व्याकरणमहाभाष्य · भाग 10211040

(प्_6,4.154) क_इइइ,229.16-23 रो_इव्,793 {12।15} विजयिष्ठकरिष्थयोः गुणदर्शनात् .
(प्_6,4.154) क_इइइ,229.16-23 रो_इव्,793 {13।15} विजयिष्ठकरिष्थयोः गुणः दृश्यते .
(प्_6,4.154) क_इइइ,229.16-23 रो_इव्,793 {14।15} विजयिष्ठः .
(प्_6,4.154) क_इइइ,229.16-23 रो_इव्,793 {15।15} आसुतिम् करिष्ठः .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {1।19} णौ इष्ठवत् प्रातिपदिकस्य .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {2।19} णौ प्रातिपदिकस्य इष्ठवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {3।19} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {4।19} पुंवद्भावरभावटिलोपयणादिपरार्थम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {5।19} पुंवद्भावार्थम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {6।19} एनीम् आचष्टे , एतयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {7।19} श्येतयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {8।19} रभावार्थम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {9।19} पृथुम् आचष्टे , प्रथयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {10।19} म्रदयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {11।19} टिलोपार्थम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {12।19} पटुम् आचष्टे पटयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {13।19} यणादिपरार्थम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {14।19} स्थूलम् आचष्टे स्थवयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {15।19} दवयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {16।19} किम् पुनः इदम् परिगणनम् आहोस्वित् उदाहरणमात्रम् .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {17।19} उदाहरणमात्रम् इति आह .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {18।19} प्रादयः अपि हि इष्यन्ते : प्रियम् आचष्टे प्रापयति .
(प्_6,4.155) क_इइइ,230.2-10 रो_इव्,794-795 {19।19} भारद्वाजीयाः पठन्ति : णौ इष्ठवत् प्रातिपदिकस्य पुंवद्भावरभावटिलोपयणादिपरप्रादिविन्मतोर्लुक्कन्विध्यर्थम् इति .
(प्_6,4.159) क_इइइ,230.12-13 रो_इव्,795 {1।4} किम् अयम् यिशब्दः आहोस्वित् यकारः .
(प्_6,4.159) क_इइइ,230.12-13 रो_इव्,795 {2।4} किम् च अतः .
(प्_6,4.159) क_इइइ,230.12-13 रो_इव्,795 {3।4} यदि लोपः अपि अनुवर्तते ततओ यिशब्दः .
(प्_6,4.159) क_इइइ,230.12-13 रो_इव्,795 {4।4} अथ निवृत्तम् ततः यकारः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {1।53} कथम् इदम् विज्ञायते : हलादेः अङ्गस्य इति आहोस्वित् हलादेः ऋकारस्य इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {2।53} युक्तम् पुनः इदम् विचारयितुम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {3।53} ननु अनेन असन्दिग्धेन अङ्गविशेषणेन भवितव्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {4।53} कथम् हि ऋकारस्य नाम हल् आदिः स्यात् अन्यस्य अन्यः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {5।53} अयम् आदिशब्दः अस्ति एव अवयववाची .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {6।53} तत् यथा ऋगादिः , अर्धर्चादिः , श्लोकादिः इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {7।53} अस्ति सामीप्ये वर्तते .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {8।53} तत् यथा .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {9।53} दधिभोजनम् अर्थसिद्धेः आदिः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {10।53} दधिभोजनसमीपे .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {11।53} घृतभोजनम् आरोग्यस्य आदिः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {12।53} घृतभोजनसमीपे .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {13।53} यावता सामीप्ये अपि वर्तते जायते विचारणा : हल्समीपस्य ऋकारस्य हलादेः अङ्गस्य इति .

(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {14।53} किम् च अतः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {15।53} यदि विज्ञायते हलादेः अङ्गस्य इति अप्रथीयान् , अत्र न प्राप्नोति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {16।53} अथ विज्ञायते हलादेः ऋकारस्य इति अनृचीयान् , अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {17।53} उभयथा स्वृचीयान् इति अत्र प्राप्नोति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {18।53} अस्तु तावत् हलादेः अङ्गस्य इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {19।53} कथम् अप्रथीयान् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {20।53} तद्धितान्तेन समासः भविष्यति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {21।53} न प्रथीयान् अप्रथीयान् इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {22।53} भवेत् सिद्धम् यदा तद्धितान्तेन समासः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {23।53} यदा तु खलु समासात् तद्धितोत्पत्तिः तदा न सिध्यति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {24।53} न एव समासात् तद्धितोत्पत्त्या भवितव्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {25।53} किम् कारणम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {26।53} बहुव्रीहिणा उक्तत्वात् मत्वर्थस्य .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {27।53} भवेत् यदा बहुव्रीहिः तदा न स्यात् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {28।53} यदा तु खलु तत्पुरुषः तदा प्राप्नोति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {29।53} न पृथुः अपृथुः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {30।53} अयम् अपि अपृथुः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {31।53} अयम् अपि अपृथुः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {32।53} अयम् अनयोः अप्रथीयान् इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {33।53} न समासात् अजादिभ्याम् भवितव्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {34।53} किम् कारणम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {35।53} गुणवचनात् इति उच्यते न च समासः गुणवचनः इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {36।53} यदा तर्हि समासात् विन्मतुपौ विन्मतुबन्तात् अजादी तदा प्राप्नुतः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {37।53} अविद्यमानाः पृथवः अपृथवः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {38।53} अपृथवः अस्य सन्ति अपृथुमान् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {39।53} अयम् अपृथुमान् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {40।53} अयम् अपृथुमान् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {41।53} अयम् अनयोः अप्रथीयान् इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {42।53} न एषः दोषः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {43।53} अपृथवः एव न सन्ति कुतः यस्य अपृथवः इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {44।53} इह कस्मात् न भवति : मातयति , भ्रातयति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {45।53} लोपः अत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {46।53} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {47।53} टिलोपः क्रियताम् रभावः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {48।53} परत्वात् रभावः .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {49।53} यदि पुनः अवशिष्टस्य रभावः उच्येत .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {50।53} न एवम् शक्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {51।53} इह अपि प्रसज्येत : कृतम् आचष्टे , कृतयति इति .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {52।53} एवम् तर्हि परिगणनम् कर्तव्यम् .
(प्_6,4.161) क_इइइ,231.2-23 रो_इव्,796-799 {53।53} पृथुमृदुकृशभृशदृढपरिवृढानाम् इति वक्तव्यम् .

(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {1।61} प्रकृत्या एकाच् इति किम् इष्ठेय्मेयस्सु आहोस्वित् अविशेषेण .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {2।61} किम् च अतः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {3।61} यदि अविशेषेण स्वी खी शौवम् अधुना इति अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {4।61} स्विखिनौ एव न स्तः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {5।61} कथम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {6।61} उक्तम् एतत् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {7।61} एकाक्षरात् कृतः जातेः सप्तम्याम् च न तौ स्मृतौ .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {8।61} स्ववान् खवान् इति एव भवितव्यम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {9।61} शौवम् इति परत्वात् ऐजागमे कृते टिलोपेन भवितव्यम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {10।61} अधुना इति सप्रकृतिकस्य सप्रत्ययकस्य स्थाने निपातनम् क्रियते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {11।61} इह तर्हि प्राप्नोति : द्रव्यम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {12।61} यस्य ईति आदौ प्रकृतिभावः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {13।61} यस्य ईति यस्य लोपप्राप्तिः तस्य प्रकृतिभावः न च एतानि यस्य ईति आदौ .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {14।61} एवम् अपि श्रिये हितः श्रीयः , ज्ञा देवता अस्य स्थालीपाकस्य ज्ञः स्थालीयापाकः इति अत्र प्राप्नोति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {15।61} तस्मात् इष्ठेय्मेयस्सु प्रकृतिभावः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {16।61} अथ इष्ठेय्मेयस्सु प्रकृतिभावे किम् उदाहरणम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {17।61} प्रेयान् प्रेष्थः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {18।61} न एतत् अस्ति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {19।61} प्रादीनाम् असिद्धत्वात् न भविष्यति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {20।61} इदम् तर्हि श्रेयान् , श्रेष्ठः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {21।61} प्रकृत्या एकाच् इष्ठेय्मेयस्सु चेत् एकाचः उच्चारणसामर्थ्यात् अवचनात् प्रकृतिभावः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {22।61} प्रकृत्या एकाच् इष्ठेय्मेयस्सु चेत् तत् न .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {23।61} किम् कारणम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {24।61} एकाचः उच्चारणसामर्थ्यात् अन्तरेण अपि वचनम् प्रकृतिभावः भविष्यति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {25।61} विन्मतोः तु लुगर्थम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {26।61} विन्मतोः तु लुगर्थम् प्रकृतिभावः वक्तव्यः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {27।61} स्रग्वितरः , स्रजीयान् , स्रग्वितमः , स्रजिष्ठः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {28।61} स्रुग्वत्तरः , स्रुचीयान् , स्रुग्वत्तमः , स्रुचिष्ठः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {29।61} ननु च विन्मतोः लुक् टिलोपम् बाधिष्यते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {30।61} कथम् अन्यस्य उच्यमानस्य अन्यस्य बाधकम् स्यात् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {31।61} असति खलु अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {32।61} अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {33।61} यथा एव खलु अपि विन्मतोः लुक् टिलोपम् बाधते एव नः तद्धिते इति एतम् अपि बाधेत .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {34।61} यतरः नः ब्रह्मीयान् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {35।61} ब्रह्मवत्तरः इति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {36।61} यत् तावत् उच्यते कथम् अन्यस्य उच्यमानस्य अन्यस्य बाधकम् स्यात् इति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {37।61} इदम् तावत् अयम् प्रष्टव्यः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {38।61} यदि तर्हि विन्मतोः लुक् न उच्येत किम् इह स्यात् इति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {39।61} टिलोपः इति आह .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {40।61} टिलोपः चेत् न अप्राप्ते टिलोपे विन्मतोः लुक् आरभ्यते .

