व्याकरणमहाभाष्य · भाग 261280
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {32।63} सिद्धम् एतत् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {33।63} कथम् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {34।63} व्यवसितपाठः कर्तव्यः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {35।63} वुञ् छण् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {36।63} सः च अवश्यम् व्यवसितपाठः कर्तव्यः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {37।63} इतरथा हि एकान्ते अपि सन्देहः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {38।63} अक्रियमाणे व्यवसितपाठे एकान्ते अपि सन्देहः स्यात् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {39।63} तत्र न ज्ञायते किम् अयम् पूर्वस्य भवति आहोस्वित् परस्य इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {40।63} सन्देहमात्रम् एतत् भवति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {41।63} सर्वसन्देहेषु च इदम् उपतिष्ठते व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {42।63} पूर्वस्य इति व्याख्यास्यमः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {43।63} वृत्तात् वा .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {44।63} वृत्तात् वा पुनः सिद्धम् एतत् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {45।63} वृद्धिमन्तम् आद्युदात्तम् दृष्ट्वा ञित् इति व्यवसेयम् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {46।63} अन्तोदात्तम् दृष्ट्वा कित् इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {47।63} युक्तम् पुनः यत् वृत्तिनिमित्तकः अनुबन्धः स्यात् न अनुबन्धनिमित्तकेन नाम वृत्तेन भवितव्यम् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {48।63} वृत्तिनिमित्तकः एव अनुबन्धः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {49।63} वृत्तिज्ञः हि आचार्यः अनुबन्धान् आसजति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {50।63} उभयम् इदम् अनुबन्धेषु उक्तम् एकान्ताः अनेकान्ताः इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {51।63} किम् अत्र न्याय्यम् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {52।63} एकान्ताः इति न्याय्यम् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {53।63} कुतः एतत् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {54।63} अत्र हि हेतुः व्यपदिष्टः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {55।63} यत् च नाम सहेतुकम् तत् न्याय्यम् .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {56।63} ननु च उक्तम् तत्र असरूपसर्वादेशदाप्प्रतिषेधे पृथक्त्वनिर्देशः अनाकारान्तत्वात् इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {57।63} असरूपविधौ तावत् न दोषः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {58।63} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनुबन्धकृतम् असारूप्यम् भवति इति यत् अयम् ददातिदधात्योः विभाषा इति विभाषा शम् शास्ति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {59।63} यत् अपि उक्तम् सर्वादेशे इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {60।63} अत्र अपि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनुबन्धकृतम् अनेकाल्त्वम् भवति इति यत् अयम् शित् सर्वस्य इति आह .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {61।63} यत् अपि उक्तम् दाप्प्रतिषेधे पृथक्त्वनिर्देशः कर्तव्यः इति .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {62।63} न कर्तव्यः .
(प्_1,3.9.3) क_इ,265.18-267.6 रो_इइ,214-217 {63।63} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनुबन्धकृतम् अनेजन्तत्वम् भवति इति यत् अयम् उदीचाम् माङः व्यतीहारे इति मेङः सानुबन्धकस्य आत्त्वभूतस्य ग्रहणम् करोति .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {1।13} किम् इह उदाहरणम् .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {2।13} इकः यण् अचि .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {3।13} दधि अत्र मधु अत्र .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {4।13} न एतत् अस्ति .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {5।13} स्थाने अन्तरतमेन अपि एतत् सिद्धम् .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {6।13} कुतः आन्तर्यम् .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {7।13} तालुस्थानस्य तालुस्थानः ओष्ठस्थानस्य ओष्ठस्थानः भविष्यति इति .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {8।13} इदम् तर्हि .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {9।13} तस्थस्थमिपाम् ताम्तम्तामः इति .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {10।13} ननु च एतत् अपि स्थाने अन्तरतमेन एव सिद्धम् .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {11।13} कुतः आन्तर्यम् .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {12।13} एकार्थस्य एकार्थः द्व्यर्थस्य द्व्यर्थः बह्वर्थस्य बह्वर्थः भविष्यति इति .
(प्_1,3.10.1) क_इ,267.8-13 रो_इइ,218 {13।13} इदम् तर्हि तूदीशलात्रुअवर्मतीकूचवारात् ढक्छण्ढञ्यकः इति .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {1।16} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {2।16} सञ्ज्ञासमासनिर्देशात् सर्वप्रसङ्गः अनुदेशस्य यथासङ्ख्यवचनम् नियमार्थम् . सञ्ज्ञया समासैः च निर्देशाः क्रियन्ते .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {3।16} सञ्ज्ञया तावत् .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {4।16} परस्मैपदानाम् णलतुसुस्थलथुसणल्वमाः इति .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {5।16} समासैः .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {6।16} तूदीशलातुरवर्मतीकूचवारात् ढक्छण्ढञ्यकः इति .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {7।16} सञ्ज्ञासमासनिर्देशात् सर्वप्रसङ्गः अनुदेशस्य यथासङ्ख्यवचनम् नियमार्थम् .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {8।16} सर्वस्य उद्देशस्य सर्वः अनुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {9।16} इष्यते च समसङ्ख्यम् यथा स्यात् इति .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {10।16} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति तत्र यथासङ्ख्यवचनम् नियमार्थम् .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {11।16} एवमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {12।16} किम् पुनः कारणम् सञ्ज्ञया समासैः च निर्देशाः क्रियन्ते .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {13।16} सञ्ज्ञासमासनिर्देशः ल्पृथक् विभक्तिसञ्ज्ञ्यनुच्चारणार्थः . सञ्ज्ञया समासैः च निर्देशाः क्रियन्तेपृथक् विभक्तीः सञ्ज्ञिनः च मा उच्चिचीरम् इति .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {14।16} प्रकरणे च सर्वसम्प्रत्ययार्थः .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {15।16} प्रकरणे च सर्वेषाम् सम्प्रत्ययः यथा स्यात् .
