शिव पुराण · अध्याय 2.3.31

॥ ब्रह्मोवाच ॥
तयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा परामव्यभिचारिणीम् ॥
सर्वे शक्रादयो देवाश्चिचिन्तुरिति नारद

देवा ऊचुः ॥
एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां तस्मै प्रदास्यति ॥
ध्रुवं निर्वाणता सद्यस्स प्राप्स्यति च भारते

अनन्तरत्नाधारश्चेत्पृथ्वी त्यक्त्वा प्रयास्यति ॥
रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम्

स्थावरत्वं परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः ॥
कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवलोकं गमिष्यति

महादेवस्य सारूप्यं लप्स्यते नात्र संशयः ॥
तत्र भुक्त्वा वरान्भोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति

ब्रह्मोवाच ॥
इत्यालोच्य सुरास्सर्वे कृत्वा चामन्त्रणं मिथः ॥
प्रस्थापयितुमैच्छंस्ते गुरुं तत्र सुविस्मिताः

ततः शक्रादयो देवास्सर्वे गुरुनिकेतनम्॥
जग्मुः प्रीत्या सविनया नारद स्वार्थसाधकाः

गत्वा तत्र गुरुं नत्वा सर्वे देवास्सवासवाः॥
चक्रुर्निवेदनं तस्मै गुरवे वृत्तमादरात्

।
॥ देवा ऊचुः ॥
गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये ॥
तत्र गत्वा प्रयत्नेन कुरु निन्दाञ्च शूलिनः

पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति ॥
अनिच्छया सुतां दत्त्वा फलं तूर्णं लभिष्यति

कालेनैवाधुना शैल इदानीं भुवि तिष्ठतु॥
अनेकरत्नाधारं तं स्थापय त्वं क्षितौ गुरौ

॥ ब्रह्मोवाच ॥
इति देववचः श्रुत्वा प्रददौ कर्णयोः करम् ॥
न स्वीचकार स गुरुस्स्मरन्नाम शिवेति च

अथ स्मृत्वा महादेवं बृहस्पतिरुदारधीः॥
उवाच देववर्यांश्च धिक्कृत्वा च पुनः पुनः

बृहस्पतिरुवाच ॥
सर्वे देवास्स्वार्थपराः परार्थध्वंसकारकाः ॥
कृत्वा शंकरनिंदा हि यास्यामि नरकं ध्रुवम्

कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः ॥
संपादयेत्स्वाभिमतं शैलेन्द्रं प्रतिबोध्य च

अनिच्छया सुतां दत्त्वा सुखं तिष्ठतु भारते ॥
तस्मै भक्त्या सुतां दत्त्वा मोक्षं प्राप्स्यति निश्चितम्

पश्चात्सप्तर्षयस्सर्वे बोधयिष्यन्ति पर्वतम् ॥
पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति

अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः ॥
वृत्तं कथयत स्वं तत्स वः कार्यं करिष्यति

ब्रह्मोवाच ॥
तच्छ्रुत्वा ते समालोच्याजग्मुर्मम सभां सुराः ॥
सर्वे निवेदयांचक्रुर्नत्वा तद्गतमादरात्

देवानां तद्वचः श्रुत्वा शिवनिन्दाकरं तदा ॥
वेदवक्ता विलप्याहं तानवोचं सुरान्मुने

ब्रह्मोवाच ॥
नाहं कर्तुं क्षमो वत्साः शिवनिन्दां सुदुस्सहाम् ॥
संपद्विनाश रूपाञ्च विपदां बीजरूपिणीम्

सुरा गच्छत कैलासं सन्तोषयत शंकरम् ॥
प्रस्थापयत तं शीघ्रं हिमालयगृहं प्रति

स गच्छेदुपशैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै ॥
परनिन्दाविनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता

ब्रह्मोवाच ॥
श्रुत्वेति मद्वचो देवा मां प्रणम्य मुदा च ते ॥
कैलासं प्रययुः शीघ्रं शैलानामधिपं गिरिम्।२४॥
तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा प्रणम्य नतमस्तकाः॥
सुकृतांजलयस्सर्वे तुष्टुवुस्तं सुरा हरम्

॥ देवा ऊचुः ॥
देवदेव महादेव करुणाकर शंकर ॥
वयं त्वां शरणापन्नाः कृपां कुरु नमोऽस्तु ते