(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {41।61} सः बाधकः भविष्यति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {42।61} यत् अपि उच्यते असति खलु अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {43।61} अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् इति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {44।61} सति अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {45।61} तत् यथा .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {46।61} दधि ब्राह्मणेभ्यः दीयताम् तक्रम् कौण्डिन्याय इति सति अपि सम्भवे दधिदानस्य तक्रदानम् निवर्तकम् भवति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {47।61} एवम् इह अपि सति अपि सम्भवे विन्मतोः लुक् टिलोपम् बाधिष्यते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {48।61} यत् अपि उच्यते यथा एव खलु अपि विन्मतोः लुक् टिलोपम् बाधते एव नः तद्धिते इति एतम् अपि बाधेत इति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {49।61} न बाधते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {50।61} किम् कारणम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {51।61} येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {52।61} न अप्राप्ते टिलोपे विन्मतोः लुक् आरभ्यते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {53।61} नः तद्धिते इति एतस्मिन् पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {54।61} अथ वा पुरस्तात् अपवादाः अनन्तरान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् विन्मतोः लुक् टिलोपम् बाधिष्यते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {55।61} नः तद्धिते इति एतम् न बाधिष्यते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {56।61} यदि तर्हि विन्मतोः लुक् टिलोपम् बाधते पयिष्थः इति न सिध्यति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {57।61} पयसिष्थः इति प्राप्नोति .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {58।61} यथालक्षणम् अप्रयुक्ते .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {59।61} प्रकृत्या अके राजन्यमनुष्ययुवानः .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {60।61} राजन्यमनुष्ययुवानः अके प्रकृत्या भवन्ति इति वक्तव्यम् .
(प्_6,4.163) क_इइइ,231.25-233.5 रो_इव्,799-804 {61।61} राजन्यकम् , मानुष्यकम् , यौवनिका .
(प्_6,4.170) क_इइइ,233.10-12 रो_इव्,804 {1।3} मपूर्वात् प्रतिषेधे वा हितनाम्नः .
(प्_6,4.170) क_इइइ,233.10-12 रो_इव्,804 {2।3} मपूर्वात् प्रतिषेधे वा हितनाम्नः इति वक्तव्यम् .
(प्_6,4.170) क_इइइ,233.10-12 रो_इव्,804 {3।3} समानः हैतनामः , समानः हैतनामनः इति च .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {1।24} अथ किम् इदम् ब्राह्मस्य अजातौ अनः लोपार्थम् वचनम् आहोस्वित् नियमार्थम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {2।24} कथ च लोपाथम् स्यात् कथम् व नियमार्थम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {3।24} यदि तावत् अपत्ये इति वर्तते ततः नियमार्थम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {4।24} अथ निवृत्तम् ततः लोपार्थम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {5।24} अतः उत्तरम् पठति ब्राह्मस्य अजातौ लोपार्थम् वचनम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {6।24} ब्राह्मस्य अजातौ लोपार्थम् वचनम् क्रियते .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {7।24} अपत्ये इति निवृत्तम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {8।24} तत्र अप्राप्तविधाने प्राप्तप्रतिषेधः .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {9।24} तत्र अप्राप्तस्य टिलोपस्य विधाने प्राप्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {10।24} ब्राह्मणः .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {11।24} न वा पर्युदाससामर्थ्यात् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {12।24} न वा वक्तव्यः .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {13।24} किम् कारणम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {14।24} पर्युदाससामर्थ्यात् पर्युदासः अत्र भविष्यति .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {15।24} अस्ति अन्यत् पर्युदासे प्रयोजनम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {16।24} किम् .

(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {17।24} या जातिः एव न अपत्यम् .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {18।24} ब्राह्मी ओषधिः इति .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {19।24} न वै अत्र इष्यते .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {20।24} अनिष्टम् च प्राप्नोति इष्टम् च न सिध्यति .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {21।24} एवम् तर्हि अनुवर्तते अपत्ये इति न तु अपत्ये इति अनेन निपातनम् अभिसम्बध्यते : ब्राह्मः इति निपात्यते अपत्ये अजातौ इति .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {22।24} किम् तर्हि .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {23।24} प्रतिषेधः अभिसम्बध्यते : ब्राह्मः इति निपात्यते .
(प्_6,4.171) क_इइइ,233.14-234.3 रो_इव्,805 {24।24} अपत्ये जातौ न इति .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {1।7} किमर्थम् इदम् उच्यते न नः तद्धिते इति एव सिद्धम् .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {2।7} न सिध्यति .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {3।7} अन् अणि इति प्रकृतिभावः प्रसज्येत .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {4।7} अणि इति उच्यते णः च अयम् .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {5।7} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् निपातनम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः ताच्छीलिके णे अण्कृतानि भवन्ति .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {6।7} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_6,4.172) क_इइइ,234.5-8 रो_इव्,806 {7।7} चौरी तापसी इति अणन्तात् इति ईकारः सिद्धः भवति .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {1।39} अत्र भ्रौणहत्ये किम् निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {2।39} यकारादौ तद्धिते तत्वम् निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {3।39} भ्रौणहत्ये तत्वनिपातनानर्थक्यम् सामान्येन कृतत्वात् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {4।39} भ्रौणहत्ये तत्वनिपातनम् अनर्थकम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {5।39} किम् कारणम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {6।39} सामान्येन कृतत्वात् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {7।39} सामान्येन एव अत्र तत्वम् भविष्यति .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {8।39} हनः तः अचिण्णमुलोः इति .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {9।39} ज्ञापकम् तु तद्धिते तत्वप्रतिषेधस्य .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {10।39} एवम् तर्हि ज्ञापयति आचार्यः न तद्धिते तत्वम् भवति इति .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {11।39} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {12।39} भ्रौणघ्नः , वार्त्रघ्नः इति अत्र तत्वम् न भवति .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {13।39} ऐक्ष्वाकस्य स्वरभेदात् निपातनम् पृथक्त्वेन .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {14।39} ऐक्ष्वाकस्य स्वरभेदात् निपातनम् पृथक्त्वेन कर्तव्यम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {15।39} ऐक्ष्वाकः , ऐक्ष्वाकः .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {16।39} एकश्रुत्या निर्देशात् सिद्धम् .एकश्रुतिः स्वरसर्वनाम यथा नपुंसकम् लिङ्गसर्वनाम .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {17।39} अथ मैत्रेये किम् निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {18।39} मैत्रेये ढञि यादिलोपनिपातनम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {19।39} मैत्रेये ढञि यादिलोपः निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {20।39} इदम् मित्रयुशब्दस्य चतुः ग्रहणम् क्रियते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {21।39} गृष्ट्यादिषु प्रत्ययविध्यर्थम् पाठः क्रियते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {22।39} द्वितीये अध्याये यस्कादिषु लुगर्थम् ग्रहणम् क्रियते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {23।39} सप्तमे अध्याये इयादेशार्थम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {24।39} इदम् चतुर्थम् यादिलोपार्थम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {25।39} द्विर्ग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .

