व्याकरणमहाभाष्य · भाग 10611080

(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {22।82} यदि आहत्य दीर्घत्वम् अतिदिष्टम् अनङ्गुणरपरत्वानि अनतिदिष्टानि .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {23।82} अथ अनाहत्य अनङ्गुणरपरत्वानि अतिदिष्टानि दीर्घत्वम् अनतिदिष्टम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {24।82} अस्तु आहत्य .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {25।82} ननु च उक्तम् दीर्घत्वम् अतिदिष्टम् अनङ्गुणरपरत्वानि अनतिदिष्टानि इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {26।82} न एषः दोषः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {27।82} दीर्घत्वे अतिदिष्टे अनङ्गुणरपरत्वानि अपि अतिदिष्टानि भवन्ति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {28।82} कथम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {29।82} उपधायाः इति वर्तते न च अकृतेषु एतेषु दीर्घभाविनि उपधा भवति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {30।82} कुतः नु खलु एतत् एतेषु विधिषु कृतेषु या उपधा तस्याः दीर्घत्वम् भविष्यति न पुनः क्रोष्टोः यः अन्तरतमः गुणः तस्मिन् कृते अवादेशे च या उपधा तस्याः दीर्घत्वम् भविष्यति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {31।82} न एकम् उदाहरणम् योगारम्भम् प्रयोजयति इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {32।82} तत्र तृज्वद्वचनसामर्थ्यात् एतेषु विधिषु कृतेषु या उपधा तस्याः दीर्घत्वम् भविष्यति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {33।82} अथ वा किम् नः एतेन आहत्य अनाहत्य वा इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {34।82} आहत्य अनाहत्य च तृचः यत् शास्त्रम् तत् अतिदिश्यते .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {35।82} अथ वा पुनः अस्तु रूपातिदेशः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {36।82} अथ एतस्मिन् रूपातिदेशे सति किम् प्राक् आदेशेभ्यः यत् रूपम् तत् अतिदिश्यते आहोस्वित् कृतेषु आदेशेषु .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {37।82} किम् च अतः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {38।82} यदि प्राक् आदेशेभ्यः यत् रूपम् तत् अतिदिश्यते ऋकारः एकः अतिदिष्टः अनङ्गुणरपरत्वदीर्घत्वानि अनतिदिष्टानि .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {39।82} अथ कृतेषु आदेशेषु ऋकारः अनतिदिष्टः अनङ्गुणरपरत्वदीर्घत्वानि अतिदिष्टानि .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {40।82} उभयथा च स्वरः अनतिदिष्टः न हि स्वरः रूपवान् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {41।82} अस्तु प्राक् आदेशेभ्यः यत् रूपम् तत् अतिदिश्यते .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {42।82} ननु च उक्तम् ऋकारः अतिदिष्टः अनङ्गुणरपरत्वदीर्घत्वानि अनतिदिष्टानि इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {43।82} न एषः दोषः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {44।82} ऋकारे अतिदिष्टे स्वाश्रयाः अत्र एते विधयः भविष्यन्ति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {45।82} यत् अपि उच्यते उभयथा च स्वरः अनतिदिष्टः न हि स्वरः रूपवान् इति सचकारग्रहणसामर्थ्यात् स्वरः भविष्यति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {46।82} रूपातिदेशः इति चेत् सर्वादेशप्रसङ्गः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {47।82} रूपातिदेशः इति चेत् सर्वादेशः प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {48।82} सर्वस्य तुनन्तस्य तृशब्दः आदेशः प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {49।82} सिद्धम् तु रूपातिदेशात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {50।82} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {51।82} कथम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {52।82} रूपातिदेशात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {53।82} रूपातिदेशः अयम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {54।82} ननु च एवम् एव कृत्वा चोद्यते रूपातिदेशः इति चेत् सर्वादेशप्रसङ्गः इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {55।82} सिद्धम् तु प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः तदादितदन्तविज्ञानात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {56।82} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {57।82} कथम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {58।82} प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः विहितः तदादेः तदन्तस्य च ग्रहणम् भवति इति एवम् तुनन्तस्य तृजन्तः आदेशः भविष्यति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {59।82} एवम् अपि किम् चित् एव तृजन्तम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {60।82} इदम् अपि प्राप्नोति पक्ता इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {61।82} आन्तरतम्यात् च सिद्धम् .

(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {62।82} क्रोष्टोः यत् अन्तरतमम् तत् भविष्यति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {63।82} किम् पुनः तत् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {64।82} क्रुशेः यः तृच् विहितः तदन्तम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {65।82} तृज्वद्वचनम् अनर्थकम् तृज्विषये तृचः मृगवाचित्वात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {66।82} तृज्विषये एतत् तृजन्तम् मृगवाचि .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {67।82} तुनः निवृत्त्यर्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {68।82} तुनः सर्वनामस्थाने निवृत्तिः यथा स्यात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {69।82} तुनः निवृत्त्यर्थम् इति चेत् सिद्धम् यथा अन्यत्र अपि .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {70।82} तुनः निवृत्त्यर्थम् इति चेत् तत् अन्तरेण वचनम् सिद्धम् यथा अन्यत्र अपि अविशेषविहिताः शब्दाः नियतविषयाः दृश्यन्ते .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {71।82} क्व अन्यत्र .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {72।82} तत् यथा .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {73।82} घरतिः अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः सः घृतम् , घृणा , घर्मः इति एवंविषयः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {74।82} रशिः अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः सः राशिः , रश्मिः , रशना इति एवंविषयः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {75।82} लुशिः अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः सः लोष्टः इति एवंविषयः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {76।82} इदम् तर्हि प्रयोजनम् विभाषा वक्ष्यामि इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {77।82} विभाषा तृतीयादिषु अचि इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {78।82} वावचनानर्थक्यम् च स्वभावसिद्धत्वात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {79।82} वावचनम् च अनर्थकम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {80।82} किम् कारणम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {81।82} स्वभावसिद्धत्वात् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {82।82} स्वभावतः एव तृतीयादिषु अजादिषु विभक्तिषु तृजन्तम् च तुनन्तम् च मृगवाचि इति
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {1।62} गुणवृद्ध्यौत्त्वतृज्वद्भावेभ्यः नुम् पूर्वविप्रतिषिद्धम् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {2।62} गुणवृद्ध्यौत्त्वतृज्वद्भावेभ्यः नुम् भवति पूर्वविप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {3।62} तत्र गुणस्य अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {4।62} अग्नये , वायवे .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {5।62} नुमः अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {6।62} त्रपुणी , जतुनी .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {7।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {8।62} त्रपुणे , जतुने .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {9।62} वृद्धेः अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {10।62} सखायै .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {11।62} सखायः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {12।62} नुमः सः एव .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {13।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {14।62} अतिसखीनि ब्राह्मणकुलानि इति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {15।62} औत्त्वस्य अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {16।62} अग्नौ , वायौ .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {17।62} नुमः सः एव .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {18।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {19।62} त्रपुणि , जतुनि इति .

(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {20।62} तृज्वद्भावस्य अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {21।62} क्रोष्टुना .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {22।62} नुमः सः एव .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {23।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {24।62} कृशकृओष्टुने अर्ण्याय .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {25।62} हितक्रोष्टुने वृषलकुलाय .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {26।62} नुम् भवति पूर्वविप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {27।62} सः तर्हि पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {28।62} न वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {29।62} इष्टवाची परशब्दः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {30।62} विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति इति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {31।62} नुमचिरतृज्वद्भावेभ्यः नुट् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {32।62} नुमचिरतृज्वद्भावेभ्यः नुट् पूर्वविप्रतिषेधेन वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {33।62} नुमः अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {34।62} त्रपूणि , जतूनि .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {35।62} नुटः अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {36।62} अग्नीनाम् , वायूनाम् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {37।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {38।62} त्रपूणाम् , जतूनाम् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {39।62} अचि रादेशस्य अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {40।62} तिस्रः तिष्ठन्ति चतस्रः तिष्ठन्ति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {41।62} नुटः सः एव .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {42।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {43।62} तिसृणाम् , चतसृणाम् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {44।62} तृज्वद्भावस्य अवकाशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {45।62} क्रोष्ट्रा , क्रोष्टुना .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {46।62} नुटः सः एव .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {47।62} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {48।62} क्रोष्टूनाम् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {49।62} नुट् भवति पूर्वविप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {50।62} सः तर्हि पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {51।62} न वा नुड्विषये रप्रतिषेधात् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {52।62} न वा एतत् विप्रतिषेधेन अपि सिध्यति तिसृणाम् , चतसृणाम् इति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {53।62} कथम् तर्हि सिध्यति .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {54।62} नुड्विषये रप्रतिषेधात् .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {55।62} नुड्विषये रप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {56।62} इतरथा हि सर्वापवादः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {57।62} इतरथा हि सर्वापवादः रादेशः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {58।62} सः यथा एव गुणपूर्वसवर्णौ बाधते एव नुटम् अपि बाधेत .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {59।62} तस्मात् नुड्विषये रप्रतिषेधः .

