स्कन्द पुराण · अध्याय 4.45

॥ स्कंद उवाच ॥ ॥
अथ तद्योगिनीवृंदं दूराद्दृष्टिं प्रसार्य च ॥
स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्

दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः ॥
सादरं दूरमार्गस्थान्पांथानाह्वयतीरिव

चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः ॥
सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्

देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम् ॥
विधाय काशीमविशद्योगिनीचक्रमक्रमम्

काचिच्चयोगिनी भूता काचिज्जाता तपस्विनी ॥
काचिद्बभूव सैरंध्री काचिन्मासोपवासिनी

मालाकारवधूः काचित्काचिन्नापितसुंदरी ॥
सूतिकर्मविचारज्ञा ऽपरा भैषज्यकोविदा

वैश्या च काचिदभवत्क्रयविक्रयचंचुरा ॥
व्यालग्राहिण्यभूत्काचिद्दासीधात्री च काचन

एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा ॥
अपरा वेणुवादज्ञा परा वीणाधराभवत्

मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती ॥
काचित्कार्मणतत्त्वज्ञा काचिन्मौक्तिकगुंफिका

गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया ॥
आलापोल्लासकुशला काचिच्चत्वरचारिणी

वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा ॥
काचिद्वातुलचेष्टाऽभूत्पथि चीवरवेष्टना

अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत् ॥
काचित्करांघ्रिरेखाणां लक्षणानि चिकेति च

चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा ॥
वशीकरणमंत्रज्ञा काचित्तत्र चचार ह

गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा ॥
धातुवादविदग्धान्या पादुकासिद्धिदा परा

अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत् ॥
खेचरीत्वं ददौ काचिददृश्यत्वं परा ददौ

काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा ॥
काचिन्निजांगसौंदर्य युवचित्तविमोहिनी

चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती ॥
इत्यादि वेषभाषाभिरनुकृत्य समंततः

प्रत्यंगणं प्रतिगृहं प्राविशद्योगिनीगणः ॥
इत्थमब्दंचरंत्यस्ता योगिन्योऽहर्निशं पुरि

न च्छिद्रं लेभिरे क्वापि नृपविघ्नचिकीर्षवः ॥
ततः समेत्य ताः सर्वा योगिन्यो वंध्यवांछिताः ॥
तस्थुः संमंत्र्य तत्रैव न गता मंदरं पुनः

प्रभुकार्यमनिष्पाद्य सदः संभावनैधितः ॥
कः पुरः शक्नुयात्स्थातुं स्वामिनो क्षतविग्रहः

अन्यच्च चिंतितं ताभिर्योगिनीभिरिदं मुने ॥
प्रभुं विनापि जीवामो न तु काशीं विना पुनः

प्रभूरुष्टोपि सद्भृत्ये जीविकामात्रहारकः ॥
काशीहरेत्कराद्भ्रष्टा पुरुषार्थचतुष्टयम्

नाद्यापि काशीं संत्यज्य तदारभ्य महामुने ॥
योगिन्योन्यत्र तिष्ठंति चरंत्योपि जगत्त्रयम्

प्राप्यापि श्रीमतीं काशीं यस्तितिक्षति दुर्मतिः ॥
स एव प्रत्युत त्यक्तो धर्मकामार्थमुक्तिभिः

कः काशीं प्राप्य दुर्बुद्धिरपरत्र यियासति॥
मोक्षनिक्षेप कलशीं तुच्छश्रीकृतमानसः

विमुखोपीश्वरोस्माकं काशीसेवनपुण्यतः ॥
संमुखो भविता पुण्यं कृतकृत्याः स्म तद्वयम्

दिनैः कतिपयैरेव सर्वज्ञोपि समेष्यति ॥
विना काशीं न रमते यतोऽन्यत्र त्रिलोचनः

शंभोः शक्तिरियं काशी काचित्सर्वैरगोचरा ॥
शंभुरेव हि जानीयादेतस्याः परमं सुखम् ॥

इति निश्चित्य मनसि शंभोरानंदकानने ॥
अतिष्ठद्योगिनीवृंदं कयाचिन्माययावृतम्

व्यास उवाच ॥ ॥
इत्थं समाकर्ण्य मुनिः पुनः पप्रच्छ षण्मुखम् ॥
कानि कानि च नामानि तासां तानि वदेश्वर

