व्याकरणमहाभाष्य · भाग 10411060
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {12।50} किम् कारणम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {13।50} द्विपर्यन्तानाम् अकारवचनात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {14।50} द्विपर्यन्तानाम् हि त्यदादीनम् अत्वम् उच्यते तेन आमि सकारः न भविष्यति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {15।50} सुट्प्रतिषेधः तु आदेशे लोपविज्ञानात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {16।50} सुट्प्रतिषेधः तु वक्तव्यः .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {17।50} किम् कारणम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {18।50} आदेशे लोपविज्ञानात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {19।50} यः सः शेषे लोपः आदेशे सः विज्ञायते .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {20।50} न वा टिलोपवचनात् आदेशे टाप्प्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {21।50} न वा सुट्प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {22।50} किम् कारणम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {23।50} टिलोपवचनात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {24।50} आदेशे यः सः शेषे लोपः टिलोपः सः वक्तव्यः .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {25।50} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {26।50} टाप्प्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {27।50} टाप् मा भूत् इति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {28।50} सः तर्हि टिलोपः वक्तव्यः .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {29।50} न वा लिङ्गाभावात् टिलोपवचनानर्थक्यम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {30।50} न वा वक्तव्यम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {31।50} किम् कारणम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {32।50} लिङ्गाभावात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {33।50} अलिङ्गे युष्मदस्मदी .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {34।50} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {35।50} न हि .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {36।50} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {37।50} न हि अस्ति विशेषः युष्मदस्मदोः स्त्रियाम् पुंसि नपुंसके वा .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {38।50} अस्ति कारणम् येन एतत् एवम् भवति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {39।50} किम् कारणम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {40।50} यः असौ विशेषवाची शब्दः तदसान्निध्यात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {41।50} अङ्ग हि भवान् तम् उच्चारयतु गंस्यते सः विशेषः .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {42।50} ननु च न एतेन एवम् भवितव्यम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {43।50} न हि शब्दनिमित्तकेन नाम अर्थेन भवितव्यम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {44।50} किम् तर्हि अर्थ निमित्तकेन नाम शब्देन भवितव्यम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {45।50} तत् एतत् एवम् दृश्यताम् : अर्थरूपम् एव एतत् एवञ्जातीयकम् येन अत्र विशेषः न गम्यते इति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {46।50} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {47।50} यः हि मन्यते यः असौ विशेषवाची शब्दः तदसान्निध्यात् अत्र विशेषः न गम्यते इति इह अपि तस्य विशेषः न गम्यते : दृषत् समित् इति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {48।50} तस्मात् सुट्प्रतिषेधः तस्मात् सुट्प्रतिषेधः वक्तव्यः ससकारग्रहणम् वा कर्तव्यम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {49।50} अथ क्रियमाणे अपि ससकारग्रहणे कस्मात् एव अत्र सुट् न भवति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {50।50} ससकारग्रहणसामर्थ्यात् भाविनः सुटः आदेशः विज्ञायते
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {1।11} इह पपौ, तस्थौ इति त्रीणि कार्याणि युगपत् प्राप्नुवन्ति : द्विर्वचनम् एकादेशः औत्वम् इति .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {2।11} तत् यदि सर्वतः औत्वम् लभ्येत कृतम् स्यात् .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {3।11} अथ अपि द्विर्वचनम् लभ्येत एवम् अपि कृतम् स्यात् .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {4।11} तत् तु न लभ्यम् .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {5।11} किम् कारणम् .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {6।11} अत्र हि परत्वात् एकादेशः द्विर्वचनम् बाधते .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {7।11} परत्वात् औत्वम् .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {8।11} नित्यः एकादेशः औत्वम् बाधेत .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {9।11} कम् पुनः भवान् औत्वस्य अवकाशम् मत्वा आह नित्यः एकादेशः इति .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {10।11} अनवकाशम् औत्वम् एकादेशम् बाधिष्यते .
(प्_7,1.34) क_इइइ,253.23-254.4 रो_व्,39.2-8 {11।11} औत्वे कृते द्विर्वचनम् एकादेशः इति यदि अपि परत्वात् एकादेशः स्थानिवद्भावात् द्विर्वचनम् भविष्यति
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {1।14} विदेः वसोः कित्त्वम् .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {2।14} विदेः वसोः कित्त्वम् वक्तव्यम् .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {3।14} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {4।14} वसुग्रहणेषु लिडादेशस्य अपि ग्रहणम् यथा स्यात् .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {5।14} किम् च कारणम् न स्यात् .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {6।14} अननुबन्धकग्रहणे हि सानुबन्धकस्य ग्रहणम् न इति एवम् लिडादेशस्य न प्राप्नोति .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {7।14} सानुबन्धकः हि सः क्रियते .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {8।14} किम् पुनः कारणम् सः सानुबन्धकः क्रियते .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {9।14} अयम् ॠकारान्तानाम् लिटि गुङः प्रतिषेधविषयः आरभ्यते सः पुनः कित्करणात् बाध्यते .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {10।14} आतिस्तीर्वान् , निपुपूर्वान् इति .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {11।14} सः तर्हि अस्य एवमर्थः अनुबन्धः कर्तव्यः .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {12।14} न कर्तव्यः .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {13।14} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.36) क_इइइ,254.6-13 रो_व्,40.2-41.1 {14।14} द्विसकारकः निर्देशः : विदेः शतुर्वसुस्समासे अनञ्पूर्वे क्त्वः ल्यप् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {1।81} ल्यबादेशे उपदेशिवद्वचनम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {2।81} ल्यबादेशे उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {3।81} उपदेशावस्थायाम् ल्यप् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {4।81} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {5।81} अनादिष्टार्थम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {6।81} अकृतेषु आदेशेषु ल्यप् यथा स्यात् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {7।81} के पुनः आदेशाः उपदेशिवद्वचनम् प्रयोजयन्ति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {8।81} हित्वदत्त्वात्त्वेत्वेत्त्वदीर्घत्वशूडितः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {9।81} हित्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {10।81} हित्वा , प्रधाय .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {11।81} हित्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {12।81} दत्त्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {13।81} दत्त्वा , प्रदाय .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {14।81} दत्त्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {15।81} आत्त्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {16।81} खात्वा , प्रखन्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {17।81} आत्त्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {18।81} इत्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {19।81} स्थित्वा , प्रस्थाय .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {20।81} इत्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {21।81} ईत्त्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {22।81} पीत्वा , प्रपाय .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {23।81} ईत्त्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {24।81} दीर्घत्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {25।81} शान्त्वा , प्रशम्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {26।81} दीर्घत्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {27।81} शत्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {28।81} पृष्ट्वा , आपृच्छ्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {29।81} शत्वम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {30।81} ऊठ् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {31।81} द्यूत्वा , प्रदीव्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {32।81} ऊठ् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {33।81} इट् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {34।81} देवित्वा , प्रदीव्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {35।81} किम् पुनः कारणम् आदेशाः तावत् भवन्ति न पुनः ल्यप् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {36।81} न परत्वात् ल्यपा भवितव्यम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {37।81} सन्ति च एव अत्र के चित् परे आदेशाः अपि च बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {38।81} बहिरङ्गः ल्यप् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {39।81} अन्तरङ्गाः आदेशाः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {40।81} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {41।81} सः तर्हि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {42।81} न वक्तव्यः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {43।81} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति अन्तरङ्गान् अपि विधीन् बहिरङ्गः ल्यप् बाधते इति यत् अयम् अदः जग्धिः ल्यप्ति किति इति ति किति इति एव सिद्धे ल्यब्ग्रहणम् करोति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {44।81} स्नात्वाकालकादिषु च प्रतिषेधः स्नात्वाकालकादिषु च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {45।81} स्नात्वाकालकः , पीत्वास्थिरकः , भुक्त्वासुहितकः इति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {46।81} तदन्तनिर्देशात् सिद्धम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {47।81} तदन्तनिर्देशात् सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {48।81} कथम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {49।81} क्त्वान्तस्य ल्यपा भवितव्यम् न च एतत् क्त्वान्तम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {50।81} समासनिपातनात् वा .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {51।