(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {60।62} तस्मात् नुड्विषये रादेशस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {61।62} न वक्तव्यः .
(प्_7,1.95-96.3) क_इइइ,275.23-276.22 रो_व्,91-92 {62।62} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न रादेशः नुटम् बाधते इति यत् अयम् न तिसृचतसृ , इति प्रतिषेधम् शास्ति नामि दीर्घत्वस्य
(प्_7,1.98) क_इइइ,276.24-25 रो_व्,92.12-13 {1।3} आम् अनडुहः स्त्रियाम् वा .
(प्_7,1.98) क_इइइ,276.24-25 रो_व्,92.12-13 {2।3} आम् अनडुहः स्त्रियाम् वा इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.98) क_इइइ,276.24-25 रो_व्,92.12-13 {3।3} अनडुही , अनड्वाही
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {1।11} इत्त्वोत्त्वाभ्याम् गुणवृद्धी भवतः विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {2।11} इत्त्वोत्त्वयोः अवकाशः .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {3।11} आस्तीर्णम् , निपूर्ताः पिण्डाः .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {4।11} गुणवृद्ध्योः अवकाशः .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {5।11} चयनम् , चायकः , लवनम् , लावकः .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {6।11} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {7।11} आस्तरणम् , आस्तारकः , निपरणम् , निपारकः .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {8।11} गुणवृद्धी भवतः विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {9।11} अयुक्तः अयम् विप्रतिषेधः यः अयम् गुणस्य इत्त्वोत्तयोः च .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {10।11} कथम् .
(प्_7,1.100-102) क_इइइ,277.4-8 रो_व्,93.4-8 {11।11} नित्यः गुणः
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {1।20} सिचि वृद्धौ ओकारप्रतिषेधः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {2।20} सिचि वृद्धौ ओकारस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {3।20} उदवोढाम् , उदवोढम् , उदवोढ इति .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {4।20} सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {5।20} न वक्तव्यः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {6।20} ओकारात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {7।20} ओत्त्वम् क्रियताम् वृद्धिः इति .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {8।20} वृद्धिः भविष्यति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {9।20} ओकारात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन इति चेत् ओत्त्वाभावः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {10।20} ओकारात् वृद्धिः विप्रतिषेधेन इति चेत् ओत्त्वस्य अभावः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {11।20} उदवोढाम् , उदवोढम् .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {12।20} उदवोढ इति .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {13।20} न एषः दोषः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {14।20} उक्तम् तत्र वर्णग्रहणस्य प्रयोजनम् वृद्धौ अपि कृतायाम् ओत्त्वम् यथा स्यात् .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {15।20} पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् वा सिद्धम् यथा प्रसारणादिषु द्विर्वचनम् .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {16।20} अथ वा पुनःप्रसङ्गात् अत्र वृद्धौ कृतायाम् ओत्त्वम् भविष्यति .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {17।20} सौढामित्रौ बहिरङ्गलक्षणत्वात् सिद्धम् .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {18।20} बहिरङ्गलक्षणा वृद्धिः .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {19।20} अन्तरङ्गम् ओत्त्वम् .
(प्_7,2.1) क_इइइ,278.2-15 रो_व्,94.3-95.9 {20।20} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {1।15} अन्तग्रहणम् किमर्थम् न अतः र्लः इति एव उच्यते .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {2।15} केन इदानीम् तदन्तस्य भविष्यति .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {3।15} तदन्तविधिना .

(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {4।15} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {5।15} अयम् अन्तशब्दः अस्ति एव अवयववाची .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {6।15} तत् यथा .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {7।15} वस्त्रान्तः , वसनान्तः .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {8।15} अस्ति सामीप्ये वर्तते .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {9।15} तत् यथा .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {10।15} उदकान्तम् गतः .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {11।15} उदकसमीपम् गतः इति गम्यते .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {12।15} तत् यः सामीप्ये वर्तते तस्य इदम् ग्रहणम् यथा विज्ञायेत .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {13।15} अङ्गान्तौ यौ रेफलकारौ तयोः समीपे यः अकारः तस्य यथा स्यात् .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {14।15} इह मा भूत् .
(प्_7,2.2) क_इइइ,278.17-279.3 रो_व्,95.10-96.3 {15।15} अश्वल्लीत् , अवभ्रीत्
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {1।103} हल्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {2।103} समुच्चयः यथा विज्ञायेत .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {3।103} वदिव्रज्योः च हलन्तस्य च अचः इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {4।103} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {5।103} अज्ग्रहणात् एव अत्र समुच्चयः भविष्यति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {6।103} वदिव्रज्योः च अचः च इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {7।103} अस्ति अन्यत् अज्ग्रहणे प्रयोजनम् वदिव्रजिविशेषणम् यथा विज्ञायेत .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {8।103} वदिव्रज्योः एचः इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {9।103} यदि एतावत् प्रयोजनम् स्यात् वदिव्रज्योः अतः इति एवम् ब्रूयात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {10।103} अथ वा एतत् अपि न ब्रूयात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {11।103} अतः इति वर्तते .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {12।103} इदम् तर्हि प्रयोजनम् हलन्तस्य यथा स्यात् अजन्तस्य मा भूत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {13।103} कस्य पुनः अजन्तस्य प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {14।103} अकारस्य .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {15।103} अचिकीर्षीत् , अजिहीर्षीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {16।103} लोपः अत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {17।103} आकारस्य तर्हि प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {18।103} अयासीत् , अवासीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {19।103} न अस्ति अत्र विशेषः सत्याम् वा वृद्धौ असत्याम् वा .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {20।103} सन्ध्यक्षरस्य तर्हि प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {21।103} न वै सन्ध्यक्षरम् अन्त्यम् अस्ति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {22।103} ननु च इदम् अस्ति ढलोपे कृते उदवोढाम् , उदवोढम् , उदवोढ इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {23।103} असिद्धः ढलोपः तस्य असिद्धत्वात् न एतत् अन्त्यम् भवति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {24।103} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {25।103} हल्ग्रहणम् इटि प्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {26।103} हल्ग्रहणम् क्रियते इटि प्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {27।103} न इटि इति प्रतिषेधम् वक्ष्यति सः हलन्तस्य यथा स्यात् अजन्तस्य मा भूत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {28।103} अलावीत् , अपावीत् .

