47} वचनग्रहणस्य अपि एतत् प्रयोजनम् उक्तम् .
(प्_2,3.46.1) क_इ,461.2-22 रो_इइ,809-814 {47।47} अन्यतरत् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {1।54} प्रातिपदिकार्थलिङ्गपरिमाणवचनमात्रे प्रथमालक्षणे पदसामानाधिकरण्ये उपसङ्ख्यानम् अधिकत्वात् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {2।54} प्रातिपदिकार्थलिङ्गपरिमाणवचनमात्रे प्रथमालक्षणे पदसामानाधिकरण्ये उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {3।54} वीरः पुरुषः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {4।54} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {5।54} अधिकत्वात् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {6।54} व्यतिरिक्तः प्रातिपदिकार्थः इति कृत्वा प्रथमा न प्राप्नोति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {7।54} कथम् व्यतिरिक्तिः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {8।54} पुरुषे वीरत्वम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {9।54} न वा वाक्यार्थत्वात् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {10।54} न वा वक्तव्यम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {11।54} किम् कारणम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {12।54} वाक्यार्थत्वात् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {13।54} यत् अत्र आधिक्यम् वाक्यार्थः सः .

(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {14।54} अथ वा अभिहिते प्रथमा इति एतत् लक्षणम् करिय्ष्यते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {15।54} अभिहितलक्षणायाम् अनभिहिते प्रथमाविधिः . अभिहितलक्षणायामनभिहिते प्रथमा विधेया .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {16।54} वृक्षः प्लक्षः इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {17।54} उक्तम् वा . किम् उक्तम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {18।54} अस्तिः भवन्तीपरः प्रथमपुरुषः अप्रयुज्यमानः अपि अस्ति इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {19।54} वृक्षः प्लक्षः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {20।54} अस्ति इति गम्यते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {21।54} अभिहितानभिहिते प्रथमाभावः . अभिहितानभ्हिते प्रथमा प्राप्नोति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {22।54} क्व .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {23।54} प्रासादे आस्ते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {24।54} शयने आस्ते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {25।54} सदिप्रत्ययेन अभिहितम् अधिकरणम् इति कृत्वा प्रथमा प्राप्नोति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {26।54} एवम् तर्हि तिङ्समानाधिकरणे प्रथमा इति एतत् लक्षणं करिष्यते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {27।54} तिङ्समानाधिकरणे इति चेत् तिङः अप्रयोगे प्रथमाविधिः . तिङ्समानाधिकरणे इति चेत् तिङः अप्रयोगे प्रथमा विधेया .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {28।54} वृक्षः प्लक्ष इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {29।54} उक्तम् पूर्वेण .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {30।54} किम् उक्तम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {31।54} अस्तिः भवन्तीपरः प्रथमपुरुषः अप्रयुज्यमानः अपि अस्ति इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {32।54} वृक्षः प्लक्षः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {33।54} अस्ति इति गम्यते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {34।54} शतृशानचोः च निमित्तभावात् तिङः अभावः तयोः अपवादत्वात् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {35।54} शतृशानचोः च निमित्तभावात् तिङः अभावः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {36।54} क्व .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {37।54} पचति ओदनम् देवदत्तः इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {38।54} किम् कारणम् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {39।54} तयोः अपवादत्वात् .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {40।54} शतृशानचौ तिङपवादौ .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {41।54} तौ च अत्र बाधकौ .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {42।54} न च अपवादविषये उत्सर्गः अभिनिविशते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {43।54} पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {44।54} प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उत्सर्गः अभिनिविशते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {45।54} तत् न तावत् अत्र कदा चित् तिङादेशो भवति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {46।54} अपवादौ तावत् शतृशानचौ प्रतीक्षते .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {47।54} पाक्षिकः एषः दोषः .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {48।54} कतरस्मिन् पक्षे .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {49।54} शतृशानचोः द्वैतम् भवति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {50।54} अप्रथमा वा विधिना आश्रीयते प्रथमा वा प्रतिषेधेन इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {51।54} विभक्तिनियमे च अपि द्वैतम् भवति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {52।54} विभक्तिनियमः वा स्यात् अर्थनियमः वा इति .
(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {53।54} तत् यदा तावत् अर्थनियमः अप्रथमा च विधिना आश्रीयते तदा एष दोषः भवति .

