स्कन्द पुराण · श्लोक 5.65-2

॥ श्रीहर उवाच ॥ ॥
पंचषष्टिकसंख्याकं विद्धि ब्रह्मेश्वरं प्रिये ॥
यस्य दर्शनमात्रेण ब्रह्मलोको ह्यवाप्यते

पुलोमानाम दैत्येंद्रो महाबलपराक्रमः ॥
पौलोमानां सहस्रैस्तु पूज्यमानः स तिष्ठति

आनर्चुस्तेऽपि तं दैत्यं सुरेशं त्रिदशा इव ॥
स कदाचित्समक्षं तु दैत्यानामिदमब्रवीत्

अद्यापि लोकपालानामर्केंदुज्वलनांभसाम् ॥
शतक्रतोर्द्धनेशस्य यमस्य वरुणस्य च

यदि नाम ततः किं मे तपसा जीवितेन च॥
सोऽहं विद्रावयिष्यामि सर्वानेव दिवौकसः

सर्वैरेतैः परिवृतः पौलोमैर्बलवत्तरैः॥
इत्युक्त्वा गतवान्देवि सागरं दैत्यसंवृतः॥
तावच्छयानं सहसा ह्यपश्यन्मधुसूदनम्

शारदाभ्रसमाभासं मध्येकालं यथा घनम् ॥
तमालोक्य ततो दैत्यानब्रवीदनुगांस्तथा

अयं स दानवगिरिवज्रो हि मधुसूदनः ॥
कीर्त्तिकांताकलाकेलिवैधव्यादेशको द्विषाम्

दैत्यसीमंतिनीकांतपत्रवल्लीप्रभंजकः ॥
अयमस्मज्जयवधूवैधव्यादेशकः परः

गतशंकः स्वपित्येकः सर्वदा कुटिलाशयः ॥
हंतव्यस्त्वरया दुष्टः कांक्षितो दर्शनं गतः

इत्युक्त्वा स हि दैत्येंद्रः पुलोमातिरुषान्वितः ॥
अभिदुद्राव वेगेन तावदग्रे पितामहम् ॥
ददर्श नाभिकमले चिन्तयानं पुनःपुनः

अथ व्याकुलतां प्राप्तो ब्रह्मा दृष्ट्वा तदद्भुतम् ॥
आयांतं दैत्यसिंहानां सैन्यं रणसुदुर्जयम् ॥

अथ बोधं गतः क्षिप्रं कैटभारिर्महाबलः ॥
ददर्शाग्रे पुलोमं तु स्वसैन्यपरिवारितम्

अजेयः संगरे धीरो ब्रह्माणमिदम ब्रवीत्

॥ विष्णुरुवाच ॥ ॥
पुलोमस्य विनाशार्थमुद्योगः क्रियतामिति ॥
असौ लब्धवरो दैत्यः सहसा मां विजेष्यति

तस्माद्गच्छ त्वरायुक्तो महाकालवने शुभे ॥
लिंगं द्रक्ष्यसि तत्रैव सप्तकल्पोद्भवं परम्

उत्तरे च्यवनेशस्य शिवशक्तिसमन्वितम् ॥
तस्य लिंगस्य माहात्म्याद्बलं प्राप्स्यति शाश्वतम्

कुण्डेश्वरकरस्पर्शकारि वारि निरंतरम् ॥
तदानय गृहीत्वा तु तेनायं वध्यतामिति

इति तस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥
आजगाम मुहूर्तेन यत्र तल्लिंगमुत्तमम्

स्तुतिं चकार सहसा दृष्ट्वा भक्त्या पितामहः ॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ ॥
नमस्ते दिव्यरूपाय नमस्ते बहुरूपिणे ॥
नमोऽविषह्यवीर्याय नमो विश्वक्रियात्मने

नमः पिंगकपर्द्दाय नमः खंडेंदुधारिणे॥
नमः कनकवर्णाय नमो वननिवासिने

वंदे त्वां भूतभर्त्तारं सदा शत्रुविनाशनम् ॥
रणत्कनककेयूरं धृतपूर्णेंदुमंड लम्

वन्दे त्वां त्रिदशाध्यक्षं विश्वाध्यक्षं महेश्वरम् ॥
क्षीणसंसारदुःखौघं मुनिध्यातपदं सदा

वंदे त्वां सर्वदा देवं दैत्यसंघातनाशनम् ॥
टंकपट्टिशशूलाग्रधनुःखड्गगदाधरम्

एवं स्तुतः स भगवाँल्लिंगरूपी महेश्वरः ॥
किंचित्स्मितमुखः प्राह ब्रह्माणं लोककारणम्

किं तेऽभीष्टं करोम्यद्य किं ददामि पितामह ॥
कस्मात्स्तौषि मुनिश्रेष्ठ कस्मादार्तोऽसि दृश्यसे ॥

इति लिंगवचः श्रुत्वा कथितं ब्रह्मणा तदा ॥
वृत्तांतं विस्तरात्सर्वं लिंगेनोक्तं तदा प्रिये

जलं गृहाण वाणीश शस्त्रजं शत्रुवारणम् ॥
हनिष्यसि क्षणेनैव पुलोमं सहसैन्यकम्

इत्युक्तः सत्वरो ब्रह्मा गतो यत्र जनार्द्दनः ॥
जलेन तेन तान्दै त्यान्पातयामास भूतले

स पुलोमा महानासीत्स्वारोचिषेंऽतरे मनौ ॥
कृष्णोऽपि ब्रह्मणा सार्द्धमाजगाम कुशस्थलीम्

ददर्श तत्र तल्लिंगं नाम चक्रे जनार्द्दनः ॥
ब्रह्मणा संस्तुतो देवो ममानुग्रहकारणात् ॥
तस्माद्ब्रह्मेश्वरोनाम ख्यातिं लोकेषु यास्यति

ये द्रक्ष्यंति नरा भक्त्या देवं ब्रह्मेश्वरं शिवम्॥
ते ब्रह्मलोकमाक्रम्य समेष्यन्ति ममान्तिकम्

यस्तु पश्येत्प्रसंगेन देवं ब्रह्मेश्वरं शिवम् ॥
कृतकृत्यः स पुरुषो न शोचेन्मरणं सदा

यः पुष्करं नरो गत्वा तपो वर्षशतं चरेत् ॥
अन्यो ब्रह्मेश्वरं पश्येत्तस्य पुण्यं ततोऽधिकम्

पंचपातकसंयुक्तो यो मर्त्त्यो दुष्टमानसः ॥
सोपि गच्छेच्छिवं स्थानं दृष्ट्वा ब्रह्मेश्वरं शिवम्

चांद्रायणानां विधिवद्दशानामेव यत्फलम् ॥
तत्फलं समवाप्नोति ब्रह्मेश्वरस्य दर्शनात्

इत्युक्त्वा गतवान्विष्णुर्वैकुंठं शाश्वतं प्रिये ॥
ब्रह्मलोकं जगामाथ ब्रह्मा लोकपितामहः

एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥
ब्रह्मेश्वरस्य देवस्य जल्पेश्वरमथो शृणु

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखंडे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचषष्टितमोऽध्यायः