(प्_1,3.10.2) क_इ,267.14-268.2 रो_इइ,218-220 {16।16} विदः लटः वा इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {1।139} किम् पुनः शब्दतः साम्ये सङ्ख्यातानुदेशः भवति आहोस्वित् अर्थतः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {2।139} कः च अत्र विशेषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {3।139} सङ्ख्यासाम्यम् शब्दतः चेत् णलादयः परस्मैपदानाम् डारौरसः प्रथमस्य अयवायावः एचः इति अनिर्देशः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {4।139} अगमकः निर्देशः अनिर्देशः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {5।139} परस्मैपदानाम् णलतुसुस्थलथुसणल्वमाः इति णलादयः बहवः परस्मैपदानाम् इति एकः शब्दः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {6।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {7।139} डारौरसः प्रथमस्य .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {8।139} डारौरसः बहवः प्रथमस्य इति एकः शब्दः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {9।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {10।139} एचः अयवायावः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {11।139} अयवायावः बहवः एचः इति एकः शब्दः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {12।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {13।139} अस्तु तर्हि अर्थतः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {14।139} अर्थतः चेत् लृलुटोर्नन्द्यरीहणसिन्धुतक्षशिलादिषु दोषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {15।139} लृलुटोर्नन्द्यरीहणसिन्धुतक्षशिलादिषु दोषः भवति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {16।139} स्यतासीलृलुटोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {17।139} स्यतासी द्वौ लृलुटोः इति अस्य त्रयः अर्थाः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {18।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {19।139} नन्दिग्रहिपचादिभ्यः ल्युणिन्यचः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {20।139} नन्द्यादयः बहवः ल्युणिन्यचः त्रयः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {21।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {22।139} अरीहणादयः बहवः वुञादयः सप्तदश .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {23।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {24।139} सिन्धुतक्षशिलादिभ्यः अणञौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {25।139} सिन्धुतक्षशिलादयः बहवः अणञौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {26।139} वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {27।139} आत्मनेपदविधिनिष्ठासार्वधातुकद्विग्रहणेषु .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {28।139} आत्मनेपदविधिनिष्ठासार्वधातुकद्विग्रहणेषु च दोषः भवति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {29।139} आत्मनेपदविधिः च न सिध्यति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {30।139} अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {31।139} अनुदात्तङितौ द्वौ आत्मनेपदम् इति अस्य द्वौ अर्थौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {32।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {33।139} निष्ठा .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {34।139} रदाभ्याम् निष्ठातः नः पूर्वस्य च दः इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {35।139} रेफदकारौ द्वौ निष्ठा इति अस्य द्वौ अर्थौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {36।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {37।139} सार्वधातुकद्विग्रहणेषु च दोषः भवति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {38।139} श्नसोः अल्लोपः श्नमस्ती द्वौ सार्वधातुकम् इति अस्य द्वौ अर्थौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {39।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {40।139} एङः पूर्वत्वे प्रतिषेधः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {41।139} एङः पूर्वत्वे प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {42।139} एङः पदान्तात् अति ङसिङसोः च .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {43।139} ङसिङसौ द्वौ एङ् इति अस्य द्वौ अर्थौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {44।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {45।139} अस्तु तर्हि शब्दतः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {46।139} ननु च उक्तम् सङ्ख्यासाम्यम् शब्दतः चेत् णलादयः परस्मैपदानाम् डारौरसः प्रथमस्य अयवायावः एचः इति अनिर्देशः इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {47।139} न एषः दोषाः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {48।139} स्थाने अन्तरतमः इति अनेन व्यवस्था भविष्यति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {49।139} कुतः आन्तर्यम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {50।139} एकार्थस्य एकार्थः द्व्यर्थस्य द्व्यर्थः बह्वर्थस्य बह्वर्थः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {51।139} संवृतावर्णस्य संवृतावर्णः विवृतावर्णस्य विवृतावर्णः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {52।139} अतिप्रसङ्गः गुणवृद्धिप्रतिषेधे क्ङिति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {53।139} अतिप्रसङ्गः भवति गुणवृद्धिप्रतिषेधे क्ङिति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {54।139} गुणवृद्धी द्वे क्ङितौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {55।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {56।139} न एषः दोषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {57।139} गकारः अपि अत्र निर्दिश्यते .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {58।139} तत् गकारग्रहणम् अपि कर्तव्यम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {59।139} न कर्तव्यम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {60।139} क्रियते न्यासे एव .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {61।139} ककारे गकारः चर्त्वभूतः निर्दिश्यते .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {62।139} गिति किति ङिति इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {63।139} उदि कूले रुजिवहोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {64।139} उदिकूले द्वे रुजिवहौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {65।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {66।139} न एषः दोषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {67।139} न उदिः उपपदम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {68।139} किम् तर्हि .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {69।139} विशेषणम् रुजिवहोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {70।139} उत्पूर्वाभ्याम् रुजिवहिभ्याम् कूले उपपदे इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {71।139} तच्छीलादिषु धातुत्रिग्रहणेषु .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {72।139} तच्छीलादिषु धातुत्रिग्रहणेषु दोषः भवति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {73।139} विदिभिदिच्छिदेः कुरच् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {74।139} विदिभिदिच्छिदयः त्रयः तच्छीलादयः त्रयः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {75।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {76।139} घञादिषु द्विग्रहणेषु .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {77।139} घञादिषु द्विग्रहणेषु दोषः भवति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {78।139} निरभ्योः पूल्वोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {79।139} निरभी द्वौ पूल्वौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {80।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {81।139} न एषः दोषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {82।139} इष्यते च अत्र सङ्ख्यातानुदेशः : निष्पावः , अभिलावः इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {83।139} एवम् तर्हि अकर्तरि च कारके भावे च इति द्वौ पूल्वौ च द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {84।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {85।139} अवे तॄस्त्रोः करणाधिकरणयोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {86।139} तॄस्त्रौ द्वौ करणाधिकरणे द्वे .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {87।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {88।139} कर्तृकर्मणोः च भूकृञोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {89।139} कर्तृकर्मणी द्वे भूकृञौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {90।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {91।139} अनवकॢप्त्यमर्षयोः अकिंवृत्ते अपि .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {92।139} अनवकॢप्त्यमर्षौ द्वौ किंवृत्ताकिंवृत्ते द्वे .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {93।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {94।139} कृभ्वोः क्त्वाणमुलौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {95।139} कृभ्वौ द्वौ क्त्वाणमुलौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {96।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {97।139} अधीयानविदुषोः छन्दोब्राह्मणानि .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {98।139} छन्दोब्राह्मणानि इति द्वे अधीते वेद इति च द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {99।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {100।139} रोपधेतोः पथिदूतयोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {101।139} रोपधेतोः प्राचाम् तत् गच्छति पथिदूतयोः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {102।139} रोपधेतौ द्वौ पथिदूतौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {103।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {104।139} तत्र भवतः तस्य व्याख्यानः क्रतुयज्ञेभ्यः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {105।139} तत्र भवतस्तस्यव्याख्यानौ द्वौ क्रतुयज्ञौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {106।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {107।139} सङ्घादिषु अञ्प्रभृतयः षङ्घादिषु अञ्प्रभृतयः सङ्ख्यातानुदेशेन न सिध्यन्ति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {108।139} न एषः दोषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {109।139} घोषग्रहणम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {110।139} वेशोयशाअदेः भगात् यल्खौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {111।139} वेशोयशाअदी द्वौ यल्खौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {112।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {113।139} ङसिङसोः ख्यत्यात् परस्य .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {114।139} ङसिङसौ द्वौ ख्यत्यौ द्वौ .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {115।139} तत्र सङ्ख्यातानुदेशः प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {116।139} न वा समानयोगवचनात् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {117।139} न वा एषः दोषः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {118।139} किम् कारणम् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {119।139} समानयोगवचनात् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {120।139} समानयोगे सङ्ख्यातानुदेशम् वक्ष्यामि .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {121।139} तस्य दोषः विदः लटः वा .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {122।139} तस्य एतस्य लक्षणस्य दोषः विदः लटः वा इति सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {123।139} ध्माधेत्टोः नाडीमुष्ट्योः च .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {124।139} ध्माधेत्टोः नाडीमुष्ट्योः च सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {125।139} खलगोरथात् इनित्रकट्यचः च .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {126।139} सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {127।139} सिन्ध्वपकराभ्याम् कन् अणञौ च .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {128।139} सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {129।139} युष्मदस्मदोः च आदेशाः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {130।139} युष्मदस्मदोः च आदेशाः सङ्ख्यातानुदेशेन न सिध्यन्ति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {131।139} तस्मात् यस्मिन् पक्षे अल्पीयांसः दोषाः ताम् आस्थाय प्रतिविधेयम् दोषेषु .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {132।139} अथ वा एवम् वक्ष्यामि .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {133।139} यथासङ्ख्यम् अनुदेशः समानाम् स्वरितेन .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {134।139} ततः अधिकारः .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {135।139} अधिकारः च भवति स्वरितेन इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {136।139} एवम् अपि स्वरितम् दृष्ट्वा सन्देहः स्यात् .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {137।139} न ज्ञायते किम् अयम् समसङ्ख्यार्थः आहोस्वित् अधिकारार्थः इति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {138।139} सन्देहमात्रम् एतत् भवति .
