व्याकरणमहाभाष्य · भाग 10811100
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {8।36} किम् पुनः इयम् प्राप्ते विभाषा आहोस्वित् अप्राप्ते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {9।36} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {10।36} यदि स्वरतिः उदात्तः ततः प्राप्ते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {11।36} अथ अनुदात्तः ततः अप्राप्ते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {12।36} स्वरतिः उदात्तः .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {13।36} स्वरतिः उदात्तः पठ्यते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {14।36} किमर्थम् तर्हि वावचनम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {15।36} वावचनम् निवृत्त्यर्थम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {16।36} वावचनम् क्रियते निवृत्त्यर्थम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {17।36} अनुदात्ते हि किति वाप्रसङ्गः प्रतिषिध्य पुनः विधानात् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {18।36} अनुदात्ते हि सति किति विभाषा प्रसज्येत .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {19।36} स्वृत्वा .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {20।36} प्रतिषिध्य पुनः विधानात् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {21।36} प्रतिषिध्य किल अयम् पुनः विधीयते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {22।36} सः यथा एव एकाज्लक्षणम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् श्र्युकः किति इति एतम् अपि बाधेत .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {23।36} यदि तर्हि उदात्तः स्वरतिः पठिष्यति विप्रतिषेधम् स्वरतेः वेट्त्वात् ऋतः स्ये विप्रतिषेधेन इति सः विप्रतिषेधः न उपपद्यते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {24।36} किम् कारणम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {25।36} सः विधिः अयम् प्रतिषेधः विधिप्रतिषेधयोः च अयुक्तः विप्रतिषेधः .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {26।36} सः अपि विधिः न मृदूनाम् इव कार्पासानाम् कृतः प्रतिषेधविषये आरभ्यते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {27।36} सः यथा एव एकाज्लक्षणम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् इमम् अपि बाधिष्यते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {28।36} अथ वा येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति न च अप्राप्ते वलादिलक्षणे इयम् विभाषा आरभ्यते स्यलक्षणे पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {29।36} अथ वा मध्ये अपवादाः पूर्वान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् इयम् विभाषा वलादिलक्षणम् इटम् बाधिष्यते स्यलक्षणम् न बाधिष्यते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {30।36} अथ वा पुनः अस्तु अनुदात्तः .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {31।36} ननु च उक्तम् अनुदात्ते हि किति वाप्रसङ्गः प्रतिषिध्य पुनः विधानात् इति .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {32।36} न एषः दोषः .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {33।36} येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति न च अप्राप्ते एकाज्लक्षणे प्रतिषेधे इयम् विभाषा आरभ्यते श्र्युकः किति इति एतस्मिन् पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {34।36} अथ वा श्र्युकः किति इति एषः योगः उदात्तार्थः च येभ्यः च अनुदात्तेभ्यः इट् प्राप्यते तद्बाधनार्थः च .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {35।36} अथ वा श्र्युकः किति इति इह अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {36।36} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न इयम् विभाषा उग्लक्षणस्य प्रतिषेधस्य विषये भवति इति यत् अयम् सनीवन्तर्धभ्रस्जदम्भुश्रिस्वृयूर्णुभरज्ञपिसनाम् इति स्वृग्रहणम् करोति
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {1।9} इट् इति वर्तमाने पुनः इड्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {2।9} इड्ग्रहणम् नित्यार्थम् .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {3।9} नित्यः अयम् आरम्भः .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {4।9} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {5।9} सिद्धा अत्र विभषा पूर्वेण एव तत्र आरम्भसामर्थ्यात् नित्यः विधिः भविष्यति .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {6।9} न अत्र पूर्वेण विभाषा प्राप्नोति .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {7।9} किम् कारणम् .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {8।9} यस्य विभाषा इति प्रतिषेधात् .
(प्_7,2.47) क_इइइ,296.8-13 रो_व्,139.7-12 {9।9} तत्र आरम्भसामर्थ्यात् विभषा लभ्येत पुनः इड्ग्रहणात् इट् एव भवति
(प्_7,2.48) क_इइइ,296.15-17 रो_व्,140.1-3 {1।4} इषेः तकारे श्यन्प्रत्ययात् प्रतिषेधः .
(प्_7,2.48) क_इइइ,296.15-17 रो_व्,140.1-3 {2।4} इषेः तकारे श्यन्प्रत्ययात् प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.48) क_इइइ,296.15-17 रो_व्,140.1-3 {3।4} इह मा भूत् .
(प्_7,2.48) क_इइइ,296.15-17 रो_व्,140.1-3 {4।4} प्रेषिता , प्रेषितुम् , प्रेषितव्यम्
(प्_7,2.52) क_इइइ,296.19-21 रो_व्,140.5-7 {1।4} इट् इति वर्तमाने पुनः इड्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.52) क_इइइ,296.19-21 रो_व्,140.5-7 {2।4} पुनः इड्ग्रहणम् नित्यार्थम् .
(प्_7,2.52) क_इइइ,296.19-21 रो_व्,140.5-7 {3।4} इट् इति वर्तमाने पुनः इड्ग्रहणम् क्रियते नित्यार्थम् .
(प्_7,2.52) क_इइइ,296.19-21 रो_व्,140.5-7 {4।4} नित्यार्थः अयम् आरम्भः
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {1।21} गमेः इट् परस्मैपदेषु चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {2।21} गमेः इट् परस्मैपदेषु चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {3।21} जिगमिषिता , जिगमिषितुम् , जिगमिषितव्यम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {4।21} तत् तर्हि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {5।21} न कर्तव्यम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {6।21} अविशेषेण गमेः इडागमम् उक्त्वा आत्मनेपदपरे न इति वक्ष्यामि .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {7।21} आत्मनेपदपरप्रतिषेधे उक्तम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {8।21} किम् उक्तम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {9।21} आत्मनेपदपरप्रतिषेधे तत्परपरसीयुडेकादेशेषु प्रतिषेधः इति .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {10।21} इह अपि आत्मनेपदपरप्रतिषेधे तत्परपरसीयुडेकादेशेषु प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {11।21} तपरपरे तावत् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {12।21} सङ्जिगंसिष्यते .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {13।21} सीयुटि .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {14।21} सङ्गंसीष्ट .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {15।21} एकादेशे .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {16।21} सङ्गंस्यन्ते .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {17।21} एकादेशे कृते व्यपवर्गाभावात् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {18।21} सिद्धम् तु गमेः आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इट्प्रतिषेधात् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {19।21} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {20।21} कथम् .
(प्_7,2.58) क_इइइ,297.2-12 रो_व्,140.9-141.2 {21।21} गमेः आत्मनेपदेन समानपदस्थेण न भवति इति वक्तव्यम्
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {1।36} वृतादिप्रतिषेधे च .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {2।36} किम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {3।36} कृति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : विवृत्सिता विवृत्सितुम् , विवृत्सितव्यम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {4।36} तत् तर्हि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {5।36} न कर्तव्यम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {6।36} अविशेषेण वृतादिभ्यः इट्प्रतिषेधम् उक्त्वा आत्मनेपदपरः इट् भवति इति वक्ष्यामि .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {7।36} आत्मनेपदपरे इड्वचने तत्परपरसीयुडेकादेशेषु इड्वचनम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {8।36} आत्मनेपदपरे इड्वचने तत्परपरसीयुडेकादेशेषु इट् वक्तव्यः .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {9।36} तपरपरे तावत् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {10।36} विवर्तिषिष्यते .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {11।36} सीयुटि .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {12।36} वर्तिषीष्ट .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {13।36} एकादेशे .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {14।36} वर्तिष्यन्ते , वर्धिष्यन्ते .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {15।36} सिद्धम् तु वृतादीनाम् आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इड्वचनात् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {16।36} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {17।36} कथम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {18।36} वृतादीनाम् आत्मनेपदेन समानप्दस्थस्य इट् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {19।36} चतुस्तासिकॢपिग्रहणानर्थक्यम् च .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {20।36} चतुर्ग्रहणम् च अनर्थकम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {21।36} सर्वेभ्यः हि वृतादिभ्यः प्रतिषेधः इष्यते .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {22।36} तासिग्रहणम् च अनर्थकम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {23।36} किम् कारणम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {24।36} निवृत्तत्वात् सकारस्य .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {25।36} निवृत्तम् सकारादौ इति .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {26।36} तास्ग्रहणे च इदानीम् अक्रियमाणे कॢपिग्रहणेन अपि न अर्थः एषः अपि हि वृतादिः पञ्चमः .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {27।36} भवेत् कॢपिग्रहणम् न कर्तव्यम् तास्ग्रहणम् तु कर्तव्यम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {28।36} यत् हि तत् सकारादौ इति न तत् शक्यम् निवर्तयितुम् तृचि अपि हि प्रसज्येत .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {29।36} वर्तिता , वर्धिता .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {30।36} तास्ग्रहणे च इदानीम् क्रियमाणे कॢपिग्रहणम् अपि कर्तव्यम् अन्येभ्यः अपि वृतादिभ्यः तासौ मा भूत् इति .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {31।36} भवेत् तास्ग्रहणम् कर्तव्यम् कॢपिग्रहणम् तु न एव कर्तव्यम् .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {32।36} अन्येभ्यः अपि वृतादिभ्यः तासौ कस्मात् न भवति .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {33।36} परस्मैपदेषु इति वर्तते कॢपेः एव च तास्परस्मैपदपरः न अन्येभ्यः वृतादिभ्यः .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {34।36} यदि एवम् तास्ग्रहणेन अपि न अर्थः .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {35।36} तृचि कस्मात् न भवति .