(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {29।103} न वा अनन्तरस्य प्रतिषेधात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {30।103} न वा एतत् प्रयोजनम् अस्ति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {31।103} किम् कारणम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {32।103} अनन्तरस्य प्रतिषेधात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {33।103} अनन्तरम् यत् वृद्धिविधानम् तत् प्रतिषिध्यते .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {34।103} कुतः एतत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {35।103} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {36।103} तत् च अनन्त्यार्थम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {37।103} तत् च अनन्तरम् वृद्धिविधानम् अनन्त्यार्थम् विज्ञायते .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {38।103} कथम् पुनः अनन्तरम् वृद्धिविधानम् अनन्त्यार्थम् शक्यम् विज्ञातुम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {39।103} अन्त्यस्य वचनानर्थक्यात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {40।103} अन्त्यस्य वृद्धिविधाने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा अनन्तरम् वृद्धिविधानम् अनन्त्यार्थम् विज्ञायते .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {41।103} अतः विभाषार्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {42।103} अतः हलादेः लघोः इति विभाषा वृद्धिम् वक्ष्यति सा हलन्तस्य यथा स्यात् अजन्तस्य मा भूत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {43।103} अचिकीर्षीत् , अजिहीर्षीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {44।103} अतः विभाषार्थम् इति चेत् सिद्धम् वृद्धेः लोपबलीयस्त्वात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {45।103} अतः विभाषार्थम् इति चेत् तत् अन्तरेण अपि हल्ग्रहणम् सिद्धम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {46।103} कथम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {47।103} वृद्धेः लोपबलीयस्त्वात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {48।103} वृद्धेः लोपः बलीयान् भवति इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {49।103} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {50।103} वृद्धिः क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {51।103} परत्वात् वृद्धिः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {52।103} नित्यः लोपः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {53।103} कृतायाम् अपि वृद्धौ प्राप्नोति अकृतायाम् अपि .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {54।103} अनित्यः लोपः न हि कृतायाम् वृद्धौ प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {55।103} परत्वात् सगिड्भ्याम् भवितव्यम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {56।103} न अत्र सगिटौ प्राप्नुतः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {57।103} किम् कारणम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {58।103} एकाचः तौ वलि इति वा .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {59।103} एकाचः सगिटौ उच्येते अथ वा वलि इति तत्र अनुवर्तते .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {60।103} किम् पुनः कारणम् एकाचः तौ वली इति वा .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {61।103} दर्द्रातेः मा भूत् इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {62।103} दरिद्रातेः न सगिड्भ्याम् भवितव्यम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {63।103} उक्तम् एतत् दरिद्रातेः आर्धधातुके लोपः सिद्धः च प्रत्ययविधौ इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {64।103} यः च इदानीम् प्रत्ययविधौ सिद्धः सिद्धः असौ सगिड्विधौ .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {65।103} एवमर्थम् एव तर्हि एकाज्ग्रहणम् अनुवर्त्यम् अत्र सगिटौ मा भूताम् इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {66।103} सः एषः नित्यः लोपः वृद्धिम् बाधिष्यते .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {67।103} कम् पुनः भवान् वृद्धेः अवकाशम् मत्वा आह नित्यः लोपः इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {68।103} अनवकाशा वृद्धिः लोपम् बाधिष्यते .

(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {69।103} सावकाशा वृद्धिः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {70।103} कः अवकाशः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {71।103} अनन्त्यः : अकणीत् , अकाणीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {72।103} कथम् पुनः सति अन्त्ये अनन्त्यस्य वृद्धिः स्यात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {73।103} भवेत् यः अता अङ्गम् विशेषयेत् तस्य अनन्त्यस्य न स्यात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {74।103} वयम् तु खलु अङ्गेन अकारम् विशेषयिष्यामः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {75।103} तत्र अनन्त्यः वृद्धेः अवकाशः अन्त्यस्य लोपः बाधकः भविष्यति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {76।103} एवम् वृद्धेः लोपबलीयस्त्वात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {77।103} अथ वा आरभ्यते पूर्वविप्रतिषेधः ण्यल्लोपौ इयङ्यण्गुणवृद्धिदीर्घत्वेभ्यः पूर्वविप्रतिषिद्धम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {78।103} सा तर्हि एषा अनन्त्यार्था वृद्धिः हलन्तस्य यथा स्यात् अजन्तस्य मा भूत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {79।103} अपिपठिषीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {80।103} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {81।103} कथम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {82।103} हलादेः इति न एषा बहुव्रीहेः षष्ठी : हल् आदिः यस्य सः अयम् हलादिः हलादेः इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {83।103} का तर्हि .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {84।103} कर्मधारयात् पञ्चमी .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {85।103} हल् आदिः हलादिः हलादेः परस्य इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {86।103} यदि कर्मधारयात् पञ्चमी अचकासीत् अत्र प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {87।103} सिचा अनन्तर्यम् विशेषयिष्यामः .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {88।103} हलादेः परस्य सिचि अनन्तरस्य इति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {89।103} यदि सिचा आनन्तर्यम् विशेष्यते अकणीत् , अकाणीत् अत्र न प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {90।103} वचनात् भविष्यति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {91।103} इह अपि तर्हि वचनात् प्राप्नोति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {92।103} अचकासीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {93।103} येन न अव्यवधानम् तेन व्यवहिते अपि वचनप्रामाण्यात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {94।103} केन च न अव्यवधानम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {95।103} वर्णेन एकेन .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {96।103} सङ्गातेन पुनः व्यवधानम् भवति न च भवति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {97।103} यदि सिचा आनन्तर्यम् विशेष्यते अस्तु बहुव्रीहेः षष्ठी .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {98।103} कस्मात् न भवति .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {99।103} अपिपठिषीत् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {100।103} व्यवहितत्वात् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {101।103} एवम् तर्हि अतिदूरम् एव इदम् हल्ग्रहणम् अनुसृतम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {102।103} हल्ग्रहणम् अनन्त्यार्थम् .
(प्_7,2.3) क_इइइ,279.5-281.8 रो_व्,96.5-101.2 {103।103} अज्ग्रहणम् अनिगर्थम्
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {1।13} किमर्थम् जागर्तेः वृद्धिप्रतिषेधः उच्यते .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {2।13} सिचि वृद्धिः मा भूत् इति .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {3।13} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {4।13} जागर्तेः गुणः उच्यते वृद्धिविषये प्रतिषेधविषये च सः बाधकः भविष्यति .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {5।13} गुणे तर्हि कृते रपरत्वे च हलन्तलक्षणा वृद्धिः प्राप्नोति .

(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {6।13} न इटि इति तस्याः प्रतिषेधः भविष्यति .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {7।13} इयम् तर्हि प्रतिषेधोत्तरकाला वृद्धिः आरभ्यते अतः र्लान्तस्य इति .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {8।13} अपरः आह : कक्ष्यया कक्ष्या निमातव्या .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {9।13} सिचि वृद्धिः च प्राप्नोति गुणाः च .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {10।13} गुणः भवति .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {11।13} गुणे कृते रपरत्वे च हलन्तलक्षणा वृद्धिः प्राप्नोति न इटि इति च तस्याः प्रतिषेधः भवति .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {12।13} प्रतिषेधोत्तरकालम् अतः हलादेः लघोः इति विभाषा वृद्धिः प्राप्नोति न च किम् चित् .
(प्_7,2.5) क_इइइ,281.10-19 रो_व्,101.4-102.7 {13।13} अतः र्लान्तस्य इति च वृद्धिः प्राप्नोति न च किम् चित्
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {1।23} किमर्थम् पुरस्तात् प्रतिषेधः उच्यते न विध्युत्तरकालः प्रतिषेधः क्रियेत .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {2।23} तत् यथा अन्यत्र अपि विध्युत्तरकालाः प्रतिषेधाः भवन्ति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {3।23} क्व अन्यत्र .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {4।23} कर्तरि कर्मव्यतिहारे न गतिहिंसार्थेभ्यः इति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {5।23} देवताद्वन्द्वे च न इन्द्रस्य परस्य .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {6।23} तत्र अयम् अपि अर्थः द्विः इड्ग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {7।23} न एवम् शक्यम् .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {8।23} इडर्थम् सार्वधातुकग्रहणम् लिङः सलोपे सन्निहितम् तत् विच्छिद्येत .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {9।23} यदि पुनः न वृद्भ्यः चतुर्भ्यः इति अत्र एव उच्येत .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {10।23} किम् कृतम् भवति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {11।23} विध्युत्तरकालाः च एव प्रतिषेधः कृअतः भवति द्विः च इड्ग्रहणम् न कर्तव्यम् इडर्थम् च सार्वधातुकग्रहणम् लिङः सलोपे सन्निहितम् भवति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {12।23} तत्र अयम् अपि अर्थः द्विः प्रतिषेधः न कर्तव्यः इति एतस्मात् नियमात् इट् प्रसज्येत .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {13।23} कृसृभृवृस्तुद्रुश्रुस्रुवः लिटि इति एषः योगः प्रतिषेधार्थः भविष्यति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {14।23} यदि एषः योगः प्रतिषेधार्थः यः एतस्मात् योगात् इट् परिप्राप्यते नियमात् सः न सिध्यति : पेचिव , पेचिम , शेकिव, शेकिम .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {15।23} एवम् तर्हि कृसृभृ , इति एतेषाम् ग्रहणम् नियमार्थम् भविष्यति स्तुद्रुश्रुस्रुवाम् प्रतिषेधार्थम् वृङ्वृञोः ज्ञापकार्थम् .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {16।23} एवम् अपि सामान्यविहितस्य एव इटः प्रतिषेधः विज्ञायेत विशेषविहितः च अयम् थलि इति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {17।23} पुरस्तात् पुनः प्रतिषेधे सति अनारभ्यापवादः अयम् भवति तेन यावान् इण् नाम तस्य सर्वस्य एव प्रतिषेधः सिद्धः भवति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {18।23} यदि खलु अपि एषः अभिप्रायः तत् न क्रियते इति पुरस्तात् अपि प्रतिषेधे सति तत् न करिष्यते .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {19।23} कथम् .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {20।23} इदम् अस्ति न इट् वशि कृति इति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {21।23} ततः वक्ष्यामि .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {22।23} आर्धधातुकस्य वलादेः इति .
(प्_7,2.8.1) क_इइइ,281.21-282.14 रो_व्,103-105 {23।23} इट् इति अनुवर्तते न इति निवृत्तम्
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {1।39} अथ कृद्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {2।39} इह मा भूत् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {3।39} बिभिदिव , बिभिदिम इति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {4।39} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {5।39} कृसृभृवृस्तुद्रुश्रुस्रुवः लिटि इति एतस्मात् नियमात् अत्र इट् भविष्यति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {6।39} न अत्र तेन परिप्रापणम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {7।39} किम् कारणम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {8।39} प्रकृतिलक्षणस्य प्रतिषेधस्य सः प्रत्यारम्भः प्रत्ययलक्षणः च अयम् प्रतिषेधः .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {9।39} उभयोः सः प्रत्यारम्भः .