(प्_1,3.10.3) क_इ,268.3-271.17 रो_इइ,220-227 {139।139} सर्वसन्देहेषु च इदम् उपतिष्ठते व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति समसङ्ख्यार्थः इति व्याख्यास्यामः .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {1।29} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {2।29} अधिकारः प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {3।29} अधिकारः क्रियते प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः इति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {4।29} किम् इदम् प्रतियोगम् इति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {5।29} योगम् योगम् प्रति प्रतियोगम् .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {6।29} योगे योगे तस्य ग्रहणम् मा कार्षम् इति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {7।29} किम् गतम् एतत् इयता सूत्रेण .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {8।29} गतम् इति आह .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {9।29} कुतः .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {10।29} लोकतः .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {11।29} तत् यथा लोके अधिकृतः असौ ग्रामे अधिकृतः असौ नगरे इति उच्यते यः यत्र व्यापारम् गच्छति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {12।29} शब्देन च अपि अधिकृतेन कः अन्यः व्यापारः शक्यः अवगन्तुम् अन्यत् अतः योगे योगे उपस्थानात् .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {13।29} न वा निर्दिश्यमानाधिकृतत्वात् यथा लोके .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {14।29} न वा एतत् प्रयोजनम् .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {15।29} किम् कारणम् .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {16।29} निर्दिश्यमानाधिकृतत्वात् यथा लोके .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {17।29} निर्दिश्यमानम् अधिकृतम् गम्यते .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {18।29} तत् यथा .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {19।29} देवदत्ताय गौः दीयताम् यज्ञदत्ताय विष्णुमित्राय इति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {20।29} गौः इति गम्यते .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {21।29} एवम् इह अपि पदरुजविशस्पृशः घञ् सृ स्थिरे भावे .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {22।29} घञ् इति गम्यते .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {23।29} अन्यनिर्देशः तु निवर्तकः तस्मात् परिभाषा .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {24।29} अन्यनिर्देशः तु लोके निवर्तकः भवति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {25।29} तत् यथा .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {26।29} देवदत्ताय गौः दीयताम् यज्ञदत्ताय कम्बलः विष्णुमित्राय च इति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {27।29} कम्बलः गोनिवर्तकः भवति .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {28।29} एवम् इह अपि अभिविधौ भावे इनुण् घञः निवर्तकः स्यात् .
(प्_1,3.11.1) क_इ,271.19-272.10 रो_इइ,228-229 {29।29} तस्मात् परिभाषा कर्तव्या .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {1।36} अधिकारपरिमाणाज्ञानम् तु .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {2।36} अधिकारपरिमाणाज्ञानम् तु भवति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {3।36} न ज्ञायते कियन्तम् अवधिम् अधिकारः अनुवर्तते इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {4।36} अधिकारपरिमाणज्ञानार्थम् तु .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {5।36} अधिकारपरिमाणज्ञानार्थम् एव तर्हि अयम् योगः वक्तव्यः .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {6।36} अधिकारपरिमाणम् ज्ञास्यामि इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {7।36} कथम् पुनः स्वरितेन अधिकारः इति अनेन अधिकारपरिमाणम् शक्यम् विज्ञातुम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {8।36} एवम् वक्ष्यामि स्वरिते न अधिकारः इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {9।36} स्वरितम् दृष्ट्वा अधिकारः न भवति इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {10।36} केन इदानीम् अधिकारः भविष्यति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {11।36} लौकिकः अधिकारः .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {12।36} न अधिकारः इति चेत् उक्तम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {13।36} किम् उक्तम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {14।36} अन्यनिर्देशः तु निवर्तकः तस्मात् परिभाषा इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {15।36} अधिकारार्थम् एव तर्हि अयम् योगः वक्तव्यः .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {16।36} ननु च उक्तम् अधिकारपरिमाणाज्ञानम् तु इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {17।36} यावतिथः अल् अनुबन्धः तावतः योगान् इति वचनात् सिद्धम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {18।36} यावतिथः अल् अनुबध्यते तावतः योगान् अधिकारः अनुवर्तते इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {19।36} अथ इदानीम् यत्र अल्पीयांसः अलः भूयसः च योगान् अधिकारः अनुवर्तते कथम् तत्र कर्तव्यम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {20।36} भूयसि प्राग्वचनम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {21।36} भूयसि प्राग्वचनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {22।36} प्राक् अमुतः इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {23।36} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {24।36} न वक्तव्यम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {25।36} सन्देहमात्रम् एतत् भवति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {26।36} सर्वसन्देहेषु च इदम् उपतिष्ठते व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {27।36} प्राक् अमुतः इति व्याख्यास्यामः .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {28।36} यदि एवम् न अर्थः अनेन .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {29।36} केन इदानीम् अधिकारः भविष्यति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {30।36} लौकिकः अधिकारः .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {31।36} ननु च उक्तम् न अधिकारः इति चेत् उक्तम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {32।36} किम् उक्तम् .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {33।36} अन्यनिर्देशः तु निवर्तकः तस्मात् परिभाषा .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {34।36} सन्देहमात्रम् एतत् भवति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {35।36} सर्वसन्देहेषु च इदम् उपतिष्ठते व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति .
(प्_1,3.11.2) क_इ,272.11-273.5 रो_इइ,229-230 {36।36} इनुण् घञ् इति सन्देहे घञ् इति व्याख्यास्यामः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {1।33} न तर्हि इदानीम् अयम् योगः वक्तव्यः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {2।33} वक्तव्यः च .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {3।33} किम् प्रयोजनम् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {4।33} स्वरितेन अधिकारगतिः यथा विज्ञायेत , अधिकम् कार्यम् , अधिकः कारः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {5।33} अधिकारगतिः : गोस्त्रियोः उपसर्जनम् इति अत्र गोटाङ्ग्रहणम् चोदितम् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {6।33} तत् न कर्तव्यम् भवति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {7।33} स्त्रीग्रहणम् स्वरयिष्यते .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {8।33} स्वरितेन अधिकारगतिः भवति इति स्त्रियाम् इति एवम् प्रकृत्य ये प्रत्ययाः विहिताः तेषाम् ग्रहणम् विज्ञास्यते .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {9।33} तत्र स्वरितेन अधिकारगतिः भवति इति न दोषः भवति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {10।33} अधिकम् कार्यम् : अपादानम् आचार्यः किम् न्याय्यम् मन्यते .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {11।33} यत्र प्राप्य निवृत्तिः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {12।33} तेन इह एव स्यात् : ग्रामात् आगच्छति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {13।33} नगरात् आगच्छति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {14।33} साङ्काश्यकेभ्यः पाटलिपुत्रकाः अभिरूपतराः इति अत्र न स्यात् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {15।33} स्वरितेन अधिकर्म् कार्यम् भवति इति अत्र अपि सिद्धम् भवति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {16।33} तथा अधिकरणम् आचार्यः किम् न्याय्यम् मन्यते .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {17।33} यत्र कृत्स्नः आधारात्मा व्याप्तः भवति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {18।33} तेन इह एव स्यात् : तिलेषु तैलम् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {19।33} दध्नि सर्पिः इति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {20।33} गङ्गायाम् गावः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {21।33} कूपे गर्गकुलम् इति अत्र न स्यात् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {22।33} स्वरितेन अधिकर्म् कार्यम् भवति इति अत्र अपि सिद्धम् भवति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {23।33} अधिकम् कार्यम् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {24।33} अधिकः कारः : पूर्वविप्रतिषेधाः न पठितव्याः भवन्ति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {25।33} गुणवृद्ध्यौत्त्वतृज्वद्भावेभ्यः नुम् पूर्वविप्रतिषिद्धम् नुमचिरतृज्वद्भावेभ्यः नुट् इति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {26।33} नुम्नुटौ स्वरयिष्येते .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {27।33} तत्र स्वरितेन अधिकः कारः भवति इति नुम्नुटौ भविष्यतः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {28।33} कथम् पुनः अधिकः कारः इति अनेन पूर्वविप्रतिषेधाः शक्य न पठितुम् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {29।33} लोकतः .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {30।33} तत् यथा लोके अधिकम् अयम् कारम् करोति इति उच्यते यः अयम् दुर्बलः सन् बलवद्भिः सह भारम् वहति .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {31।33} एवम् इह अपि अधिकम् अयम् कारम् करोति इति उच्यते यः अयम् पूर्वः सन् परम् बाधते .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {32।33} अधिकारगतिः स्त्र्यर्था विशेषाय अधिकम् कार्यम् .
