संवित्सिद्धि · श्लोक 1-20

एकम् एवाद्वितीयं तद् ब्रह्मेत्य् उपनिषद्वचः ॥

ब्रह्मणो ऽन्यस्य सद्भावं ननु तत् प्रतिषेधति ॥

अत्र ब्रूमो ऽद्वितीयोक्तौ समासः को विवक्षितः ॥

किंस्वित् तत्पुरुषः किं वा बहुव्रीहिर् अथोच्यताम् ॥

पूर्वस्मिन्न् उत्तरस् तावत् प्राधान्येन विवक्ष्यते ॥

पदार्थस् तत्र तद् ब्रह्म ततो ऽन्यत् सदृशं तु वा ॥

तद्विरुद्धम् अथो वा स्यात् त्रिष्व् अप्य् अन्यन् न बाधते ॥

अन्यत्वे सदृशत्वे वा द्वितीयं सिद्ध्यति ध्रुवम् ॥

विरुद्धत्वे द्वितीयेन तृतीयं प्रथमं तु वा ॥

ब्रह्म प्राप्नोति यस्मात् तद् द्वितीयेन विरुध्यते ॥

अतः सप्रथमाः सर्वे तृतीयाद्यर्थराशयः ॥

द्वितीयेन तथा स्पृष्ट्वा स्वस्थास् तिष्ठन्त्य् अबाधिताः ॥

ननु नञ् ब्रह्मणो ऽन्यस्य सर्वस्यैव निषेधकम् ॥

द्वितीयग्रहणं यस्मात् सर्वस्यैवोपलक्षणम् ॥

नैवं निषेधो न ह्य् अस्माद् द्वितीयस्यावगम्यते ॥

ततो ऽन्यत् तद्विरुद्धं वा सदृशं वात्र वक्ति सः ॥

द्वितीयं यस्य नैवास्ति तद् ब्रह्मेति विवक्षिते ॥

सत्यादिलक्षणोक्तीनाम् अपलक्षणता भवेत् ॥

अद्वितीये द्वितीयार्थ नास्तितामात्रगोचरे ॥

स्वनिष्ठत्वान् नञर्थस्य न स्याद् ब्रह्मपदान्वयः ॥