(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {26।39} बिदादिषु प्रत्ययविध्यर्थम् पाठः कर्तव्यः .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {27।39} तत्र न एव अर्थः लुका न अपि यादिलोपेन .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {28।39} इयादेशेन एव सिद्धम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {29।39} न एवम् शक्यम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {30।39} इह हि मैत्रेयकः सङ्घः इति सङ्घातलक्षणेषु अञ्यञिञाम् अण् इति अण् प्रसज्येत .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {31।39} हिरण्मये किम् निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {32।39} हिरण्मये यलोपवचनम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {33।39} हिरण्मये यलोपः निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {34।39} अथ हिरण्यये किम् निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {35।39} हिरण्ययस्य छन्दसि मलोपवचनात् सिद्धम् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {36।39} हिरण्ययस्य छन्दसि मलोपः निपात्यते .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {37।39} हिरण्ययी नः नयतु .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {38।39} हिरण्ययाः पन्थानः आसन् .
(प्_6,4.174) क_इइइ,234.11-235.16 रो_इव्,807-809 {39।39} हिरण्ययम् आसनम् .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {1।31} युवोः अनाकौ इति उच्यते कयोः युवोः अनाकौ भवतः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {2।31} प्रत्यययोः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {3।31} कथम् पुनः अङ्गस्य इति अनुवर्तमाने प्रत्यययोः स्याताम् .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {4।31} युशब्दवुशब्दान्तम् एतत् विभक्तौ अङ्गम् भवति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {5।31} यदि युशब्दवुशब्दान्तस्य अङ्गस्य अनाकौ भवतः सर्वादेशौ प्राप्नुतः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {6।31} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् न भविष्यतः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {7।31} यत्र तर्हि विभक्तिः न अस्ति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {8।31} नन्दना कारिका इति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {9।31} अत्र अपि प्रत्ययलक्षणेन विभक्तिः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {10।31} यत्र तर्हि प्रत्ययलक्षणम् न अस्ति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {11।31} नन्दनप्रियः कारकप्रियः इति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {12।31} मा भूताम् या असौ सामासिकी विभक्तिः तस्याम् या असौ समासात् विभक्तिः तस्याम् भविष्यतः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {13।31} न वै तस्याम् युशब्दवुशब्दान्तम् अङ्गम् भवति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {14।31} भवेत् यः युशब्दवुशब्दाभ्याम् अङ्गम् विशेषयेत् तस्य आनन्त्ययोः न स्याताम् .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {15।31} वयम् खलु अङ्गेन युशब्दवुशब्दौ विशेषयिष्यामः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {16।31} अङ्गस्य युवोः अनाकौ भवतः यत्रतत्रस्थयोः इति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {17।31} यत्र तर्हि समासात् विभक्तिः न अस्ति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {18।31} नन्दनदधि कारकदधि .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {19।31} एवम् तर्हि न च अपरम् निमित्तम् सञ्ज्ञा च प्रत्ययलक्षणेन .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {20।31} न च इह परम् निमित्तम् आश्रीयते : अस्मिन् परतः युवोः अनाकौ भवतः इति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {21।31} किम् तर्हि अङ्गस्य युवोः अनाकौ भवतः इति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {22।31} अङ्गसञ्ज्ञा च भवति प्रत्ययलक्षणेन .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {23।31} अथ वा तयोः एव यत् अङ्गम् तन्निमित्तत्वेन आश्रयिष्यामः .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {24।31} कथम् .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {25।31} अङ्गस्य इति सम्बन्धसामान्ये षष्ठी विज्ञास्यते .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {26।31} अङ्गस्य यौ युवू .

(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {27।31} किम् च अङ्गस्य युवू .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {28।31} निमित्तम् .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {29।31} ययोः युवोः अङ्गम् इति एतत् भवति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {30।31} कयोः च एतत् भवति .
(प्_7,1.1.1) क_इइइ,236.1-16 रो_व्,1-3 {31।31} प्रत्यययोः
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {1।57} युवोः अनाकौ इति चेत् धातुप्रतिषेधः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {2।57} युवोः अनाकौ इति चेत् धातुप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {3।57} युत्वा युतः युतवान् युतिः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {4।57} भुज्य्वादीनाम् च . भुज्य्वादीनाम् च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {5।57} भुज्युः कंयुः शंयुः इति . अनुनासिकपरत्वात् सिद्धम् . अनुनासिकपरयोः युवोः ग्रहणम् न च एतौ अनुनासिकपरौ .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {6।57} यदि अनुनासिकपरयोः ग्रहणम् नन्दनः कारकः अत्र न प्राप्नुतः न हि एताभ्याम् युशब्दवुशब्दाभ्याम् अनुनासिकम् परम् पश्यामः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {7।57} अनुनासिकपरत्वात् इति न एवम् विज्ञायते अनुनासिकः परः आभ्याम् तौ इमौ अनुनासिकपरौ अनुनासिकपरत्वात् इति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {8।57} कथम् तर्हि .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {9।57} अनुनासिकः परः अनयोः तौ इमौ अनुनासिकपरौ अनुनासिकपरत्वात् इति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {10।57} यदि अनुनासिकपरयोः ग्रहणम् इत्सञ्ज्ञा प्राप्नोति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {11।57} तत्र कः दोषः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {12।57} तत्र ङीब्नुमोः प्रतिषेधः . ङीब्नुमः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {13।57} नन्दनः कारकः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {14।57} नन्दना कारिका .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {15।57} उगिल्लक्षणौ ङीब्नुमौ प्राप्नुतः . धात्वन्तस्य च . धात्वन्तस्य च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {16।57} दिवु सिवु .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {17।57} षिट्टित्करणम् तु ज्ञापकम् उगित्कार्याभावस्य . यत् अयम् युशब्दवुशब्दौ षिट्टितौ करोति शिल्पिनि ष्वुन् ट्युट्युलौ तुट् च इति तत् ज्ञापयति आचार्यः न युवोः उगित्कार्यम् भवति इति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {18।57} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् षिट्टित्करणे एतत् प्रयोजनम् षिट्टितः इति इकारः यथा स्यात् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {19।57} यदि च अत्र उगित्कार्यम् स्यात् षिट्टित्करणम् अनर्थकम् स्यात् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {20।57} पश्यति तु आचार्यः न युवोः उगित्कार्यम् भवति इति ततः युशब्दवुशब्दौ षिट्टितौ करोति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {21।57} न वा षित्करणम् ङीष्विधानार्थम् . न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {22।57} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {23।57} किम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {24।57} षित्करणम् क्रियते ङीष्विधानार्थम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {25।57} षितः इति ङीष् यथा स्यात् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {26।57} टित्करणम् अनुपसर्जनार्थम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {27।57} टित्करणे अपि अन्यत् प्रयोजनम् अस्ति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {28।57} किम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {29।57} अनुपसर्जनात् टितः इति ईकारः यथा स्यात् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {30।57} टितः अनुपसर्जनात् भवति उगितः उपसर्जनात् च अनुपसर्जनात् च .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {31।57} एवम् तर्हि विप्रतिषेधात् तु टापः बलीयस्त्वम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {32।57} विप्रतिषेधात् तु टापः बलीयस्त्वम् भविष्यति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {33।57} टापः अवकाशः खट्वा माला .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {34।57} ङीपः अवकाशः गोमती यवमती .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {35।57} इह उभयम् प्राप्नोति नन्दना कारिका .