(प्_1,3.11.3) क_इ,273.6-25 रो_इइ,230-232 {33।33} अथ यः अन्यः अधिकः कारः पूर्वविप्रतिषेधार्थः सः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {1।24} विकरणेभ्यः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {2।24} चिनुतः सुनुतः लुनीतः पुनीतः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {3।24} ङितः इति आत्मनेपदम् प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {4।24} न एषः दोषः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {5।24} न एवम् विज्ञायते ङकारः इत् अस्य सः अयम् ङित् ङितः इति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {6।24} कथम् तर्हि .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {7।24} ङकारः एव इत् ङित् ङितः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {8।24} अथ वा उपदेशे इति वर्तते .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {9।24} अथ वा उक्तम् एतत् सिद्धम् तु पूर्वस्य कार्यातिदेशात् इति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {10।24} सर्वथा चङङ्भ्याम् प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {11।24} एवम् तर्हि धातोः इति वर्तते .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {12।24} क्व प्रकृतम् .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {13।24} भूवादयः धातवः इति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {14।24} तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् पञ्चमीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {15।24} अर्थात् विभक्तिविपरिणामः भविष्यति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {16।24} तत् यथा .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {17।24} उच्चानि देवदत्तस्य गृहाणि .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {18।24} आमन्त्रयस्व एनम् .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {19।24} देवदत्तम् इति गम्यते .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {20।24} देवदत्तस्य गावः अश्वाः हिरण्यम् इति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {21।24} आढ्यः वैधवेयः .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {22।24} देवदत्तः इति गम्यते .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {23।24} पुरस्तात् षष्ठीनिर्दिष्टम् सत् अर्थात् द्वितीयानिर्दिष्टम् प्रथमानिर्दिष्टम् च भवति .
(प्_1,3.12.1) क_इ,274.2-11 रो_इइ,233 {24।24} एवम् इह अपि पुरस्तात् प्रथमानिर्दिष्टम् सत् अर्थात् पञ्चमीनिर्दिष्टम् भविष्यति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {1।53} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {2।53} आत्मनेपदवचनम् नियमार्थम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {3।53} नियमार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {4।53} किम् उच्यते नियमार्थः अयम् इति न पुनः विध्यर्थः अपि स्यात् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {5।53} लविधानात् विहितम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {6।53} लविधानात् हि आत्मनेपदम् परस्मैपदम् च विहितम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {7।53} अस्ति प्रयोजनम् एतत् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {8।53} किम् तर्हि इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {9।53} विकरणैः तु व्यवहितत्वात् नियमः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {10।53} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {11।53} विकरणाः क्रियन्ताम् नियमः इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {12।53} किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {13।53} परत्वात् विकरणाः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {14।53} नित्याः खलु अपि विकरणाः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {15।53} कृते अपि नियमे प्राप्नुवन्ति अकृते अपि प्राप्नुवन्ति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {16।53} नित्यत्वात् परत्वात् च विकरणेषु कृतेषु विकरणैः व्यवहितत्वात् नियमः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {17।53} न एषः दोषः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {18।53} अनवकाशः नियमः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {19।53} सावकाशः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {20।53} कः अवकाशः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {21।53} ये एते लुग्विकरणाः श्लुविकरणाः लिङ्लिटौ च .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {22।53} यदि पुनः इयम् परिभाषा विज्ञायेत .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {23।53} किम् कृतम् भवति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {24।53} कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् यत्र कार्यम् तत्र द्रष्टव्यम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {25।53} लस्य तिबादयः भवन्ति इति उपस्थितम् इदम् भवति अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {26।53} एवम् अपि इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {27।53} का इतरेतराश्रयता .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {28।53} अभिनिर्वृत्तानाम् लस्य स्थाने तिबादीनाम् आत्मनेपदपरस्मैपदसञ्ज्ञया भवितव्यम् सञ्ज्ञया च तिबादयः भाव्यन्ते .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {29।53} तत् इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {30।53} इतरेतराश्रयाणि कार्याणि च न प्रकल्पन्ते .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {31।53} परस्मैपदेषु तावत् न इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {32।53} परस्मैपदानुक्रमणम् न करिष्यते .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {33।53} अवश्यम् कर्तव्यम् अनुपराभ्याम् कृञः इति एवमर्थम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {34।53} ननु च एतत् अपि आत्मनेपदानुक्रमणे एव करिष्ये .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {35।53} स्वरितञितः कर्त्रभिप्रये क्रियाफले आत्मनेपदम् भवति कर्तरि .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {36।53} अनुपराभ्याम् कृञः न इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {37।53} आत्मनेपदेषु च अपि न इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {38।53} कथम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {39।53} भाविनी सञ्ज्ञा विज्ञास्यते सूत्रशाटकवत् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {40।53} तत् यथा : कः चित् कम् चित् तन्तुवायम् आह : अस्य सूत्रस्य शाटकम् वय इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {41।53} सः पश्यति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {42।53} यदि शाटकः न वातव्यः अथ वातव्यः न शाटकः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {43।53} शाटकः वातव्यः इति विप्रतिषिद्धम्. भाविनी खलु अस्य सञ्ज्ञा अभिप्रेता .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {44।53} सः मन्ये वातव्यः यस्मिन् उते शाटकः इति एतत् भवति इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {45।53} एवम् इह अपि सः लस्य स्थाने कर्तव्यः ल्यस्य अभिनिर्वृत्तस्य आत्मनेपदम् इति एषा सञ्ज्ञा भविष्यति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {46।53} अथ वा पुनः अस्तु नियमः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {47।53} ननु च उत्कम् विकरणैः तु व्यवहितत्वात् नियमः न प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {48।53} न एषः दोषः .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {49।53} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति विकरणेभ्यः नियमः बलीयान् इति यत् अयम् विकरणविधौ आत्मनेपदपरस्मैपदानि आश्रयति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {50।53} पुषादिद्युतादॢर्दितः परस्मैपदेषु आत्मनेपदेषु अन्यतरस्याम् इति .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {51।53} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {52।53} अभिनिर्वृत्तानि हि लस्य स्थाने आत्मनेपदानि परस्मैपदानि च .