(प्_2,3.46.2) क_इ,461.23-463.7 रो_इइ,814-818 {54।54} यदा हि विभक्तिनियमः यदि एव अप्रथमा विधिना आश्रीयते अथ अपि प्रथमा प्रतिषेधेन न तदा दोषः भवति
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {1।72} शेषे इति उच्यते. कः शेषः नाम .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {2।72} कर्मादिभ्यः ये अन्ये अर्थाः सः शेषः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {3।72} यदि एवम् शेषः न प्रकल्पते .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {4।72} न हि कर्मादिभ्यः अन्ये अर्थाः सन्ति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {5।72} इह तावत् राज्ञः पुरुषः इति राजा कर्ता पुरुषः सम्प्रदानम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {6।72} वृक्षस्य शाखा इति वृक्षः शाख्यायाः अधिकरणम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {7।72} तथा यत् एतत् स्वम् नाम चतुर्भिः एतत् प्रकारैः भवति क्रयणात् अपहरणात् याञ्चायाः विनिमयात् इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {8।72} अत्र च सर्वत्र कर्मादयः सन्ति. एवम् तर्हि कर्मादीनाम् अविवक्षा शेषः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {9।72} कथम् पुनः सतः नाम अवाविवक्षा स्यात् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {10।72} सतः अपि अविवक्षा भवति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {11।72} तत् यथा .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {12।72} अलोमिका एडका .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {13।72} अनुदरा कन्या इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {14।72} असतः च विवक्षा भवति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {15।72} समुद्रः कुण्डिका .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {16।72} विन्ध्यः वर्धितकम् इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {17।72} किमर्थम् पुनः शेषग्रहणम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {18।72} प्रत्ययावधारणात् शेषवचनम् . प्रत्ययावधारणात् शेषवचनम् कर्तव्यम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {19।72} प्रत्ययाः नियताः अर्थाः अनियताः तत्र षष्ठी प्राप्नोति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {20।72} तत्र शेषग्रहणम् कर्तव्यम् षष्ठीनियमार्थम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {21।72} शेषे एव षष्ठी भवति न अन्यत्र इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {22।72} अर्थावधारणात् वा .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {23।72} अथ वा अर्थाः नियताः प्रत्ययाः अनियताः ते शेषे अपि प्राप्नुवन्ति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {24।72} तत्र शेषग्रहणम् कर्तव्यम् शेषनियमार्थम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {25।72} शेषे षष्ठी एव भवति न अन्या इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {26।72} अर्थनियमे शेषग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {27।72} कथम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {28।72} अर्थाः नियताः प्रत्ययाः अनियताः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {29।72} ततः वक्ष्यामि षष्ठी भवति इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {30।72} तत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {31।72} यत्र षष्ठी च अन्या च प्राप्नोति षष्ठी एव तत्र भवति इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {32।72} षष्ठी शेषे इति चेत् विशेष्यस्य प्रतिषेधः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {33।72} षष्ठी शेषे इति चेत् विशेष्यस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {34।72} राज्ञः पुरुषः इति अत्र राजा विशेषणम् पुरुषः विशेष्यः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {35।72} तत्र प्रातिपदिकार्थः व्यतिरिक्तः इति कृत्वा प्रथमा न प्राप्नोति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {36।72} तत्र षष्ठी स्यात् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {37।72} तस्याः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {38।72} तत्र प्रथमाविधिः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {39।72} तत्र षष्ठीम् प्रतिषिध्य प्रथमा विधेया .