(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {36।57} टाप् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {37।57} न एषः युक्तः विप्रतिषेधः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {38।57} विप्रतिषेधे परम् इति उच्यते पूर्वः च टाप् परः ङीप् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {39।57} ङीपः परः टाप् करिष्यते .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {40।57} सूत्रविपर्यासः कृतः भवति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {41।57} एवम् तर्हि उगितः ङीप् भवति इति अत्र अपि अतः टाप् इति अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {42।57} एवम् अपि अकारान्तात् उगितः इह एव स्यात् नन्दना कारिका .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {43।57} गोमती यवमती इति अत्र न स्यात् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {44।57} एवम् तर्हि सम्बन्धानुवृत्तिः करिष्यते .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {45।57} अजाद्यतः टाप् ऋन्नेभ्यः ङीप् अतः टाप् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {46।57} उगितः च ङीप् भवति अतः टाप् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {47।57} वनः र च वनः ङीप् भवति उगितः अतः टाप् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {48।57} पादः अन्यतरस्याम् ङीप् भवति उगितः अतः टाप् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {49।57} ततः ऋचि .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {50।57} ऋचि च टाप् भवति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {51।57} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {52।57} सिध्यति एवम् यदि वार्त्तिककारः पठति विप्रतिषेधात् तु टापः बलीयस्त्वम् इति एतत् असङ्गृहीतम् भवति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {53।57} एतत् च सङ्गृहीतम् भवति .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {54।57} कथम् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {55।57} इष्टवाची परशब्दः .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {56।57} विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति इति . धात्वन्तस्य च अर्थवद्ग्रहणात् .
(प्_7,1.1.2) क_इइइ,236.17-238.13 रो_व्,3-7 {57।57} अर्थवतोः युवोः ग्रहणम् न च धात्वन्तः अर्थवान्
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {1।33} नुम्विधौ झल्ग्रहणम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {2।33} नुम्विधौ झल्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {3।33} झलन्तस्य उगितः इष्यते : उगिदचाम् सर्वनामस्थाने अधातोः झलः इति .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {4।33} तत् च अवश्यम् कर्तव्यम् . लिङ्गविशिष्टप्रतिषेधार्थम् . प्रातिपदिकग्रहणे लिङ्गविशिष्टस्य अपि ग्रहणम् भवति इति यथा इह भवति गोमान् यवमान् एवम् गोमती यवमती इति अत्र अपि स्यात् . न वा विभक्तौ लिङ्गविशिष्टाग्रहणात् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {5।33} न वा वक्तव्यम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {6।33} किम् कारणम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {7।33} विभक्तौ लिङ्गविशिष्टग्रहणम् न इति एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {8।33} कः पुनः अत्र विशेषः एषा वा परिभाषा क्रियेत झल्ग्रहणम् वा इति .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {9।33} अवश्यम् एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {10।33} बहूनि एतस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {11।33} कानि . प्रयोजनम् शुनः स्वरे . यथा इह भवति शुना शुनः एवम् शुन्या शुन्याः इति अत्र अपि स्यात् . यूनः सम्प्रसारणे .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {12।33} यूनः सम्प्रसारणे प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {13।33} यथा इह भवति यूनः पश्य इति एवम् युवतीः पश्य इति अत्र अपि स्यात् . उगिदचाम् नुम्विधौ . उगिदचाम् नुम्विधौ प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {14।33} यथा इह भवति गोमान् यवमान् एवम् गोमती यवमती इति अत्र अपि स्यात् . अनडुहः च आम्विधौ .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {15।33} अनडुहः च आम्विधौ प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {16।33} यथा इह भवति अनड्वान् इति एवम् अनडुही इति अत्र अपि स्यात् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {17।33} न वा भवति अनड्वाही इति .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {18।33} भवति अन्येन यत्नेन .

(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {19।33} आम् अनडुहः स्त्रियाम् वा इति .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {20।33} लिङ्गविशिष्टग्रहणात् ईकारान्तस्य प्राप्नोति . पथिमथोः आत्त्वे . पथिमथोः आत्त्वे प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {21।33} यथा इह भवति पन्थाः मन्थाः एवम् पथी मथी इति अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {22।33} न केवलः पथिशब्दः स्त्रियाम् वर्तते .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {23।33} उपसमस्तः तर्हि वर्तते .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {24।33} सुपथी इति . पुंसः असुङ्विधौ .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {25।33} पुंसः असुङ्विधौ प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {26।33} यथा इह भवति पुमान् एवम् पुंसी इति अत्र अपि स्यात् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {27।33} न केवलः पुंशब्दः स्त्रियाम् वर्तते .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {28।33} उपसमस्तः तर्हि वर्तते .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {29।33} सुपुंसी इति . सख्युः णित्त्वानङौ . सख्युः णित्त्वानङौ प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {30।33} यथा इह भवति सखा सखायौ सखायः एवम् सखी सख्यौ सख्यः इति अत्र अपि प्राप्नोति . भवद्भगवदघवताम् ओद्भावे . भवद्भगवदघवताम् ओद्भावे प्रयोजनम् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {31।33} यथा इह भवति भोः भगोः अघोः इति एवम् भवति भगवति अघवति इति अत्र अपि स्यात् .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {32।33} एतानि अस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि यदर्थम् एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_7,1.1.3) क_इइइ,238.14-239.24 रो_व्,7-9 {33।33} एतस्याम् च सत्याम् न अर्थः झल्ग्रहणेन
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {1।28} तत् एतत् अनन्यार्थम् झल्ग्रहणम् कर्तव्यम् नुम्प्रतिषेधः वा वक्तव्यः .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {2।28} उभयम् न वक्तव्यम् .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {3।28} उपरिष्टात् झल्ग्रहणम् क्रियते तत् पुरस्तात् अपक्रक्ष्यते .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {4।28} एवम् अपि सूत्रविपर्यासः कृतः भवति .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {5।28} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {6।28} उगिदचाम् सर्वनामस्थाने अधातोः .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {7।28} युजेः असमासे .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {8।28} ततः नपुंसकस्य .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {9।28} नपुंसकस्य नुम् भवति .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {10।28} झलः इति उभयोः शेषः .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {11।28} ततः अचः .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {12।28} अजन्तस्य च नपुंसकलिङ्गस्य नुम् भवति .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {13।28} यदि अपि तावत् एतत् उगित्कार्यम् परिहृतम् इदम् अपरम् प्राप्नोति : शातनितरा पातनितरा .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {14।28} उगितः नद्याः घादिषु ह्रस्वः भवति इति अन्यतरस्याम् ह्रस्वत्वम् प्रसज्येत नित्यम् च इष्यते .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {15।28} उगितः या नदी एवम् एतत् विज्ञायते .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {16।28} उगितः एषा नदी .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {17।28} उगितः या परा .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {18।28} अत्र च एव दोषः भवति उगितः हि एषा परा नदी ऐषुमतितरायाम् च प्राप्नोति .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {19।28} उगितः परा या विहिता .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {20।28} उगितः एषा विहिता .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {21।28} उगितः इति एवम् या विहिता .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {22।28} एवम् अपि भोगवतितरायाम् दोषः भवति .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {23।28} भोगवतितरा भोगवतीतरा .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {24।28} तस्मात् उगितः या नदी उगितः या विहिता इति एवम् एतत् विज्ञास्यते .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {25।28} एवम् विज्ञायमाने शातनितरायाम् दोषः एव . सिद्धम् तु युवोः अनुनासिकत्वात् सिद्धम् एतत् .

(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {26।28} कथम् .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {27।28} यकारवकारयोः एव इदम् अनुनासिकयोः ग्रहणम् .
(प्_7,1.1.4) क_इइइ,240.1-16 रो_व्,9-10 {28।28} सन्ति हि यणः सानुनासिकाः निरनुनासिकाः च .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {1।32} आयनादिषु उपदेशिवद्वचनम् स्वरसिद्ध्यर्थम् . आयनादिषु उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {2।32} उपदेशावस्थायाम् आयनादयः भवन्ति इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {3।32} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {4।32} स्वरसिद्ध्यर्थम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {5।32} उपदेशावस्थायाम् आयनादिषु इष्टः स्वरः यथा स्यात् इति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {6।32} शिलेयम् तैत्तिरीयः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {7।32} अक्रियमाणे हि उपदेशिवद्भावे प्रत्ययसञ्ज्ञासन्नियोगेन आद्युदात्तत्वे कृते आन्तर्यतः आदेशाः अस्वरकाणाम् अस्वरकाः स्युः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {8।32} न वा क्व चित् चित्करणात् उपदेशिवद्वचनानर्थक्यम् न वा वक्तव्यम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {9।32} किम् कारणम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {10।32} क्व चित् चित्करणात् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {11।32} यत् अयम् क्व चित् घादीन् चितः करोति अग्रात् यत् घच्छौ च तत् ज्ञापयति आचार्यः उपदेशावस्थायाम् आयनादयः भवन्ति इति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {12।32} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {13।32} चित्करणे एतत् प्रयोजनम् चितः इति अन्तोदात्तत्वम् यथा स्यात् इति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {14।32} यदि च उपदेशावस्थायाम् आयनादयः भवन्ति ततः चित्करणम् अर्थवत् भवति . तत्र उणादिप्रतिषेधः . तत्र उणादीनाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {15।32} शङ्खः शाण्ढः इति . धातोः वा ईयङ्वचनात् . अथ वा यत् अयम् ऋतेः ईयङ् इति धातोः ईयङ् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः न धातुप्रत्ययानाम् आयनादयः भवन्ति इति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {16।32} यदि हि स्युः ऋतेः छङ् इति एव ब्रूयात् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {17।32} सिद्धे विधिः आरभ्यमाणः ज्ञापकार्थः भवति न च ऋतेः छङा सिध्यति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {18।32} छङि सति वलादिलक्षणः इट् प्रसज्येत .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {19।32} इटि कृते अनादित्वात् आदेशः न स्यात् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {20।32} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {21।32} इट् क्रियताम् आदेशः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {22।32} परत्वात् इडागमः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {23।32} नित्यः आदेशः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {24।32} कृते अपि इटि प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {25।32} अनित्यः आदेशः न हि कृते इटि प्राप्नोति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {26।32} किम् कारणम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {27।32} अनादित्वात् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {28।32} अन्तरङ्गः तर्हि आदेशः .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {29।32} का अन्तरङ्गता .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {30।32} इदानीम् एव हि उक्तम् आयनादिषु उपदेशिवद्वचनम् स्वरसिद्ध्यर्थम् इति .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {31।32} तत् एतत् ऋतेः ईयङ्वचनम् ज्ञापकम् एव न धातुप्रत्ययानाम् आयनादयः भवन्ति इति . प्रातिपदिकविज्ञानात् च पाणिनेः सिद्धम् प्रातिपदिकविज्ञानात् च भगवतः पाणिनेः आचार्यस्य सिद्धम् .
(प्_7,1.2) क_इइइ,240.17-241.21 रो_व्,11.2-13.2 {32।32} उणादयः अव्युत्पन्नानि प्रातिपदिकानि .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {1।49} झादेशे धात्वन्तप्रतिषेधः झादेशे धात्वन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {2।49} उज्झिता उज्झितुम् इति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {3।49} प्रत्ययाधिकारात् सिद्धम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {4।49} प्रत्ययग्रहणम् प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {5।49} क्व प्रकृतम् .