भजनाद्योगिनीनां च काश्यां किं जायते फलम् ॥
कस्मिन्पर्वणि ताः पूज्याः कथं पूज्याश्च तद्वद

श्रुत्वेतिप्रश्नमौमेयो योगिनीसंश्रयं ततः ॥
प्रत्युवाच मुने वच्मि शृणोत्ववहितो भवान्

॥ स्कंद उवाच ॥ ॥
नामधेयानि वक्ष्यामि योगिनीनां घटोद्भव॥
आकर्ण्य यानि पापानि क्षयंति भविनां क्षणात्

गजानना सिंहमुखी गृध्रास्या काकतुंडिका॥
उष्ट्रग्रीवा हयग्रीवा वाराही शरभानना

उलूकिका शिवारावा मयूरी विकटानना ॥
अष्टवक्त्रा कोटराक्षी कुब्जा विकटलोचना

शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना ॥
ऋक्षाक्षी केकराक्षी च बृहत्तुंडा सुराप्रिया

कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका ॥
पाशहस्ता दंडहस्ता प्रचंडा चंडविक्रमा

शिशुघ्नी पापहंत्री च काली रुधिरपायिनी ॥
वसाधया गर्भभक्षा शवहस्तांत्रमालिनी

स्थूलकेशी बृहत्कुक्षिः सर्पास्या प्रेतवाहना ॥
दंदशूककरा क्रौंची मृगशीर्षा वृषानना

व्यात्तास्या धूमनिःश्वासा व्योमैकचरणोर्ध्वदृक् ॥
तापनी शोषणीदृष्टिः कोटरी स्थूलनासिका

विद्युत्प्रभा बलाकास्या मार्जारी कटपूतना ॥
अट्टाट्टहासा कामाक्षी मृगाक्षी मृगलोचना

नामानीमानि यो मर्त्यश्चतुःषष्टिं दिनेदिने ॥
जपेत्त्रिसंध्यं तस्येह दुष्टबाधा प्रशाम्यति

न डाकिन्यो न शाकिन्यो न कूष्मांडा न राक्षसाः ॥
तस्य पीडां प्रकुर्वंति नामानीमानि यः पठेत्

शिशूनां शांतिकारीणि गर्भशांतिकराणि च ॥
रणे राजकुले वापि विवादे जयदान्यपि

लभेदभीप्सितां सिद्धिं योगिनीपीठसेवकः ॥
मंत्रांतराण्यपि जपंस्तत्पीठे सिद्धिभाग्भवेत्

बलिपूजोपहारैश्च धूपदीपसमर्पणैः ॥
क्षिप्रं प्रसन्ना योगिन्यः प्रयच्छेयुर्मनोरथान्

शरत्काले महापूजां तत्र कृत्वा विधानतः ॥
हवींषि हुत्वा मंत्रज्ञो महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

आरभ्याश्वयुजःशुक्लां तिथिं प्रतिपदं शुभाम् ॥
पूजयेन्नवमीयावन्नरश्चिंतितमाप्नुयात्

कृष्णपक्षस्य भूतायामुपवासी नरोत्तमः ॥
तत्र जागरणं कृत्वा महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

प्रणवादिचतुर्थ्यन्तैर्नामभिर्भक्तिमान्नरः ॥
प्रत्येकं हवनं कृत्वा शतमष्टोत्तरं निशि

ससर्पिषा गुग्गुलुना लघुकोलि प्रमाणतः ॥
यां यां सिद्धिमभीप्सेत तांतां प्राप्नोति मानवः

चैत्रकृष्णप्रतिपदि तत्र यात्रा प्रयत्नतः ॥
क्षेत्रविघ्नशांत्यर्थं कर्तव्या पुण्यकृज्जनैः

यात्रा च सांवत्सरिकीं यो न कुर्यादवज्ञया ॥
तस्य विघ्नं प्रयच्छंति योगिन्यः काशिवासिनः

अग्रे कृत्वा स्थिताः सर्वास्ताः काश्यां मणिकर्णिकाम् ॥
तन्नमस्कारमात्रेण नरो विघ्नैर्न बाध्यते

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंडे पूर्वार्द्धे षष्टियोगन्यागमनंनाम पंचचत्वारिंशोध्यायः