81} अथ वा अवश्यम् अत्र समासार्थम् निपातनम् कर्तव्यम् तेन एव यत्नेन ल्यप् अपि न भविष्यति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {52।81} अनञः वा परस्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {53।81} अथ वा अनञः परस्य ल्यपा भवितव्यम् न च अत्र अनञम् पश्यामः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {54।81} ननु च धातुः एव अनञ् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {55।81} न धातोः परस्य भवितव्यम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {56।81} किम् कारणम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {57।81} नञिवयुक्तम् अन्यसदृशाधिकरणे तथा हि अर्थगतिः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {58।81} नञ्युक्तम् इव युक्तम् वा अन्यस्मिन् तत्सदृशे कार्यम् विज्ञास्यते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {59।81} कुतः एतत् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {60।81} तथा हि अर्थः गम्यते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {61।81} तत् यथा .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {62।81} अब्राह्मणम् आनय इति उक्ते ग्राह्मणसदृशम् पुरुषम् आनयति न असौ लोष्टम् आनीय कृती भवति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {63।81} एवम् इह अपि अनञ् इति नञ्प्रतिषेधात् अन्यस्मात् अनञौ नञ्सदृशात् कार्यम् विज्ञास्यते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {64।81} किम् च अन्यत् अनञ् नञ्सदृशम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {65।81} पदम् इति आह .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {66।81} अथ वा प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः तदादेः ग्रहणम् भवति इति एवम् धातुः अपि क्त्वाग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {67।81} ननु च इयम् अपि परिभाषा अस्ति : कृद्ग्रहणे गतिकारकपूर्वस्य अपि ग्रहणम् भवति इति सा अपि इह उपतिष्ठते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {68।81} तत्र कः दोषः .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {69।81} इह न स्यात् : प्रकृत्य प्रहृत्य .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {70।81} क्व तर्हि स्यात् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {71।81} परमकृत्वा , उत्तमकृत्वा .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {72।81} न वै अत्र इष्यते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {73।81} अनिष्टम् च प्राप्नोति इष्टम् च न सिध्यति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {74।81} गतिकारकपूर्वस्य एव इष्यते .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {75।81} कुतः न खलु एतत् द्वयोः परिभाषयोः सावकाशयोः समवस्थितयोः प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः तदादेः ग्रहणम् भवति कृद्ग्रहणे गतिकारकपूर्वस्य इति च इयम् इह परिभाषा भवति प्रत्ययग्रहणे यस्मात् सः तदादेः ग्रहणम् भवति इति इयम् न भवति कृद्ग्रहणे गतिकारकपूर्वस्य अपि इति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {76।81} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति इयम् इह परिभाषा भवति प्रत्ययग्रहणे इति इयम् न भवति कृद्ग्रहणे इति यत् अयम् अनञ् इति प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {77।81} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {78।81} अयम् हि नञ् न गतिः न च कारकम् तत्र कः प्रसङ्गः यत् नञ्पूर्वस्य स्यात् .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {79।81} पश्यति तु आचार्यः इयम् इह परिभाषा भवति प्रत्ययग्रहणे इति इयम् न भवति कृद्ग्रहणे इति ततः अनञ् इति प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {80।81} किम् नञः प्रतिषेधेन न गतिः न च कारकम् यावता नञि पूर्वे तु ल्यब्भावः न भविष्यति .
(प्_7,1.37) क_इइइ,254.15-256.11 रो_व्,41-47 {81।81} प्रतिषेधात् तु जानीमः तत्पूर्वम् न इह गृह्यते प्रत्यय्ग्रहणे यावत् तावत् भवितुम् अर्हति
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {1।36} सुपाम् च सुपः भवन्ति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {2।36} युक्ता माता आसीत् भुरि दक्षिणायाः दक्षिणायाम् इति प्राप्ते .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {3।36} तिङाम् च तिङः भवन्ति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {4।36} चषालम् ये , अश्वयूपाय तक्षति तक्षन्ति इति प्राप्ते .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {5।36} लुकि किम् उदाहरणम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {6।36} आर्द्रे चर्मन् , लोहिते चर्मन् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {7।36} न एतत् अस्ति .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {8।36} पूर्वसवर्णेन अपि एतत् सिद्धम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {9।36} इदम् तर्हि .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {10।36} यत् स्थवीयसः आवसन् उत सप्त साकम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {11।36} ननु च एतत् अपि पूर्वसवर्णेन एव सिद्धम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {12।36} न सिध्यति .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {13।36} यदि अत्र पूर्वसवर्णः स्यात् त्यदाद्यत्वम् प्रसज्येत .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {14।36} इदम् च अपि उदाहरणम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {15।36} आर्द्रे चर्मन् , लोहिते चर्मन् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {16।36} ननु च उक्तम् पूर्वसवर्णेन अपि एतत् सिद्धम् इति .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {17।36} न सिध्यति .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {18।36} यदि अत्र पूर्वसवर्णः स्यात् आन्तर्यतः दकारः प्रसज्येत .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {19।36} अस्तु .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {20।36} संयोगान्तलोपेन सिद्धम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {21।36} इयाडियाजीकाराणाम् उपसङ्ख्यानम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {22।36} इयाडियाजीकाराणाम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {23।36} दार्विया परिज्मन् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {24।36} इया .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {25।36} डियाच् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {26।36} सुक्षेत्रिया , सुगातुया .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {27।36} डियाच् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {28।36} ईकार .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {29।36} दृतिम् न शुष्कम् सरसी शयानम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {30।36} आङयाजयाराम् च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {31।36} आङ् , प्र बाहवा .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {32।36} अयाच् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {33।36} स्वप्नया सचसे जनम् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {34।36} अयाच् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {35।36} अयार् .
(प्_7,1.39) क_इइइ,256.13-257.2 रो_व्,47-49 {36।36} सः नः सिन्धुम् इव नावया
(प्_7,1.40) क_इइइ,257.4-18 रो_व्,49.4-50.3 {1।2} किमर्थः शकारः .
(प्_7,1.40) क_इइइ,257.4-18 रो_व्,49.4-50.3 {2।2} शित् सर्वस्य इति
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {1।27} इह : ये पूर्वासः , ये उपरासः : आत् जसेः असुक् इति असुकि कृते जसः ग्रहणेन ग्रहणात् शीभावः प्राप्नोति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {2।27} एवम् तर्हि जसि पूर्वान्तः करिष्यते .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {3।27} यदि पूर्वान्तः क्रियते का रूपसिद्धिः : ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {4।27} सवर्णदीघत्वेन सिद्धम् .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {5।27} न सिध्यति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {6।27} अतः गुणे इति पररूपत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {7।27} अकारोच्चारणसामर्थ्यात् न भविष्यति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {8।27} यदि तर्हि प्राप्नुवन् विधिः उच्चारणसामर्थ्यात् बाध्यते सवर्णदीर्घत्वम् अपि न प्राप्नोति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {9।27} न एषः दोषः .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {10।27} यम् विधिम् प्रति उपदेशः अनर्थकः सः विधिः बाध्यते यस्य तु विधेः निमित्तम् न असौ बाध्यते .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {11।27} पररूपम् च प्रति अकारोच्चारणम् अनर्थकम् सवर्णदीर्घत्वस्य पुनः निमित्तम् एव .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {12।27} अथ वा असुट् करिष्यते .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {13।27} एवम् अपि ये पूर्वासः ये उपरासः इति असुटि कृते जसः ग्रहणेन ग्रहणात् शीभावः प्राप्नोति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {14।27} न एषः दोषः .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {15।27} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् अस्य न भविष्यति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {16।27} यः तर्हि निर्दिश्यते तस्य कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {17।27} असुटा व्यवहितत्वात् .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {18।27} सिध्यति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {19।27} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {20।27} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {21।27} ननु च उक्तम् ये पूर्वासः ये उपरासः असुकि कृते जसः ग्रहणेन ग्रहणात् शीभावः प्राप्नोति इति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {22।27} न एषः दोषः .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {23।27} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {24।27} शीभावः क्रियताम् असुक् इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {25।27} परत्वात् असुक् .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {26।27} अथ इदानीम् असुकि कृते पुनः प्रसङ्गविज्ञानात् शीभावः कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.50) क_इइइ,257.20-258.11 रो_व्,50.5-51.2 {27।27} सकृद्गतौ विप्रतिषेधे यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {1।10} अश्ववृषयोः मैथुनेच्छायाम् .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {2।10} अश्ववृषयोः मैथुनेच्छायाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {3।10} अश्वस्यति वडवा , वृषस्यति गौः .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {4।10} मैथुनेच्छायाम् इति किमर्थम् .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {5।10} अश्वीयति , वृषीयति .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {6।10} क्षीरलवणयोः लालसायाम् .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {7।10} क्षीर्लवणयोः लालसायाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {8।10} क्षीरस्यति माणवकः , लवणस्यति उष्ट्रः इति .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {9।10} अपरः आह : सर्वप्रातिपदिकेभ्यः लालसायाम् इति वक्तव्यम् दध्यस्यति मध्वस्यति इति एवमर्थम् .
