वैशेषिकसूत्र (अन्य संस्करण) · अध्याय 2.1
रूपरसगन्धस्पर्शवती पृथिवी
रूपरसस्पर्शवत्य आपो द्रवाः स्निग्धाः
तेजो रूपस्पर्शवत्
स्पर्शवान् वायुः
त आकाशे न विद्यन्ते
सर्पिर्जतुमधूच्छिष्टानां अग्निसंयोगाद्द्रवत्वमद्भिः सामान्यम्
त्रपुसीस लोह रजत सुवर्णानामग्निसंयोगाद्द्रवत्वमद्भिः सामान्यम्
विषाणी ककुद्मान् प्रान्तेवालधिः सास्नावान् इति गोत्वे दृष्टं लिङ्गम्
स्पर्शश्च वायोः
न च दृष्टानां स्पर्श इत्यदृष्टलिङ्गो वायुः
अद्रव्यवत्त्वेन द्रव्यम्
क्रियावत्त्वात् गुणवत्त्वाच्च
अद्रव्यत्वेन नित्यत्वमुक्तम्
वायोर्वायुसंमूर्छनं नानात्वलिङ्गम्
वायुसन्निकर्षे प्रत्यक्षाभावात् दृष्टं लिङ्गं न विद्यते
सामान्यतो दृष्टाच्चाविशेषः
तस्मादागमिकम्
संज्ञाकर्म त्वस्मद्विशिष्टानां लिङ्गम्
प्रत्यक्षप्रवृत्तत्वात् संज्ञाकर्मणः
निष्क्रमणं प्रवेशनमित्याकाशस्य लिङ्गम्
तदलिङ्गमेकद्रव्यत्वात् कर्मणः
कारणान्तरानुकिप्ति वैधर्म्याच्च
संयोगादभावः कर्मणः
कारणगुणपूर्वकः कार्यगुणो दृष्टः
कार्यान्तराप्रादुर्भावाच्च शब्दः स्पर्शवतामगुणः
परत्र समवायात् प्रत्यक्षत्वाच्च नात्मगुणो न मनोगुणः
परिशेषाल्लिङ्गमाकाशस्य
द्रव्यत्वनित्यत्वे वायुना व्याख्याते
तत्त्वम्भावेन
शब्दालिङ्गाविशेषाद्विशेषलिङ्गाभावाच्च
तदनुविधानादेकपृथक्त्वञ्चेति
मूल पाठ: Vaiśeṣikasūtra · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0