(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {10।39} कथम् ज्ञायते .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {11।39} वृङ्वृञोः ग्रहणात् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {12।39} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {13।39} इमौ वृङ्वृञौ उदात्तौ तयोः प्रकृतिलक्षणः प्रत्ययलक्षणः च .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {14।39} ततः किम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {15।39} तुल्यजातीये असति यथा एव प्रकृतिलक्षणस्य नियामकः भवति एवम् प्रत्ययलक्षणस्य अपि नियामकः भविष्यति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {16।39} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {17।39} इह मा भूत् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {18।39} रुदिवः , रुदिमः .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {19।39} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {20।39} उपरिष्टात् योगविभागः करिष्यते .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {21।39} आर्धधातुकस्य .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {22।39} यत् एतत् अनुक्रान्तम् एतत् आर्धधातुकस्य द्रष्टव्यम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {23।39} ततः इट् वलादेः इति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {24।39} तत्र एतावत् द्रष्टव्यम् यदि किम् चित् तत्र अन्यत् अपि आर्धधातुकग्रहणस्य प्रयोजनम् अस्ति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {25।39} अथ न किम् चित् इह वा कृद्ग्रहणम् क्रियेत तत्र वा आर्धधातुकग्रहणम् कः नु अत्र विशेषः .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {26।39} न इट् वरम् अनादौ कृति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {27।39} वरम् अनादौ कृति इट्प्रतिषेधम् प्रयोजयति .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {28।39} ईशिता , ईशितुम् , ईश्वरः .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {29।39} व .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {30।39} र .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {31।39} दीपिता , दीपितुम् , दीप्रः .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {32।39} र .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {33।39} म .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {34।39} भसिता , भसितुम् , भस्म .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {35।39} म .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {36।39} न .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {37।39} यतिता , यतितुम् , यत्नः .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {38।39} अथ अन्ये ये वशादयः तत्र कथम् .
(प्_7,2.8.2) क_इइइ,282.15-283.4 रो_व्,105-107 {39।39} उणादयः अव्युत्पन्नानि प्रातिपदिकानि
(प्_7,2.9) क_इइइ,283.6-8 रो_व्,107.5-7 {1।4} तितुत्रेषु अग्रहादीनाम् .
(प्_7,2.9) क_इइइ,283.6-8 रो_व्,107.5-7 {2।4} तितुत्रेषु अग्रहादीनाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.9) क_इइइ,283.6-8 रो_व्,107.5-7 {3।4} इह मा भूत् .
(प्_7,2.9) क_इइइ,283.6-8 रो_व्,107.5-7 {4।4} निगृहितिः , उपस्निहितः , निकुचितिः , निपठितिः इति
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {1।108} एकाज्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {2।108} एकाज्ग्रहणम् जागर्त्यर्थम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {3।108} एकाज्ग्रहणम् क्रियते जागर्तेः इट्प्रतिषेधः मा भूत् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {4।108} जागरिता , जागरितुम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {5।108} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {6।108} उपदेशे अनुदात्तात् इति उच्यते जागर्तिः च उपदेशे उदात्तः .

(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {7।108} न ब्रूमः इहार्थम् जागर्त्यर्थम् एकाज्ग्रहणम् कर्तव्यम् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {8।108} किम् तर्हि .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {9।108} उत्तरार्थम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {10।108} श्र्युकः किति इति इट्प्रतिषेधम् वक्ष्यति सः जागर्तेः मा भूत् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {11।108} जागरितः , जागरितवान् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {12।108} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {13।108} जागर्तेः गुणः उच्यते वृद्धिविषये प्रतिषेधविषये च सः बाधकः भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {14।108} तत्र गुणे कृते रपरत्वे च कृते अनुगन्तत्वात् इट्प्रतिषेधः न भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {15।108} ननु च उपदेशाधिकारात् प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {16।108} उपदेशग्रहणम् निवर्तयिष्यते .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {17।108} यदि निवर्त्यते स्तीर्त्वा , पूर्त्वा , इत्त्वोत्त्वयोः कृतयोः रपरत्वे च अनुगन्तत्वात् इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {18।108} न एषः दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {19।108} आनुपूर्व्या सिद्धम् एतत् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {20।108} न अत्र अकृते इट्प्रतिषेधे इत्त्वोत्त्वे प्राप्नुतः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {21।108} किम् कारणम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {22।108} न क्त्वा सेट् इति कित्त्वप्रतिषेधात् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {23।108} इदम् तर्हि .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {24।108} आतिस्तीर्षति , निपुपूर्षति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {25।108} इत्त्वोत्त्वयोः कृतयोः रपरत्वे च्xअ अनुगन्तत्वात् इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {26।108} मा भूत् एवम् श्र्युकः किति इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {27।108} इट् सनि वा इति एवम् भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {28।108} इदम् तर्हि .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {29।108} आस्तीर्णम् , निपूर्ताः पिण्डाः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {30।108} इत्त्वोत्त्वयोः कृतयोः रपरत्वे च अनुगन्तत्वात् इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {31।108} मा भूत् एवम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {32।108} इट् सनि वा इति सनि विभाषा यस्य विभाषा इति प्रतिषेधः भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {33।108} इहार्थम् एव तर्हि वध्यर्थम् एकाज्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {34।108} वधः इट्प्रतिषेधः मा भूत् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {35।108} वधिषीष्ट इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {36।108} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {37।108} क्रियमाणे अपि वा एकाज्ग्रहणे वधः इट्प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {38।108} वधिषीष्ट इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {39।108} किम् कारणम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {40।108} वधः इट्प्रतिषेधः सन्निपाते एकाच्त्वात् प्रकृतेः च अनुदात्तत्वात् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {41।108} सन्निपाते च एव हि वधिः एकाच् श्रूयते प्रकृतिः च अस्य अनुदात्ता .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {42।108} किम् पुनः कारणम् एवम् विज्ञायते उपदेशे अनुदात्तात् एकाचः श्रूयमाणात् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {43।108} यङ्लोपार्थम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {44।108} यङ्लोपे मा भूत् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {45।108} बेभिदिता , बेभिदितुम् , चेच्छिदिता , चेच्छिदितुम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {46।108} एकाचः उपदेशे अनुदात्तात् इति उपदेशवचनम् अनुदात्तविशेषणम् चेत् कृञादिभ्यः लिटि नियमानुपपत्तिः अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य .