(प्_7,1.51) क_इइइ,258.13-20 रो_व्,51.4-12 {10।10} अपरः आह: सुक् वक्तव्यः : दधिस्यति मदुस्यति इति एवमर्थम्
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {1।68} इमे बहवः आम्शब्दाः : कास्प्रत्ययात् आम् अमन्त्रे लिटि .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {2।68} ङसोसाम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {3।68} किमेत्तिङव्ययघात् आमु अद्रव्यप्रकर्षे .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {4।68} ङेः आम् नद्याम्नीभ्यः इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {5।68} कस्य इदम् ग्रहणम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {6।68} षष्ठीबहुवचनस्य ग्रहणम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {7।68} अथ अस्य कस्मात् न भवति कास्प्रत्ययात् आम् अमन्त्रे लिटि इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {8।68} अननुबन्धकग्रहणे हि न सानुबन्धकस्य इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {9।68} सः तर्हि अस्य एवमर्थः अनुबन्धः कर्तव्यः इह अस्य ग्रहणम् मा भूत् इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {10।68} ननु च अवश्यम् मकारस्य इत्सञ्ज्ञापरित्राणार्थः अनुबन्धः कर्तव्यः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {11।68} न अर्थः इत्सञ्ज्ञापरित्राणार्थेन .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {12।68} इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञा न भविष्यति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {13।68} इदम् अस्ति इत्कार्यम् मित् अचः अन्त्यात् परः इति अचाम् अन्त्यात् परः यथा स्यात् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {14।68} प्रत्ययान्तात् अयम् विधीयते तत्र न अस्ति विशेषः मित् अचः अन्त्यात् परः इति वा परत्वे प्रत्ययः परः इति वा .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {15।68} यः तर्हि न प्रत्ययान्तात् इजादेशः च गुरुमतः अनृच्छः इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {16।68} अत्र अपि आस्कासोः आम्वचनम् ज्ञापकम् न अयम् अचाम् अन्त्यात् परः भवति इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {17।68} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {18।68} न हि अस्ति विशेषः आमि अचाम् अन्त्यात् परे सति असति वा .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {19।68} अयम् अस्ति विशेषः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {20।68} असति आमि द्विर्वचनेन भवितव्यम् सति न भवितव्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {21।68} सति अपि भवितव्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {22।68} कथम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {23।68} आमः तन्मध्यपतितत्वात् धातुग्रहणेन ग्रहणात् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {24।68} तत् एतत् कासासोः आम्वचनम् ज्ञापकम् एव न अयम् अचाम् अन्त्यात् परः भवति इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {25।68} अथ अपि कथम् चित् कार्यम् स्यात् एवम् अपि न दोषः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {26।68} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {27।68} आमः अमन्त्रे इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {28।68} यदि एवम् आमा अन्त्रे इति प्राप्नोति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {29।68} शकन्धुन्यायेन निर्देशः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {30।68} अथ वा अस्तु अस्य ग्रहणम् कः दोषः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {31।68} इह कारयाञ्चकार , हरयाञ्चकार , चिकीर्षाञ्चकार , जिहीर्षाञ्चकार , ह्रस्वन्द्यापः नुट् इति नुट् प्रसज्येत .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {32।68} लोपायादेशयोः कृतयोः न भविष्यति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {33।68} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {34।68} लोपायादेशौ क्रियेताम् नुट् इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {35।68} परत्वात् नुट् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {36।68} नित्यौ लोपायादेशौ .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {37।68} कृते अपि नुटि प्राप्नुतः अकृते अपि .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {38।68} तत्र नित्यत्वात् लोपायादेशयोः कृतयोः विहतनिमित्तत्वात् नुट् न भविष्यति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {39।68} अथ अस्य कस्मात् न भवति किमेत्तिङव्ययघात् आमु अद्रव्यप्रकर्षे इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {40।68} अननुबन्धकग्रहणे हि न सानुबन्धकस्य इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {41।68} सः तर्हि एवमर्थः अनुबन्धः कर्तव्यः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {42।68} ननु च अवश्यम् उगित्कार्यार्थः अनुबन्धः कर्तव्यः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {43।68} न अर्थः उगित्कार्यार्थेन अनुबन्धेन .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {44।68} लिङ्गविभक्तिप्रकरणे सर्वम् उगित्कार्यम् न च आमः लिङ्गविभक्ती स्तः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {45।68} अव्ययम् एषः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {46।68} मकारस्य तर्हि इत्सञ्ज्ञापरित्राणार्थः अनुबन्धः कर्तव्यः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {47।68} इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञा न भविष्यति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {48।68} इदम् अस्ति इत्कार्यम् मित् अचः अन्त्यात् परः इति अचाम् अन्त्यात् परः यथा स्यात् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {49।68} न एतत् अस्ति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {50।68} घान्तात् अयम् विधीयते तत्र न अस्ति विशेषः मित् अचः अन्त्यात् परः इति वा परत्वे प्रत्ययः परः इति वा परत्वे .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {51।68} अथ अपि कथम् चित् इत्कार्यम् स्यात् एवम् अपि न दोषः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {52।68} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {53।68} अथ वा अस्तु अस्य ग्रहणम् कः दोषः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {54।68} इह पचतितराम् , जल्पतितराम् , ह्रस्वनद्यापः नुट् इति नुट् प्रसज्येत .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {55।68} लोपे कृते न भविष्यति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {56।68} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {57।68} लोपः क्रियताम् नुट् इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {58।68} परत्वात् नुट् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {59।68} एवम् तर्हि ह्रस्वनद्यापः नुट् इति अत्र यस्य इति लोपः अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {60।68} अथ अस्य कस्मात् न भवति ङेः आम् नद्याम्नीभ्यः इति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {61।68} किम् च स्यात् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {62।68} कुमार्याम् , किशोर्याम् , खट्वायाम् , मालायाम् , तस्याम् , यस्याम् इति ह्रस्वनद्यापः नुट् इति नुट् प्रसज्येत .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {63।68} आड्याट्स्याटः अत्र बाधकाः भविष्यन्ति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {64।68} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {65।68} आड्याट्स्याटः क्रियन्ताम् नुट् इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {66।68} परत्वात् आड्याट्स्याटः .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {67।68} अथ इदानीम् आड्याट्स्याट्सु कृतेषु पुनःप्रसङ्गात् नुट् कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.52-54) क_इइइ,258.24-260.11 रो_व्,51.16-54.14 {68।68} सकृद्गतौ विप्रतिषेधे यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति .
(प्_7,1.56) क_इइइ,260.13-16 रो_व्,55.2-5 {1।4} अयम् योगः शक्यः अवक्तुम् .
(प्_7,1.56) क_इइइ,260.13-16 रो_व्,55.2-5 {2।4} कथम् श्रीणाम् उदारः धरुणः रयीणाम् , अपि तत्र सूतग्रामणीनाम् .
(प्_7,1.56) क_इइइ,260.13-16 रो_व्,55.2-5 {3।4} इह तावत् श्रीणाम् उदारः धरुणः रयीणाम् विभाषा आमि नदीसञ्ज्ञा सा छन्दसि व्यवस्थितविभाषा भविष्यति .
(प्_7,1.56) क_इइइ,260.13-16 रो_व्,55.2-5 {4।4} अपि तत्र सूतग्रामणीनाम् इति सूताः च ग्रामण्यः च सूतग्रामणि तत्र ह्रस्वनद्यापः नुट् इति एव सिद्धम्
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {1।23} अथ धातोः इति किमर्थम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {2।23} अभैत्सीत् , अच्छैत्सीत् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {3।23} नुम्विधौ उपदेशिवद्वचनम् प्रत्ययविध्यर्थम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {4।23} नुम्विधौ उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {5।23} उपदेशावस्थायाम् नुम् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {6।23} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {7।23} प्रत्ययविध्यर्थम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {8।23} उपदेशावस्थायाम् नुमि कृते इष्टः प्रत्ययविधिः यथा स्यात् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {9।23} कुण्डा , हुण्डा इति .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {10।23} इतरथा हि अनकारे प्रत्ययः .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {11।23} अक्रियमाणे हि उपदेशिवद्भावे अनकारे यः प्रत्ययः प्राप्नोति सः तावत् स्यात् तस्मिन् अवस्थिते नुम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {12।23} तत्र कः दोषः .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {13।23} तत्र अयथेष्टप्रसङ्गः .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {14।23} तत्र अयथेष्टम् प्रसज्येत .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {15।23} अनिष्टे प्रत्यये अवस्थिते नुम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {16।23} अनिष्टस्य प्रत्ययस्य श्रवणम् प्रसज्येत .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {17।23} धातुग्रहणसामर्थ्यात् वा तदुपदेशे नुम्विधानम् धातुग्रहणसामर्थ्यात् वा तदुपदेशे धातूपदेशे नुम् भविष्यति .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {18।23} ननु च अन्यत् धातुग्रहणस्य प्रयोजनम् उक्तम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {19।23} किम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {20।23} अभैत्सीत् , अच्छैत्सीत् इति .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {21।23} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {22।23} प्रयोजनम् नाम तत् वक्तव्यम् यत् नियोगतः स्यात् .