(प्_7,2.59) क_इइइ,297.14-298.12 रो_व्,141.3-142.9 {36।36} परस्मैपदेषु इति वर्तते
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {1।38} तासौ अत्वत्प्रतिषेधे घसेः प्रतिषेधप्रसङ्गः अकारवत्त्वात् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {2।38} तासौ अत्वत्प्रतिषेधे घसेः प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {3।38} जघसिथ .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {4।38} किम् कारणम् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {5।38} अकारवत्त्वात् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {6।38} सः अपि हि अकारवान् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {7।38} सिद्धम् तु हलादिग्रहणात् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {8।38} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {9।38} कथम् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {10।38} हलादिग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {11।38} तत् च अवश्यम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {12।38} अठ्यशी प्रयोजयतः .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {13।38} आथ्यशी तावत् न प्रयोजयतः .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {14।38} किम् कारणम् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {15।38} तासौ अनिटः इति उच्यते सेटौ च इमौ तासौ .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {16।38} अञ्ज्वशू तर्हि प्रयोजयतः .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {17।38} अञ्ज्वशू च अपि न प्रयोजयतः .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {18।38} किम् कारणम् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {19।38} तासौ नित्यानिटः इति उच्यते विभाषितेटौ च एतौ .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {20।38} अदिः तर्हि प्रयोजयति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {21।38} आदिथ .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {22।38} क्रियमाणे अपि वै हलादिग्रहणे अत्र प्राप्नोति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {23।38} जघसिथ .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {24।38} एषः अपि हलादिः .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {25।38} तस्य च अभावात् तासौ .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {26।38} तासौ अनिटः इति उच्यते न च घसिः तासौ अस्ति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {27।38} ननु च यः तासौ न अस्ति अनिट् अपि असौ तासौ भवति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {28।38} न एवम् विज्ञायते यः तासौ अनिट् इति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {29।38} कथम् तर्हि .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {30।38} यः तासौ अस्ति अनिट् च इति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {31।38} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {32।38} न हि .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {33।38} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {34।38} सप्तम्यर्थे अपि वै वतिः भवति .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {35।38} तत् यथा .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {36।38} मथुरायाम् इव मथुरावत् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {37।38} पाटलिपुत्रे इव पाटलिपुत्रवत् .
(प्_7,2.62) क_इइइ,298.14-299.4 रो_व्,143.2-144.5 {38।38} एवम् तासौ इव तास्वत्
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {1।25} किमर्थम् इदम् उच्यते न अचः तास्वत् थलि अनिटः नित्यम् इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {2।25} एवम् तर्हि नियमार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {3।25} ऋतः एव भारद्वाजस्य न अन्यतः भारद्वाजस्य इति .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {4।25} क्व मा भूत् .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {5।25} ययिथ , वविथ इति .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {6।25} ऋतः भारद्वाजस्य इति नियमानुपपत्तिः अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {7।25} ऋतः भारद्वाजस्य इति नियमानुपपत्तिः .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {8।25} किम् कारणम् .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {9।25} अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {10।25} गुणे कृते रपरत्वे च अनजन्तत्वात् प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {11।25} असति नियमे कः दोषः .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {12।25} तत्र पचादिभ्यः इड्वचनम् .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {13।25} तत्र पचादिभ्यः इट् वक्तव्यः .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {14।25} पेचिथ , शेकिथ इति .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {15।25} यदिः पुनः अयम् भारद्वाजः पुरस्तात् अपकृष्येत .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {16।25} अचः तास्वत् थलि अनिटः नित्यम् भारद्वाजस्य .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {17।25} उपदेशे अत्वतः भारद्वाजस्य .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {18।25} ततः ऋतः .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {19।25} भारद्वाजस्य इति निवृत्तम् .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {20।25} सिध्यते एवम् अयम् तु भारद्वाजः स्वस्मात् मतात् प्रच्यावितः भवति .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {21।25} एवम् तर्हि योगविभागात् सिद्धम् .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {22।25} योगविभागः करिष्यते .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {23।25} अचः तास्वत् थलि अनिटः नित्यम् उपदेशे .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {24।25} ततः अत्वतः .
(प्_7,2.63) क_इइइ,299.6-19 रो_व्,145.2-146.3 {25।25} अत्वतः च उपदेशे इति
(प्_7,2.64) क_इइइ,299.21-22 रो_व्,146.5-7 {1।5} वृग्रहणम् किमर्थम् न कृसृभृवृस्तुद्रुश्रुस्रुवः लिटि इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.64) क_इइइ,299.21-22 रो_व्,146.5-7 {2।5} एवम् तर्हि नियमार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_7,2.64) क_इइइ,299.21-22 रो_व्,146.5-7 {3।5} निगमः एव यथा स्यात् .
(प्_7,2.64) क_इइइ,299.21-22 रो_व्,146.5-7 {4।5} क्व मा भूत् .
(प्_7,2.64) क_इइइ,299.21-22 रो_व्,146.5-7 {5।5} ववरिथ
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {1।25} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {2।25} वस्वेकाजाद्घसांवचनम् नियमार्थम् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {3।25} नियमार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {4।25} वसौ एकाजात् घसाम् एव .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {5।25} क्व मा भूत् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {6।25} बिभिद्वान् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {7।25} किम् उच्यते नियमार्थम् इति न पुनः विध्यर्थः अपि स्यात् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {8।25} प्रतिषेधः अपि हि अत्र प्राप्नोति न इट् वशि कृति इति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {9।25} कृत् च एव हि अयम् वशादिः च .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {10।25} एवम् तर्हि कृसृभृवृस्तुद्रुश्रुस्रुवः लिटि इति एतस्मात् नियमात् अत्र इट् भविष्यति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {11।25} न अत्र तेन परिप्रापणम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {12।25} किम् कारणम् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {13।25} प्रकृतिलक्षणस्य प्रतिषेधस्य सः प्रत्यारम्भः प्रत्ययलक्षणः च अयम् प्रतिषेधः .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {14।25} उभयोः सः प्रत्यारम्भः .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {15।25} कथम् ज्ञायते .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {16।25} वृङ्वृञोः ग्रहणात् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {17।25} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {18।25} इमौ वृङ्वृञौ उदात्तौ तयोः प्रकृतिलक्षणः प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {19।25} पश्यति तु आचार्यः उभयोः सः प्रत्यारम्भः इति ततः वृङ्वृञोः ग्रहणम् करोति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {20।25} न खलु अपि कः चित् उभयवान् प्रतिषेधः प्रकृतिलक्षणः प्रत्ययलक्षणः च .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {21।25} तुल्यजातीये असति यथा एव प्रकृतिलक्षणसय नियामकः भवति एवम् प्रत्ययलक्षणस्य अपि नियामकः भविष्यति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {22।25} अथ यावता वसौ एकाज्भ्यः इटा भवितव्यम् कः नु अत्र विशेषः नियमार्थे वा सति विध्यर्थे वा .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {23।25} न खलु कः चित् विशेषः .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {24।25} आहोपुरुषिकामात्रम् तु भवान् आह विध्यर्थम् इति .
