शिव पुराण · अध्याय 2.5.37
सनत्कुमार उवाच ॥
तदा देवगणास्सर्वे दानवैश्च पराजिताः ॥
दुद्रुवुर्भयभीताश्च शस्त्रास्त्रक्षतविग्रहाः
ते परावृत्य विश्वेशं शंकरं शरणं ययुः ॥
त्राहि त्राहीति सर्वेशेत्यू चुर्विह्वलया गिरा।२॥
दृष्ट्वा पराजयं तेषां देवादीनां स शंकरः ॥
सभयं वचनं श्रुत्वा कोपमुच्चैश्चकार ह
निरीक्ष्य स कृपादृष्ट्या देवेभ्यश्चाभयं ददौ ॥
बलं च स्वगणानां वै वर्द्धयामास तेजसा
शिवाज्ञप्तस्तदा स्कन्दो दानवानां गणैस्सह ॥
युयुधे निर्भयस्संख्ये महावीरो हरात्मजः
कृत्वा क्रोधं वीरशब्दं देवो यस्तारकांतकः ॥
अक्षौहिणीनां शतकं समरे स जघान ह
रुधिरं पातयामास काली कमललोचना ॥
तेषां शिरांसि संछिद्य बभक्ष सहसा च सा
पपौ रक्तानि तेषां च दानवानां समं ततः ॥
युद्धं चकार विविधं सुरदानवभीषणम्
शतलक्षं गजेन्द्राणां शतलक्षं नृणां तथा ॥
समादायैकहस्तेन मुखे चिक्षेप लीलया
कबंधानां सहस्रं च सन्ननर्त रणे बहु ॥
महान् कोलाहलो जातः क्लीबानां च भयंकरः
पुनः स्कंदः प्रकुप्योच्चैः शरवर्षाञ्चकार ह ॥
पातयामास क्षयतः कोटिशोऽसुरनायकान्
दानवाः शरजालेन स्कन्दस्य क्षतविग्रहाः ॥
भीताः प्रदुद्रुवुस्सर्वे शेषा मरणतस्तदा
वृषपर्वा विप्रचित्तिर्दंडश्चापि विकंपनः ॥
स्कंदेन युयुधुस्सार्द्धं तेन सर्वे क्रमेण च
महामारी च युयुधे न बभूव पराङ्मुखी ॥
बभूवुस्ते क्षतांगाश्च स्कंदशक्तिप्रपीडिताः
महामारीस्कंदयोश्च विजयोभूत्तदा मुने ॥
नेदुर्दुंदुभयस्स्वर्गे पुष्पवृष्टिः पपात ह
स्कंदस्य समरं दृष्ट्वा महारौद्रं तमद्भुतम् ॥
दानवानां क्षयकरं यथाप्रकृतिकल्पकम्
महामारीकृतं तच्चोपद्रवं क्षयहेतुकम्॥
चुकोपातीव सहसा सनद्धोभूत्स्वयं तदा
वरं विमानमारुह्य नानाशस्त्रास्त्रसंयुतम्॥
अभयं सर्ववीराणां नानारत्नपरिच्छदम्
महावीरैश्शंखचूडो जगाम रथमध्यतः ॥
धनुर्विकृष्य कर्णान्तं चकार शरवर्षणम्
तस्य सा शरवृष्टिश्च दुर्निवार्य्या भयंकरी ॥
महाघोरांधकारश्च वधस्थाने बभूव ह
देवाः प्रदुद्रुवुः सर्वे येऽन्ये नन्दीश्वरादयः ॥
एक एव कार्त्तिकेयस्तस्थौ समरमूर्द्धनि
पर्वतानां च सर्पाणां नागानां शाखिनां तथा ॥
राजा चकार वृष्टिं च दुर्निवार्या भयंकरीम्
तद्दृष्ट्या प्रहतः स्कन्दो बभूव शिवनन्दनः ॥
नीहारेण च सांद्रेण संवृतौ भास्करौ यथा
नानाविधां स्वमायां च चकार मयदर्शिताम् ॥
तां नाविदन् सुराः केपि गणाश्च मुनिसत्तम