(प्_7,1.58) क_इइइ,261.2-17 रो_व्,55.9-56.13 {23।23} यत् च अत्र इकारेण क्रियते अकारेण अपि तत् शक्यम् कर्तुम्
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {1।17} शे तृम्पादीनाम् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {2।17} शे तृम्पादीनाम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {3।17} तृम्पति , तृम्फति .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {4।17} किमर्थम् इदम् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {5।17} न नुमनुषक्ताः एव एते पठ्यन्ते .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {6।17} लुप्तनकारत्वात् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {7।17} लुप्यते अत्र नकारः अनिदिताम् हलः उपधायाः क्ङिति इति .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {8।17} यदि पुनः इमे इदितः पठ्येरन् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {9।17} न एवम् शक्यम् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {10।17} इह हि लोपः न स्यात् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {11।17} तृपितः , दृपितः इति .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {12।17} यदि पुनः इमे मुचादिषु पठ्येरन् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {13।17} न दोषः स्यात् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {14।17} अथ वा न एवम् विज्ञायते इदितः नुम् धातोः इति .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {15।17} कथम् तर्हि .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {16।17} इदितः नुम् .
(प्_7,1.59) क_इइइ,261.19-262.3 रो_व्,57.2-58.6 {17।17} ततः धातोः इति
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {1।7} इमौ द्वौ प्रतिषेधौ उच्येते .
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {2।7} उभौ शक्यौ अवक्तुम् .
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {3।7} कथम् .
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {4।7} एवम् वक्ष्यामि .
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {5।7} इटि लिटि रधेः नुम् भवति इति .
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {6।7} तन्नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_7,1.62) क_इइइ,262.5-7 रो_व्,58.8-59.2 {7।7} लिटि एव इडादौ न अन्यस्मिन् इडादौ इति
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {1।9} इह कस्मात् न भवति : आलभ्यते .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {2।9} अस्तु .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {3।9} अनिदिताम् हलः उपधायाः क्ङिति इति लोपः भविष्यति .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {4।9} इह तर्हि आलम्भ्या गौः पोः अदुपधात् इति यति अवस्थिते नुम् .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {5।9} तत्र कः दोषः .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {6।9} आलम्भ्या* एषः स्वरः प्रसज्येत .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {7।9} आलम्भ्या* इति च इष्यते .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {8।9} न एषः दोषः .
(प्_7,1.65) क_इइइ,262.9-12 रो_व्,59.4-8 {9।9} उक्तम् एतत् धातुग्रहणसामर्थ्यात् उपदेशे नुम्विधानम् इति
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {1।21} अथ केवलग्रहणम् किमर्थम् न न सुदुर्भ्याम् इति एव उच्येत .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {2।21} सुदुरोः केवलग्रहणम् अन्योपसर्गप्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {3।21} सुदुरोः केवलग्रहणम् क्रियते अन्योपसृष्टात् मा भूत् इति .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {4।21} प्रसुलम्भम् .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {5।21} न एषः अस्ति प्रयोगः .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {6।21} इदम् तर्हि .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {7।21} सुप्रलम्भम् .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {8।21} प्रेण व्यवहितत्वात् न भविष्यति .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {9।21} इदम् तर्हि .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {10।21} अतिसुलम्भम् .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {11।21} कर्मप्रवचनीयसञ्ज्ञा अत्र बाधिका भविष्यति सुः पूजायाम् अतिः अतिक्रमणे च इति .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {12।21} यदा तर्हि न अतिक्रमणम् न पूजा .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {13।21} इदम् च अपि उदाहरणम् .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {14।21} सुप्रलम्भम् .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {15।21} ननु च उक्तम् प्रेण व्यवहितत्वात् न भविष्यति इति .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {16।21} न एषः दोषः .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {17।21} सुदुर्भ्याम् इति न एषा पञ्चमी .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {18।21} का तर्हि .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {19।21} तृतीया .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {20।21} सुदुर्भ्याम् उपसृष्टस्य इति .
(प्_7,1.68) क_इइइ,262.14-22 रो_व्,59.10-61.2 {21।21} व्यवहितः च अपि उपसृष्टः भवति
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {1।8} चिण्णमुलोः अनुपसर्गस्य .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {2।8} चिण्णमुलोः अनुपसर्गस्य इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {3।8} इह मा भूत् .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {4।8} प्रालम्भि .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {5।8} प्रलम्भम् प्रलम्भम् .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {6।8} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {7।8} न वक्तव्यम् .
(प्_7,1.69) क_इइइ,263.2-5 रो_व्,61.4-7 {8।8} इह उपसर्गात् इति अपि प्रकृतम् न इति अपि तत्र अभिसम्बन्धमात्रम् कर्तव्यम् : विभाषा चिण्णमुलोः उपसर्गात् न इति
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {1।10} अधातोः इति किमर्थम् .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {2।10} उखास्रत् , पर्णध्वत् .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {3।10} अधातोः इति शक्यम् अवक्तुम् .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {4।10} कस्मात् न भवति खास्रत् , पर्णध्वत् इति .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {5।10} उगिति अञ्चतिग्रहणात् सिद्धम् अधातोः .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {6।10} उगिति अञ्चतिग्रहणात् अधातोः सिद्धम् .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {7।10} अञ्चतिग्रहणम् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {8।10} अञ्चतेः एव उगितः धातोः न अन्यस्य उगितः धातोः इति .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {9।10} इदम् तर्हि प्रयोजनम् अधातुभूतपूर्वस्य अपि यथा स्यात् .