(प्_7,2.67.1) क_इइइ,300.2-16 रो_व्,147 {25।25} वयम् तु ब्रूमः नियमार्थम् इति
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {1।25} अथ एकाज्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {2।25} इह मा भूत् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {3।25} बिभिद्वान् , चिच्छिद्वान् इति .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {4।25} क्रियमाणे अपि वा एकाज्ग्रहणे अत्र प्राप्नोति .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {5।25} एषः अपि हि एकाच् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {6।25} एवम् तर्हि कृते द्विर्वचने यः एकाच् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {7।25} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {8।25} न हि .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {9।25} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {10।25} एकाज्ग्रहणसामर्थ्यात् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {11।25} न हि कः चित् अकृते चिर्वचने एनकाच् अस्ति यदर्थम् एकाज्ग्रहणम् क्रियते .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {12।25} ननु च अयम् अस्ति जागर्तिः .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {13।25} गागृवांसः अनु ग्मन् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {14।25} यत् तर्हि आकारग्रहणम् करोति न हि कः चित् अकृते द्विर्वचने आकारान्तः अनेकाच् अस्ति .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {15।25} ननु च अयम् अस्ति दरिद्रातिः .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {16।25} न दरिद्रातेः इटा भवितव्यम् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {17।25} किम् कारणम् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {18।25} उक्तम् एतत् दरिद्रातेः आर्धधातुके लोपः सिद्धः च प्रत्ययविधौ इति .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {19।25} यः च इदानीम् प्रत्ययविधौ सिद्धः सिद्धः असौ इड्विधौ .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {20।25} एवम् अपि भूतपूर्वगतिः विज्ञायेत .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {21।25} आकारान्तः यः भूतपूर्वः इति .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {22।25} एकाज्ग्रहणम् एव तर्हि ज्ञापकम् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {23।25} ननु च उक्तम् जागर्त्यर्थम् एतत् स्यात् .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {24।25} न एकम् उदाहरणम् एकाज्ग्रहणम् प्रयोजयति .
(प्_7,2.67.2) क_इइइ,300.17-27 रो_व्,148-149 {25।25} यदि एतावत् प्रयोजनम् स्यात् जागर्तेः न इति एव भ्रूयात्
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {1।24} अथ घसिग्रहणम् किमर्थ न एकाच् इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {2।24} घसिग्रहणम् अनच्कत्वात् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {3।24} घसिग्रहणम् क्रियते लोपे कृते अनच्कत्वात् इट् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {4।24} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {5।24} इट् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {6।24} परत्वात् इडागमः .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {7।24} नित्यः लोपः .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {8।24} कृते अपि इटि प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {9।24} इट् अपि नित्यः .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {10।24} कृते अपि लोपे प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {11।24} अनित्यः इट् न हि कृते लोपे प्राप्नोति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {12।24} किम् कारणम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {13।24} अनच्कत्वात् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {14।24} एवम् तर्हि द्विर्वचने कृते अभ्यासे यः अकारः तदाश्रयः इट् भविष्यति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {15।24} न सिध्यति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {16।24} किम् कारणम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {17।24} द्वित्वात् लोपस्य परत्वात् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {18।24} द्विर्वचनम् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {19।24} परत्वात् लोपः .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {20।24} लोपे कृते अनच्कत्वात् द्विर्वचनम् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {21।24} घसिग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {22।24} कथम् .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {23।24} वचनात् इट् भविष्यति .
(प्_7,2.67.3) क_इइइ,301.1-11 रो_व्, 150-151 {24।24} इटि कृते द्विर्वचनम् क्रियताम् लोपः इति यदि अपि परत्वात् लोपः स्थानिवद्भावात् द्विर्वचनम् भविष्यति
(प्_7,2.68) क_इइइ,301.13-14 रो_व्,151.5-6 {1।5} दृशेः च इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.68) क_इइइ,301.13-14 रो_व्,151.5-6 {2।5} ददृश्वान् , ददृशिवान् .
(प्_7,2.68) क_इइइ,301.13-14 रो_व्,151.5-6 {3।5} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,2.68) क_इइइ,301.13-14 रो_व्,151.5-6 {4।5} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.68) क_इइइ,301.13-14 रो_व्,151.5-6 {5।5} दृशेः इति वर्तते
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {1।9} स्वरतेः वेट्त्वात् ऋतः स्ये विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {2।9} स्वरतिलक्षणात् वावचनात् ऋतः स्ये इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {3।9} स्वरतिलक्षणस्य वावचनस्य अवकाशः .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {4।9} स्वर्ता , स्वरिता .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {5।9} ऋतः स्ये इति अस्य अवकाशः .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {6।9} करिष्यते , हरिष्यते .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {7।9} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {8।9} स्वरिष्यति , अस्वरिष्यत् .
(प्_7,2.70) क_इइइ,301,16-20 रो_व्,151.8-12 {9।9} ऋतः स्ये इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {1।19} किम् उदाहरणम् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {2।19} अयंसीत् , व्यरंसीत् , अनंसीत् , अयासीत् , अवासीत् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {3।19} न एतत् अस्ति .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {4।19} न अस्ति अत्र विशेषः सति वा इटि असति वा .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {5।19} इदम् तर्हि .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {6।19} अयंसिष्टाम् , अयंसिषुः , व्यरंसिष्टाम् , व्यरंसिषुः , अनंसिष्टाम् , अनंसिषुः , अयासिष्टाम् , अयासिषुः , अवासिष्टाम् , अवासिषुः .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {7।19} इदम् च अपि उदाहरणम् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {8।19} अयंसीत् , व्यरंसीत् , अनंसीत् , अयासीत् , अवासीत् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {9।19} ननु च उक्तम् न अस्ति अत्र विशेषः सति वा इटि असति वा इति .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {10।19} अयम् अस्ति विशेषः .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {11।19} यदि अत्र इट् न स्यात् वृद्धिः प्रसज्येत .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {12।19} इटि पुनः सति न इटि इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {13।19} मा भूत् एवम् ह्म्यन्तानाम् इति एवम् भविष्यति .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {14।19} अत्र अपि न इटि इति अनुवर्तते .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {15।19} तत् च अवश्यम् इड्ग्रहणम् अनुवर्त्यम् अधाक्षीत् इति एवमर्थम् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {16।19} आकारान्ताः च अपि पदपूर्वाः एकवचने उदाहरणम् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {17।19} मा हि यासीत् .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {18।19} यदि अत्र इट् न स्यात् अनुदात्तस्य ईटः श्रवणम् प्रसज्येत .
(प्_7,2.73) क_इइइ,301.21-302.10 रो_व्,151.14-152.10 {19।19} इटि पुनः सति उक्तम् एतत् अर्थवत् तु सिचः चित्करणसामर्थ्यात् हि इटः उदात्तत्वम् इति तत्र एकादेशः उदात्तेन उदात्तः इति उदात्तत्वम् सिद्धम् भवति
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {1।13} किमर्थः योगविभागः न इशीडजनाम् स्ध्वे इति एव उच्येत .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {2।13} ईशः ध्वे मा भूत् इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {3।13} इष्यते एव : ईशिध्वे इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {4।13} ईडजनोः तर्हि से मा भूत् इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {5।13} इष्यते एव .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {6।13} ईडिषे , जनिषे इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {7।13} ईशः तर्हि स्वे मा भूत् इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {8।13} इष्यते एव .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {9।13} ईशिष्व इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {10।13} से तर्हि यः स्वशब्दः तत्र यथा स्यात् क्रियासमभिहारे यः स्वशब्दः तत्र मा भूत् इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {11।13} अत्र अपि इष्यते .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {12।13} सः भवान् ईशिष्व इति एव अयम् ईष्टे इति .
(प्_7,2.77-78) क_इइइ,302.13-18 रो_व्,152.13-153.4 {13।13} आतः च इष्यते एवम् हि आह सिद्धम् तु लोण्मध्यमपुरुषैकवचनस्य क्रियासमभिहारे द्विर्वचनात् इति .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {1।11} किम् सार्वधातुकग्रहणम् अनुवर्तते उताहो न .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {2।11} किम् च अर्थः अनुवृत्त्या .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {3।11} बाढम् अर्थः यदि अकारात् परः याशब्दः आर्धधातुकम् अस्ति .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {4।11} ननु च अयम् अस्ति .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {5।11} चिकीर्ष्यात् , जिहीर्ष्यात् .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {6।11} लोपः अत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {7।11} किम् तर्हि अस्मिन् योगे उदाहरणम् .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {8।11} पचेत् , यजेत् .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {9।11} अत्र अपि अतः दीर्घः यञि इति दीर्घत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {10।11} सः यथा एव अयादेशः दीर्घत्वम् बाधते एवम् लोपम् अपि बाधेत .