(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {47।108} एकाचः उपदेशे अनुदात्तात् इति उपदेशवचनम् अनुदात्तविशेषणम् चेत् कृञादिभ्यः लिटि नियमस्य अनुपपत्तिः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {48।108} किम् कारणम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {49।108} अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {50।108} द्विर्वचने कृते उपदेशे अनुदात्तात् एकाचः श्रूयमाणात् इति इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {51।108} असति इट्प्रतिषेधे नियमः न उपपद्यते .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {52।108} असति नियमे कः दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {53।108} तत्र पचादिभ्यः इड्वचनम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {54।108} तत्र पचादिभ्यः इट् वक्तव्यः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {55।108} पेचिम , शेकिम .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {56।108} सनः च इट्प्रतिषेधः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {57।108} सनः च इट्प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {58।108} बिभित्सति , चिच्छित्सति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {59।108} द्विर्वचने कृते उपदेशे अनुदात्तात् एकाचः श्रूयमाणात् इति इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {60।108} इह च नीत्तः तत्वे कृते अनच्कत्वात् इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {61।108} न एषः दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {62।108} आनुपूर्व्या सिद्धम् एतत् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {63।108} न अत्र अकृते इट्प्रतिषेधे तत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {64।108} किम् कारणम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {65।108} ति किति इति उच्यते .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {66।108} यत् अपि उच्यते एकाचः उपदेशे अनुदात्तात् इति उपदेशवचनम् अनुदात्तविशेषणम् चेत् कृञादिभ्यः लिटि नियमानुपपत्तिः अप्राप्तत्वात् प्रतिषेधस्य इति मा भूत् नियमः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {67।108} ननु च उक्तम् तत्र पचादिभ्यः इड्वचनम् इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {68।108} न एषः दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {69।108} उक्तम् तत्र थल्ग्रहणस्य प्रयोजनम् समुच्चयः यथा विज्ञायेत थलि च सेटि क्ङिति च सेटि इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {70।108} यत् अपि उच्यते सनः च इट्प्रतिषेधः इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {71।108} उभयविशेषणत्वात् सिद्धम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {72।108} उभयम् उपदेशग्रहणेन विशेषयिष्यामः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {73।108} उपदेशे अनुदात्तात् उपदेशे एकाचः इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {74।108} यङ्लोपे च तदन्तद्विर्वचनात् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {75।108} सन्यङन्तस्य स्थाने द्विर्वचनम् तत्र सम्प्रमुग्धत्वात् प्रकृतिप्रत्ययस्य नष्टः सः भवति यः सः एकाजुपदेशे अनुदात्तः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {76।108} अथ अपि द्विःप्रयोगः द्विर्वचनम् एवम् अपि न दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {77।108} न हि अस्य भिद्युपदेशे उपदेशः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {78।108} अथ अपि भिद्युपदेशे उपदेशः एवम् अपि न दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {79।108} अकारेण व्यवहितत्वात् न भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {80।108} ननु च लोपे कृते न अस्ति व्यवधानम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {81।108} स्थानिवद्भावात् व्यवधानम् एव .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {82।108} न सिध्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {83।108} पूर्वविधौ स्थानिवद्भावः न च अयम् पूर्वविधिः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {84।108} एवम् तर्हि पूर्वस्मात् अपि विधिः पूर्वविधिः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {85।108} कः पुनः उपदेशः न्याय्यः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {86।108} यः कृत्स्नः .

(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {87।108} कः च कृत्स्नः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {88।108} यः उभयोः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {89।108} यदि तर्हि यः उभयोः सः कृत्स्नः सः च न्याय्यः वधः इट्प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {90।108} आवधिषीष्ट इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {91।108} न एषः दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {92।108} आद्युदात्तनिपातनम् करिष्यते सः निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरस्य बाधकः भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {93।108} एवम् अपि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {94।108} यथा एव हि सः निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरम् बाधते एवम् प्रत्ययस्वरम् अपि बाधेत : आवधिषीष्ट इति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {95।108} न एषः दोषः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {96।108} आर्धधातुकीयाः सामान्येन भवन्ति अनवस्थितेषु प्रत्ययेषु .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {97।108} तत्र आर्धधातुकसामान्ये वधिभावे कृते सतिशिष्टत्वात् प्रत्ययस्वरः भविष्यति .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {98।108} अथ के पुनः अनुदात्ताः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {99।108} आदन्ताः , अदरिद्राः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {100।108} इवर्णान्ताः च अश्विश्रिडीशीदीधीवेवीङः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {101।108} उवर्णान्ताः युरुणुक्षुक्ष्णुस्नूर्णुवर्जम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {102।108} ऋदन्ताः च अजागृवृङ्वृञः .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {103।108} शकिः कवर्गान्तानाम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {104।108} पचिवचिसिचिमुचिरिचिविचिप्रच्छियजिभजिसृजित्यजिभुजिभ्रस्जिभञ्जिरुजियुजिणिजिविजिसिञ्जिस्वञ्जयः चवर्गान्तानाम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {105।108} सदिशदिहदिच्छिदितुदिस्विदिभिदिस्कन्दिक्षुदिखिद्यतिविन्दिविद्यतिराधियुधिबुधिशुधिक्रुधिरुधिसाधिव्यधिबन्धिसिध्यतिहनिमन्यतयः तवर्गान्तानाम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {106।108} तपितिपिवपिशपिचुपिलुपिलिपिस्वप्यापिक्षिपिसृपितृपिदृपियभिरभिलभियमिरमिनमिगमयः पवर्गान्तानाम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {107।108} रुशिरिशिदिशिविशिलिशिस्पृशिदृशिक्रुशिमृशिदंशित्विषिकृषिश्लिषिविषिपिषितुषिदुषिद्विषिघसिवसिदहिदिहिवहिदुहिनहिरुहिलिहिमिहयः च उष्मान्तानाम् .
(प्_7,2.10) क_इइइ,283.10-286.2 रो_व्,107.9-115.2 {108।108} वसिः प्रसारणी
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {1।9} कृञः असुटः .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {2।9} कृञः असुटः इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {3।9} इह मा भूत् .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {4।9} सञ्चस्करिव , सञ्चस्करिम .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {5।9} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {6।9} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {7।9} गुणे कृते रपरत्वे च अनुगन्तत्वात् इट्प्रतिषेधः न भविष्यति .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {8।9} एवम् अपि उपदेशाधिकारात् प्राप्नोति .
(प्_7,2.13) क_इइइ,286.4-7 रो_व्,115.4-7 {9।9} तस्मात् असुटः इति वक्तव्यम्
(प्_7,2.14) क_इइइ,286.9-10 रो_व्,115-116 {1।5} श्विग्रहणम् किमर्थम् न प्रसारणे कृते प्रसारणपूर्वत्वे च उगन्तात् इति एव सिद्धम् .
(प्_7,2.14) क_इइइ,286.9-10 रो_व्,115-116 {2।5} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_7,2.14) क_इइइ,286.9-10 रो_व्,115-116 {3।5} श्विग्रहणम् इदन्तत्वात् उपदेशस्य .
(प्_7,2.14) क_इइइ,286.9-10 रो_व्,115-116 {4।5} श्विग्रहणम् क्रियते इदन्तत्वात् उपदेशस्य .
(प्_7,2.14) क_इइइ,286.9-10 रो_व्,115-116 {5।5} उपदेशः उगन्तात् इति उच्यते श्वयतिः च उपदेशः इदन्तः
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {1।8} यस्य विभाषा अविदेः .
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {2।8} यस्य विभाषा अविदेः इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {3।8} इह मा भूत् .
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {4।8} विदितः , विदितवान् इति .

(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {5।8} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {6।8} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {7।8} यदुपाधेः विभाषा तदुपाधेः प्रतिषेधः .
(प्_7,2.15) क_इइइ,286.15-18 रो_व्,117 {8।8} शाब्विकरणस्य विभाषा लुग्विकरणः च अयम्
(प्_7,2.16-17) क_इइइ,286.20-287.4 रो_व्,117.8-118.2 {1।6} किमर्थः योगविभागः न आदितः विभाषा भावादिकर्मणोः इति एव उच्यते .
(प्_7,2.16-17) क_इइइ,286.20-287.4 रो_व्,117.8-118.2 {2।6} केन इदानीम् कर्तरि प्रतिषेधः भविष्यति .
(प्_7,2.16-17) क_इइइ,286.20-287.4 रो_व्,117.8-118.2 {3।6} यस्य विभाषा इति अनेन .
(प्_7,2.16-17) क_इइइ,286.20-287.4 रो_व्,117.8-118.2 {4।6} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् योगविभागम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः यदुपाधेः विभाषा तदुपाधेः प्रतिषेधः इति .
(प्_7,2.16-17) क_इइइ,286.20-287.4 रो_व्,117.8-118.2 {5।6} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_7,2.16-17) क_इइइ,286.20-287.4 रो_व्,117.8-118.2 {6।6} यस्य विभाषा अविदेः इति उक्तम् तत् न वक्तव्यम् भवति
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {1।36} क्षुब्धम् मन्थाभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {2।36} क्षुब्धम् मन्थाभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {3।36} क्षुभितम् मन्थेन इति एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {4।36} क्षुब्ध .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {5।36} स्वान्त .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {6।36} स्वान्तम् मनोऽभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {7।36} स्वान्तम् मनोऽभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {8।36} स्वनितम् मनसा इति एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {9।36} स्वान्त .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {10।36} ध्वान्त . [ ध्वान्तम् तमोऽभिधाने . ] ध्वान्तम् तमोऽभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {11।36} ध्वनितम् तमसा इति एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {12।36} [र् लग्न .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {13।36} लग्नम् सक्ताभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {14।36} लग्नम् सक्ताभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {15।36} लगितम् सक्तेन इति एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {16।36} लग्न .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {17।36} म्लिष्ट .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {18।36} म्लिष्टम् अविस्पष्टाभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {19।36} म्लिष्टम् अविस्पष्टाभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {20।36} म्लेच्छितम् विस्पष्टेन इति एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {21।36} म्लिष्टा .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {22।36} विरिब्ध .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {23।36} विरिब्धम् स्वराभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {24।36} विरिब्धम् स्वराभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {25।36} विरेभितम् स्वरेण इति एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {26।36} विरिब्ध .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {27।36} फाण्ट .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {28।36} फाण्टम् अनायासाभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {29।36} फाण्टम् अनायासाभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {30।36} फणितम् एव अन्यत्र .