(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {6।49} आयनेयीनीयियः फडखछघाम् प्रत्ययादीनाम् इति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {7।49} प्रत्ययाधिकारात् सिद्धम् इति चेत् अनादेः आदेशवचनम् . प्रत्ययाधिकारात् सिद्धम् इति चेत् अनादेः आदेशः वक्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {8।49} अपि नः श्वः विजनिष्यमाणाः पतिभिः सह शयान्तै .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {9।49} एवम् तर्हि प्रत्ययग्रहणम् अनुवर्तते आदिग्रहणम् निवृत्तम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {10।49} कथम् पुनः समासनिर्दिष्टानाम् एकदेशः अनुवर्तते एकदेशः वा निवर्तते .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {11।49} असमासनिर्देशात् सिद्धम् . असमासनिर्देशः करिष्यते .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {12।49} प्रत्ययस्य आदीनाम् इति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {13।49} सः तर्हि असमासनिर्देशः कर्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {14।49} न कर्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {15।49} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {16।49} कथम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {17।49} अविभक्तिकः निर्देशः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {18।49} प्रत्यय आदीनाम् इति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {19।49} तत्र शयान्तै इति अनकारान्तत्वात् अङ्गस्य आद्भावप्रतिषेधः . तत्र एतस्मिन् प्रत्ययग्रहणे अनुवर्तमाने आदिग्रहणे निवृत्ते शयान्तै इति अनकारान्तत्वात् अङ्गस्य आद्भावः प्राप्नोति तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {20।49} सिद्धम् अनानन्तर्यात् अनकारान्तेन अद्भावनिवृत्तिः . सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {21।49} कथम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {22।49} अनानन्तर्यात् अनकारान्तेन अद्भावः न भविष्यति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {23।49} कथम् कृत्वा चोदितम् कथम् कृत्वा परिहारः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {24।49} अनकारान्तग्रहणम् प्रत्ययविशेषणम् इति कृत्वा चोदितम् झकारविशेषणम् इति कृत्वा परिहारः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {25।49} यदि अनकारान्तग्रहणम् झकारविशेषणम् शेरते अत्र न प्राप्नोति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {26।49} तत्र रुटि सन्नियोगवचनात् सिद्धम् . तत्र रुटि सन्नियोगः करिष्यते .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {27।49} कः एषः यत्नः चोद्यते सन्नियोगः नाम .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {28।49} चकारः कर्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {29।49} रुट् च .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {30।49} किम् च .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {31।49} यत् च अन्यत् प्राप्नोति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {32।49} किम् च अन्यत् प्राप्नोति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {33।49} अद्भावः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {34।49} सः तर्हि चकारः कर्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {35।49} न कर्तव्यः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {36।49} योगविभागः करिष्यते .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {37।49} शीङः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {38।49} शीङः उत्तरस्य झस्य अत् भवति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {39।49} ततः रुट् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {40।49} रुट् च भवति शीङः इति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {41।49} एवम् अपि पर्यायः प्रसज्येत .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {42।49} एवम् तर्हि अच्शब्दस्य रुटम् वक्ष्यामि .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {43।49} तत् अच्शब्दग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {44।49} न कर्तव्यम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {45।49} प्रकृतम् अनुवर्तते .

(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {46।49} क्व प्रकृतम् .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {47।49} अत् अभ्यस्तात् इति .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {48।49} तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः .
(प्_7,1.3) क_इइइ,241.23-242.26 रो_व्,13.4-15.5 {49।49} शीङः इति एषा पञ्चमी अत् इति प्रथमायाः षष्ठी प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {1।42} रुटि दृशिगुणप्रतिषेधः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {2।42} रुटि दृशिगुणः प्राप्नोति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {3।42} अदृश्रन् अस्य केतवः इति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {4।42} तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {5।42} परस्मिन् इति क्ङिति च इति प्रतिषेधः भविष्यति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {6।42} एवम् अपि अदृश्रम् अस्य केतवः इति अत्र प्राप्नोति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {7।42} एवम् तर्हि पूर्वान्तः करिष्यते .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {8।42} पूर्वान्ते शीङः गुणविधिः पूर्वान्ते शीङः गुणः विधेयः : शेरते .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {9।42} सूत्रम् च भिद्यते .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {10।42} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {11।42} ननु च उक्तम् रुटि दृशिगुणप्रतिषेधः इति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {12।42} पूर्वान्ते अपि एषः दोषः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {13।42} कथम् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {14।42} अयम् दृशिगुणः प्रतिषेधविषये आरभ्यते सः यथा एव क्ङिति च इति एतम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् अनुपधायाः अपि प्रसज्येत .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {15।42} तस्मात् उभाभ्याम् दृशेः अक्प्रत्ययान्तरम् वक्तव्यम् पितरम् च दृशेयम् मातरम् च दृशेयम् इति एवम् अर्थम् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {16।42} झादेशात् आट् लेटि झादेशात् आट् लेटि भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {17।42} झादेशस्य अवकाशः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {18।42} लुनते लुनताम् अलुनत .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {19।42} आटः अवकाशः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {20।42} पताति दिद्युत् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {21।42} उदधिम् च्यावयाति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {22।42} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {23।42} अपि नः श्वः विजनिष्यमाणाः पतिभिः सह शयान्तै .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {24।42} आट् लेटि भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {25।42} सः तर्हि पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {26।42} न वा नित्यत्वात् आटः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {27।42} न वा वक्तव्यः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {28।42} किम् कारणम् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {29।42} नित्यत्वात् आटः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {30।42} नितः आडागमः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {31।42} सः कथम् नित्यः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {32।42} यदि अनकारान्तग्रहणम् झकारविशेषणम् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {33।42} अथ हि प्रत्ययविशेषणम् झादेशः अपि नित्यः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {34।42} अन्तरङ्गलक्षणत्वात् च .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {35।42} अन्तरङ्गः खलु अपि आडागमः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {36।42} कथम् अन्तरङ्गः .