(प्_7,2.80) क_इइइ,302.20-303.2 रो_व्,154.1-6 {11।11} तस्मात् सार्वधातुकग्रहणम् अनुवर्त्यम्
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {1।32} मुकि स्वरे दोषः .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {2।32} मुकि सति स्वरे दोषः भवति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {3।32} पचमानः , यजमानः .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {4।32} मुका व्यवहितत्वात् अनुदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {5।32} ननु च अयम् मुक् अदुपदेशभक्तः अदुपदेशग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {6।32} न सिध्यति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {7।32} अङ्गस्य मुक् उच्यते विकरणान्तम् च अङ्गम् सः अयम् सङ्घातभक्तः अशक्यः अदुपदेशग्रहणेन ग्रहीतुम् .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {8।32} एवम् तर्हि अभक्तः करिष्यते .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {9।32} अभक्ते च .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {10।32} किम् .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {11।32} स्वरे दोषः भवति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {12।32} पचमानः , यजमानः .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {13।32} मुका व्यवहितत्वात् अनुदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {14।32} एवम् तर्हि परादिः करिष्यते .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {15।32} परादौ दीर्घप्रसङ्गः .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {16।32} यदि परादिः क्रियते अतः दीर्घः यञि इति दीर्घत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {17।32} न एषः दोषः .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {18।32} तिङि इति एवम् तत् .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {19।32} सिध्यति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {20।32} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {21।32} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {22।32} ननु च उक्तम् मुकि स्वरे दोषः इति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {23।32} परिहृतम् एतत् अदुपदेशभक्तः अदुपदेशग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {24।32} ननु च उक्तम् अङ्गस्य मुक् उच्यते विकरणान्तम् च अङ्गम् सः अयम् सङ्घातभक्तः अशक्यः अदुपदेशग्रहणेन ग्रहीतुम् इति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {25।32} अथ अयम् अद्भक्तः स्यात् गृह्येत अदुपदेशग्रहणेन .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {26।32} बाढम् गृह्येत .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {27।32} अद्भक्तः तर्हि भविष्यति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {28।32} तत् कथम् .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {29।32} अतः या इयः इति अत्र अकारग्रहणम् पञ्चमीनिर्दिष्टम् अङ्गस्य इति च षष्ठीनिर्दिष्टम् तत्र अशक्यम् विविभक्तित्वात् अतः इति पञ्चम्या अङ्गम् विशेषयितुम् .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {30।32} तत् प्रकृतम् इह अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {31।32} एवम् अपि षष्ठ्यभावात् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.82) क_इइइ,303.4-23 रो_व्,155.2-156.15 {32।32} आनः इति एषा सप्तमी अतः इति पञ्चम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {1।25} अष्टन्जनादिपथिमथ्यात्वेषु आन्तरतम्यात् अनुनासिकप्रसङ्गः .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {2।25} अष्टन्जनादिपथिमथ्यात्वेषु आन्तरतम्यात् अनुनासिकः प्राप्नोति .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {3।25} अष्टाभिः , अष्टाभ्यः , जातः , जातवान् , पन्थाः , मन्थाः .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {4।25} सिद्धम् अनण्त्वात् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {5।25} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {6।25} कथम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {7।25} अनण्त्वात् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {8।25} कथम् अनण्त्वम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {9।25} अण्सवर्णान् गृह्णाति इति उच्यते न च अकारः अण् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {10।25} उच्चारणसामर्थ्यात् वा .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {11।25} अथ वा शुद्धोच्चारणसामर्थ्यात् न भविष्यति .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {12।25} न एतौ स्तः परिहारौ .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {13।25} यत् तावत् उच्यते अनण्त्वात् इति न ब्रूमः अण्सवर्णान् गृह्णाति इति .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {14।25} कथम् तर्हि तपरः तत्कालस्य इति .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {15।25} यत् अपि उच्यते उच्चारणसामर्थ्यात् वा इति अस्ति अन्यत् उच्चारणे प्रयोजनम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {16।25} किम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {17।25} उत्तरार्थम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {18।25} रायः हलि इति .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {19।25} एवम् तर्हि न इमौ पृथक्परिहारौ .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {20।25} एकपरिहरः अयम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {21।25} सिद्धम् अनण्त्वात् उच्चारणसामर्थ्यात् वा इति .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {22।25} इह तावत् अष्टाभिः , अष्टाभ्यः इति अनण्त्वात् सिद्धम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {23।25} जातः , जातवान् , पन्थाः , मन्थाः उच्चारण्सामर्थ्यात् सिद्धम् .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {24।25} यदि एवम् पृथक्परिहारयोः अपि न दोषः .
(प्_7,2.84) क_इइइ,304.2-15 रो_व्,157.2-159.3 {25।25} यः यत्र परिहारः सः तत्र भविष्यति
(प्_7,2.86) क_इइइ,304.17-18 रो_व्,159.5-6 {1।3} अनादेशग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_7,2.86) क_इइइ,304.17-18 रो_व्,159.5-6 {2।3} कथम् हलि इति अनुवर्तते न च आदेशः हलादिः अस्ति .
(प्_7,2.86) क_इइइ,304.17-18 रो_व्,159.5-6 {3।3} तत् एतत् अनादेशग्रहणम् तिष्ठतु तावत् सान्न्यासिकम्
(प्_7,2.89) क_इइइ,304-21 रो_व्,159.8-9 {1।3} अज्ग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_7,2.89) क_इइइ,304-21 रो_व्,159.8-9 {2।3} कथम् .
(प्_7,2.89) क_इइइ,304-21 रो_व्,159.8-9 {3।3} अविशेषेण यत्वम् उत्सर्गः तस्य हलादौ आत्वम् अपवादः
(प्_7,2.90) क_इइइ,305.2-3 रो_व्,160.2-3 {1।3} शेषग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_7,2.90) क_इइइ,305.2-3 रो_व्,160.2-3 {2।3} कथम् .
(प्_7,2.90) क_इइइ,305.2-3 रो_व्,160.2-3 {3।3} अविशेषेण लोपः उत्सर्गः तस्य अजादौ यत्वम् अपवादः हलादौ आत्वम्
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {1।23} परिग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {2।23} मान्तस्य इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {3।23} न सिध्यति .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {4।23} किम् कारणम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {5।23} अन्तशब्दस्य उभयार्थत्वात् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {6।23} कथम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {7।23} अयम् अन्तशब्दः अस्ति एव सह तेन वर्तते .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {8।23} तत् यथा .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {9।23} मर्यादान्तम् देवदत्तस्य क्षेत्रम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {10।23} सह मर्यादया इति गम्यते .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {11।23} अस्ति प्राक् तस्मात् वर्तते .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {12।23} तत् यथा .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {13।23} नद्यन्तम् देवदत्तस्य क्षेत्रम् इति .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {14।23} प्राक् नद्याः इति गम्यते .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {15।23} तत् यः सह तेन वर्तते तस्य इदम् ग्रहणम् यथा विज्ञायेत .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {16।23} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {17।23} सर्वत्र एव अन्तशब्दः सह तेन वर्तते .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {18।23} अथ कथम् नद्यन्तम् देवदत्तस्य क्षेत्रम् इति .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {19।23} नद्याः क्षेत्रत्वे सम्भः न अस्ति इति कृत्वा प्राक् नद्याः इति गम्यते .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {20।23} अवधिद्योतनार्थम् तर्हि परिग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {21।23} मान्तस्य इति इयति उच्यमाने यत्र एव मान्ते युष्मदस्मदी तत्र एव आदेशाः स्युः .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {22।23} क्व च मान्ते युष्मदस्मदी .