(प्_1,3.12.2) क_इ,274.11-275.15 रो_इइ,233-237 {53।53} यत् तर्हि अनुपसर्गात् वा इति विभाषाम् शास्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {1।128} किम् पुनः अयम् प्रत्ययनियमः : अनुदात्तङितः एव आत्मनेपदम् भवति , भावकर्मणोः एव आत्मनेपदम् भवति इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {2।128} आहोस्वित् प्रकृत्यर्थनियमः : अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् एव , भावकर्मणोः आत्मनेपदम् एव .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {3।128} कः च अत्र विशेषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {4।128} तत्र प्रत्ययनियमे शेषवचनम् परस्मैपदस्य अनिवृत्तत्वात् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {5।128} तत्र प्रत्ययनियमे शेषग्रहणम् कर्तव्यम् परस्मैपदनियमार्थम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {6।128} शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {7।128} किम् कारणम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {8।128} परस्मैपदस्य अनिवृत्तत्वात् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {9।128} प्रत्ययाः नियताः प्रकृत्यर्थौ अनियतौ .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {10।128} तत्र परस्मैपदम् प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {11।128} तत्र शेषग्रहणम् कर्तव्यम् परस्मैपदनियमार्थम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {12।128} शेषात् एव परस्मैपदम् भवति न अन्यतः इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {13।128} क्यषः आत्मनेपदवचनम् तस्य अन्यत्र नियमात् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {14।128} क्यषः आत्मनेपदम् वक्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {15।128} लोहितायति लोहितायते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {16।128} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {17।128} तस्य अन्यत्र नियमात् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {18।128} तत् हि अन्यत्र नियम्यते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {19।128} उच्यते च न च प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {20।128} तत् वचनात् भविष्यति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {21।128} अस्तु तर्हि प्रकृत्यर्थनियमः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {22।128} प्रकृत्यर्थनियमे अन्याभावः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {23।128} प्रकृत्यर्थनियमे अन्येषाम् प्रत्ययानाम् अभावः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {24।128} अनुदात्तङितः तृजादयः न प्राप्नुवन्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {25।128} न एषः दोषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {26।128} अनवकाशाः तृजादयः उच्यन्ते च .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {27।128} ते वचनात् भविष्यन्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {28।128} सावकाशाः तृजादयः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {29।128} कः अवकाशः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {30।128} परस्मैपदिनः अवकाशः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {31।128} तत्र अपि नियमात् न प्राप्नुवन्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {32।128} तव्यादयः तर्हि भावकर्मणोः नियमात् न प्राप्नुवन्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {33।128} तव्यादयः अपि अनवकाशाः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {34।128} ते वचनात् भविष्यन्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {35।128} चिण् तर्हि भावकर्मणोः नियमात् न प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {36।128} चिण् अपि वचनात् भविष्यति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {37।128} घञ् तर्हि भावकर्मणोः नियमात् न प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {38।128} तत्र अपि प्रकृतम् कर्मग्रहणम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {39।128} क्व प्रकृतम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {40।128} अण् कर्मणि च इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {41।128} तत् वै तत्र उपपदविशेषणम् अभिधेयविशेषणेन च इह अर्थः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {42।128} न च अन्यार्थम् प्रकृतम् अन्यार्थम् भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {43।128} न खलु अपि अन्यत् प्रकृतम् अनुवर्तनात् अन्यत् भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {44।128} न हि गोधा सर्पन्ती सर्पणात् अहिः भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {45।128} यत् तावत् उच्यते न च अन्यार्थम् प्रकृतम् अन्यार्थम् भवति इति अन्यार्थम् अपि प्रकृतम् अन्यार्थम् भवति टत् यथा .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {46।128} शाल्यर्थम् कुल्याः प्रणीयन्ते ताभ्यः च पाणीयम् पीयते उपश्पृश्यते च शालयः च भाव्यन्ते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {47।128} यद् अपि उच्यते न खलु अपि अन्यत् प्रकृतम् अनुवर्तनात् अन्यत् भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {48।128} न हि गोधा सर्पन्ती सर्पणात् अहिः भवति इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {49।128} भवेत् द्रव्येषु एतत् एवम् स्यात् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {50।128} शब्दः तु खलु येन येन विशेषेण अभिसम्बध्यते तस्य तस्य विशेषकः भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {51।128} शेषवचनम् च .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {52।128} शेषग्रहणम् च कर्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {53।128} शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {54।128} किम् प्रयोजनम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {55।128} शेषनियमार्थम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {56।128} प्रकृतर्थौ नियतौ .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {57।128} प्रत्ययाः अनियताः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {58।128} ते शेषे अपि प्राप्नुवन्ति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {59।128} तत्र शेषग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {60।128} शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् एव न अन्यत् इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {61।128} कर्तरि च आत्मनेपदविषये परस्मैपदप्रतिषेधार्थम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {62।128} कर्तरि च आत्मनेपदविषये परस्मैपदप्रतिषेधार्थम् द्वितीयम् शेषग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {63।128} शेषात् शेषे इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {64।128} इह मा भूत् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {65।128} भिद्यते कुशूलः स्वयम् एव इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {66।128} कतरस्मिन् पक्षे अयम् दोषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {67।128} प्रकृत्यर्थनियमे .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {68।128} प्रकृत्यर्थनियमे तावत् न दोषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {69।128} प्रकृत्यर्थौ नियतौ .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {70।128} प्रत्ययाः अनियताः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {71।128} तत्र न अर्थः कर्तृग्रहणेन कर्तृग्रहणात् च दोषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {72।128} प्रत्ययनियमे तर्हि अयम् दोषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {73।128} प्रत्ययाः नियताः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {74।128} प्रकृत्यर्थौ अनियतौ .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {75।128} तत्र कर्तृग्रहणम् कर्तव्यम् भावकर्मणोः निवृत्त्यर्थम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {76।128} कर्तृग्रहणात् च एषः दोषः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {77।128} प्रकृत्यर्थनियमे शेषग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {78।128} कथम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {79।128} प्रकृतयर्थौ नियतौ .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {80।128} प्रत्ययाः अनियताः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {81।128} ततः वक्ष्यामि परस्मैपदम् भवति इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {82।128} तत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {83।128} यत्र परस्मैपदम् च अन्यत् च प्राप्नोति तत्र परस्मैपदम् एव भवति इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {84।128} तत् तर्हि प्रत्ययनियमे द्वितीयम् शेषग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {85।128} न कर्तव्यम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {86।128} योगविभागः करिष्यते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {87।128} अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {88।128} ततः भावकर्मणोः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {89।128} ततः कर्तरि .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {90।128} कर्तरि च आत्मनेपदम् भवति भावकर्मणोः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {91।128} ततः कर्क्मव्यतिहारे .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {92।128} कर्तरि इति एव .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {93।128} भावकर्मणोः इति निवृत्तम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {94।128} यथा एव तर्हि कर्मणि कर्तरि भवति एवम् भावे अपि कर्तरि प्राप्नोति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {95।128} एति जीवन्तम् आनन्दः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {96।128} न अस्य किम् चित् रुजति इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {97।128} द्वितीयः योगविभागः करिष्यते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {98।128} अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {99।128} ततः भावे .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {100।128} ततः कर्मणि .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {101।128} कर्मणि च आत्मनेपदम् भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {102।128} ततः कर्तरि .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {103।128} कर्तरि च आत्मनेपदम् भवति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {104।128} कर्मणि इति अनुवर्तते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {105।128} भावे इति निवृत्तम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {106।128} ततः कर्मव्यतिहारे .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {107।128} कर्तरि इति एव .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {108।128} कर्मणि इति निवृत्तम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {109।128} एवम् अपि शेषग्रहणम् कर्तव्यम् अनुपराभ्याम् कृञः इति एवमर्थम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {110।128} इह मा भूत् अनुक्रियते स्वयम् एव .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {111।128} पराक्रियते स्वयम् एव .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {112।128} ननु च एतत् अपि योगविभागात् एव सिद्धम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {113।128} न सिध्यति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {114।128} अनन्तरा या प्राप्तिः सा योगविभागेन शक्या बाधितुम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {115।128} कुतः एतत् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {116।128} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {117।128} परा प्राप्तिः अप्रतिषिद्धा .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {118।128} तया भविष्यति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {119।128} ननु च इयम् प्राप्तिः पूर्वाम् प्राप्तिम् बाधते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {120।128} न उत्सहते प्रतिषिद्धा सती बाधितुम् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {121।128} एवम् तर्हि कर्तरि कर्मव्यतिहारे इति अत्र कर्तृग्रहणम् प्रत्याख्यायते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {122।128} तत् प्रकृतम् उत्तरत्र अनुवर्तिष्यते .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {123।128} शेषात् कर्तरि कर्तरि इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {124।128} किमर्थम् इदम् कर्तरि कर्तरि इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {125।128} कर्ता एव यः कर्ता तत्र यथा स्यात् .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {126।128} कर्ता च अन्यः च यः कर्ता तत्र मा भूत् इति .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {127।128} ततः अनुपराभ्याम् कृञः .
