रामायण · अध्याय 2.109

राघवस् त्व् अपयातेषु तपस्विषु विचिन्तयन्
न तत्रारोचयद् वासं कारणैर् बहुभिस् तदा

इह मे भरतो दृष्टो मातरश् च सनागराः
सा च मे स्मृतिर् अन्वेति तान् नित्यम् अनुशोचतः

स्कन्धावारनिवेशेन तेन तस्य महात्मनः
हयहस्तिकरीषैश् च उपमर्दः कृतो भृशम्

तस्माद् अन्यत्र गच्छाम इति संचिन्त्य राघवः
प्रातिष्ठत स वैदेह्या लक्ष्मणेन च संगतः

सो ऽत्रेर् आश्रमम् आसाद्य तं ववन्दे महायशाः
तं चापि भगवान् अत्रिः पुत्रवत् प्रत्यपद्यत

स्वयम् आतिथ्यम् आदिश्य सर्वम् अस्य सुसत्कृतम्
सौमित्रिं च महाभागां सीतां च समसान्त्वयत्

पत्नीं च तम् अनुप्राप्तां वृद्धाम् आमन्त्र्य सत्कृताम्
सान्त्वयाम् आस धर्मज्ञः सर्वभूतहिते रतः

अनसूयां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम्
प्रतिगृह्णीष्व वैदेहीम् अब्रवीद् ऋषिसत्तमः

रामाय चाचचक्षे तां तापसीं धर्मचारिणीम्
दश वर्षाण्य् अनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम्

यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता
उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश् चाप्य् अलंकृता

दशवर्षसहस्राणि यया तप्तं महत् तपः
अनसूयाव्रतैस् तात प्रत्यूहाश् च निबर्हिताः

देवकार्यनिमित्तं च यया संत्वरमाणया
दशरात्रं कृत्वा रात्रिः सेयं मातेव ते ऽनघ

ताम् इमां सर्वभूतानां नमस्कार्यां यशस्विनीम्
अभिगच्छतु वैदेही वृद्धाम् अक्रोधनां सदा

एवं ब्रुवाणं तम् ऋषिं तथेत्य् उक्त्वा स राघवः
सीताम् उवाच धर्मज्ञाम् इदं वचनम् उत्तमम्

राजपुत्रि श्रुतं त्व् एतन् मुनेर् अस्य समीरितम्
श्रेयो ऽर्थम् आत्मनः शीघ्रम् अभिगच्छ तपस्विनीम्

अनसूयेति या लोके कर्मभिः क्यातिम् आगता
तां शीघ्रम् अभिगच्छ त्वम् अभिगम्यां तपस्विनीम्

सीता त्व् एतद् वचः श्रुत्वा राघवस्य हितैषिणी
ताम् अत्रिपत्नीं धर्मज्ञाम् अभिचक्राम मैथिली

शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डुरमूर्धजाम्
सततं वेपमानाङ्गीं प्रवाते कदली यथा

तां तु सीता महाभागाम् अनसूयां पतिव्रताम्
अभ्यवादयद् अव्यग्रा स्वं नाम समुदाहरत्

अभिवाद्य च वैदेही तापसीं ताम् अनिन्दिताम्
बद्धाञ्जलिपुटा हृष्टा पर्यपृच्छद् अनामयम्

ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वा तां धर्मचारिणीम्
सान्त्वयन्त्य् अब्रवीद् धृष्टा दिष्ट्या धर्मम् अवेक्षसे

त्यक्त्वा ज्ञातिजनं सीते मानम् ऋद्धिं च मानिनि
अवरुद्धं वने रामं दिष्ट्या त्वम् अनुगच्छसि

नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वाशुभः
यासां स्त्रीणां प्रियो भर्ता तासां लोका महोदयाः

दुःशीलः कामवृत्तो वा धनैर् वा परिवर्जितः
स्त्रीणाम् आर्य स्वभावानां परमं दैवतं पतिः

नातो विशिष्टं पश्यामि बान्धवं विमृशन्त्य् अहम्
सर्वत्र योग्यं वैदेहि तपः कृतम् इवाव्ययम्

न त्व् एवम् अवगच्छन्ति गुण दोषम् असत् स्त्रियः
कामवक्तव्यहृदया भर्तृनाथाश् चरन्ति याः

प्राप्नुवन्त्य् अयशश् चैव धर्मभ्रंशं च मैथिलि
अकार्य वशम् आपन्नाः स्त्रियो याः खलु तद् विधाः

त्वद्विधास् तु गुणैर् युक्ता दृष्टलोकपरावराः
स्त्रियः स्वर्गे चरिष्यन्ति यथा पुण्यकृतस् तथा