रामायण (दक्षिणी पाठ) · अध्याय 2.111

रामायण, अयोध्याकाण्ड, 111
अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् ।
पर्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्य् आघ्राय मैथिलीम्

व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया ।
यथा स्वयंवरं वृत्तं तत् सर्वं हि श्रुतं मया

रमे ऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि ।
रविर् अस्तं गतः श्रीमान् उपोह्य रजनीं शिवाम्

दिवसं प्रतिकीर्णानाम् आहारार्थं पतत्रिणाम् ।
संध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः

एते चाप्य् अभिषेकार्द्रा मुनयः फलशोधनाः ।
सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः

ऋषीणाम् अग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपुर्वकम् ।
कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः

अल्पपर्णा हि तरवो घनीभूताः समन्ततः ।
विप्रकृष्टे ऽपि ये देशे न प्रकाशन्ति वै दिशः

रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः ।
तपोवनमृगा ह्य् एते वेदितीर्थेषु शेरते

सम्प्रवृत्ता निशा सीते नक्षत्रसमलंकृता ।
ज्योत्स्नाप्रावरणश् चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे

गम्यताम् अनुजानामि रामस्यानुचरी भव ।
कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता

अलंकुरु च तावत् त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि ।
प्रीतिं जनय मे वत्स दिव्यालंकारशोभिनी

सा तदा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा ।
प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्व् अभिमुखी ययौ

तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः ।
राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च

न्यवेदयत् ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली ।
प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजाम्

प्रहृष्टस् त्व् अभवद् रामो लक्ष्मणश् च महारथः ।
मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम्

ततस् तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः ।
अर्चितस् तापसैः सिद्धैर् उवास रघुनन्दनः

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायाम् अभिषिच्य हुताग्निकान् ।
आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान् वनगोचरान्

ताव् ऊचुस् ते वनचरास् तापसा धर्मचारिणः ।
वनस्य तस्य संचारं राक्षसैः समभिप्लुतम्

एष पन्था महर्षीणां फलान्य् आहरतां वने ।
अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम्

इतीव तैः प्राञ्जलिभिस् तपस्विभिर् द्विजैः कृतस्वस्त्ययनः परंतपः ।
वनं सभार्यः प्रविवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य इवाभ्रमण्डलम्