(प्_1,3.12.3) क_इ,275.16-277.18 रो_इइ,237-244 {128।128} कर्तरि कर्तरि इति एव .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {1।24} क्रियाव्यतिर्हारे इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {2।24} कर्मव्यतिर्हारे इति उच्यमाने इह प्रसज्येत देवदत्तस्य धान्यम् व्यतिलुनन्ति इति इह च न स्यात् व्यतिलुनते व्यतिपुनते इति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {3।24} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {4।24} न वक्तव्यम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {5।24} क्रियाम् हि लोके कर्म इति उपचरन्ति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {6।24} काम् क्रियाम् करिष्यसि .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {7।24} किम् कर्म करिष्यसि इति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {8।24} एवम् अपि कर्तव्यम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {9।24} कृत्रिमाकृत्रिमयोः कृत्रिमे सम्प्रत्ययः भवति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {10।24} क्रिया अपि कृत्रिमम् कर्म .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {11।24} न सिध्यति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {12।24} कर्तुः ईप्सिततमम् कर्म इति उच्यते .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {13।24} कथम् च क्रिया नाम क्रियेप्सिततमा स्यात् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {14।24} क्रिया अपि क्रियेप्सिततमा भवति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {15।24} कया क्रियया .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {16।24} सम्पश्यतिक्रियया प्रार्थयतिक्रियया अध्यवस्यतिक्रियया वा .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {17।24} इह यः एषः मनुष्यः प्रेक्षापूर्वकारी भवति सल्ः बुद्ध्या तावत् कम् चित् अर्थम् सम्पश्यति .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {18।24} सन्दृष्टे प्रार्थना प्रार्थिते अध्यवसायः अध्यवसाये आरम्भः आरम्भे निर्वृत्तिः निर्वृत्तौ फलावप्तिः .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {19।24} एवम् क्रिया अपि कृत्रिमम् कर्म .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {20।24} एवम् अपि उभयोः कृत्रिमाकृत्रिमयोः उभयगतिः प्रसज्येत .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {21।24} तस्मात् क्रियाव्यतिहारे इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {22।24} न वक्तव्यम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {23।24} इह कर्तरि व्यतिहारे इति इयता सिद्धम् .
(प्_1,3.14.1) क_इ,277.20-278.6 रो_इइ,244-245 {24।24} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् कर्मग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् क्रियाव्यतिहारे यथा स्यात् कर्मव्यतिहारे मा भूत् इति .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {1।27} अथ कर्तृग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {2।27} कर्मव्यतिहारादिषु कर्तृग्रहणम् भावकर्मनिवृत्त्यर्थम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {3।27} कर्मव्यतिहारादिषु कर्तृग्रहणम् क्रियते भावकर्मणोः अनेन आत्मनेपदम् मा भूत् इति .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {4।27} इतरथा हि तत्र प्रतिषेधे भावकर्मणोः प्रतिषेधः .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {5।27} अक्रियमाणे कर्तृग्रहणे भावकर्मणोः अपि आत्मनेपदम् प्रसज्येत .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {6।27} तत्र कः दोषः .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {7।27} तत्र प्रतिषेधे भावकर्मणोः प्रतिषेधः .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {8।27} तत्र कः दोषः .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {9।27} तत्र प्रतिषेधे भावकर्मणोः अपि अनेन आत्मनेपदस्य प्रतिषेधः प्रसज्येत .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {10।27} व्यतिगम्यन्ते ग्रामाः व्यतिहन्यन्ते दस्यवः इति .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {11।27} न वा अनन्तरस्य प्रतिषेधात् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {12।27} न वा एषः दोषः .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {13।27} किम् कारणम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {14।27} अनन्तरस्य प्रतिषेधात् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {15।27} अनन्तरम् यत् आत्मनेपदविधानम् तस्य प्रतिषेधात् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {16।27} कुतः एतत् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {17।27} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {18।27} पूर्वा प्राप्तिः अप्रतिषिद्धा तया भविष्यति .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {19।27} ननु च इयम् प्राप्तिः पूर्वाम् प्राप्तिम् बाधते .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {20।27} न उत्सहते प्रतिषिद्धा सती बाधितुम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {21।27} उत्तरार्थम् तर्हि कर्तृग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {22।27} न कर्तव्यम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {23।27} क्रियते तत्र एव शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {24।27} द्वितीयम् कर्तृग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {25।27} किम् प्रयोजनम् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {26।27} कर्ता एव यः कर्ता तत्र यथा स्यात् .
(प्_1,3.14.2) क_इ,278.7-21 रो_इइ,246 {27।27} कर्त च अन्यः च यः कर्ता तत्र मा भूत् इति .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {1।9} प्रतिषेधे हसादीनाम् उपसङ्ख्यानम् .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {2।9} प्रतिषेधे हसादीनाम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {3।9} व्यतिहसन्ति वयतिजल्पन्ति व्यतिपठन्ति .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {4।9} हरिवह्योः अप्रतिषेधः .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {5।9} हरिवह्योः अप्रतिषेधः भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {6।9} सम्प्रहरन्ते राजानः .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {7।9} संविवहन्ते गर्गैः इति .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {8।9} न वहिः गत्यर्थः .
(प्_1,3.15) क_इ,278.23-279.3 रो_इइ,247 {9।9} देशान्तरप्रापणक्रियः वहिः .
(प्_1,3.16) क_इ,279.5 रो_इइ,248 {1।4} प्ररस्परोपपदात् च .
(प्_1,3.16) क_इ,279.5 रो_इइ,248 {2।4} प्ररस्परोपपदात् च इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.16) क_इ,279.5 रो_इइ,248 {3।4} परस्परस्य व्यतिलुनन्ति .
(प्_1,3.16) क_इ,279.5 रो_इइ,248 {4।4} परस्परस्य व्यतिपुनन्ति .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {1।7} उपसर्गग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {2।7} परा जयति सेना इति .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {3।7} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {4।7} न वक्तव्यम् .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {5।7} यदि अपि तावत् अयम् पराशब्दः दृष्टापचारः उपसर्गः च अनुपसर्गः च अयम् तु खलु विशब्दः अदृष्टापचारः उपसर्गः एव .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {6।7} तस्य अस्य कः द्वितीयः सहायः भवितुम् अर्हति अन्यत् अतः उपसर्गात् .
(प्_1,3.19) क_इ,279.9-13 रो_इइ,248-249 {7।7} तत् यथा अस्य गोः द्वितीयेन अर्थः इति गौः एव उपादीयते न अश्वः न गर्दभः .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {1।14} आङः दः अव्यसनक्रियस्य .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {2।14} आङः दः अव्यसनक्रियस्य इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {3।14} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {4।14} विपादिकाम् व्याददाति .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {5।14} कूलम् व्याददाति इति .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {6।14} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {7।14} न वक्तव्यम् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {8।14} इह आङः दः अनास्ये इति इयता सिद्धम् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {9।14} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् विहरणग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् आस्यविहरणसमानक्रियात् अपि यथा स्यात् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {10।14} यथाजातीयका च आस्यविहरणक्रिया तथाजातीयका अत्र अपि .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {11।14} स्वाङ्गकर्मात् च .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {12।14} स्वाङ्गकर्मात् च इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {13।14} इह मा भूत् .
(प्_1,3.20) क_इ,279.15-23 रो_इइ,249-250 {14।14} व्याददते पिपीलिकाः पतङ्गमुखम् इति .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {1।35} उपसर्गग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {2।35} इह मा भूत् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {3।35} अनु क्रीडति माणवकम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {4।35} समः अकूजने .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {5।35} समः अकूजने इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {6।35} इह मा भूत् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {7।35} सङ्क्रीडन्ति शकटानि .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {8।35} आगमेः क्षमायाम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {9।35} आगमेः क्षमायाम् उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {10।35} आगमयस्व तावत् माणव्क .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {11।35} शिक्षेः जिज्ञासायाम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {12।35} शिक्षेः जिज्ञासायाम् उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {13।35} विद्यासु शिक्षते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {14।35} धनुषि शिक्षते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {15।35} किरतेः हर्षजीविकाकुलायकरणेषु .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {16।35} किरतेः हर्षजीविकाकुलायकरणेषु उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {17।35} अपस्किरते वृषभः हृष्टः .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {18।35} अपस्किरते कुक्कुटः भक्षार्थी .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {19।35} अपस्किरते श्वा आश्रयार्थी .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {20।35} हरतेः गतताच्छील्ये .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {21।35} हरतेः गतताच्छील्ये उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {22।35} पैतृकम् अश्वाः अनुहरन्ते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {23।35} मातृकम् गावः अनुहरन्ते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {24।35} आङि नुप्रच्छ्योः .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {25।35} आङि नुप्रच्छ्योः उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {26।35} आनुते शृगालः .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {27।35} आपृच्छते गुरुम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {28।35} आशिषि नाथः .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {29।35} आशिषि नाथः उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {30।35} सर्पिषः नाथते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {31।35} मधुनः नाथते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {32।35} शपः उपलम्भने .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {33।35} शपः उपलम्भने उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {34।35} देवदत्ताय शपते .