(प्_7,2.91) क_इइइ,305.5-13 रो_व्,160.5-162.2 {23।23} युष्मान् आचष्टे , अस्मान् आचष्टे इति युष्मयतेः अस्मयतेः च अप्रत्ययः
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {1।24} किमर्थम् इदम् उच्यते न त्वमौ एकवचने इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {2।24} न सिध्यति .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {3।24} किम् कारणम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {4।24} एकवचनाभावात् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {5।24} एकवचने इति उच्यते न च अत्र एकवचनम् पश्यामः .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {6।24} प्रत्ययलक्षणेन .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {7।24} न लुमता अङ्गस्य इति प्रत्ययलक्षणस्य प्रतिषेधः .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {8।24} एवम् तर्हि इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {9।24} लुक् क्रियताम् आदेशौ इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {10।24} परत्वात् आदेशौ .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {11।24} नित्यः लुक् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {12।24} कृतयोः अपि आदेशयोः प्राप्नोति अकृतयोः अपि .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {13।24} अन्तरङ्गौ आदेशौ .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {14।24} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत्प्रत्ययोत्तरपदयोः त्वमौ शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः अन्तरङ्गान् अपि विधीन् बाधित्वा बहिरङ्गः लुक् भवति इति .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {15।24} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {16।24} गोमान् प्रियः अस्य गोमत्प्रियः , यवमत्प्रियः गोमान् इव आचरति गोमत्यते , यवमत्यते अन्तरङ्गान् अपि नुमादीन् बहिरङ्गः लुक् बाधते इति .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {17।24} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {18।24} अस्ति अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {19।24} किम् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {20।24} ये अन्ये एकवचनादेशाः प्राप्नुवन्ति तद्बाधनार्थम् एतत् स्यात् .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {21।24} तत् यथा .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {22।24} तव पुत्रः त्वत्पुत्रः , मम पुत्रः मत्पुत्रः , तुभ्यम् हितम् त्वद्धितम् , मह्यम् हितम् मद्धितम् इति .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {23।24} यत् तर्हि मपर्यन्तग्रहणम् अनुवर्तयति .
(प्_7,2.98.1) क_इइइ,305.15-306.5 रो_व्,163-164 {24।24} यति अत्र अन्ये एकवचनादेशाः स्युः मपर्त्यन्तानुवृत्तिः अनर्थिका स्यात्
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {1।20} तिसृभावे सञ्ज्ञायाम् कनि उपसङ्ख्यानम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {2।20} तिसृभावे सञ्ज्ञायाम् कनि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {3।20} तिसृका नाम ग्रामः .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {4।20} चतसरि आद्युदात्तनिपातनम् च .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {5।20} चतसरि आद्युदात्तनिपातनम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {6।20} त्रिचतुरोः स्त्रियाम् तिसृचतसृ .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {7।20} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {8।20} चतस्रः पश्य .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {9।20} शसि स्वरः मा भूत् इति .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {10।20} किम् च अन्यत् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {11।20} उपदेशिवद्वचनम् च .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {12।20} उपदेशिवद्भावः च वक्तव्यः .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {13।20} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {14।20} स्वरसिद्ध्यर्थम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {15।20} उपदेशावस्थायाम् एव आद्युदात्तनिपातने कृते विभक्तिस्वरेण बाधनम् यथा स्यात् : चतसृणाम् इति .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {16।20} सः तर्हि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {17।20} न वक्तव्यः .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {18।20} उक्तम् वा .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {19।20} किम् उक्तम् .
(प्_7,2.99) क_इइइ,307.18-308.6 रो_व्,167.16-169.2 {20।20} विभक्तिस्वरभावः च हलादिग्रहणात् आद्युदात्तनिपातने हि हलादिग्रहणानर्थक्यम् इति
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {1।36} अचि रादेशे जसि उपसङ्ख्यानम् गुणपरत्वात् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {2।36} अचि रादेशे जसि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {3।36} तिस्रः तिष्ठन्ति , चतस्रः तिष्ठन्ति .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {4।36} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {5।36} गुणपरत्वात् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {6।36} परत्वात् गुणः प्राप्नोति .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {7।36} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {8।36} न वा अनवकाशत्वात् रस्य .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {9।36} न वा वक्तव्यम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {10।36} किम् कारणम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {11।36} अनवकाशत्वात् रस्य .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {12।36} अनवकाशः रादेशः गुणम् बाधिष्यते .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {13।36} सावकाशः रादेशः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {14।36} कः अवकाशः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {15।36} तिस्रः पश्य .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {16।36} चतस्रः पश्य .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {17।36} न एषः अस्ति अवकाशः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {18।36} अत्र अपि पूर्वसवर्णदीर्घः प्राप्नोति .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {19।36} सः यथा एव पूर्वसवर्णम् बाधते एवम् गुणम् अपि बाधिष्यते .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {20।36} गुणः अपि अनवकाशः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {21।36} सावकाशः गुणः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {22।36} कः अवकाशः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {23।36} हे कर्तः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {24।36} न एषः सर्वनामस्थाने गुणः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {25।36} कः तर्हि .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {26।36} सम्बुद्धिगुणः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {27।36} अयम् तर्हि .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {28।36} हे मातः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {29।36} एषः अपि सम्बुद्धिगुणः एव .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {30।36} न अत्र सम्बुद्धिगुणः प्राप्नोति .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {31।36} किम् कारणम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {32।36} अम्बार्थनद्योः ह्रस्वः इति ह्रस्वत्वेन भवितव्यम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {33।36} भवेत् दीर्घाणाम् ह्रस्ववचनसामर्थ्यात् न स्यात् ह्रस्वानाम् तु खलु ह्रस्वत्वम् क्रियताम् सम्बुद्धिगुणः इति परत्वात् सम्बुद्धिगुणेन भवितव्यम् .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {34।36} अथ अपि कथम् चित् सावकासः गुणः स्यात् एवम् अपि न दोषः .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {35।36} पुरस्तात् अपवादाः अनन्तरान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् अयम् रादेशः जसि गुणम् बाधते सर्वनामस्थानगुणम् न बाधिष्यते .
(प्_7,2.100) क_इइइ,308.8-22 रो_व्,169.4-171.3 {36।36} तस्मात् सुष्ठु उच्यते अचि रादेशे जसि उपसङ्ख्यानम् गुणपरत्वात् इति
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {1।27} नुमः अनङ्जरसौ भवतः विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {2।27} नुमः अवकाशः .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {3।27} त्रपुणी , जतुनी , तुम्बुरुणी .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {4।27} अनङः अवकाशः .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {5।27} प्रियसक्थ्ना ब्राह्मणेन .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {6।27} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {7।27} दध्ना , सक्थ्ना .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {8।27} जरसः अवकाशः .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {9।27} जरसा , जरसे .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {10।27} नुमः अवकाशः .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {11।27} कुण्डानि , वनानि .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {12।27} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {13।27} अतिजरांसि ब्राह्मणकुलानि .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {14।27} अनङ्जरसौ नुमः भवतः विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {15।27} अथ इह लुक् कस्मात् न भवति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {16।27} अतिजरसम् पश्य इति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {17।27} किम् पुनः कारणम् द्वितीयैकवचनम् एव उदाह्रियते न पुनः प्रथमैकवचनम् अपि .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {18।27} अतिजरसम् तिष्ठति इति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {19।27} अस्ति अत्र विशेषः .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {20।27} न अत्र अकृते अम्भावे जरस्भावः प्राप्नोति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {21।27} किम् कारणम् .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {22।27} अचि इति उच्यते .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {23।27} यदा च जरस्भावः कृतः तदा लुक् न भविष्यति सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {24।27} यदि एवम् अतिजरसम् , अतिजरसैः इति अत्र न प्राप्नोति अतिजरम् , अतिजरैः इति भवितव्यम् .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {25।27} गोनर्दीयः आह .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {26।27} इष्टम् एव एतत् सङ्गृहीतम् भवति .