(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {37।42} यदि प्राक् लादेशात् धात्वधिकारः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {38।42} अथ हि लादेशे धात्वधिकारः अनुवर्तते उभयम् समानाश्रयम् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {39।42} यदि एव अनकारान्तग्रहणम् प्रत्ययविशेषणम् अथ अपि लादेशे धात्वधिकारः अनुवर्तते उभयथा अपि पूर्वविप्रतिषेधेन न अर्थः .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {40।42} कथम् .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {41।42} बहुलम् छन्दसि इति एवम् अत्र शपः लुक् न भविष्यति .
(प्_7,1.6) क_इइइ,243.2-244.2 रो_व्,15.7-17.6 {42।42} तत्र अनतः इति प्रतिषेधः भविष्यति .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {1।15} इदम् बहुलम् छन्दसि इति द्विः क्रियते .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {2।15} एकम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {3।15} कथम् .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {4।15} यदि तावत् पूर्वम् क्रियते परम् न करिष्यते .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {5।15} अतः भिसः ऐस् इति अत्र बहुलम् छन्दसि इति एतत् अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {6।15} अथ परम् क्रियते पूर्वम् न करिष्यते .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {7।15} बहुलम् छन्दसि इति अत्र रुट् अपि अनुवर्तिष्यते .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {8।15} अपरः आह : उभे बहुलग्रहणे एकम् छन्दोग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {9।15} कथम् .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {10।15} इदम् अस्ति .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {11।15} वेत्तेः विभाषा .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {12।15} ततः छन्दसि .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {13।15} छन्दसि च विभाषा .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {14।15} ततः अतः भिसः ऐस् भवति .
(प्_7,1.7-10) क_इइइ,244.7-12 रो_व्,17.11-17 {15।15} छन्दसि विभाषा इति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {1।9} इह वृक्षैः प्लक्षैः इति परत्वात् एत्त्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {2।9} ऐस्भावः इदानीम् क्व भविष्यति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {3।9} कृते एत्त्वे भौतपूर्व्यात् .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {4।9} कृते एत्त्वे भूतपूर्वमकारान्तम् इति ऐस् भविष्यति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {5।9} ऐस् तु नित्यः तथा सति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {6।9} एवम् सति नित्यः ऐस्भावः कृते अपि एत्त्वे प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {7।9} नित्यत्वात् ऐस्त्वे कृते विहतनिमित्तत्वात् एत्त्वम् न भविष्यति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {8।9} एत्त्वम् भिसि परत्वात् चेत् अतः ऐस् क्व भविष्यति .
(प्_7,1.9) क_इइइ,244.14-21 रो_व्,18.2-9 {9।9} कृते एत्त्वे भौतपूर्व्यात् ऐस् तु नित्यः तथा सति .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {1।7} इमौ द्वौ प्रतिषेधौ उच्येते .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {2।7} उभौ शक्यौ अवक्तुम् .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {3।7} कथम् .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {4।7} एवम् वक्ष्यामि .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {5।7} इदमदसोः कात् इति .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {6।7} तन्नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_7,1.11) क_इइइ,245.2-3 रो_व्,18.11-13 {7।7} इदमदसोः कात् एव न अन्यतः इति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {1।38} किमर्थम् इनादेशः उच्यते न नादेशः एव उच्येत .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {2।38} का रूपसिद्धिः : वृक्षेण प्लक्षेण .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {3।38} एत्त्वे योगविभागः करिष्यते .

(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {4।38} कथम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {5।38} इदम् अस्ति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {6।38} बहुवचने झलि एत् ओसि च .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {7।38} ततः आङि च .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {8।38} आङि च परतः अतः एत्त्वम् भवति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {9।38} वृक्षेण प्लक्षेण .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {10।38} ततः आपः सम्बुद्धौ च .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {11।38} आपः आङि च ओसि च इति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {12।38} न एवम् शक्यम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {13।38} इह हि अनेन इति इद्रूपलोपः प्रसज्येत .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {14।38} झलि लोपः करिष्यते .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {15।38} न शक्यः झलि लोपः कर्तुम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {16।38} इह हि दोषः स्यात् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {17।38} अया विष्टा इति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {18।38} एवम् तर्हि अन्लोपापवादः विज्ञास्यते .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {19।38} कथम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {20।38} एवम् वक्ष्यामि .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {21।38} अन् ने च अपि च इति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {22।38} तत् नकारग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {23।38} न कर्तव्यम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {24।38} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {25।38} लुपनिर्दिष्टः नकारः .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {26।38} यदि एवम् न उपधायाः इति दीर्घत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {27।38} सौत्रः निर्देशः .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {28।38} अथ वा नपुंसकनिर्देशः करिष्यते .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {29।38} अथ किमर्थम् आत् उच्यते न अत् एव उच्येत .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {30।38} का रूपसिद्धिः वृक्षात् : प्लक्षात् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {31।38} सवर्णदीर्घत्वेन सिद्धम् .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {32।38} न सिध्यति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {33।38} अतः गुणे पररूपम् इति पररूपत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {34।38} अकारोच्चारणसामर्थ्यात् न भविष्यति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {35।38} यदि प्राप्नुवन् विधिः उच्चारणसामर्थ्यात् बाध्यते सवर्णदीर्घत्वम् अपि न प्राप्नोति .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {36।38} न एषः दोषः .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {37।38} यम् विधिम् प्रति उपदेशः अनर्थकः सः विधिः बाध्यते यस्य तु विधेः निमित्तम् एव न असौ बाध्यते .
(प्_7,1.12) क_इइइ,245.5-20 रो_व्,18.15-20.3 {38।38} पररूपम् प्रति अकारोच्चारणम् अनर्थकम् सवर्णदीर्घत्वस्य पुनः निमित्तम् एव .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {1।9} किम् इदम् चतुर्थ्येकवचनस्य ग्रहणम् आहोस्वित् सप्तम्येकवचनस्य ग्रहणम् .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {2।9} कुतः सन्देहः .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {3।9} समानः निर्देशः .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {4।9} चतुर्थ्येकवचनस्य ग्रहणम् .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {5।9} कथम् ज्ञायते .

(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {6।9} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {7।9} इह अपि तर्हि चतुर्थ्येकवचनस्य ग्रहणम् स्यात् .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {8।9} ङेः आम् नद्याम्नीभ्यः .
(प्_7,1.13) क_इइइ,245.22-246.4 रो_व्,20.5-10 {9।9} एवम् तर्हि व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति इह चतुर्थ्येकवचनय्स् अग्रहणम् व्याख्यास्यामः तत्र सप्तम्येकवचनस्य इति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {1।29} अशः एकादिष्टात् स्मायादीनाम् उपसङ्ख्यानम् अशः एकादिष्टात् स्मायादीनाम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {2।29} अथ उ अत्र अस्मै .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {3।29} अथ उ अत्र अस्मात् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {4।29} अथ उ अत्र अस्मिन् इति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {5।29} एकादेशे कृते अतः इति स्मायादयः न प्राप्नुवन्ति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {6।29} किम् पुनः कारणम् एकादेशः तावत् भवति न पुनः स्मायादयः .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {7।29} न परत्वात् स्मायादिभिः भवितव्यम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {8।29} न भवितव्यम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {9।29} किम् कारणम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {10।29} नित्यत्वात् एकादेशः .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {11।29} नित्यः एकादेशः .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {12।29} कृतेषु अपि स्मायादिषु प्राप्नोति अकृतेषु अपि .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {13।29} नित्यत्वात् एकादेशे कृते अतः इति स्मायादयः न प्राप्नुवन्ति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {14।29} किम् उच्यते अशः इति न इह अपि कर्तव्यम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {15।29} अत्र अस्मै .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {16।29} अत्र अस्मात् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {17।29} अत्र अस्मिन् इति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {18।29} एकादेशे कृते अतः इति स्मायादयः न प्राप्नुवन्ति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {19।29} आनुपूर्व्या सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {20।29} न अत्र अकृतेषु स्मायादिषु हलादिः विभक्तिः अस्ति हलादौ चेत् रूपलोपः न च अकृतए इद्रूपलोपे एकादेशः प्राप्नोति .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {21।29} तत् आनुपूर्या सिद्धम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {22।29} तत् तर्हि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {23।29} न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {24।29} न वा कर्तव्यम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {25।29} किम् कारणम् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {26।29} बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {27।29} बहिरङ्गलक्षणः एकादेशः .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {28।29} अन्तरङ्गाः स्मायादयः .
(प्_7,1.14) क_इइइ,246.6-19 रो_व्,21.2-15 {29।29} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {1।9} किमर्थम् शीभावः शिभावः च उच्यते न शिभावः एव उच्येत .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {2।9} का रूपसिद्धिः : ते ये के .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {3।9} आद्गुणेन सिद्धम् .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {4।9} न एवम् शक्यम् .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {5।9} इह हि त्रपुणी जतुनी दीर्घश्रवणम् न स्यात् .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {6।9} एवम् तर्हि शीभवः एव उच्यताम् .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {7।9} न एवम् शक्यम् .