(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {31।36} फाण्ट .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {32।36} बाढ .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {33।36} बाढम् बृशाभिधाने .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {34।36} बाढम् बृशाभिधाने इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {35।36} बाहितम् एव अन्यत्र .
(प्_7,2.18) क_इइइ,287.7-13 रो_व्,118.5-119.12 {36।36} ]
(प्_7,2.19) क_इइइ,287.15 रो_व्,119.14 {1।2} किम् इदम् वैयात्ये इति .
(प्_7,2.19) क_इइइ,287.15 रो_व्,119.14 {2।2} वियातभावः वैयात्यम्
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {1।15} दृढनिपातनम् किमर्थम् न दृहेः न इट् भवति इति एव उच्येत .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {2।15} दृढनिपातनम् नकारहकारलोपार्थम् परस्य च डत्वार्थम् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {3।15} दृढनिपातनम् क्रियते नकारहकारलोपार्थम् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {4।15} नकारहकारलोपः यथा स्यात् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {5।15} परस्य च ढत्वार्थम् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {6।15} परस्य च ढत्वम् यथा स्यात् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {7।15} अनिड्वचने हि रभावाप्रसिद्धिः अलघुत्वात् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {8।15} अनिड्वचने हि रभावस्य अप्रसिद्धिः .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {9।15} द्रढीयान् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {10।15} किम् कारणम् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {11।15} अलघुत्वात् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {12।15} नलोपवचनम् च .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {13।15} नलोपः च वक्तव्यः .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {14।15} इह च परिद्रढय्य गतः ल्यपि लघुपूर्वस्य इति अयादेशः न स्यात् .
(प्_7,2.20) क_इइइ,287.17-288.5 रो_व्,119.16-120.10 {15।15} इह च पारिदृढी कन्या इति गुरूपोत्तमलक्षणः ष्यङ् प्रसज्येत
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {1।7} परिवृढः इति किमर्थम् निपात्यते न परिपूर्वात् वृहेः न इट् भवति इति एव उच्येत .
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {2।7} परिवृढनिपातनम् च .
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {3।7} किम् .
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {4।7} नकारहकारलोपार्थम् परस्य च ढत्वार्थम् अनिड्वचने हि रभावाप्रसिद्धिः अलघुत्वात् नलोपवचनम् च इति एव .
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {5।7} परिव्रढीयान् इति रः ऋतः हलादेः लघोः इति रभावः न स्यात् .
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {6।7} इह च परिव्रढय्य गतः इति ल्यपि लघुपूर्वस्य इति अयादेशः न स्यात् .
(प्_7,2.21) क_इइइ,288.7-13 रो_व्,120.12-113.5 {7।7} इह च पारिवृढी कन्या इति गुरूपोत्तमलक्षणः ष्यङ् प्रसज्येत
(प्_7,2.23) क_इइइ,288.15-19 रो_व्,121.7-11 {1।5} किमर्थम् अविशब्दने इति उच्यते न विशब्दने चुरादिणिचा भवितव्यम् .
(प्_7,2.23) क_इइइ,288.15-19 रो_व्,121.7-11 {2।5} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अयम् अविशब्दने इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः विशब्दने घुषेः विभाषा णिच् भवति इति .
(प्_7,2.23) क_इइइ,288.15-19 रो_व्,121.7-11 {3।5} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_7,2.23) क_इइइ,288.15-19 रो_व्,121.7-11 {4।5} महीपालवचः श्रुत्वा जुघुषुः पुष्यमाणवाः .
(प्_7,2.23) क_इइइ,288.15-19 रो_व्,121.7-11 {5।5} एषः प्रयोगः उपपन्नः भवति
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {1।27} किम् इदम् अध्ययनाभिधायिकायाम् निष्ठायाम् निपातनम् क्रियते आहोस्वित् अध्ययने चेत् वृतिः वर्तते इति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {2।27} किम् च अतः .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {3।27} यदि अध्ययनाभिधायिकायाम् निष्ठायाम् निपातनम् क्रियते सिद्धम् वृत्तः गुणः वृत्तम् पारायणम् वृत्तम् गुणस्य वृत्तम् पारायणस्य इति न सिध्यति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {4।27} अथ विज्ञायते अध्ययने चेत् वृतिः वर्तते इति न दोषः भवति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {5।27} यथा न दोषः तथा अस्तु .

(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {6।27} अध्ययने चेत् वृतिः वर्तते इति अपि वै विज्ञायमाने न सिध्यति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {7।27} किम् कारणम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {8।27} वृतिः अयम् अकर्मकः .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {9।27} अकर्मकाः च अपि ण्यन्ताः सकर्मकाः भवन्ति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {10।27} अकर्म्कः च अत्र वृतिः .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {11।27} कथम् पुनः ज्ञायते अकर्मकः अत्र वृतिः इति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {12।27} अकर्मकाणाम् भावे क्तः भवति इति एवम् अत्र भावे क्तः भवति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {13।27} तत्र उदितः क्त्वि विभाषा यस्य विभाषा इति इट्प्रतिषेधः भविष्यति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {14।27} अथ णिग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {15।27} वृत्तनिपातने णिग्रहणम् अण्यन्तस्य अवधारणप्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {16।27} वृत्तनिपातने णिग्रहणम् क्रियते अण्यन्तस्य अवधारणम् मा भूत् इति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {17।27} कैमर्थक्यात् नियमः भवति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {18।27} विधेयम् न अस्ति इति कृत्वा .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {19।27} इह च अस्ति विधेयम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {20।27} किम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {21।27} ण्यधिकात् वृतेः इट्प्रतिषेधः विधेयः .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {22।27} तत्र अपूर्वः विधिः अस्तु नियमः अस्तु इति अपूर्वः एव विधिः भविष्यति न नियमः .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {23।27} कुतः नु खलु एतत् अधिकार्थे आरम्भे सति ण्यधिकस्य भविष्यति न पुनः सनधिकस्य वा स्यात् यङधिकस्य वा इति .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {24।27} तस्मात् णिग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {25।27} अथ किमर्थम् निपातनम् क्रियते .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {26।27} निपातनम् णिल्पेड्गुणप्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,2.26) क_इइइ,288.21-289.17 रो_व्,122.2-123.10 {27।27} निपातनम् क्रियते णिल्पार्थम् इड्गुणप्रतिषेधार्थम् च
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {1।19} दान्तशान्तयोः किम् निपात्यते .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {2।19} दान्तशान्तयोः उपधादीर्घत्वम् च .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {3।19} किम् च .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {4।19} णिलोपेट्प्रतिषेधौ च .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {5।19} उपधादीर्घत्वम् अनिपात्यम् .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {6।19} वृद्ध्या सिद्धम् .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {7।19} न सिध्यति .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {8।19} मिताम् ह्रस्वः इति ह्रस्वत्वेन भवितव्यम् .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {9।19} एवम् तर्हि अनुनासिकस्य क्विझलोः क्ङिति इति एवम् अत्र दीर्घत्वम् भविष्यति .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {10।19} न सिध्यति .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {11।19} किम् कारणम् .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {12।19} णिचा व्यवहितत्वात् .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {13।19} णिलोपे कृते न अस्ति व्यवधानम् .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {14।19} स्थानिवद्भावात् व्यवधानम् एव .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {15।19} प्रतिषिध्यते अत्र स्थानिवद्भावः दीर्घविधिम् प्रति न स्थानिवत् इति .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {16।19} अथ स्पष्टच्छन्नयोः किम् निपात्यते .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {17।19} स्पष्टच्छन्नयोः उपधाह्रस्वत्वम् च .
(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {18।19} किम् च .