(प्_7,2.101) क_इइइ,309.2-12 रो_व्,172.2-173.4 {27।27} अतिजरम् अतिजरैः इति भवितव्यम् सत्याम् एतस्याम् परिभाषायाम् सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {1।43} त्यदादीनाम् द्विपर्यन्तानाम् अकारवचनम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {2।43} त्यदादीनाम् द्विपर्यन्तानाम् अत्वम् वक्तव्यम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {3।43} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {4।43} युष्मदस्मदन्तानाम् भवदन्तानाम् वा मा भूत् इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {5।43} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {6।43} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {7।43} त्यदादीनाम् अकारेण सिद्धत्वात् युष्मदस्मदोः , शेषे लोपस्य लोपेन ज्ञायते प्राक् ततः अत् इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {8।43} यत् अयम् त्यदादीनाम् अत्वेन सिद्धे युष्मदस्मदोः शेषे लोपम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः प्राक् ततः अत्वम् भवति इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {9।43} न सर्वेषाम् इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {10।43} अपि वा उपसमस्तार्थम् अत्वाभावात् कृतम् भवेत् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {11।43} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {12।43} उपसमस्तार्थम् एतत् स्यात् : अतियूयम् , अतिवयम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {13।43} उपसमस्तानाम् हि त्यदादीनाम् अत्वम् न इष्यते : अतितत् , अतितदौ , अतितदः .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {14।43} टिलोपः टाबभावार्थः कर्तव्यः इति तत् स्मृतम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {15।43} यः तु शेषे लोपः टिलोपः सः वक्तव्यः .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {16।43} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {17।43} टाप्प्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {18।43} टाप् मा भूत् इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {19।43} सः तर्हि टिलोपः वक्तव्यः .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {20।43} न वक्तव्यः .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {21।43} अथ वा शेषसप्तम्या शेषे लोपः विधीयते .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {22।43} इह युष्मदस्मदोः लोपः इति इयता अन्त्यस्य लोपः सिद्धः .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {23।43} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् शेषग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् अवशिष्टस्य लोपः यथा स्यात् इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {24।43} लुप्तशिष्टे हि तस्य आहुः कार्यसिद्धिम् मनीषिणः .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {25।43} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न सर्वेषाम् त्यदादीनाम् अत्वम् भवति इति यत् अयम् किमः कः इति कादेशम् शास्ति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {26।43} इतरथा हि किमः अत् भवति इति एव ब्रूयात् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {27।43} सिद्धे विधिः आरभ्यमाणः ज्ञापकार्थः भवति न च किमः अत्त्वेन सिध्यति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {28।43} अत्त्वे हि सति अन्त्यस्य प्रसज्येत .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {29।43} सिद्धम् अन्त्यस्य पूर्वेण एव तत्र आरम्भसामर्थ्यात् इकारस्य भविष्यति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {30।43} कुतः नु खलु एतत् अनन्त्यार्थे आरम्भे सति इकारस्य भविष्यति न पुनः ककारस्य स्यात् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {31।43} यत् तर्हि किमः ग्रहणम् करोति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {32।43} इतरथा हि कट् अत् भवति इति एव ब्रूयात् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {33।43} एवम् अपि ककारमात्रात् परस्य प्राप्नोति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {34।43} त्यदादीनाम् इति वर्तते न च अन्यत् किमः त्यदादिषु ककारवत् अस्ति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {35।43} एवम् अपि अनैकान्तिकम् ज्ञापकम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {36।43} एतावत् तु ज्ञाप्यते न सर्वेषाम् त्यदादीनाम् अत्वम् भवति इति तत्र कुतः एतत् द्विपर्यन्तानाम् भविष्यति न पुनः युष्मदस्मदन्तानाम् वा स्यात् भवदन्तानाम् वा .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {37।43} किम् च अवश्यम् खलु अपि उत्तरार्थम् किमः ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {38।43} कु तिहोः क्व अति इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {39।43} कादेशः खलु अपि अवश्यम् साकच्कार्थः वक्तव्यः कः कौ के इति एवम् अर्थम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {40।43} तस्मात् द्विपर्यन्तानाम् अत्वम् वक्तव्यम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {41।43} त्यदादीनाम् अकारेण सिद्धत्वात् युष्मदस्मदोः , शेषे लोपस्य लोपेन ज्ञायते प्राक् ततः अत् इति .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {42।43} अपि वा उपसमस्तार्थम् अत्वाभावात् कृतम् भवेत् , टिलोपः टाबभावार्थः कर्तव्यः इति तत् स्मृतम् .
(प्_7,2.102) क_इइइ,309.15-310.25 रो_व्,174.2-178.6 {43।43} अथ वा शेषसप्तम्या शेषे लोपः विधीयते , लुप्तशिष्टे हि तस्य आहुः कार्यसिद्धिम् मनीषिणः
(प्_7,2.105) क_इइइ,310.27-28 रो_व्,178.8-9 {1।5} किमर्थम् क्वादेशः उच्यते न कु तिहात् सि इति एव उच्यते .
(प्_7,2.105) क_इइइ,310.27-28 रो_व्,178.8-9 {2।5} का रूपसिद्धिः : क्व .
(प्_7,2.105) क_इइइ,310.27-28 रो_व्,178.8-9 {3।5} यणादेशेन सिद्धम् .
(प्_7,2.105) क_इइइ,310.27-28 रो_व्,178.8-9 {4।5} न सिध्यति .
(प्_7,2.105) क_इइइ,310.27-28 रो_व्,178.8-9 {5।5} ओः गुणः प्रसज्येत
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {1।28} किमर्थम् अनन्त्ययोः इति उच्यते .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {2।28} अन्त्ययोः मा भूत् इति .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {3।28} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {4।28} अत्वम् अन्त्ययोः बाधकम् भविष्यति .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {5।28} अनवकाशाः विधयः बाधकाः भवन्ति सावकाशम् च अत्वम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {6।28} कः अवकाशः .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {7।28} द्विशब्दः .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {8।28} सत्वम् अपि सावकाशम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {9।28} कः अवकाशः .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {10।28} अनन्त्यः .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {11।28} कथम् पुनः सति अन्त्ये अनन्त्यस्य सत्वम् स्यात् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {12।28} भवेत् यः तकारदकाराभ्याम् अङ्गम् विशेषयेत् तस्य अनन्त्ययोः न स्यात् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {13।28} वयम् तु खलु अङ्गेन तकारदकारौ विशेषयिष्यामः .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {14।28} एवम् अपि उभयोः सावकासशयोः परत्वात् सत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {15।28} किम् च स्यात् यदि अन्त्ययोः सत्वम् स्यात् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {16।28} इह हे सः इति एङ्ह्रस्वात् इति सम्बुद्धिलोपः न स्यात् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {17।28} इह च या सा अतः इति टाप् न स्यात् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {18।28} तस्मात् अनन्त्ययोः इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {19।28} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {20।28} एवम् वक्ष्यामि .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {21।28} तदोः सः सौ .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {22।28} ततः अदसः .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {23।28} अदसः च दकारस्य सः भवति इति .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {24।28} इदम् इदानीम् किमर्थम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {25।28} नियमार्थम् .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {26।28} अदसः एव दकारस्य न अन्यस्य दकारस्य इति .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {27।28} यदि नियमः क्रियते द्वीयतेः अप्रत्ययः द्वः इति प्राप्नोति स्वः इति च इष्यते .
(प्_7,2.106) क_इइइ,311.2-12 रो_व्,178.11-180.5 {28।28} यथालक्षणम् अप्रयुक्ते
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {1।31} अदसः सोः भवेत् औत्वम् किम् सुलोपः विधीयते .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {2।31} अदसः एव सोः भवेत् औत्वम् किमर्थम् सुलोपः विधीयते .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {3।31} ह्रस्वात् लुप्येत सम्बुद्धिः .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {4।31} इह हे असौ इति एङ्ह्रस्वात् सम्बुद्धेः इति लोपः प्रसज्येत .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {5।31} न हलः .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {6।31} हलः लोपः सम्बुद्धिलोपः .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {7।31} तत् हल्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {8।31} प्रकृतम् हि तत् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {9।31} प्रकृतम् हल्ग्रहणम् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {10।31} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {11।31} हल्ङ्याब्भ्यः दीर्घात् सुतिस्यपृक्तम् हल् इति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {12।31} तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {13।31} ह्रस्वात् इति एषा पञ्चमी हल् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {14।31} आपः एत्त्वम् भवेत् तस्मिन् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {15।31} इह हे असौ ब्राह्मणि आङि च आपः सम्बुद्धौ च इति एत्त्वम् प्रसज्येत .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {16।31} न झलि इति अनुवर्तनात् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {17।31} झलि इति तत्र अनुवर्तते .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {18।31} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {19।31} सुपि च बहुवचने झलि एत् इति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {20।31} प्रत्ययस्थात् च कात् इत्त्वम् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {21।31} इह च असकौ ब्राह्मणी इति प्रत्यय्स्थात् कात् पूर्वस्य इति ईत्त्वम् प्रसज्येत .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {22।31} न एषः दोषः .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {23।31} प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {24।31} आ , आप् , आप् इति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {25।31} इह अपि तर्हि न प्राप्नोति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {26।31} कारिके , हारिके , इति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {27।31} शीभावः च प्रसज्यते .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {28।31} इह च शीभावः च प्राप्नोति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {29।31} असौ ब्राह्मणी .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {30।31} आपः उत्तरस्य औङः शी भवति इति शीभावः प्राप्नोति .