(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {8।9} इह हि कुण्डानि वनानि इति ह्रस्वस्य श्रवणम् न स्यात् .
(प्_7,1.17, 20) क_इइइ,246.23-247.3 रो_व्,21.18-21 {9।9} तस्मात् शीभावः शिभावः च वक्तव्यः .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {1।21} किमर्थः ङकारः .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {2।21} सामान्यग्रहणार्थः .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {3।21} औ , इति उच्यमाने प्रथमाद्विवचनस्य एव स्यात् .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {4।21} अथ अपि औट् इति उच्यते एवम् अपि द्वितीयाद्विवचनस्य एव स्यात् .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {5।21} अस्ति प्रयोजनम् एतत् .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {6।21} किम् तर्हि इति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {7।21} ङित्कार्यम् तु प्राप्नोति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {8।21} खट्वे माले .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {9।21} याट् आपः इति याट् प्राप्नोति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {10।21} न एषः दोषः .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {11।21} न एवम् विज्ञायते ङकारः इत् अस्य सः अयम् ङित् ङिति इति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {12।21} कथम् तर्हि .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {13।21} ङः एव इत् ङित् ङिति इति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {14।21} एवम् सति वर्णग्रहणम् इदम् भवति वर्णग्रहणेषु च एतत् भवति यस्मिन् विधिः तदादौ अल्ग्रहणे इति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {15।21} न दोषः भवति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {16।21} अथ वा वर्णग्रहणम् इदम् भवति न च एतत् वर्णग्रहणेषु भवति : अननुबन्धकग्रहणे न सानुबन्धकस्य इति .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {17।21} अथ वा पूर्वसूत्रनिर्देशः अयम् पूर्वसूत्रेषु च ये अनुबन्धाः न तैः इह इत्कार्याणि क्रियन्ते .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {18।21} औकारः अयम् शीविधौ ङित् गृहीतः ङित् च अस्माकम् न अस्ति कः अयम् प्रकारः .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {19।21} सामान्यार्थः तस्य च आसञ्जने अस्मिन् ङित्कार्यम् ते श्याम् प्रसक्तम् सः दोषः .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {20।21} ङित्त्वे विद्यात् वर्णनिर्देशमात्रम् वर्णे यत् स्यात् तत् च विद्यात् तदादौ .
(प्_7,1.18) क_इइइ,247.5-16 रो_व्,22.2-23.6 {21।21} वर्णः च अयम् तेन ङित्त्वे अपि अदोषः निर्देशः अयम् पूर्वसूत्रेण वा स्यात् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {1।34} औशघौ . औशघौ इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {2।34} किम् इदम् अघौ इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {3।34} अनुत्तरपदे इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {4।34} किम् प्रयोजनम् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {5।34} इह मा भूत् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {6।34} अष्टपुत्रः अष्टभार्यः इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {7।34} अस्तु लुक् तत्र .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {8।34} अस्तु अत्र औश्त्वम् लुक् भविष्यति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {9।34} षड्भ्यः अपि एवम् प्रसज्यते .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {10।34} इह अपि तर्हि प्राप्नोति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {11।34} अष्टौ तिष्ठन्ति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {12।34} अष्टौ पश्य इति . अपवादः .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {13।34} अपवादत्वात् अत्र औश्त्वम् लुकम् बाधिष्यते .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {14।34} इह अपि तर्हि बाधेत .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {15।34} अष्टपुत्रः अष्टभार्यः .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {16।34} यस्य विषये .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {17।34} यस्य लुकः विषये औश्त्वम् तस्य अपवादः .

(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {18।34} यः वा तस्मात् अनन्तरः .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {19।34} अथ वा अनन्तरस्य लुकः बाधकम् भविष्यति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {20।34} कुतः एतत् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {21।34} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {22।34} अथ इह कस्मात् न भवति औश्त्वम् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {23।34} अष्ट तिष्ठन्ति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {24।34} अष्ट पश्य इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {25।34} आत्वम् यत्र तु तत्र औश्त्वम् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {26।34} यत्र एव आत्वम् तत्र एव औश्त्वेन भवितव्यम् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {27।34} कुतः एतत् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {28।34} तथा हि अस्य ग्रहः कृतः .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {29।34} तथा हि अस्य आत्वभूतस्य ग्रहणम् क्रियते .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {30।34} अष्टाभ्यः इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {31।34} ननु च नित्यम् आत्वम् .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {32।34} एतत् एव ज्ञापयति आचार्यः विभाषात्वम् इति यत् अयम् आत्वभूतस्य ग्रहणम् करोति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {33।34} अष्टाभ्यः इति .
(प्_7,1.21) क_इइइ,247.18-248.18 रो_व्,23.8-25.13 {34।34} इतरथा हि अष्टनः इति एव ब्रूयात्
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {1।37} स्वमोः लुक् त्यदादिभ्यः च स्वमोः लुक् त्यदादिभ्यः च इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {2।37} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {3।37} तत् ब्राह्मणकुलम् इति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {4।37} कृते हि अत्वे न लुक् भवेत् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {5।37} अत्वे कृते लुक् न प्राप्नोति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {6।37} इदम् इह सम्प्रधार्यम् : अत्वम् क्रियताम् लुक् इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {7।37} परत्वात् अत्वम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {8।37} नित्यः लुक् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {9।37} कृते अपि अत्वे प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {10।37} अनित्यः लुक् न हि कृते अत्वे प्राप्नोति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {11।37} अतः अम् इति अम्भावेन भवितव्यम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {12।37} तस्मात् त्यदादिभ्यः च इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {13।37} इदम् विचार्यते : शिशीलुग्नुम्विधिषु नपुंसकग्रहणम् शब्दग्रहणम् वा स्यात् अर्थग्रहणम् वा इति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {14।37} कः च अत्र विशेषः .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {15।37} शिशीलुग्नुम्विधिषु नपुंसकग्रहणम् शब्दग्रहणम् चेत् अन्यपदार्थे प्रतिषेधः .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {16।37} शिशीलुग्नुम्विधिषु नपुंसकग्रहणम् शब्दग्रहणम् चेत् अन्यपदार्थे प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {17।37} बहुत्रपुः बहुत्रपू बहुत्रपवः इति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {18।37} अस्तु तर्हि अर्थग्रहणम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {19।37} यदि अर्थग्रहणम् प्रियसक्थ्ना ब्राह्मणेन इति अनङ् न प्राप्नोति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {20।37} अस्तु तर्हि शब्दग्रहणम् एव .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {21।37} ननु च उक्तम् शिशीलुग्नुम्बिधिषु नपुंसकग्रहणम् चेत् अन्यपदार्थे प्रतिषेधः इति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {22।37} सिद्धम् तु प्रकृतार्थविशेषणत्वात् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {23।37} सिद्धम् एतत् .

(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {24।37} कथम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {25।37} प्रकृतस्य अर्थः विशेष्यते .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {26।37} किम् च प्रकृतम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {27।37} अङ्गम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {28।37} अङ्गस्य शिशीलुग्नुमः भवन्ति नपुंसके वर्तमानस्य .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {29।37} कथम् प्रियसक्थ्ना ब्राह्मणेन .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {30।37} अस्थ्यादिषु शब्दग्रहणम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {31।37} अस्थ्यादिषु नपुंसकग्रहणम् शब्दग्रहणम् द्रष्टव्यम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {32।37} युक्तम् पुनः इदम् विचारयितुम् .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {33।37} ननु अनेन असन्दिग्धेन अर्थग्रहणेन भवितव्यम् न हि नपुंसकम् नाम शब्दः अस्ति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {34।37} किम् तर्हि उच्यते अस्थ्यादिषु शब्दग्रहणम् इति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {35।37} अत्र अपि अर्थग्रहणम् एव .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {36।37} अत्र एतावान् सन्देहः क्व प्रकृतस्य अर्थः विशेष्यते क्व गृह्यमाणस्य इति .
(प्_7,1.23) क_इइइ,248.20-249.18 रो_व्,26.2-28.6 {37।37} शिशीलुग्नुम्विधिषु प्रकृतस्य अर्थः विशेष्यते अस्थ्यादिषु गृह्यमाणस्य .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {1।16} अद्भावे पूर्वसवर्णप्रतिषेधः .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {2।16} अद्भावे पूर्वसवर्णस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {3।16} कतरत् तिष्ठति , कतरत् पश्य .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {4।16} सिद्धम् अनुनासिकोपधत्वात् .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {5।16} सिद्धम् एतत् .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {6।16} कथम् .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {7।16} अनुनासिकोपधः अच्शब्दः करिष्यते .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {8।16} दुक्करणात् वा .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {9।16} अथ वा दुग्डतरादीनाम् इति वक्ष्यति .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {10।16} डित्करणात् वा .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {11।16} अथ वा डिद् अच्छब्दः करिष्यते .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {12।16} सः तर्हि डकारः कर्तव्यः .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {13।16} न कर्तव्यः .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {14।16} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {15।16} द्विडकारकः निर्देशः .
(प्_7,1.25) क_इइइ,249.20-250.5 रो_व्,28.8-29.5 {16।16} अद्ड्डतरादिभ्यः इति
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {1।13} इतरात् छन्दसि प्रतिषेधः एकतरात् सर्वत्र .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {2।13} इतरात् छन्दसि प्रतिषेधः एकतरात् सर्वत्र इति वक्तव्यम् .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {3।13} एकतरम् तिष्ठति , एकतरम् पश्य .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {4।13} नपुंसकादेशेभ्यः युष्मदस्मदोः विभक्त्यादेशाः विप्रतिषेधेन . नपुंसकादेशेभ्यः युष्मदस्मदोः विभक्त्यादेशाः भवन्ति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {5।13} नपुंसकादेशानाम् अवकाशः .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {6।13} त्रपु , त्रपुणी , त्रपूणि .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {7।13} युष्मदस्मदोः विभक्त्यादेशानाम् अवकाशः .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {8।13} त्वम् ब्राह्मणः , अहम् ब्राह्मणः , युवाम् ब्राह्मणौ , आवाम् ब्राह्मणौ , यूयाम् ब्राह्मणाः वयम् ब्राह्मणाः .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {9।13} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {10।13} त्वम् ब्राह्मणकुलम् , अहम् ब्राह्मणकुलम् , युवाम् ब्राह्मणकुले , आवाम् ब्राह्मणकुले , यूयम् ब्राह्मणकुलानि , वयम् ब्राह्मणकुलानि .