(प्_7,1.70) क_इइइ,263.7-13 रो_व्,61-62 {10।10} गोमन्तम् इच्छति गोमत्यति गोमत्यतेः अप्रत्ययः गोमान् इति
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {1।79} झलचः नुम्विधौ उगित्प्रतिषेधः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {2।79} झलचः नुम्विधौ उगिल्लक्षणस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {3।79} गोमन्ति ब्राह्मणकुलानि , श्रेयांसि , भूयांसि .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {4।79} ननु च झल्लक्षणः उगिल्लक्षणम् बाधिष्यते .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {5।79} कथम् अन्यस्य उच्यमानम् अन्यस्य बाधकम् स्यात् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {6।79} असति खलु अपि सम्भवे बाधनम् भवति अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {7।79} किम् च स्यात् यदि अत्र उगिल्लक्षणः अपि स्यात् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {8।79} द्वयोः नकारयोः श्रवणम् प्रसज्येत .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {9।79} न व्यञ्जनपरस्य एकस्य वा अनेअकस्य वा श्रवणम् प्रति विशेषः अस्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {10।79} ननु च प्रतिज्ञाभेदः भवति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {11।79} श्रुतिभेदे अस्ति किम् प्रतिज्ञाभेदः करिष्यति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {12।79} ननु च श्रुतिकृतः अपि भेदः अस्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {13।79} इह तावत् श्रेयांसि , भूयांसि इति परस्य अनुस्वारे कृते पूर्वस्य श्रवणम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {14।79} तथा कुर्वन्ति , कृषन्ति इति परस्य अनुस्वारपरसवर्णयोः कृतयोः पूर्वस्य णत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {15।79} अथ एकस्मिन् अपि नुमि णत्वम् कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {16।79} अनुस्वारीभूतः णत्वम् अतिक्रामति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {17।79} कृते तर्हि परसवर्णे कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {18।79} असिद्धे च परसवर्णः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {19।79} विप्रतिषेधात् सिद्धम् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {20।79} विप्रतिषेधात् सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {21।79} झल्लक्षणः क्रियताम् उगिल्लक्षणः इति झल्लक्षणः भविष्यति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {22।79} झल्लक्षणस्य अवकाशः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {23।79} सर्पींषि , धनूंषि .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {24।79} उगिल्लक्षणस्य अवकाशः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {25।79} गोमान् , यवमान् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {26।79} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {27।79} गोमन्ति ब्राह्मणकुलानि , यवमन्ति ब्राह्मणकुलानि , श्रेयांसि , भूयांसि इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {28।79} झल्लक्षणः भविष्यति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {29।79} ननु च पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् उगिल्लक्षणः प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {30।79} पुनःप्रसङ्गः इति चेत् अमादिभिः तुल्यम् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {31।79} पुनः प्रसङ्गः इति चेत् अमादिभिः तुल्यम् एतत् भवति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {32।79} तत् यथा .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {33।79} युष्मदस्मदोः अमादिषु कृतेषु पुनःप्रसङ्गात् शशीलुग्नुमः न भवन्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {34।79} एवम् झल्लक्षणे कृते पुनःप्रसङ्गात् उगिल्लक्षणः न भविष्यति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {35।79} यत् अपि उच्यते असति खलु अपि सम्भवे बाधनम् भवति अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् इति सति अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {36।79} तत् यथा .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {37।79} दधि ब्राह्मणेभ्यः दीयताम् तक्रम् कौण्डिन्याय इति सति अपि सम्भवे दधिदानस्य तक्रदानम् निवर्तकम् भवति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {38।79} एवम् इह अपि सति अपि सम्भवे झल्लक्षणः उगिल्लक्षणम् बाधिष्यते .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {39।79} अथ वा अस्तु अत्र उगिल्लक्षणः अपि .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {40।79} ननु च उक्तम् च्वयोः नकारयोः श्रवणम् प्रसज्येत इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {41।79} परिहृतम् एतत् न व्यञ्जनपरस्य एकस्य वा अनेकस्य वा श्रवणम् प्रति विशेषः अस्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {42।79} ननु च उक्तम् प्रतिज्ञाभेदः भवति इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {43।79} श्रुतिभेदे असति प्रतिज्ञाभेदः किम् करिष्यति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {44।79} ननु च श्रुतिकृतः अपि भेदः उक्तः इह तावत् श्रेयांसि , भूयांसि इति परस्य अनुस्वारे कृते पूर्वस्य श्रवणम् प्रसज्येत कुर्वन्ति , कृषन्ति इति परस्य अनुस्वारपरसवर्णयोः कृतयोः पूर्वस्य णत्वम् प्राप्नोति इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {45।79} न एषः दोषः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {46।79} अयोगवाहानाम् अविशेषेण उपदेशः चोदितः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {47।79} तत्र इह तावत् श्रेयांसि , भूयांसि इति परस्य अनुस्वारे कृते तस्य झल्ग्रहणेन ग्रहणात् पूर्वस्य अनुस्वारः भविष्यति कुर्वन्ति , कृषन्ति इति परस्य अनुस्वारपरसवर्णयोः कृतयोः तस्य झल्ग्रहणेन ग्रहणात् पूर्वस्य अनुस्वारपरसवर्णौ भविष्यतः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {48।79} न एव वा पुनः अत्र उगिल्लक्षणः प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {49।79} किम् कारणम् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {50।79} मिदचः अन्त्यात् परः इति उच्यते न च द्वयोः मितोः अचाम् अन्त्यात् परत्वे सम्भवः अस्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {51।79} कथम् तर्हि इमौ द्वौ मितौ अचाम् अन्त्यात् परौ स्तः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {52।79} बह्वनड्वांहि ब्राह्मणकुलानि इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {53।79} विनिमित्तौ एतौ .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {54।79} तत्र बहूर्जि प्रतिषेधः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {55।79} तत्र बहूर्जि प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {56।79} बहूर्जि ब्राह्मणकुलानि इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {57।79} अन्त्यात् पूर्वम् नुमम् एके .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {58।79} अन्त्यात् पूर्वम् नुमम् एके इच्छन्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {59।79} किम् अविशेषेण आहोस्वित् बहूर्जौ एव .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {60।79} किम् च अतः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {61।79} यदि अविशेषेण काष्ठतक्ंषि इति भवितव्यम् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {62।79} अथ बहूर्जौ एव काष्ठतङ्क्षि इति भवितव्यम् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {63।79} एवम् तर्हि बहूर्जौ एव .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {64।79} बहूर्ञ्जि .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {65।79} सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {66।79} न वक्तव्यः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {67।79} अचः इति एषा पञ्चमी .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {68।79} अचः उत्तरः यः झल् तदन्तस्य नपुंसकस्य नुमा भवितव्यम् .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {69।79} यः च अत्र अचः उत्तरः न असौ झल् न अपि तदन्तम् नपुंसकम् यदन्तम् च नपुंसकम् न असौ अचः उत्तरः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {70।79} इह अपि तर्हि न प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {71।79} काष्ठतङ्क्षि इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {72।79} अत्र यः अचः उत्तरः झल् न तदन्तम् नपुंसकम् यदन्तम् च नपुंसकम् न असौ अचः उत्तरः .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {73।79} न एतत् अस्ति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {74।79} झल्जातिः प्रतिनिर्दिश्यते .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {75।79} अचः उत्तरा या झल्जातिः इति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {76।79} यदि पञ्चमी कुण्डानि , वनानि इति अत्र न प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {77।79} एव तर्हि इकः अचि विभक्तौ इति अत्र अचः सर्वनामस्थाने इति एतत् अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {78।79} एवम् अपि षष्ठ्यभावात् न प्राप्नोति .
(प्_7,1.72) क_इइइ,263.15-265.16 रो_व्,62-66 {79।79} सर्वनामस्थाने इति एषा सप्तमी अचः इति पञ्चम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {1।74} अज्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {2।74} इकः अचि व्यञ्जने मा भूत् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {3।74} इकः अचि इति उच्यते व्यञ्जनादौ मा भूत् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {4।74} त्रपुभ्याम् , त्रपुभिः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {5।74} अस्तु लोपः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {6।74} अस्तु अत्र नुम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {7।74} नलोपः प्रातिपदिकान्तस्य इति नलोपः भविष्यति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {8।74} स्वरः कथम् पञ्चत्रपुभ्याम् , पञ्चत्रपुभ्यः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {9।74} इगन्ते द्विगौ इति एषः स्वरः न प्राप्नोति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {10।74} स्वरः वै श्रूयमाणे अपि .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {11।74} श्रूयमाणे अपि नुमि स्वरः भवति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {12।74} पञ्चत्रपुणा , पञ्चत्रपुणः इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {13।74} लुप्ते किम् न भविष्यति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {14।74} लुप्ते इदानीम् किम् न भविष्यति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {15।74} किम् पुनः कारणम् श्रूयमाने अपि नुमि स्वरः भवति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {16।74} सङ्घातभक्तः असौ न उत्सहते अवयवस्य इगन्तताम् विहन्तुम् इति कृत्वा ततः श्रूयमाणे अपि नुमि स्वरः भवति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {17।74} इदम् तर्हि .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {18।74} अतिराभ्याम् , अतिराभिः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {19।74} नुमि कृते रायः हलि इति आत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {20।74} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {21।74} नुम् क्रियताम् आत्वम् इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {22।74} परत्वात् आत्वम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {23।74} इह तर्हि प्रियतिसृभ्याम् प्रियतिसृभिः नुमि कृते तिसृभावः न प्राप्नोति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {24।74} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {25।74} नुम् क्रियताम् तिसृभावः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {26।74} परत्वात् तिसृभावः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {27।74} अथ इदानीम् तिसृभावे कृते पुनःप्रसङ्गात् नुम् कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {28।74} सकृद्गतौ विप्रतिषेधे यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {29।74} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {30।