(प्_7,2.107.1) क_इइइ,311.14-312.13 रो_व्,180-182 {31।31} तस्मात् सोः लोपः वक्तव्यः
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {1।25} सौ औत्वप्रतिषेधः साकच्कात् वा सात् उत्वम् च .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {2।25} सौ औत्वप्रतिषेधः साकच्कात् वा वक्तव्यः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {3।25} सात् च परस्य उत्वम् वक्तव्यम् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {4।25} असकौ , असुकः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {5।25} उत्तरपदभूतानाम् आदेशे उपदेशवद्वचनम् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {6।25} उत्तरपदभूतानाम् त्यदादीनाम् आदेशे उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {7।25} परमाहम् , परमायम् , परमानेन .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {8।25} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {9।25} अनादिष्टार्थम् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {10।25} अकृते एकादेशे आदेशाः यथा स्युः इति .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {11।25} किम् पुनः कारणम् एकादेशः तावत् भवति न पुनः आदेशाः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {12।25} न परत्वात् आदेशैः भवितव्यम् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {13।25} बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {14।25} बहिरङ्गाः आदेशाः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {15।25} अन्तरङ्गः एकादेशः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {16।25} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {17।25} सः तर्हि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {18।25} न वक्तव्यः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {19।25} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति पूर्वपदोत्तरपदयोः तावत् कार्यम् भवति न एकादेशः इति यत् अयम् न इन्द्रस्य परस्य इति प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {20।25} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {21।25} इन्द्रे द्वौ अचौ .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {22।25} तत्र एकः यस्य इति लोपेन अपह्रियते अपरः एकादेशेन .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {23।25} अनच्कः इन्द्रः संवृत्तः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {24।25} तत्र कः वृद्धेः प्रसङ्गः .
(प्_7,2.107.2) क_इइइ,312.14-313.4 रो_व्,182 {25।25} पश्यति तु आचार्यः पूर्वपदोत्तरपदयोः तावत् कार्यम् भवति न एकादेशे इति ततः न इन्द्रस्य परस्य इति प्रतिषेधम् शास्ति
(प्_7,2.107.3) क_इइइ,313.5-8 रो_व्,182-183 {1।2} अदसः सोः भवेत् औत्वम् किम् सुलोपः विधीयते , ह्रस्वात् लुप्येत सम्बुद्धिः न हलः प्रकृतम् हि तत् .
(प्_7,2.107.3) क_इइइ,313.5-8 रो_व्,182-183 {2।2} आपः एत्त्वम् भवेत् तस्मिन् न झलि इति अनुवर्तनात् , प्रत्ययस्थात् च कात् इत्त्वम् शीभावः च प्रसज्यते
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {1।30} मृजेः वृद्धिविधौ क्विप्रतिषेधः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {2।30} मृजेः वृद्धिविधौ क्व्यन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {3।30} कंसपरिमृड्भ्याम् , कंसपरिमृड्भिः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {4।30} धातोः स्वरूपग्रहणे वा तत्प्रत्ययविज्ञानात् सिद्धम् .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {5।30} अथ वा धातोः स्वरूपग्रहणे तत्प्रत्यये कार्यविज्ञानात् सिद्धम् .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {6।30} धातुप्रत्यये कार्यम् भवति इति एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {7।30} कानि एतस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {8।30} प्रयोजनम् सृजिदृशिमस्जिनशिहन्तिगिरत्यर्थम् .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {9।30} सृजि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {10।30} रज्जुसृड्भ्याम् , रज्जुसृड्भिः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {11।30} सृजि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {12।30} दृशि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {13।30} देवदृग्भ्याम् , देवदृग्भिः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {14।30} दृशि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {15।30} मस्जि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {16।30} उदकमग्भ्याम् , उदकमग्भिः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {17।30} मस्जि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {18।30} नशि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {19।30} प्रनड्भ्याम् , प्रनड्भिः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {20।30} नशि .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {21।30} हन्ति .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {22।30} वार्त्रघ्नः , भ्रौणघ्नः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {23।30} हन्ति .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {24।30} गिरति .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {25।30} देवगिरः .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {26।30} यदि स्वरूपग्रहणे इति उच्यते प्रसृब्भ्याम् , प्रसृब्भिः , अनुदात्तस्य च ऋदुपस्य अन्यतरस्याम् इति अम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {27।30} एवम् तर्हि इयम् परिभाषा कर्तव्या धातोः कार्यम् उच्यमानम् तत्प्रत्यये भवति इति .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {28।30} सा तर्हि एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {29।30} न कर्तव्या .
(प्_7,2.114) क_इइइ,313.10-22 रो_व्,183.4-184.4 {30।30} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति एषा परिभाषा इति यत् अयम् भ्रौणहत्ये तत्वम् शास्ति
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {1।26} वृद्धौ अज्ग्रहणम् गोऽर्थम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {2।26} वृद्धौ अज्ग्रहणम् क्रियते गोतः वृधिः यथा स्यात् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {3।26} गौः इति .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {4।26} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {5।26} णित्करणसामर्थ्यात् एव अत्र वृद्धिः भविष्यति .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {6।26} अथ योगविभागः किमर्थः न ञ्णिति अतः उपधायाः इति एव उच्येत .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {7।26} का रूपसिद्धः चायकः , लावकः , कारकः .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {8।26} गुणे कृते अयवः रपरत्वे च अतः उपधायाः इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {9।26} योगविभागः सखिव्यञ्जनाद्यर्थः .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {10।26} योगविभागः क्रियते सख्यर्थः व्यञ्जनाद्यर्थः च .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {11।26} सख्यर्थः तावत् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {12।26} सखायौ , सखायः .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {13।26} व्यञ्जनाद्यर्थः .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {14।26} जैत्रम् , यौत्रम् , च्यौत्रम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {15।26} योगविभागे च इदानीम् सखिव्यञ्जनाद्यर्थे क्रियमाणे अज्ग्रहणम् अपि कर्तव्यम् भवति .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {16।26} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {17।26} गोर्थम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {18।26} ननु च उक्तम् णित्करणसामर्थ्यात् एव अत्र वृद्धिः भविष्यति इति .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {19।26} अस्ति अन्यत् णित्करणसय प्रयोजनम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {20।26} किम् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {21।26} गावौ , गावः .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {22।26} अवादेशे कृते अतः उपधायाः इति वृद्धिः यथा स्यात् .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {23।26} यत् तु सौ णित्करणम् तत् अनवकाशम् तस्य अनवकाशत्वात् एव वृद्धिः भविष्यति .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {24।26} यथा एव खलु अपि णित्करणसामर्थ्यात् अनिकः अपि वृद्धिः प्रार्थ्यते एवम् तत्वम् अपि प्राप्नोति .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {25।26} तत्वम् अपि हि ञ्णिति इति उच्यते .
(प्_7,2.115) क_इइइ,313.24-314.14 रो_व्,184.5-185.7 {26।26} तस्मात् अज्ग्रहणम् कर्तव्यम्
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {1।28} अज्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {2।28} ननु च क्रियते एव .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {3।28} द्वितीयम् कर्तव्यम् यथा अचामादिग्रहणम् अज्विशेषणम् विज्ञायेत .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {4।28} अचाम् आदेः अचः इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {5।28} अथ अक्रियमाणे अज्ग्रहणे कस्य अचामादिग्रहणम् विशेषणम् स्यात् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {6।28} इग्विशेषणम् इति आह .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {7।28} अचाम् आदेः इकः इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {8।28} तत्र कः दोषः .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {9।28} इह एव स्यात् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {10।28} ऐत्कायनः , औपगवः .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {11।28} इह न स्यात् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {12।28} गार्ग्यः , वात्स्यः इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {13।28} तत् तर्हि अज्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {14।28} न कर्तव्यम् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {15।28} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {16।28} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {17।28} अचः ञ्णिति इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {18।28} यदि तत् अनुवर्तते अतः उपधायाः अचः इति अज्मात्रस्य उपधायाः वृद्धिः प्रसज्येत .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {19।28} छेदकः इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {20।28} अकारेण तपरेण अचम् विशेषयिष्यामः .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {21।28} अचः अतः इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {22।28} इह इदानीम् अचः इति एव अनुवर्तते अतः इति निवृत्तम् .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {23।28} अथ वा मण्डूकगतयः अधिकाराः .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {24।28} यथा मण्डूकाः उत्प्लुत्य उत्प्लुत्य गच्छन्ति तद्वत् अधिकाराः .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {25।28} अथ वा एकयोगः करिष्यते .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {26।28} अचः ञ्णिति अतः उपधायाः .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {27।28} ततः तद्धितेषु अचाम् आदेः इति .