(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {40।72} राज्ञः पुरुषः इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {41।72} उक्तम् पूर्वेण .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {42।72} किमुक्तम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {43।72} न वा वाक्यार्थत्वात् इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {44।72} यदत्रादिख्यम् वाक्यार्थः सः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {45।72} कुतः नु खलु एतत् पुरुषे यत् आदिख्यम् सः वाक्यार्थः इति न पुनः राजनि यत् आधिक्यम् सः वाक्यार्थः स्यात् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {46।72} अन्तरेण अपि पुरुषशब्दप्रयोगम् राजनि सः अर्थः गम्यते .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {47।72} न पुनः अन्तरेण राजशब्दप्रयोगम् पुरुषे सः अर्थः गम्यते .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {48।72} अस्ति कारणम् येन एतत् एवम् भवति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {49।72} किम् कारणम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {50।72} राजशब्दात् हि भवान् षष्ठीम् उच्चारयति. अङ्ग हि भवान् पुरुषशब्दात् अपि उच्चारयतु गंस्यते सः अर्थः .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {51।72} ननु च न एतेन एवम् भवितव्यम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {52।72} न हि शब्दकृतेन नाम अर्थेन भवितव्यम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {53।72} अर्थकृतेन नाम शब्देन भवितव्यम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {54।72} तत् एतत् एवम् दृश्यताम् : अर्थरूपम् एव एतत् एवञ्जातीयकम् येन अत्र अन्तरेण अपि पुरुषशब्दप्रयोगम् राजनि सः अर्थः गम्यते .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {55।72} किम् पुनः तत् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {56।72} स्वामित्वम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {57।72} किङ्कृतम् पुनः तत् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {58।72} स्वकृतम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {59।72} तत् यथा : प्रातिपदिकार्थानाम् क्रियाकृताः विशेषाः उपजायन्ते तत्कृताः च आख्याः प्रादुर्भवन्ति कर्म करणम् अपादानं सम्प्रदानम् अधिकरणम् इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {60।72} ताः च पुनः विभक्तीनाम् उत्पत्तौ कदा चित् निमित्तत्वेन उपादीयन्ते कदा चित् न .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {61।72} कदा च विभक्तीनाम् उत्पत्तौ निमित्तत्वेन उपादीयन्ते .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {62।72} यदा व्यभिचरन्ति प्रातिपदिकार्थम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {63।72} यदा हि न व्यभिचरन्ति आख्याभूताः एव तदा भवन्ति कर्म करणम् अपादानम् सम्प्रदानम् अधिकरणम् इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {64।72} यथा एव तर्हि राजनि स्वकृतम् स्वामित्वम् तत्र षष्ठी एवम् पुरुषे अपि स्वामिकृतम् स्वत्वम् .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {65।72} तत्र षष्ठी प्राप्नोति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {66।72} राजशब्दात् उत्पद्यमानया षष्ठ्या अभिहितः सः अर्थः इति कृत्वा पुरुषशब्दात् षष्ठी न भविष्यति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {67।72} न तर्हि इदानीम् इदम् भवति पुरुषस्य राजा इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {68।72} भवति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {69।72} राजशब्दात् तु तदा प्रथमा .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {70।72} न तर्हि इदानीम् इदम् भवति : राज्ञः पुरुषस्य इति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {71।72} भवति .
(प्_2,3.50) क_इ,463.9-464.27 रो_इइ,819-825 {72।72} बाह्यम् अर्थम् अभिसमीक्ष्य .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {1।39} कर्मादिषु अकर्मकवद्वचनम् . कर्मादिषु अकर्मकवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {2।39} किम् प्रयोजनम् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {3।39} अकर्मकाणाम् भावे लः भवति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {4।39} भावे लः यथा स्यात् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {5।39} मातुः स्मर्यते .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {6।39} पितुः स्मर्यते .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {7।39} अथ वत्करणम् किमर्थम् .

(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {8।39} स्वाश्रयम् अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {9।39} माता स्मर्यते .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {10।39} पिता स्मर्यते इति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {11।39} कर्माभिधाने हि लिङ्गवचनानुपपत्तिः .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {12।39} कर्माभिधाने हि सति लिङ्गवचनयोः अनुपपत्तिः स्यात् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {13।39} मातुः स्मृतम् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {14।39} मात्रोः स्मृतम् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {15।39} माटॄणाम् स्मृतम् इति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {16।39} मातुः यत् लिङ्गम् वचनम् च तत् स्मृतशब्दस्य अपि प्राप्नोति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {17।39} षष्ठीप्रसण्गः च .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {18।39} षष्ठी च प्राप्नोति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {19।39} कुतः .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {20।39} स्मृतशब्दात् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {21।39} मातुः सामानाधिकरण्यात् षष्ठी प्राप्नोति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {22।39} अपरः आह : षष्ठीप्रसङ्गः च .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {23।39} षष्ठी च प्रसङ्क्तव्या .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {24।39} कुतः .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {25।39} मातृशब्दात् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {26।39} स्मृतशब्देन भिहितम् कर्म इति कृत्वा षष्ठी न प्राप्नोति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {27।39} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {28।39} न वक्तव्यम् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {29।39} अविवक्षिते कर्मणि षष्ठी भवति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {30।39} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {31।39} न हि .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {32।39} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {33।39} शेषे इति वर्तते .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {34।39} शेषः च कः .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {35।39} कर्मादीनाम् अविवक्षा शेषः .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {36।39} यदा कर्म विवक्षितम् भवति तदा षष्ठी न भवति .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {37।39} तत् यथा .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {38।39} स्मरामि अहम् मातरम् .
(प्_2,3.52) क_इ,465.2-17 रो_इइ,826-827 {39।39} स्मरामि अहम् पितरम् इति .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {1।8} अज्वरिसन्ताप्योः इति वक्तव्यम् .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {2।8} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {3।8} चौरम् सन्तापयति .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {4।8} वृषलम् सन्तापयति .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {5।8} अथ किमर्थम् भाववचनानाम् इति उच्यते यावता रुजार्थाः भाववचनाः एव भवन्ति .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {6।8} भावकर्तृकात् यथा स्यात् .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {7।8} इह मा भूत् .
(प्_2,3.54) क_इ,465.19-22 रो_इइ,828 {8।8} नदी कूलानि रुजति इति .

मूल पाठ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc