स्कन्द पुराण · अध्याय 1.2.5

॥ नंदिकेश्वर उवाच ॥ ॥
शुद्धसत्त्वगुणोपेतो लोकेऽस्मिन्दुर्लभः पुमान् ॥
रजस्तमोगुणोपेता भवंति सुलभा नराः

सात्त्विकः पुण्यशीलत्वान्निःश्रेयसमवाप्नुयात् ॥
वैचित्र्यात्कर्मणामेषामनुभोगाय वेधसा

वैचित्र्याण्येव सृष्टानि नरकाण्यत्र तत्र च ॥
महारौरवभाग्भूत्वा खरः श्वा शूकरोऽपि वा

चंडालो वा भवेत्प्रेत्य पुरुषो ब्रह्महत्यया ॥
चिरं रौरवसंरुद्धः कृमिकीटपतंगताम् ॥

प्राप्नुयात्कर्मकर्तृत्वं सुरापानेन च द्विजः ॥
ब्रह्मस्वहरणाद्ब्रह्मराक्षसत्वमवाप्नुयात्

यद्यत्तु चोरयेत्तत्तच्छून्यं स्यादन्यजन्मनि ॥
असिपत्रवने पीडामवाप्य सुचिरं पुनः

नपुंसकत्वं संगच्छेत्पुरुषो गुरुतल्पगः ॥
तप्तैः कालायसैर्दंडैः पीडितो यमकिंकरैः

नरके कालसूत्राख्ये निवसेत्परदारगः ॥
अग्निदो निवसेद्घोरे सुघोरे गरदायकः

महाघोरे च पिशुनोऽवीच्यां धर्मविनिंदकः ॥
वसेत्कराले मित्रध्रुग्भीमे हिंसैकतत्परः

संहारे छन्नपापिष्ठो मृषावादी भयानके ॥
असिघोरे वसेद्वापि कूपक्षेत्रनरादिहृत्

वज्रे परद्रोहरतो मांसाशी तरले द्विज ॥
तीक्ष्णे मातृपितृद्रोही तापने जपदूषकः

अश्वघ्नोपि निरुच्छ्वासे वसेद्गोघ्नश्च दारुणे ॥
भ्रूणहा निवसेच्चंडे स्त्रीहत्याकृत्कुकूलके

देवस्वहारी दहने घोरघोरे परस्वहृत् ॥
कृतांतदूता नरके सर्वानेव हि पापिनः

बध्नंति पाशैर्निघ्नंति दंडैर्विध्यंति शंकुभिः ॥
तीक्ष्णायश्चंचवः कंकाः क्रूरदंष्ट्रा महोरगाः

कालेयकाश्च व्याघ्राश्च हिंस्राश्चान्ये दशंत्यमून् ॥
शकलीकुर्वते शस्त्रैर्दहंतिदेहमेव च

खनंति गहने श्वभ्रे कशाभिस्ताडयंति च ॥
तैलद्रोण्यां विपच्यंते तुद्यंते सूक्ष्मसूचिभिः

बाह्यन्ते दुर्वहान्भारान्यमदूतैर्हि पापिनः ॥
ब्रह्महा क्षयरोगी स्यत्सुरापः श्यावदंतकः

स्वर्णापहारी कुनखी दुश्चर्मा गुरुतल्पगः ॥
अपस्मारी गुरुद्रोही चंडालो वेददूषकः

कूटसाक्षी चाक्षिरोगी मंदाग्निश्चाग्रभोजनः ॥
विद्यापहारी मूकः स्यादंधः पुस्तकचोरकः

परदाररतः पंगु बधिरः परनिंदकः ॥
विड्वराहो निराचारो जिह्वारोगी च तस्करः

अभ्यागतातिथित्यागी कपोलकंटको भवेत् ॥
पर्वसु स्त्रीरतो मेही पूत्यास्योऽभक्ष्यभक्षकः

मर्यादाभेदको दासस्तटाकारामहृत्खरः ॥
प्रतिश्रुताप्रदाता स्यादल्पायुः श्वा विकत्थनः

विष्णुद्रोही च सरठः शिवद्रोही च मूषकः ॥
एवं पापफलं ज्ञात्वा प्रायश्चित्तं समाचरेत्

तच्चास्मिन्नरुणक्षेत्रे कर्तव्यः सम्यगास्तिकैः

इति निशम्य स दुष्कृतकारिणां बहुविधां नरकेषु नृणां व्यथाम् ॥
चरणयोः पतितश्च तदा पुनःपुनरयाचत तच्छमनक्रियाम्

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डेऽरुणाचलमाहात्म्य उत्तरार्धे कर्मविपाकवर्णनं नाम पंचमोध्यायः