(प्_7,2.27) क_इइइ,289.19-290.5 रो_व्,124.2-12 {19।19} णिलोपेट्प्रतिषेधौ
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {1।17} घुषिस्वनोः वावचनम् इट्प्रतिषेधात् विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {2।17} घुषिस्वनोः वावचनम् इट्प्रतिषेधात् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {3।17} घुषेः इट्प्रतिषेधस्य अवकाशः असम्पूर्वात् अविशब्दनम् .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {4।17} घुष्टा रज्जुः , घुष्टः मार्गः .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {5।17} वावचनस्य अवकाशः सम्पूर्वात् विशब्दनम् .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {6।17} सङ्घुष्टम् वाक्यम् , सङ्घुषितम् वाक्यम् .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {7।17} सम्पूर्वात् अविशब्दने उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {8।17} सङ्घुष्टा रज्जुः , सङ्घुषिता रज्जुः .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {9।17} वावचनम् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {10।17} स्वनः इट्प्रतिषेधस्य अवकाशः अनाङ्पूर्वात् मनोऽभिधानम् .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {11।17} स्वान्तम् मनः .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {12।17} वावचनस्य अवकाशः अङ्पूर्वात् अमनोऽभिधानम् .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {13।17} आस्वान्तः देवदत्तः , आस्वनितः देवदत्तः .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {14।17} आङ्पूर्वात् मनोऽभिधाने उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {15।17} आस्वान्तम् मनः .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {16।17} आस्वनितम् मनः .
(प्_7,2.28) क_इइइ,290.7-14 रो_व्,124.14-22 {17।17} वावचनम् भवति विप्रतिषेधेन
(प्_7,2.29) क_इइइ,290.16-19 रो_व्,125.2-6 {1।4} हृषेः लोमकेशकर्तृकस्य इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.29) क_इइइ,290.16-19 रो_व्,125.2-6 {2।4} हृष्टानि लोमानि , हृषितानि लोमानि , हृष्टम् लोमभिः , हृषितम् लोमभिः , हृष्टाः केशाः , हृषिताः केशाः , हृष्टम् केशैः , हृषितम् केशैः .
(प्_7,2.29) क_इइइ,290.16-19 रो_व्,125.2-6 {3।4} विस्मितप्रतीघातयोः इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.29) क_इइइ,290.16-19 रो_व्,125.2-6 {4।4} हृष्टः देवदत्तः , हृषितः देवदत्तः , हृष्टाः दन्ताः , हृषिताः दन्ताः
(प्_7,2.30) क_इइइ,290.21-22 रो_व्,125.8-9 {1।5} अपचितः इति किम् निपात्यते .
(प्_7,2.30) क_इइइ,290.21-22 रो_व्,125.8-9 {2।5} चायः चिभावः निपात्यते .
(प्_7,2.30) क_इइइ,290.21-22 रो_व्,125.8-9 {3।5} अपचितः .
(प्_7,2.30) क_इइइ,290.21-22 रो_व्,125.8-9 {4।5} क्तिनि नित्यम् इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.30) क_इइइ,290.21-22 रो_व्,125.8-9 {5।5} अपचितिः
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {1।34} आर्धधातुकग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {2।34} यथा वलादिग्रहणम् आर्धधातुकविशेषणम् विज्ञायेत .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {3।34} वलादेः आर्धधातुकस्य इति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {4।34} अथ अक्रियमाणे आर्धधातुकग्रहणे कस्य वलादिग्रहणम् विशेषणम् स्यात् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {5।34} अङ्गस्य इति वर्तते .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {6।34} अङ्गविशेषणम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {7।34} तत्र कः दोषः .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {8।34} अङ्गस्य वलादेः आदितः इट् प्रसज्येत आडाड्वत् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {9।34} तत् यथा आडाटौ अङ्गस्य आदितः भवतः तद्वत् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {10।34} क्रियमाणे अपि आर्धधातुकग्रहणे अनिष्टम् शक्यम् विज्ञातुम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {11।34} वलादेः आर्धधातुकस्य यत् अङ्गम् इति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {12।34} अक्रियमाणे च इष्टम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {13।34} अङ्गस्य यः वलादिः इति .

(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {14।34} किम् च अङ्गस्य वलादिः .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {15।34} निमित्तम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {16।34} यस्मिन् अङ्गम् इति एतत् भवति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {17।34} कस्मिन् च एतत् भवति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {18।34} प्रत्यये .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {19।34} यावता क्रियमाणे च अनिष्टम् विज्ञायते अक्रियमाणे च इष्टम् तत्र अक्रियमाणे एव इष्टम् विज्ञास्यामः .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {20।34} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {21।34} इह मा भूत् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {22।34} आस्ते, शेते .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {23।34} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {24।34} रुदादिभ्यः सार्वधातुके इति एतन्नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {25।34} रुदादिभ्यः एव सार्वधातुकः इट् भवति न अन्येभ्यः इति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {26।34} एवम् अपि वृक्षत्वम् , वृक्षता अत्र प्राप्नोति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {27।34} एवम् तर्हि विहितविशेषणम् धातुग्रहणम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {28।34} धातोः यः विहितः .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {29।34} ननु धातोः एव अयम् विहितः .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {30।34} न च अयम् धातोः इति एवम् विहितः .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {31।34} क्व पुनः धातुग्रहणम् प्रकृतम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {32।34} ऋतः इत् धातोः इति .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {33।34} तत् वै षष्ठीनिर्दिष्टम् पञ्चमीनिर्दिष्टेन च इह विहितः शक्यते विशेषयितुम् .
(प्_7,2.35) क_इइइ,291.2-17 रो_व्,125.11-126.13 {34।34} अथ इदानीम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च अपि विहितः शक्यते विशेषयितुम् शक्यम् आर्धधातुकग्रहणम् अकर्तुम् इति
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {1।56} स्नुक्रमोः अनात्मनेपदनिमित्ते चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {2।56} स्नुक्रमोः अनात्मनेपदनिमित्ते चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {3।56} प्रस्नविता , प्रस्नवितुम् , प्रस्नवितव्यम् , प्रक्रमिता , प्रक्रमितुम् , प्रक्रमितव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {4।56} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {5।56} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {6।56} अविशेषेण स्नुक्रमोः इडागमम् उक्त्वा आत्मनेपदपरे न इति वक्ष्यामि .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {7।56} आत्मनेपदपरप्रतिषेधे तत्परपरसीयुडेकादेशेषु प्रतिषेधः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {8।56} आत्मनेपदपरप्रतिषेधे च तत्परपरसीयुडेकादेशेषु प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {9।56} तत्परपरे तावत् : प्रसुस्नूषिष्यते , प्रचिक्रंसिष्यते .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {10।56} सीयुटि : प्रस्नोषीष्त , प्रक्रंसीष्ट .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {11।56} एकादेशे .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {12।56} प्रस्नोष्यन्ते , प्रक्रंस्यन्ते .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {13।56} एकादेशे कृते व्यपवर्गाभावात् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {14।56} अन्तादिवद्भावेन व्यपवर्गः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {15।56} उभयतः आश्रये न अन्तादिवत् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {16।56} एवम् तर्हि एकादेशः पूर्वविधिम् प्रति स्थानिवत् भवति इति स्थानिवद्भावात् व्यपवर्गः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {17।56} तत्परपरसीयुटोः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {18।56} सिद्धम् तु स्नोः आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इट्प्रतिषेधात् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {19।56} सिद्धम् एतत् .