74} इकः अचि विभक्तौ अज्ग्रहणम् नुम्नुटोः विप्रतिषेधार्थम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {31।74} इकः अचि विभक्तौ अज्ग्रहणम् क्रियते नुमः नुट् विप्रतिषेधेन यथा स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {32।74} त्रपूणाम् , जतूनाम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {33।74} अक्रियमाणे हि अज्ग्रहणे नित्यनिमित्तः नुम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {34।74} कृते अपि नुटि प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {35।74} नित्यनिमित्तत्वात् नुमि कृते नुटः अभावः स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {36।74} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {37।74} क्रियमाणे अपि वा अज्ग्रहणे अवश्यम् अत्र नुडर्थः यत्नः कर्तव्यः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {38।74} पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {39।74} इदम् तर्हि प्रयोजनम् नुटि कृते नुम् मा भूत् इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {40।74} किम् च स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {41।74} त्रपूणाम् , जतूनाम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {42।74} इतरथा हि नुमः नित्यनिमित्तत्वात् नुडभावः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {43।74} नामि इति दीर्घत्वम् न स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {44।74} मा भूत् एवम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {45।74} नोपधायाः इति एवम् भविष्यति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {46।74} इह तर्हि शुचीनाम् इन्हन्पूषार्यम्णाम् शौ सौ च इति अस्मात् नियमात् न प्राप्नोति दीर्घत्वम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {47।74} अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति एवम् न भविष्यति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {48।74} न एषा परिभाषा इह शक्या विज्ञातुम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {49।74} इह हि दोषः स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {50।74} वाग्मि इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {51।74} एवम् तर्हि लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {52।74} उत्तरार्थम् च .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {53।74} उत्तरार्थम् तर्हि अज्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {54।74} अस्थिदधिसक्थ्यक्ष्णाम् अनङ् उदात्तः अजादौ यथा स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {55।74} इह मा भूत् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {56।74} अस्थिभ्याम् , अस्थिभिः इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {57।74} यदि उत्तरार्थम् स्यात् तत्र एव अयम् अज्ग्रहणम् कुर्वीत .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {58।74} इह क्रियमाणे यदि किम् चित् प्रयोजनम् अस्ति तत् उच्यताम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {59।74} इह अपि क्रियमाणे प्रयोजनम् अस्ति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {60।74} किम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {61।74} अजादौ यथा स्यात् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {62।74} इह मा भूत् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {63।74} त्रपु , जतु .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {64।74} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {65।74} विभक्तौ इति उच्यते न च अत्र विभक्तिम् पश्यामः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {66।74} प्रत्ययलक्षणेन .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {67।74} न लुमता अङ्गस्य इति प्रत्ययलक्षणस्य प्रतिषेधः .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {68।74} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अज्ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति इह कः चित् अन्यः अपि प्रकारः प्रत्ययलक्षणम् नाम इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {69।74} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {70।74} हे त्रपु , हे त्रपो .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {71।74} अत्र गुणः सिद्धः भवति इति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {72।74} इकः अचि व्यञ्जने मा भूत् अस्तु लोपः स्वरः कथम् .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {73।74} स्वरः वै श्रूयमाणे अपि लुप्ते किम् न भविष्यति .
(प्_7,1.73) क_इइइ,265.18-267.12 रो_व्,66-69 {74।74} रायात्वम् तिसृभावः च व्यवधानात् नुमा अपि नुट् वाच्यः उत्तरार्थम् तु इह किम् चित् त्रपः इति
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {1।49} किम् इह पुंवद्भावेन अतिदिश्यते .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {2।49} नुम्प्रतिषेधः .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {3।49} कथम् पुनः पुंवत् इति अनेन नुम्प्रतिषेधः शक्यः विज्ञातुम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {4।49} वतिनिर्देशः अयम् कामचारः च वतिनिर्देशे वाक्यशेषम् समर्थयितुम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {5।49} तत् यथा : उशीनरवत् मद्रेषु यवाः .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {6।49} सन्ति न सन्ति इति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {7।49} मातृवत् अस्याः कलाः .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {8।49} सन्ति न सन्ति इति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {9।49} एवम् इह अपि पुंवत् भवति पुंवत् न भवति इति वाक्यशेषम् समर्थयिष्यामहे .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {10।49} यथा पुंसः न नुम् भवति एवम् तृतीयादिषु भाषितपुंस्कस्य अपि न भवति इति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {11।49} किम् उच्यते नुम्प्रतिषेधः इति न पुनः अन्यत् अपि पुंसः प्रतिपदम् कार्यम् उच्यते यत् तृतीयादिषु विभक्तिषु अजादिषु भाषितपुंस्कस्य अतिदिश्येत .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {12।49} अनारम्भात् पुंसि .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {13।49} न हि किम् चित् पुंसः प्रतिपदम् कार्यम् उच्यते यत् तृतीयादिषु अजादिषु भाषितपुंस्कस्य अतिदिश्येत .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {14।49} नुम् प्रकृतः तत्र किम् अन्यत् शक्यम् विज्ञातुम् अन्यत् अतः नुम्प्रतिषेधात् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {15।49} पुंवत् इति नुम्प्रतिषेधः चेत् गुणनाभावनुडौत्त्वप्रतिषेधः .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {16।49} पुंवत् इति न्जुम्प्रतिषेधः चेत् गुणनाभावनुडौत्त्वानाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {17।49} गुण .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {18।49} ग्रामण्ये ब्राह्मणकुलाय .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {19।49} गुण .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {20।49} नाभाव .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {21।49} ग्रामण्या ब्राह्मणकुलेन .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {22।49} नाभाव .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {23।49} नुट् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {24।49} ग्रामण्याम् ब्राह्मणकुलानाम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {25।49} नुट् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {26।49} औत्त्वम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {27।49} ग्रामण्याम् ब्राह्मणकुले .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {28।49} ह्रस्वत्वम् अप्रतिषिद्धम् ह्रस्वाश्रयाः च एते विधयः प्राप्नुवन्ति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {29।49} ह्रस्वाभावार्थम् च .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {30।49} किम् च .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {31।49} नुम्प्रतिषेधार्थम् च .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {32।49} कथम् पुनः अत्र अप्रकृतस्य असंशब्दितस्य ह्रस्वत्वस्य प्रतिषेधः शक्यः विज्ञातुम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {33।49} अर्थातिदेशात् सिद्धम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {34।49} न एवम् विज्ञायते भाष्यते पुमान् अनेन शब्देन सः अयम् भाषितपुंस्कः भाषितपुंस्कस्य शब्दस्य पुंशब्दः भवति इति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {35।49} कथम् तर्हि .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {36।49} भाष्यते पुमान् अस्मिन् अर्थे सः अयम् भाषितपुंस्कः भाषितपुंस्कस्य अर्थस्य पुंवदर्थः भवति इति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {37।49} तद्धितलुक्प्रतिषेधः च .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {38।49} तद्धितलुकः च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {39।49} पीलुः वृक्षः , पीलु फलम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {40।49} पीलुना , पिलुनः इति .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {41।49} न वा समानायाम् आकृतौ भाषितपुंस्कविज्ञानात् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {42।49} न वा वक्तव्यम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {43।49} किम् कारणम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {44।49} समानायाम् आकृतौ भाषितपुंस्कविज्ञानात् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {45।49} समानायाम् आकृतौ यत् भाषितपुंस्कम् आकृत्यन्तरे च एतत् भाषितपुंस्कम् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {46।49} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {47।49} न हि .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {48।49} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते .
(प्_7,1.74) क_इइइ,267.14-268.14 रो_व्,70.2-72.7 {49।49} एतत् अपि अर्थनिर्देशात् सिद्धम्
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {1।21} किम् उदाहरणम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {2।21} अक्षी ते इन्द्र पिङ्गले .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {3।21} न एतत् अस्ति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {4।21} पूर्वसवर्णेन अपि एतत् सिद्धम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {5।21} इदम् तर्हि .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {6।21} अक्षीभ्याम् ते नासिकाभ्याम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {7।21} इदम् च अपि उदाहरणम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {8।21} अक्षी ते इन्द्र पिङ्गले .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {9।21} ननु च उक्तम् पूर्वसवर्णेन अपि एतत् सिद्धम् इति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {10।21} न सिध्यति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {11।21} नुमा व्यवहितत्वात् पूर्वसवर्णः न प्राप्नोति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {12।21} छन्दसि नपुंसकस्य पुंवद्भावः वक्तव्यः मधोः गृभ्णामि , मधोः तृप्ताः इव असतः इति एवमर्थम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {13।21} पुंवद्भावेन नुमः निवृत्तिः नुमि निवृत्ते पूर्वसवर्णेन एव सिद्धम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {14।21} स्वरार्थः तर्हि ईकारः वक्तव्यः .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {15।21} उदात्तस्वरः यथा स्यात् नपुंसकस्वरः मा भूत् इति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {16।21} ननु च पुंवद्भावातिदेशात् एव स्वरः भविष्यति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {17।21} अशक्यः पुंवद्भावातिदेशः स्वरे तन्त्रम् आश्रयितुम् .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {18।21} इह हि दोषः स्यात् : मधु अस्मिन् अस्ति मधुः मासः इति .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {19।21} सः तर्हि पुंवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {20।21} न वक्तव्यः .