तदैव शङ्खचूडश्च महामायी महाबलः ॥
शरेणैकेन दिव्येन धनुश्चिच्छेद तस्य वै
बभंज तद्रथं दिव्यं चिच्छेद रथपीडकान् ॥
मयूरं जर्जरीभूतं दिव्यास्त्रेण चकार सः
शक्तिं चिक्षेप सूर्याभां तस्य वक्षसि घातिनीम् ॥
मूर्च्छामवाप सहसा तत्प्रहारेण स क्षणम्
पुनश्च चेतनां प्राप्य कार्तिकः परवीरहा ॥
रत्नेन्द्रसारनिर्माणमारुरोह स्ववाहनम्
स्मृत्वा पादौ महेशस्य साम्बिकस्य च षण्मुखः ॥
शस्त्रास्त्राणि गृहीत्वैव चकार रणमुल्बणम्
सर्प्पांश्च पर्वतांश्चैव वृक्षांश्च प्रस्तरांस्तथा ॥
सर्वांश्चिच्छेद कोपेन दिव्या स्त्रेण शिवात्मजः
वह्निं निवारयामास पार्जन्येन शरेण ह ॥
रथं धनुश्च चिच्छेद शंखचूडस्य लीलया
सन्नाहं सर्ववाहांश्च किरीटं मुकुटोज्ज्वलम् ॥
वीरशब्दं चकारासौ जगर्ज च पुनः पुनः
चिक्षेप शक्तिं सूर्याभां दानवेन्द्रस्य वक्षसि ॥।
तत्प्रहारेण संप्राप मूर्च्छां दीर्घतमेन च
मुहूर्तमात्रं तत्क्लेशं विनीय स महाबलः ॥
चेतनां प्राप्य चोत्तस्थौ जगर्ज हरिवर्च सः
शक्त्या जघान तं चापि कार्तिकेयं महाबलम् ॥
स पपात महीपृष्ठेऽमोघां कुर्वन्विधिप्रदाम्
काली गृहीत्वा तं क्रोडे निनाय शिवसन्निधौ ॥
ज्ञानेन तं शिवश्चापि जीवयामास लीलया
ददौ बलमनंतं च समुत्तस्थौ प्रतापवान् ॥
गमनाय मतिं चक्रे पुनस्तत्र शिवात्मजः
एतस्मिन्नंतरे वीरो वीरभद्रो महाबलः ॥
शंखचूडेन युयुधे समरे बलशालिना
ववर्ष समरेऽस्त्राणि यानियानि च दानवः ॥
चिच्छेद लीलया वीरस्तानितानि निजैश्शरैः
दिव्यान्यस्त्राणि शतशो मुमुचे दानवेश्वरः ॥
तानि चिच्छेद तं बाणैर्वीरभद्रः प्रतापवान्
अथातीव चुकोपोच्चैश्शंखचूडः प्रतापवान् ॥
शक्त्या जघानोरसि तं स चकंपे पपात कौ
क्षणेन चेतनां प्राप्य समुत्तस्थौ गणेश्वरः ॥
जग्राह च धनुर्भूयो वीरभद्रो गणाग्रणीः
एतस्मिन्नंतरे काली जगाम समरं पुनः ॥
भक्षितुं दानवान् स्वांश्च रक्षितुं कार्तिकेच्छया
वीरास्तामनुजग्मुश्च ते च नन्दीश्वरादयः ॥
सर्वे देवाश्च गंधर्वा यक्षा रक्षांसि पन्नगाः
वाद्यभांडाश्च बहुशश्शतशो मधुवाहकाः ॥
पुनः समुद्यताश्चासन् वीरा उभयतोऽखिलाः
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडवधे ससैन्यशंखचूडयुद्धवर्णनं नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः
मूल पाठ: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0