(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {11।13} युष्मदस्मदोः विभक्त्यादेशाः भवन्ति विप्रतिषेधेन .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {12।13} अथ इदानीम् युष्मदस्मदोः विभक्त्यादेशेषु कृतेषु पुनःप्रसङ्गात् शिशीलुग्नुम्विधयः कस्मात् न भवन्ति .
(प्_7,1.26) क_इइइ,250.7-250.18 रो_व्,29.7-30.8 {13।13} सकृद्गतौ विप्रतिषेधेन यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {1।32} किमर्थः शकारः .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {2।32} सर्वादेशार्थः .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {3।32} शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः यथा स्यात् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {4।32} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {5।32} अक्रियमाणे अपि शकारे अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य अकारे कृते त्रयाणाम् अकाराणाम् अतः गुणे पररूपत्वे सिद्धम् रूपम् स्यात् : तव स्वम् , मम स्वम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {6।32} यदि एतत् लभ्येत कृतम् स्यात् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {7।32} तत् तु न लभ्यम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {8।32} किम् कारणम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {9।32} अत्र हि तस्मात् इति उत्तरस्य आदेः परस्य इति अकारस्य प्रसज्येत .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {10।32} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {11।32} ङसः आदेशे शित्करणानर्थक्यम् अकारस्य अकारवचनानर्थक्यात् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {12।32} ङसः आदेशे शित्करणम् अनर्थकम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {13।32} किम् कारणम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {14।32} अकारस्य अकारवचनानर्थक्यात् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {15।32} अकारस्य अकारवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा अन्तरेण शकारम् सर्वादेशः भविष्यति .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {16।32} अर्थवत्त्वादेशे लोपार्थम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {17।32} अर्थवत्त्वकारस्य अकारवचनम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {18।32} कः अर्थः .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {19।32} आदेशे लोपार्थम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {20।32} यः सः शेषे लोपः आदेशे सः विज्ञायते .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {21।32} ननु च आदेशः या विभक्तिः इति एवम् एतत् विज्ञायते .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {22।32} आदेशः एषा विभक्तिः .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {23।32} कथम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {24।32} सर्वे सर्वपदादेशा दाक्षीपुत्रस्य पाणिनेः एकदेशविकारे हि नित्यत्वम् न उपपद्यते .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {25।32} तस्मात् शित्करणम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {26।32} तस्मात् शकारः कर्तव्यः .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {27।32} न कर्तव्यः .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {28।32} क्रियते न्यासे एव .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {29।32} कथम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {30।32} प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {31।32} अ , अ , अ , इति .
(प्_7,1.27) क_इइइ,250.20-251.17 रो_व्,30.10-31.14 {32।32} सः अनेकाल् शित् सर्वस्य इति सर्वस्य भविष्यति
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {1।20} प्रथमयोः इति उच्यते कयोः इदम् प्रथमयोः ग्रहणम् किम् विभक्त्योः आहोस्वित् प्रत्यययोः .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {2।20} विभक्त्योः इति आह .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {3।20} कथम् ज्ञायते .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {4।20} अन्यत्र अपि हि प्रथमयोः ग्रहणे विभक्त्योः ग्रहणम् विज्ञायते न प्रत्यययोः .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {5।20} क्व अन्यत्र .

(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {6।20} प्रथमयोः पूर्वसवर्णः इति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {7।20} अस्ति कारणम् येन तत्र विभक्त्योः ग्रहणम् विज्ञायते .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {8।20} किम् कारणम् .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {9।20} अचि इति तत्र वर्तते न च अजादी प्रथमौ स्तः .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {10।20} ननु च एवम् विज्ञायते अजादी यौ प्रथमौ अजादीनाम् वा यौ प्रथमौ इति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {11।20} यत् तर्हि तस्मात् शसः नः पुंसि इति अनुक्रान्तम् पूर्वसवर्णम् प्रतिनिर्दिशति तज्ज्ञापयति आचार्यः विभक्त्योः ग्रहणम् इति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {12।20} इह अपि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति विभक्त्योः ग्रहणम् इति यत् अयम् शसः न इति प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {13।20} न एषः प्रतिषेधः .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {14।20} नत्वम् एतत् विधीयते .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {15।20} सिद्धम् अत्र नत्वम् तस्मात् शसः नः पुंसि इति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {16।20} यत्र तेन न सिध्यति तदर्थम् .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {17।20} क्व च तेन न सिध्यति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {18।20} स्त्रियाम् नपुंसके च .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {19।20} युष्मान् ब्राह्मणी पश्य , अस्मान् ब्राह्मणी पश्य , युष्मान् ब्राह्मणकुलानि पश्य , अस्मान् ब्राह्मणकुलानि पश्य इति .
(प्_7,1.28) क_इइइ,251.19-252.6 रो_व्,32.2-33.8 {20।20} यत् तर्हि युष्मदस्मदोः अनादेशे द्वितीयायाम् च इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः विभक्त्योः ग्रहणम् इति
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {1।14} किम् अयम् भ्यम्शब्दः आहोस्वित् अभ्यम्शब्दः .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {2।14} कुतः सन्देहः .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {3।14} समानः निर्देशः .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {4।14} किम् च अतः .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {5।14} यदि तावत् भ्यम्शब्दः शेषे लोपः च अन्त्यस्य एत्वम् प्राप्नोति .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {6।14} अथ अभ्यम्शब्दः शेषे लोपः च टिलोपः उदात्त्निवृत्तिस्वरः प्राप्नोति .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {7।14} यथा इच्छसि तथा अस्तु .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {8।14} अस्तु तावत् अभ्यम्शब्दः शेषे लोपः च अन्त्यस्य .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {9।14} ननु च उक्तम् एत्त्वम् प्राप्नोति इति .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {10।14} न एषः दोषः .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {11।14} अङ्गवृत्ते पुनः वृत्तौ अविधिः निष्ठितस्य इति न भविष्यति .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {12।14} अथ वा पुनः अस्तु अभम्शब्दः शेषे लोपः च टिलोपः .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {13।14} ननु च उक्तम् उदात्तनिवृत्तिस्वरः प्राप्नोति इति .
(प्_7,1.30) क_इइइ,252.8-14 रो_व्,33.10-34.6 {14।14} न एषः दोषः उक्तम् एतत् आदौ सिद्धम् इति
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {1।50} किमर्थम् आमः ससकारस्य ग्रहणम् क्रियते न आमः आकम् इति एव उच्येत .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {2।50} केन इदानीम् ससकारस्य भविष्यति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {3।50} आमः सुट् अयम् भक्तः आम्ग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {4।50} अतः उत्तरम् पठति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {5।50} साम्ग्रहणम् यथागृहीतस्य आदेशवचनात् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {6।50} साम्ग्रहणम् क्रियते .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {7।50} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् ससकारस्य न प्राप्नोति .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {8।50} इष्यते च स्यात् इति तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति सामः आकम् .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {9।50} एवमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {10।50} न वा द्विपर्यन्तानाम् अकारवचनात् आमि सकाराभावः .
(प्_7,1.33) क_इइइ,252.16-253.21 रो_व्,34.8-38.4 {11।50} न वा एतत् प्रयोजनम् अस्ति .