(प्_7,1.77) क_इइइ,268.16-24 रो_व्,72.9-73.8 {21।21} प्रकृतम् पुंवत् इति वर्तते
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {1।11} कस्य अयम् प्रतिषेधः .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {2।11} नुमः इति आह .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {3।11} तत् नुमः ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {4।11} न कर्तव्यम् .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {5।11} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {6।11} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {7।11} इदितः नुम् धातोः इति तत् वा अनेकग्रहणेन व्यवच्छिन्नम् अशक्यम् अनुवर्तयितुम् .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {8।11} एवम् तर्हि सर्वनामस्थाने इति वरते सर्वनामस्थाने यत् प्राप्नोति तस्य प्रतिषेधः .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {9।11} तत् वै बहुतरकेण ग्रहणेन व्यवच्छिन्नम् अशक्यम् अनुवर्तयितुम् .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {10।11} अथ इदानीम् व्यवहितम् अपि शक्यते अनुवर्तयितुम् नुम् एव अनुवर्त्य इह इहार्थम् उत्तरार्थम् च .
(प्_7,1.78) क_इइइ,269.2-8 रो_व्,74.2-8 {11।11} इह च एव प्रतिषेधः सिद्धः भवति इह च आत् शीनद्योः नुम् इति नुम्ग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {1।12} इह कस्मात् न भवति .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {2।12} अदती , घ्नती , लुनती , पुनती .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {3।12} लोपे कृते अवर्णाभावात् .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {4।12} किम् तर्हि अस्मिन् योगे उदाहरणम् .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {5।12} याती , यान्ती .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {6।12} अत्र अपि एकादेशे कृते व्यपवर्गाभावात् न प्राप्नोति .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {7।12} अन्तादिवद्भावेन व्यपवर्गः .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {8।12} उभयतः आश्रये न अन्तादिवत् .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {9।12} न उभयतः आश्रयः करिष्यते .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {10।12} न एवम् विज्ञायते अवर्णान्तात् शतुः नुम् भवति इति .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {11।12} कथम् तर्हि .
(प्_7,1.80) क_इइइ,269.10-14 रो_व्,74.10-75.4 {12।12} अवर्णात् नुम् भवति तत् चेत् अवर्णम् शतुः अनन्तरम् इति
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {1।31} अनडुहः सौ आम्प्रतिषेधः नुमः अनवकाशत्वात् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {2।31} अनडुहः सौ आम्प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {3।31} किम् कारणम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {4।31} नुमः अनवकाशत्वात् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {5।31} अनवकाशः नुम् आमम् बाधते .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {6।31} न वा अवर्णोपधस्य नुम्वचनात् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {7।31} न वा एषः दोषः .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {8।31} किम् कारणम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {9।31} अवर्णोपधस्य नुम्वचनात् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {10।31} अवर्णोपधस्य नुमम् वक्ष्यामि .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {11।31} तदर्थग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {12।31} न कर्तव्यम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {13।31} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {14।31} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {15।31} आत् शीनद्योः नुम् इति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {16।31} यदि तत् अनुवर्तते अनडुहि यावन्ति अवर्णानि सर्वेभ्यः परः नुम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {17।31} न एषः दोषः .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {18।31} मित् अचः अन्त्यात् परः इति अनेन यत् सर्वान्त्यम् अवर्णम् तस्मात् परः भविष्यति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {19।31} पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् वा सिद्धम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {20।31} अथ वा पुनःप्र्सङ्गात् नुमि कृते आम् भविष्यति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {21।31} यथात्त्वादिषु द्विर्वचनम् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {22।31} तत् यथा जग्ले , मम्ले , ईजतुः , ईजुः इति आत्त्वादिषु कृतेषु पुनःप्रसङ्गात् द्विर्वचनम् भवति एवम् अत्र अपि नुमि कृते आम् भविष्यति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {23।31} न एषः युक्तः परिहारः .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {24।31} विप्रतिषेधे पुनःप्रसङ्गः विप्रतिषेधः च द्वयोः सावकाशयोः भवति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {25।31} इह पुनः अनवकाशः नुम् आमम् बाधते .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {26।31} एवम् तर्हि वृत्तान्तात् एषः परिहारः प्रस्थितः .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {27।31} कस्मात् वृत्तान्तात् .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {28।31} इदम् अयम् चोद्यः भवति अनडुहः सौ आम्प्रतिषेधः नुमः अनवकाशत्वात् इति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {29।31} तस्य परिहारः न वा अवर्णोपधस्य नुम्वचनात् इति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {30।31} ततः अयम् चोद्यः भवति यत्र तर्हि अवर्णप्रकरणम् न अस्ति तत्र तः आमा नुमः बाधनम् प्राप्नोति बह्वन्ड्वांहि ब्राह्मणकुलानि इति .
(प्_7,1.82) क_इइइ,269.21-270.17 रो_व्,75.14-76.14 {31।31} ततः उत्तरकालम् इदम् पठितम् पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् वा सिद्धम् इति
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {1।15} दिवः औत्त्वे धातुप्रतिषेधः .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {2।15} दिवः औत्त्वे धातोः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {3।15} अक्षद्यूः इति .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {4।15} अधात्वधिकारात् सिद्धम् .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {5।15} अधातोः इति वर्तते .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {6।15} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {7।15} उगिदचाम् सर्वनामस्थाने अधातोः इति .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {8।15} अधात्वधिकारात् सिद्धम् इति चेत् नपुंसके दोषः .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {9।15} अधात्वधिकारात् सिद्धम् इति चेत् नपुंसके दोषः भवति .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {10।15} काष्ठतङ्क्षि , कूटतङ्क्षि .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {11।15} नपुंसकस्य झल् अचः अधातोः इति प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {12।15} उक्तम् वा .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {13।15} किम् उक्तम् .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {14।15} अननुबन्धकग्रहणे हि न सानुबन्धकस्य इति .
(प्_7,1.84) क_इइइ,270.19-271.3 रो_व्,77.2-11 {15।15} अथ वा सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {1।8} इतः अद्वचनम् अनर्थकम् आकारप्रकरणात् .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {2।8} इतः अद्वचनम् अनर्थकम् .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {3।8} किम् कारणम् .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {4।8} आकारप्रकरणात् .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {5।8} आत् इति वर्तते .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {6।8} षपूर्वार्थम् तु .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {7।8} षपूर्वार्थम् तर्हि अत् वक्तव्यः .
(प्_7,1.86) क_इइइ,271.5-8 रो_व्,77.13-78.4 {8।8} ऋभुक्षाणम् इन्द्रम् , ऋभुक्षणम् इन्द्रम्
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {1।21} असुङि उपदेशिवद्वचनम् स्वरसिद्ध्यर्थम् बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {2।21} असुङि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {3।21} उपदेशावस्थायाम् एव असुङ् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {4।21} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {5।21} स्वरसिद्ध्यर्थम् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {6।21} उपदेशावस्थायाम् असुङि कृते इष्टः स्वरः यथा स्यात् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {7।21} परमपुमान् इति .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {8।21} अक्रियमाणे हि उपदेशिवद्भावे समासान्तोदात्तत्वे असुङ् आन्तर्यतः अस्वरकस्य अस्वरकः स्यात् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {9।21} किम् पुनः कारणम् समासान्तोदात्तत्वम् तावत् भवति न पुनः असुङ् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {10।21} न परत्वात् असुङा भवितव्यम् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {11।21} बहिर्ङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {12।21} बहिरङ्गलक्षणः असुङ् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {13।21} अन्तरङ्गः स्वरः .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {14।21} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {15।21} सः तर्हि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {16।21} न वक्तव्यः .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {17।21} आद्युदात्तनिपातनम् करिष्यते सः निपातनस्वरः समासस्वरस्य बाधकः भविष्यति .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {18।21} एवम् अपि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {19।21} सः यथा एव हि निपातनस्वरः समासस्वरम् बाधते एवम् प्रकृतिस्वरम् अपि बाधेत .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {20।21} पुमान् .