(प्_1,3.21) क_इ,280.2-20 रो_इइ,251-253 {35।35} यज्ञदत्ताय शपते .
(प्_1,3.22) क_इ,280.22-24 रो_इइ,253 {1।5} आङः स्थः प्रतिज्ञाने .
(प्_1,3.22) क_इ,280.22-24 रो_इइ,253 {2।5} आङः स्थः प्रतिज्ञाने इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.22) क_इ,280.22-24 रो_इइ,253 {3।5} अस्तिम् सकारम् आतिष्ठते .
(प्_1,3.22) क_इ,280.22-24 रो_इइ,253 {4।5} आगमौ गुणवृद्धी आतिष्ठते .
(प्_1,3.22) क_इ,280.22-24 रो_इइ,253 {5।5} विकारौ गुणवृद्धी आतिष्ठते .
(प्_1,3.24) क_इ,281.2-3 रो_इइ,253 {1।4} उदः ईहायाम् .
(प्_1,3.24) क_इ,281.2-3 रो_इइ,253 {2।4} उदः ईहायाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.24) क_इ,281.2-3 रो_इइ,253 {3।4} इह मा भूत् .
(प्_1,3.24) क_इ,281.2-3 रो_इइ,253 {4।4} उत्तिष्ठति सेना इति .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {1।22} उपात् पूजासङ्गतकरणयोः .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {2।22} उपात् पूजासङ्गतकरणयोः इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {3।22} आदित्यम् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {4।22} चन्द्रमसम् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {5।22} सङ्गतकरणे .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {6।22} रथिकान् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {7।22} अश्वारोहान् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {8।22} बहूनाम् अपि अचित्तानाम् एकः भवति चित्तवान् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {9।22} पश्य वानरसैन्ये अस्मिन् यत् अर्कम् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {10।22} मा एवम् मंस्थाः सचित्तः अयम् एषः अपि यथा वयम् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {11।22} एतत् अपि अस्य कापेयम् यत् अर्कम् उपतिष्ठति .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {12।22} अपरः आह : उपात् देवपूजासङ्गतकरणमित्रकरणपथिषु इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {13।22} सङ्गतकरणे उदाहृतम् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {14।22} मित्रकरणे .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {15।22} रथिकान् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {16।22} अश्वारोहान् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {17।22} पथि. अयम् पन्थाः स्रुघ्नम् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {18।22} अयम् पन्थाः साकेतम् उपतिष्थते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {19।22} वा लिप्सायाम् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {20।22} वा लिप्सायाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {21।22} भिक्षुकः ब्राह्मणकुलम् उपतिष्ठते .
(प्_1,3.25) क_इ, 281.5-17 रो_इइ,254 {22।22} भिक्षुकः ब्राह्मणकुलम् उपतिष्ठति वा
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {1।19} अकर्मकात् इति एव .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {2।19} उत् तपति सुवर्णम् सुवर्णकारः .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {3।19} स्वाङ्गकर्मकात् च .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {4।19} स्वाङ्गकर्मकात् च इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {5।19} उत्तपते पाणी .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {6।19} वितपते पाणी .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {7।19} उत्तपते पृष्ठम् .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {8।19} वितपते पृष्ठम् .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {9।19} अथ उद्भिभ्याम् इति अत्र किम् प्रत्युदाह्रियते .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {10।19} निष्टप्यते इति .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {11।19} किम् पुनः कारणम् आत्मनेपदम् एव उदाह्रियते न परस्मैपदम् प्रत्युदाहार्यम् स्यात् .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {12।19} तपिः अयम् अकर्मकः .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {13।19} अकर्मकाः च अपि सोपसर्गाः सकर्मकाः भवन्ति .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {14।19} न च अन्तरेण कर्मकर्तारम् सकर्मकाः अकर्मकाः भवन्ति .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {15।19} यत् उच्यते न च अन्तरेण कर्मकर्तारम् सकर्मकाः अकर्मकाः भवन्ति इति अन्तरेण अपि कर्मकर्तारम् सकर्मकाः अकर्मकाः भवन्ति .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {16।19} तत् यथा .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {17।19} नदीवहति इति अकर्मकः .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {18।19} भारम् वहति इति सकर्मकः .
(प्_1,3.27) क_इ,281.19-282.5 रो_इइ,255-256 {19।19} तस्मात् निष्टपति इति प्रत्युदाहर्तव्यम् .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {1।7} अकर्मकात् इति एव .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {2।7} आयच्छति रज्जुम् कूपात् .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {3।7} आहन्ति वृषलम् पादेन .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {4।7} स्वाङ्गकर्मकात् च .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {5।7} स्वाङ्गकर्मकात् च इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {6।7} आयच्छते पाणी .
(प्_1,3.28) क_इ,282.7-9 रो_इइ,256 {7।7} आहते उदरम् इति .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {1।15} समः गम्यादिषु विदिप्रच्छिस्वरतीनाम् उपसङ्ख्यानम् .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {2।15} समः गम्यादिषु विदिप्रच्छिस्वरतीनाम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {3।15} संवित्ते सम्पृच्छते संस्वरते .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {4।15} अर्तिश्रुदृशिभ्यः च .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {5।15} अर्तिश्रुदृशिभ्यः च इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {6।15} म समृत मा समृषाताम् मा समृषत .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {7।15} अर्ति .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {8।15} श्रु .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {9।15} संश्र्णुते .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {10।15} दृशि .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {11।15} सम्पश्यते .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {12।15} उपसर्गात् अस्यत्यूह्योः वावचनम् .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {13।15} उपसर्गात् अस्त्यूह्योः वा इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {14।15} निरस्यति निरस्यते .
(प्_1,3.29) क_इ,282.11-18 रो_इइ,256-257 {15।15} समूहति समूहते .
(प्_1,3.40) क_इ,282.20-21 रो_इइ,257 {1।3} ज्योतिषाम् उद्गमने . ज्योतिषाम् उद्गमने इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.40) क_इ,282.20-21 रो_इइ,257 {2।3} इह मा भूत् .
(प्_1,3.40) क_इ,282.20-21 रो_इइ,257 {3।3} आक्रामति धूमः हर्म्यतलम् इति .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {1।19} व्यक्तवाचाम् इति किमर्थम् .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {2।19} वरतनु सम्प्रवदन्ति कुक्कुटाः .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {3।19} व्यक्तवाचाम् इति उच्यमाने अपि अत्र प्राप्नोति .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {4।19} एते अपि हि व्यक्तवाचः .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {5।19} आतः च व्यक्तवाचः कुक्कुटेन उदिते उच्यते कुक्कुटः वदति इति .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {6।19} एवम् तर्हि व्यक्तवाचाम् इति उच्यते .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {7।19} सर्वे एव हि व्यक्तवाचः .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {8।19} तत्र प्रकर्षगतिः विज्ञास्यते .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {9।19} साधीयः ये व्यक्तवाचः इति .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {10।19} के च साधीयः .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {11।19} येषाम् वाचि अकारादयः वर्णाः व्यज्यन्ते .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {12।19} न च एतेषाम् वाचि अकारादयः वर्णाः व्यज्यन्ते .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {13।19} एतेषाम् अपि वाचि अकारादयः वर्णाः व्यज्यन्ते .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {14।19} आतः च व्यज्यन्ते एवम् हि आहुः कुक्कुटाः कुक्कुट् इति .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {15।19} न एवम् ते आहुः .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {16।19} अनुकरणम् एतत् तेषाम् .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {17।19} अथ वा न एवम् विज्ञायते व्यक्ता वाक् येषाम् ते इमे व्यक्तवाचः इति .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {18।19} कथम् तर्हि .
