रामायण · अध्याय 2.050

अथ रात्र्यां व्यतीतायाम् अवसुप्तम् अनन्तरम्
प्रबोधयाम् आस शनैर् लक्ष्मणं रघुनन्दनः

सौमित्रे शृणु वन्यानां वल्गु व्याहरतां स्वनम्
संप्रतिष्ठामहे कालः प्रस्थानस्य परंतप

स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः
जहौ निद्रां च तन्द्रीं च प्रसक्तं च पथि श्रमम्

तत उत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्याः शिवं जलम्
पन्थानम् ऋषिणोद्दिष्टं चित्रकूटस्य तं ययुः

ततः संप्रस्थितः काले रामः सौमित्रिणा सह
सीतां कमलपत्राक्षीम् इदं वचनम् अब्रवीत्

आदीप्तान् इव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान् नगान्
स्वैः पुष्पैः किंशुकान् पश्य मालिनः शिशिरात्यये

पश्य भल्लातकान् फुल्लान् नरैर् अनुपसेवितान्
फलपत्रैर् अवनतान् नूनं शक्ष्यामि जीवितुम्

पश्य द्रोणप्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण
मधूनि मधुकारीभिः संभृतानि नगे नगे

एष क्रोशति नत्यूहस् तं शिखी प्रतिकूजति
रमणीये वनोद्देशे पुष्पसंस्तरसंकटे

मातंगयूथानुसृतं पक्षिसंघानुनादितम्
चित्रकूटम् इमं पश्य प्रवृद्धशिखरं गिरिम्

ततस् तौ पादचारेण गच्छन्तौ सह सीतया
रम्यम् आसेदतुः शैलं चित्रकूटं मनोरमम्

तं तु पर्वतम् आसाद्य नानापक्षिगणायुतम्
अयं वासो भवेत् तावद् अत्र सौम्य रमेमहि

लक्ष्मणानय दारूणि दृढानि च वराणि च
कुरुष्वावसथं सौम्य वासे मे ऽभिरतं मनः

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सौमित्रिर् विविधान् द्रुमान्
आजहार ततश् चक्रे पर्ण शालाम् अरिं दम

शुश्रूषमाणम् एकाग्रम् इदं वचनम् अब्रवीत्
ऐणेयं मांसम् आहृत्य शालां यक्ष्यामहे वयम्

स लक्ष्मणः कृष्णमृगं हत्वा मेध्यं पतापवान्
अथ चिक्षेप सौमित्रिः समिद्धे जातवेदसि

तं तु पक्वं समाज्ञाय निष्टप्तं छिन्नशोणितम्
लक्ष्मणः पुरुषव्याघ्रम् अथ राघवम् अब्रवीत्

अयं कृष्णः समाप्ताङ्गः शृतः कृष्ण मृगो यथा
देवता देवसंकाश यजस्व कुशलो ह्य् असि

रामः स्नात्वा तु नियतो गुणवाञ् जप्यकोविदः
पापसंशमनं रामश् चकार बलिम् उत्तमम्

तां वृक्षपर्णच् छदनां मनोज्ञां यथाप्रदेशं सुकृतां निवाताम्
वासाय सर्वे विविशुः समेताः सभां यथा देव गणाः सुधर्माम्

अनेकनानामृगपक्षिसंकुले विचित्रपुष्पस्तबलैर् द्रुमैर् युते
वनोत्तमे व्यालमृगानुनादिते तथा विजह्रुः सुसुखं जितेन्द्रियाः

सुरम्यम् आसाद्य तु चित्रकूटं नदीं च तां माल्यवतीं सुतीर्थाम्
ननन्द हृष्टो मृगपक्षिजुष्टां जहौ च दुःखं पुरविप्रवासात्