(प्_7,2.117.1) क_इइइ,314.16-315.2 रो_व्,185-186 {28।28} न च एकयोगे अनुवृत्तिः भवति
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {1।17} तद्धितेषु अचामादिवृद्धौ अन्त्योपधलक्षणप्रतिषेधः .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {2।17} तद्धितेषु अचामादिवृद्धौ अन्त्योपधलक्षणायाः वृद्धेः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {3।17} क्रौष्टुः जागतः इति .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {4।17} ननु च अचामादिवृद्धिः अन्त्योपधलक्षणाम् वृद्धिम् बाधिष्यते .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {5।17} कथम् अन्यस्य उच्यमाना अन्यस्य बाधिका स्यात् .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {6।17} असति खलु अपि सम्भवे बाधनम् भवति अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {7।17} लोकविज्ञानात् सिद्धम् .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {8।17} सति अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {9।17} तत् यथा .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {10।17} ब्राह्मणेभ्यः दधि दीयताम् तक्रम् कौण्डिन्याय इति सति अपि सम्भवे दधिदानस्य तक्रदानम् निवर्तकम् भवति .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {11।17} एवम् इह अपि सति अपि सम्भवे अचामादिवृद्धिः अन्त्योपधलक्षणाम् वृद्धिम् बाधिष्यते .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {12।17} विषमः उपन्यासः .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {13।17} न अप्राप्ते दधिदाने तक्रदानम् आरभ्यते तत् प्राप्ते आरभ्यमाणम् बाधकम् भविष्यति .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {14।17} इह पुनः अप्राप्तायाम् अन्त्योपधलक्षणायाम् वृद्धौ अचामादिवृद्धिः आरभ्यते .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {15।17} सुश्रुत् , सौश्रुतः इति .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {16।17} पुष्करसद्ग्रहणात् वा .
(प्_7,2.117.2) क_इइइ,315.3-16 रो_व्,186-188 {17।17} अथ वा यत् अयम् अनुशतिकादिषु पुष्करसच्शब्दम् पठति तत् ज्ञापयति आचार्यः अचामादिवृद्धौ अन्त्योपधलक्षणा वृद्धिः न भवति इति
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {1।49} देविकादिषु तदादिग्रहणम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {2।49} देविकादिषु तदादिग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {3।49} देविकाद्यादीनाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {4।49} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {5।49} दाविकाकुलाः शालयः , शांशपास्थलाः देवाः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {6।49} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {7।49} अन्यत्र तद्ग्रहणात् तदन्तग्रहणात् वा .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {8।49} अन्यत्र हि तस्य वा ग्रहणम् भवति तदन्तस्य वा न च इदम् तत् न अपि तदन्तम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {9।49} आद्यज्विशेषणत्वात् सिद्धम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {10।49} आद्यज्विशेषणम् देविकादयः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {11।49} न एवम् विज्ञायते देविकादीनाम् अङ्गानाम् अचाम् आदेः आकारः भवति इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {12।49} कथम् तर्हि .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {13।49} ञ्णिति अङ्गस्य अचाम् आदेः आकारः भवति सः चेत् देविकादीनाम् आद्ज्यच् भवति इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {14।49} आन्तरतम्यनिवर्तकत्वात् वा .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {15।49} अथ वा न अनेन अनन्तरतमा वृद्धिः निर्वर्त्यते .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {16।49} किम् तर्हि अन्तरतमा अनेन निवर्त्यते .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {17।49} सिद्धा अत्र वृद्धिः तद्धितेषु अचाम् आदेः इति एव तत्र अनेन अन्तरतमा वृद्धिः निवर्त्यते .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {18।49} परिहारान्तरम् एव इदम् मत्वा पठितम् कथम् च इदम् परिहारान्तरम् स्यात् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {19।49} यदि न आद्यज्विशेषणम् देविकादयः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {20।49} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् अद्यज्विशेषणम् देविकादयः इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {21।49} यदि न आद्यज्विशेषणम् देविकादयः स्युः इह अपि प्राप्नोति : सुदेविकायाम् भवः सौदेविकः इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {22।49} अथ अत्र अपि आद्यज्विशेषणत्वात् इति एव सिद्धम् परिहारान्तरम् न भवति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {23।49} न ब्रूमः यत्र क्रियमाणे दोषः तत्र कर्तव्यम् इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {24।49} किम् तर्हि .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {25।49} यत्र क्रियमाणे न दोषः तत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {26।49} क्व च क्रियमाणे न दोषः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {27।49} सञ्ज्ञाविधौ .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {28।49} वृद्धिः आत् ऐच् देविकादीनाम् आकारः इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {29।49} इध्यति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {30।49} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {31।49} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {32।49} ननु च उक्तम् देविकादिषु तदादिग्रहणम् अन्यत्र तद्ग्रहणात् तदन्तग्रहणात् वा इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {33।49} परिहृतम् एतत् आद्यज्विशेषणत्वात् सिद्धम् इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {34।49} न्यग्रोधे च केवलग्रहणात् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {35।49} न्यग्रोधे च केवलग्रहणात् मन्यामहे आद्यज्विशेषणम् देविकादयः इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {36।49} तस्य हि केवलग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् इह मा भूत् न्याग्रोधमूलाः शालयः इति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {37।49} यदि च आद्यज्विशेषणम् देविकादयः ततः केवलग्रहणम् अर्थवत् भवति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {38।49} तत् एतत् कथम् कृत्वा ज्ञापकम् भवति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {39।49} यदि न्यग्रोधशब्दः अव्युत्पन्नम् प्रातिपदिकम् भवति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {40।49} अथ हि न्यग्रोहति इति न्यग्रोधः ततः नियमार्थम् पदान्तः इति कृत्वा न ज्ञापकम् भवति .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {41।49} वहीनरस्य इद्वचनम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {42।49} वहीनरस्य इत्त्वम् वक्तव्यम् .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {43।49} वहीनरस्य अपत्यम् वैहीनरिः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {44।49} कुणरवाडवः तु आह .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {45।49} न एषः वहीनरः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {46।49} कः तर्हि .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {47।49} विहीनरः एषः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {48।49} विहीनः नरः कामभोगाभ्याम् विहीनरः .
(प्_7,3.1) क_इइइ,316.2-317.10 रो_व्,189.3-192.2 {49।49} विहीनरस्य अपत्यम् वैहीनरिः
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {1।45} य्वाभ्याम् परस्य अवृद्धित्वम् .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {2।45} य्वाभ्याम् परस्य अवृद्धित्वम् सिद्धम् .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {3।45} कुतः .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {4।45} अपवादौ वृद्धेः हि तौ .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {5।45} अपवादौ हि वृद्धेः तौ ऐचौ उच्येते .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {6।45} नित्यौ ऐचौ तयोः वृद्धिः .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {7।45} अथ वा नित्यौ ऐचौ .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {8।45} कृतायाम् अपि वृद्धौ प्राप्नुतः अकृतायाम् अपि .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {9।45} नित्यत्वात् ऐचोः कृतयोः यदि अपि वृद्धिः तयोः एव .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {10।45} किमर्थम् न इति शिष्यते .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {11।45} अथ किमर्थम् प्रतिषेधः उच्यते .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {12।45} एचोः विषयार्थम् प्रतिषेधसन्नियुक्तवचनम् .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {13।45} एचोः विषयार्थम् प्रतिषेधसन्नियोगेन ऐचौ उच्येते .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {14।45} यत्र य्वाभ्याम् परावृद्धिः तत्र अध्यश्वेः यथा न तौ .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {15।45} यत्र य्वाभ्याम् परस्य अवृद्धित्वम् उच्यते तत्र ऐचौ यथा स्याताम् .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {16।45} इह मा भूताम् .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {17।45} आध्यश्विः , दाध्यश्विः , माध्वश्विः इति .
(प्_7,3.3) क_इइइ,317.8-318.24 रो_व्,192.4-194.11 {18।45} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
मूल पाठ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0