(प्_1,3.48) क_इ,283.2-11 रो_इइ,257-258 {19।19} व्यक्ता वाचि वर्णाः येषाम् ते इमे व्यक्तवाचः इति .
(प्_1,3.51) क_इ,283.13-15 रो_इइ,258 {1।6} अवाद् ग्रः गिरतेः .
(प्_1,3.51) क_इ,283.13-15 रो_इइ,258 {2।6} अवाद् ग्रः इति अत्र गिरतेः इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.51) क_इ,283.13-15 रो_इइ,258 {3।6} गृणातेः मा भूत् .
(प्_1,3.51) क_इ,283.13-15 रो_इइ,258 {4।6} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_1,3.51) क_इ,283.13-15 रो_इइ,258 {5।6} न वक्तव्यम् प्रयोगाभावात् .
(प्_1,3.51) क_इ,283.13-15 रो_इइ,258 {6।6} अवात् ग्रः इति उच्यते न च आपूर्वस्य गृणातेः प्रयोगः अस्ति .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {1।8} तृतीयायुक्तात् इति किमर्थम् .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {2।8} उभौ लोकौ चञ्चरसि इमम् च अमुम् च देवल .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {3।8} तृतीयायुक्तात् इति उच्यमाने अपि अत्र प्राप्नोति .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {4।8} अत्र अपि हि तृतीयया योगः .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {5।8} एवम् तर्हि तृतीयायुक्तात् इति उच्यते सर्वत्र च तृतीयया योगः .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {6।8} तत्र प्रकर्षगतिः विज्ञास्यते : साधीयः यत्र तृतीयया योगः इति .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {7।8} क्व च साधीयः .
(प्_1,3.54) क_इ,283.17-22 रो_इइ,258-259 {8।8} यत्र तृतीयया योगः श्रूयते .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {1।11} सा चेत् तृतीया चतुर्थ्यर्थे इति उच्यते .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {2।11} कथम् नाम तृतीया चतुर्थ्यर्थे स्यात् .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {3।11} एवम् तर्हि अशिष्टव्यवहारे अनेन तृतीया च विधीयते आत्मनेपदम् च .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {4।11} दास्या सम्प्रयच्छते .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {5।11} वृषल्या सम्प्रच्छते .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {6।11} यः हि शिष्टव्यवहारः ब्राह्मणीभ्यः सम्प्रयच्छति इति एव तत्र भवितव्यम् .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {7।11} यदि एवम् न अर्थः अनेन योगेन .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {8।11} केन इदानीम् तृतीया भविष्यति आत्मनेपदम् च .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {9।11} सहयुक्ते तृतीया स्यात् व्यतिहारे तङः विधिः .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {10।11} सहयुक्ते अप्रधाने इति एव तृतीया भविष्यति .
(प्_1,3.55) क_इ,284.2-8 रो_इइ,259-260 {11।11} कर्तरि कर्मव्यतिहारे इति आत्मनेपदम् .
(प्_1,3.56) क_इ,284.10-12 रो_इइ,260 {1।6} इह कस्मात् न भवति .
(प्_1,3.56) क_इ,284.10-12 रो_इइ,260 {2।6} स्वम् शाटकान्तम् उपयच्छति इति .
(प्_1,3.56) क_इ,284.10-12 रो_इइ,260 {3।6} अस्वम् यदा स्वम् करोति तदा भवितव्यम् .
(प्_1,3.56) क_इ,284.10-12 रो_इइ,260 {4।6} यदि एवम् स्वीकरणे इति प्राप्नोति .
(प्_1,3.56) क_इ,284.10-12 रो_इइ,260 {5।6} विचित्राः तद्धितवृत्तयः .
(प्_1,3.56) क_इ,284.10-12 रो_इइ,260 {6।6} न अतः तद्धितः उत्पद्यते .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {1।16} अनोः ज्ञः प्रतिषेधे सकर्मकवचनम् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {2।16} अनोः ज्ञः प्रतिषेधे सकर्मकग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {3।16} इह म भूत् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {4।16} औषधस्य अनुजिज्ञासते इति .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {5।16} न वा अकर्मकस्य उत्तरेण विधानात् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {6।16} न वा कर्तव्यम् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {7।16} किम् कारणम् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {8।16} अकर्मकस्य उत्तरेण विधानात् .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {9।16} अकर्मकात् जनातेः उत्तरेण योगेन आत्मनेपदम् विधीयते पूर्ववत् सनः इति .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {10।16} प्रतिषेधः पूर्वस्य च .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {11।16} पूर्वस्य च अयम् प्रतिषेधः .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {12।16} सः च सकर्मकार्थः आरम्भः .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {13।16} कथम् पुनः ज्ञायते पूर्वय्स अयम् प्रतिषेधः इति .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {14।16} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {15।16} कथम् पुनः ज्ञायते सकर्मकार्थः आरम्भः इति .
(प्_1,3.58) क_इ,284.14-285.2 रो_इइ,260-261 {16।16} अकर्मकात् जानातेः सनः आत्मनेपदवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा सकर्मकार्थः विज्ञायते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {1।36} शदेः शितः परस्मैपदाश्रयत्वात् आत्मनेपदाभावः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {2।36} शदेः शितः परस्मैपदाश्रयत्वात् आत्मनेपदस्य अभावः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {3।36} शीयते शीयेते शीयन्ते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {4।36} किम् च भोः शदेः शित् परस्मैपदेषु इति उच्यते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {5।36} न खलु परस्मैपदेषु इति उच्यते परस्मैपदेषु तु विज्ञायते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {6।36} कथम् अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् भावकर्मणोः आत्मनेपदम् इति एतौ द्वौ योगौ उक्त्वा शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् उच्यते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {7।36} एवम् न च परस्मैपदेषु उच्यते परस्मैपदेषु च विज्ञायते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {8।36} कः पुनः अर्हति एतौ द्वौ योगौ उक्त्वा शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् वक्तुम् .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {9।36} किम् तर्हि .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {10।36} अविशेषेण सर्वम् आत्मनेपदप्रकरणम् अनुक्रम्य शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति उच्यते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {11।36} एवम् अपि परस्मैपदाश्रयः भवति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {12।36} कथम् .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {13।36} इदम् तावद् अयम् प्रष्टव्यः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {14।36} यदि इदम् न उच्येत किम् इह स्यात् इति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {15।36} परस्मैपदम् इति आह .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {16।36} परस्मैपदम् इति चेत् परस्मैपदाश्रयः भवति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {17।36} सिद्धम् तु लडादीनाम् आत्मनेपदवचनम् .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {18।36} सिद्धम् एतत् .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {19।36} कथम् .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {20।36} शदेः लडादीनाम् आत्मनेपदम् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {21।36} सिध्यति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {22।36} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {23।36} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {24।36} ननु च उक्तम् शदेः शितः परस्मैपदाश्रयत्वात् आत्मनेपदाभावः इति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {25।36} न एषः दोषः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {26।36} शितः इति न एषा पञ्चमी .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {27।36} का तर्हि .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {28।36} सम्बन्धषष्ठी .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {29।36} शितः यः शदिः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {30।36} कः च शितः शदिः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {31।36} प्रकृतिः .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {32।36} शदेः शित्प्रकृतेः इति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {33।36} अथ वा आह अयम् शदेः शितः इति न च शदिः शित् अस्ति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {34।36} ते एवम् विज्ञास्यामः शदेः शिद्विषयात् इति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {35।36} अथ वा यदि अपि तावत् एतत् अन्यत्र भवति विकरणेभ्यः नियमः बलीयान् इति इह एतत् न अस्ति .
(प्_1,3.60.1) क_इ,285.4-21 रो_इइ,261-263 {36।36} विकरणः हि इह आश्रीयते शितः इति .
मूल पाठ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0