त्वं भक्तवत्सलः स्वामिन्भक्तकार्यकरस्सदा ॥
दीनोद्धरः कृपासिन्धुर्भक्तापद्विनिमोचकः

॥ ब्रह्मोवाच॥
इति स्तुत्वा महेशानं सर्वे देवास्सवासवाः ॥
सर्वं निवेदयांचक्रुस्तद्वृत्तं तत आदरात्

तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः ॥
देवान् सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः

देवा मुमुदिरे सर्वे शीघ्रं गत्वा स्वमंदिरम्॥
सिद्धं मत्वा स्वकार्य्यं हि प्रशंसन्तस्सदाशिवम्

ततः स भगवाञ्छम्भुर्महेशो भक्तवत्सलः ॥
प्रययौ शैलभूपञ्च मायेशो निर्विकारवान्

यदा शैलस्सभामध्ये समुवास मुदान्वितः ॥
बन्धुवर्गैः परिवृतः पार्वतीसहितस्स्वयम्

एतस्मिन्नन्तरे तत्र ह्याजगाम सदाशिवः ॥
दण्डी छत्री दिव्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम्

करे स्फटिकमालाञ्च शालग्रामं गले दधत् ॥
जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरौ द्विजः

तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः ॥
ननाम दण्डवद्भूमौ भक्त्यातिथिमपूर्वकम्

ननाम पार्वती भक्त्या प्राणेशं विप्ररूपिणम्॥
ज्ञात्वा तं मनसा देवी तुष्टाव परया मुदा

आशिषं युयुजे विप्रस्सर्वेषां प्रीतितश्शिवः॥
शिवाया अधिकं तात मनोभिलषितं हृदा

मधुपर्कादिकं सर्वं जग्राह ब्राह्मणो मुदा ॥
दत्तं शैलाधिराजेन हिमांगेन महादरात्

पप्रच्छ कुशलं चास्य हिमाद्रिः पर्वतोत्तमः॥
तं द्विजेन्द्रं महाप्रीत्या सम्पूज्य विधिवन्मुने

पुनः पप्रच्छ शैलेशस्तं ततः को भवानिति ॥
उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रो गिरीद्रं सादरं वचः

विप्रेन्द्र उवाच ॥
ब्राह्मणोऽहं गिरिश्रेष्ठ वैष्णवो बुधसत्तमः ॥
घटिकीं वृतिमाश्रित्य भ्रमामि धरणीतले

मनोयायी सर्व गामी सर्वज्ञोहं गुरोर्बलात् ॥
परोपकारी शुद्धात्मा दयासिन्धुर्विकारहा

मया ज्ञातं हराय त्वं स्वसुतां दातुमिच्छसि॥
इमां पद्मसमां दिव्यां वररूपां सुलक्षणाम्

निराश्रयायासंगाय कुरूपायागुणाय च ॥
श्मशानवासिने व्यालग्राहिरूपाय योगिने

दिग्वाससे कुगात्राय व्यालभूषणधारिणे ॥
अज्ञातकुलनाम्ने च कुशीलायाविहारिणे

विभूतिदिग्धदेहाय संक्रुद्धायाविवेकिने ॥
अज्ञातवयसेऽतीव कुजटाधारिणे सदा

सर्वाश्रयाय भ्रमिणे नागहाराय भिक्षवे
कुमार्गनिरतायाथ वेदाऽध्वत्यागिने हठात्

इयं ते बुद्धिरचल न हि मंगलदा खलु ॥
विबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव

न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्मणि ॥
महाजनः स्मेरमुखः श्रुतमात्राद्भविष्यति

पश्य शैलाधिप त्वं च न तस्यैकोस्ति बान्धवः ॥
महारत्नाकरस्त्वञ्च तस्य किञ्चिद्धनं न हि

बान्धवान्मेनकां कुध्रपते शीघ्रं सुतांस्तथा ॥
सर्वान्पृच्छ प्रयत्नेन पण्डितान्पार्वती विना

रोगिणो नौषधं शश्वद्रोचते गिरिसत्तम ॥
कुपथ्यं रोचतेऽभीक्ष्णं महादोषकरं सदा

ब्रह्मोवाच ॥
इत्युक्त्वा ब्राह्मणः शीघ्रं स वै भुक्त्वा मुदान्वितः ॥
जगाम स्वालयं शान्तो नानालीलाकर श्शिवः

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे शिवमायावर्णनं नामैकत्रिंशोऽध्यायः