(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {20।56} कथम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {21।56} स्नोः आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य न इट् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {22।56} यदि स्नोः आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इट् न भवति इति उच्यते प्रस्नविता इव आचरति प्रस्नवित्रीयते अत्र न प्राप्नोति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {23।56} बहिरङ्गलक्षणम् अत्र आत्मनेपदम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {24।56} क्रमोः च .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {25।56} क्रमोः च आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इट् न भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {26।56} अथ किमर्थम् क्रमेः पृथग्ग्रहणम् क्रियते न स्नुक्रमिभ्याम् इति एव उच्येत .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {27।56} कर्तरि च आत्मनेपदविषयात् कृति न इति वक्ष्यत्गि तत् क्रमेः एव स्यात् स्नोः मा भूत् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {28।56} व्यतिप्रस्नवितारौ , व्यतिप्रस्नतिवारः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {29।56} कर्तरि च आत्मनेपदविषयात् कृति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {30।56} कर्तरि च आत्मनेपदविषयात् कृति प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {31।56} प्रक्रन्ता , उपक्रन्ता .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {32।56} तत् तर्हि इदम् बहु वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {33।56} स्नोः आत्मनेपदेन समानपदस्थस्य इट् न भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {34।56} क्रमेः च इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {35।56} कर्तरि च आत्मनेपदविषयात् कृति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {36।56} सूत्रम् च भिद्यते .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {37।56} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {38।56} ननु च उक्तम् स्नुक्रमोः अनात्मनेपदनिमित्ते चेत् कृति उपसङ्ख्यानम् इति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {39।56} न एषः दोषः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {40।56} स्नुक्रमी एव आत्मनेपदनिमित्तत्वेन विशेषयिष्यामः .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {41।56} न चेत् स्नुक्रमी आत्मनेपदस्य निमित्ते इति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {42।56} कथम् पुनः धातुः नाम आत्मनेपदस्य निमित्तम् स्यात् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {43।56} धातुः एव निमित्तम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {44।56} आह हि भगवान् अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {45।56} यत्र तर्हि धातुः न आश्रीयते भावकर्मणोः इति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {46।56} अत्र अपि धातुः एव आश्रीयते .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {47।56} भावकर्मवृत्तात् धातोः इति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {48।56} कथम् प्रक्रमितव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {49।56} सति आत्मनेपदे निमित्तशब्दः वर्तते .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {50।56} कथम् प्रक्रन्ता , उपक्रन्ता .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {51।56} तस्मात् असति अपि .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {52।56} कथम् प्रक्रमितव्यम् .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {53।56} तस्मात् सति एव .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {54।56} कथम् प्रक्रन्ता , उपक्रन्ता .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {55।56} वक्तव्यम् एव एतत् कर्तरि च आत्मनेपदविषयात् कृति इति .
(प्_7,2.36) क_इइइ,292.2-293.9 रो_व्,127.2-130.4 {56।56} अथ वा कृति इति वर्तते
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {1।76} ग्रहेः दीर्घत्वे इड्ग्रहणम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {2।76} ग्रहेः दीर्घत्वे इड्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {3।76} इटः दीर्घः इति वक्तव्यम् .

(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {4।76} न वक्तव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {5।76} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {6।76} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {7।76} आर्धधातुकस्य इट् वलादेः इति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {8।76} एवम् अपि कर्तव्यम् एव .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {9।76} अग्रहणे हि असम्प्रत्ययः षष्ठ्यभावात् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {10।76} अक्रियमाणे हि इड्ग्रहणे असम्प्रत्ययः स्यात् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {11।76} किम् कारणम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {12।76} षष्ठ्यभावात् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {13।76} षष्ठीनिर्दिष्टस्य आदेशाः उच्यन्ते न च अत्र षष्ठीम् पश्यामः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {14।76} क्रियमाणे च अपि इड्ग्रहणे .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {15।76} चिण्वदिटः प्रतिषेधः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {16।76} चिङ्वदितः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {17।76} ग्राहिष्यते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {18।76} यङ्लोपे च .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {19।76} यङ्लोपे च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {20।76} जरीगृहिता , जरीगृहितुम् , जरीगृहितव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {21।76} यदि पुनः इट् दीर्घः आगमान्तरम् विज्ञायेत .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {22।76} इट् दीर्घः इति चेत् विप्रतिषिद्धम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {23।76} इट् दीर्घः इति चेत् विप्रतिषिद्धम् भवति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {24।76} यदि इट् न दीर्घः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {25।76} अथ दीर्घः न इट् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {26।76} इट् दीर्घः च इति विप्रतिषिद्धम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {27।76} प्रतिषिद्धस्य च पुनर्विधाने दीर्घत्वाभावः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {28।76} प्रतिषिद्धस्य च पुनर्विधाने दीर्घत्वस्य अभावः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {29।76} वुवूर्षते , विवरिषते , ववरीषते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {30।76} अत्र अपि इट् दीर्घः इति अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {31।76} यत् तर्हि विदेशस्थम् प्रतिषिध्य पुनर्विधानम् तत् न सिध्यति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {32।76} जॄव्रश्च्योः क्त्वि .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {33।76} श्र्युकः किति इति अनेन प्रतिषिद्धे दीर्घत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {34।76} जरित्वा , जरीत्वा .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {35।76} ईटः विधिः इटः प्रतिषेधः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {36।76} यथाप्राप्तः इट् दीर्घः भविष्यति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {37।76} यदि तर्हि इटः ग्रहणे ईटः ग्रहणम् न भवति जरीत्वा न क्त्वा सेट् इति कित्त्वप्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {38।76} इह च अग्र्हीत् इति इटः ईटि इति सिज्लोपः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {39।76} इह च अग्रहीत् न इटि इति वृद्धिप्रतिषेधः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {40।76} मा भूत् एवम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {41।76} ह्म्यन्तानाम् इति एवम् भविष्यति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {42।76} अत्र अपि न इट् इति एव अनुवर्तते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {43।76} तत् च अवश्यम् इड्ग्रहणम् अनुवर्त्यम् अधाक्षीत् इति एवमर्थम् .

(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {44।76} तथा अग्रहीध्वम् , अग्रहीढ्वम् विभाषा इटः इति मूर्धन्यः न प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {45।76} तस्मात् न एवम् शक्यम् वक्तुम् इटः ग्रहणे ईटः ग्रहणम् न भवति इति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {46।76} भवति चेत् प्रतिषिद्धस्य च पुनर्विधाने दीर्घाभावः इति एव .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {47।76} तस्मात् अशक्यः इट् दीर्घः आगमान्तरम् विज्ञातुम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {48।76} न चेत् विज्ञायते इटः ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {49।76} न कर्तव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {50।76} आर्धधातुकस्य इति वर्तते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {51।76} ग्रहः परस्य आर्धधातुकस्य दीर्घत्वम् वक्ष्यामि .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {52।76} इह अपि तर्हि प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {53।76} ग्रहणम् , ग्रहणीयम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {54।76} वलादेः इति वर्तते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {55।76} एवम् अपि ग्रहीता , ग्रहीतुम् अत्र न प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {56।76} भूतपूर्वगत्या भविष्यति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {57।76} एवम् अपि ग्राहकः अत्र प्राप्नोति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {58।76} किम् च इट्प्रतीघातेन खलु अपि दीर्घत्वम् उच्यमानम् इटम् बाधते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {59।76} तस्मात् इटः ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {60।76} न कर्तव्यम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {61।76} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {62।76} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {63।76} आर्धधातुकस्य इट् वलादेः इति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {64।76} ननु च उक्तम् एवम् अपि कर्तव्यम् एव अग्रहणे हि असम्प्रत्ययः षष्ठ्यनिर्देशात् इति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {65।76} न एषः दोषः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {66।76} ग्र्हः इति एषा पञ्चमी इट् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {67।76} एवम् च कृत्वा सः अपि अदोषः भवति यत् उक्तम् चिण्वदिटः प्रतिषेधः इति .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {68।76} कथम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {69।76} प्रकृतस्य इटः इदम् दीर्घत्वम् न च चिण्वदिट् प्रकृतः .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {70।76} यङ्लोपे कथम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {71।76} यङ्लोपे च उक्तम् इटि सर्वत्र .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {72।76} क्व सर्वत्र .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {73।76} यदि एव प्रकृतस्य इटः दीर्घत्वम् अथ अपि इट् दीर्घः आगमान्तरम् विज्ञायेत .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {74।76} यङ्लोपे च उक्तम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {75।76} किम् उक्तम् .
(प्_7,2.37) क_इइइ,293.11-294.26 रो_व्,131.5-135.9 {76।76} तदन्तद्विर्वचनात् इति
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {1।36} अथ वा इति वर्तमाने पुनः वावचनम् किमर्थम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {2।36} पुनः वावचनम् क्रियते लिङ्सिचोः निवृत्त्यर्थम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {3।36} पुनः वावचनम् क्रियते लिङ्सिचोः निवृत्त्यर्थम् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {4।36} अथ किमर्थम् सूतिसूयत्योः पृथग्ग्रहणम् क्रियते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {5।36} सुवतेः मा भूत् .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {6।36} अथ किमर्थम् धूञः सानुबन्धकस्य ग्रहणम् क्रियते .
(प्_7,2.44) क_इइइ,295.2-296.6 रो_व्,136.2-139.5 {7।36} धुवतेः मा भूत् इति .