(प्_7,1.89) क_इइइ,271.10-20 रो_व्,78.-79 {21।21} तस्मात् सुष्ठु उच्यते असुङि उपदेशिवद्वचनम् स्वरसिद्ध्यर्थम् बहिरङ्गलक्षणत्वात् इति
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {1।39} किम् इदम् गोतः परस्य सर्वनामस्थानस्य ङित्त्वम् उच्यते आहोस्वित् सर्वनामस्थाने परतः ङित्कार्यम् अतिदिश्यते .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {2।39} कः च अत्र विशेषः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {3।39} गोतः सर्वनामस्थाने ङित्कार्यातिदेशः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {4।39} गोतः सर्वनामस्थाने ङित्कार्यम् अतिदिश्यते .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {5।39} सर्वनामस्थाने णित्त्ववचने हि असम्प्रत्ययः षष्ठ्यनिर्देशात् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {6।39} सर्वनामस्थानस्य णिद्वचने हि असम्प्रत्ययः स्यात् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {7।39} किम् कारणम् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {8।39} षष्ठ्यभावात् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {9।39} षष्ठीनिर्दिष्टस्य आदेशाः उच्यन्ते न च अत्र षष्ठीम् पश्यामः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {10।39} एवम् तर्हि वतिनिर्देशः अयम् : गोतः ङिद्वत् भवति इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {11।39} सः तर्हि वतिनिर्देशः कर्तव्यः न हि अन्तरेण वतिम् अतिदेशः गम्यते .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {12।39} अन्तरेण अपि वतिम् अतिदेशः गम्यते .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {13।39} तत् यथा : एषः ब्रह्मदत्तः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {14।39} अब्रह्मदत्तम् ब्रह्मदत्तः इति आह .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {15।39} ते मन्यामहे : ब्रह्मदत्तवत् अयम् भवति इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {16।39} एवम् इह अपि अणितम् णित् इति आह णिद्वत् इति गम्यते .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {17।39} अथ वा पुनः अस्तु गोतः परस्य सर्वनामस्थानस्य णित्त्वम् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {18।39} ननु च उक्तम् सर्वनामस्थाने णित्त्ववचने हि असम्प्रत्ययः षष्ठ्यनिर्देशात् इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {19।39} न एषः दोषः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {20।39} गोतः इति एषा पञ्चमी सर्वनामस्थाने इति सप्तम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {21।39} अथ तपरकरणम् किमर्थम् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {22।39} इह मा भूत् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {23।39} चित्रगुः शबलगुः इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {24।39} न एतत् अस्ति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {25।39} ह्रस्वत्वे कृते न भविष्यति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {26।39} स्थानिवद्भावात् प्राप्नोति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {27।39} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {28।39} तपरकरणम् अनर्थकम् स्थानिवत्प्रतिषेधात् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {29।39} तपरकर्णम् अनर्थकम् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {30।39} किम् कारणम् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {31।39} स्थानिवत्प्रतिषेधात् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {32।39} प्रतिषिध्यते अत्र स्थानिवद्भावः गोः पूर्वणित्त्वात्वस्वरेषु स्थानिवद्भावः न भवति इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {33।39} सः च अवश्यम् प्रतिषेधः आश्रयितव्यः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {34।39} इतरथा हि सम्बुद्धिजसोः प्रतिषेधः .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {35।39} यः हि मन्यते तपरकरणसामर्थ्यात् अत्र न भविष्यति इति सम्बुद्धिजसोः तेन प्रतिषेधः वक्तव्यः स्यात् : हे चित्रगो चित्रगवः इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {36।39} अथ इदानीम् सति अपि स्थानिवद्भावप्रतिषेध गुणे कृते कस्मात् एव अत्र न भवति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {37।39} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {38।39} ननु च इदानीम् असति अपि स्थानिवद्भावप्रतिषेधे एतया परिभाषया शक्यम् उपस्थातुम् .
(प्_7,1.90) क_इइइ,271.22-272.22 रो_व्,79.7-81.7 {39।39} न इति आह न हि इदानीम् क्व चित् अपि स्थानिवत् स्यात्
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {1।32} अथ अत्र विभक्तौ इति अनुवर्तते उताहो न .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {2।32} किम् च अतः .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {3।32} तृज्वत् स्त्रियाम् विभक्तौ चेत् क्रोष्ट्रीभक्तिः न सिध्यति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {4।32} तृज्वत् स्त्रियाम् विभक्तौ चेत् क्रोष्ट्रीभक्तिः इति न सिध्यति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {5।32} एवम् तर्हि ईकारे तृज्वद्भावम् वक्ष्यामि .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {6।32} तत् ईकारग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {7।32} न कर्तव्यम् .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {8।32} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {9।32} प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {10।32} स्त्री , ई स्त्री स्त्रियाम् इति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {11।32} ईकारे तन्निमित्तः सः .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {12।32} ईकारे चेत् तत् न .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {13।32} किम् कारणम् .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {14।32} तन्निमित्तः सः .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {15।32} तृज्वद्भावनिमित्तः सः ईकारः .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {16।32} न अकृते तृज्वद्भावे ईकारः प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {17।32} किम् कारणम् .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {18।32} ऋन्नेभ्यः ङीप् इति उच्यते ईकारे च तृज्वद्भावः .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {19।32} तत् इदम् इतरेतराश्रयम् भवति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {20।32} इतरेतराश्रयाणि च न प्रकल्पन्ते .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {21।32} एवम् तर्हि गौरादिषु पाठात् ईकारः भविष्यति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {22।32} गौरादिषु न पठ्यते .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {23।32} न हि किम् चित् तुनन्तम् गौरादिषु पठ्यते .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {24।32} एवम् तर्हि एतत् ज्ञापयति आचार्यः भवति अत्र ईकारः इति यत् अयम् ईकारे तृज्वद्भावम् शास्ति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {25।32} तेन एव भावनम् चेत् स्यात् अनिष्टः अपि प्रसज्यते .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {26।32} यदि अपि न अस्ति विशेषः ङीपः वा ङीषः वा ङीन् अपि तु प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {27।32} इह च न प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {28।32} पञ्चभिः क्रोष्ट्रीभिः क्रीतैः रथैः पञ्चक्रोष्टृभिः रथैः इति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {29।32} एवम् तर्हि न च अपरम् निमित्तम् सञ्ज्ञा च प्रत्ययलक्षणेन .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {30।32} न च अपरम् निमित्तम् आश्रीयते : अस्मिन् परतः क्रोष्टुः तृज्वत् भवति इति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {31।32} किम् तर्हि अङ्गस्य क्रोष्टुः तृज्वत् भवति .
(प्_7,1.95-96.1) क_इइइ,272.25-273.19 रो_व्,81-84 {32।32} अङ्गसञ्ज्ञा च भवति प्रत्ययलक्षणेन
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {1।82} किम् पुनः अयम् शास्त्रातिदेशः : तृचः यत् शास्त्रम् तत् अतिदिश्यते .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {2।82} आहोस्वित् रूपातिदेशः : तृचः यत् रूपम् तत् अतिदिश्यते इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {3।82} कः च अत्र विशेषः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {4।82} तृज्वत् इति शास्त्रातिदेशः चेत् यथा चिणि तद्वत् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {5।82} तृज्वत् इति शास्त्रातिदेशः चेत् यथा चिणि तद्वत् प्राप्नोति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {6।82} कथम् च चिणि .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {7।82} उक्तम् अङ्गस्य इति तु प्रकरणात् आण्गशास्त्रातिदेशात् सिद्धम् इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {8।82} आङ्गम् यत् कार्यम् तत् अतिदिश्यते .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {9।82} एवम् इह अपि अनङ्गुणदीर्घत्वानि अतिदिष्टानि रपरत्वम् अनतिदिष्टम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {10।82} तत्र कः दोषः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {11।82} तत्र रपरवचनम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {12।82} तत्र रपरत्वम् न सिध्यति तत् वक्तव्यम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {13।82} न एषः दोषः .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {14।82} गुणे अतिदिष्टे रपरत्वम् अपि अतिदिष्टम् भवति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {15।82} कथम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {16।82} कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् यत्र कार्यम् तत्र द्रष्टव्यम् .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {17।82} ऋतः ङिसर्वनामस्थानयोः गुङः भवति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {18।82} उपस्थितम् इदम् भवति उः अण् रपरः इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {19।82} एवम् तर्हि अयम् अन्यः दोषः जायते .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {20।82} आहत्य तृचः यत् शास्त्रम् तत् अतिदिश्येत अनाहत्य वा इति .
(प्_7,1.95-96.2) क_इइइ,273.20-275.22 रो_व्,84-91 {21।82} किम् च अतः .
मूल पाठ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0