રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.111

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 111
અનસૂયા તુ ધર્મજ્ઞા શ્રુત્વા તાં મહતીં કથામ્ ।
પર્યષ્વજત બાહુભ્યાં શિરસ્ય્ આઘ્રાય મૈથિલીમ્

વ્યક્તાક્ષરપદં ચિત્રં ભાષિતં મધુરં ત્વયા ।
યથા સ્વયંવરં વૃત્તં તત્ સર્વં હિ શ્રુતં મયા

રમે ઽહં કથયા તે તુ દૃઢં મધુરભાષિણિ ।
રવિર્ અસ્તં ગતઃ શ્રીમાન્ ઉપોહ્ય રજનીં શિવામ્

દિવસં પ્રતિકીર્ણાનામ્ આહારાર્થં પતત્રિણામ્ ।
સંધ્યાકાલે નિલીનાનાં નિદ્રાર્થં શ્રૂયતે ધ્વનિઃ

એતે ચાપ્ય્ અભિષેકાર્દ્રા મુનયઃ ફલશોધનાઃ ।
સહિતા ઉપવર્તન્તે સલિલાપ્લુતવલ્કલાઃ

ઋષીણામ્ અગ્નિહોત્રેષુ હુતેષુ વિધિપુર્વકમ્ ।
કપોતાઙ્ગારુણો ધૂમો દૃશ્યતે પવનોદ્ધતઃ

અલ્પપર્ણા હિ તરવો ઘનીભૂતાઃ સમન્તતઃ ।
વિપ્રકૃષ્ટે ઽપિ યે દેશે ન પ્રકાશન્તિ વૈ દિશઃ

રજનીચરસત્ત્વાનિ પ્રચરન્તિ સમન્તતઃ ।
તપોવનમૃગા હ્ય્ એતે વેદિતીર્થેષુ શેરતે

સમ્પ્રવૃત્તા નિશા સીતે નક્ષત્રસમલંકૃતા ।
જ્યોત્સ્નાપ્રાવરણશ્ ચન્દ્રો દૃશ્યતે ઽભ્યુદિતો ઽમ્બરે

ગમ્યતામ્ અનુજાનામિ રામસ્યાનુચરી ભવ ।
કથયન્ત્યા હિ મધુરં ત્વયાહં પરિતોષિતા

અલંકુરુ ચ તાવત્ ત્વં પ્રત્યક્ષં મમ મૈથિલિ ।
પ્રીતિં જનય મે વત્સ દિવ્યાલંકારશોભિની

સા તદા સમલંકૃત્ય સીતા સુરસુતોપમા ।
પ્રણમ્ય શિરસા તસ્યૈ રામં ત્વ્ અભિમુખી યયૌ

તથા તુ ભૂષિતાં સીતાં દદર્શ વદતાં વરઃ ।
રાઘવઃ પ્રીતિદાનેન તપસ્વિન્યા જહર્ષ ચ

ન્યવેદયત્ તતઃ સર્વં સીતા રામાય મૈથિલી ।
પ્રીતિદાનં તપસ્વિન્યા વસનાભરણસ્રજામ્

પ્રહૃષ્ટસ્ ત્વ્ અભવદ્ રામો લક્ષ્મણશ્ ચ મહારથઃ ।
મૈથિલ્યાઃ સત્ક્રિયાં દૃષ્ટ્વા માનુષેષુ સુદુર્લભામ્

તતસ્ તાં શર્વરીં પ્રીતઃ પુણ્યાં શશિનિભાનનઃ ।
અર્ચિતસ્ તાપસૈઃ સિદ્ધૈર્ ઉવાસ રઘુનન્દનઃ

તસ્યાં રાત્ર્યાં વ્યતીતાયામ્ અભિષિચ્ય હુતાગ્નિકાન્ ।
આપૃચ્છેતાં નરવ્યાઘ્રૌ તાપસાન્ વનગોચરાન્

તાવ્ ઊચુસ્ તે વનચરાસ્ તાપસા ધર્મચારિણઃ ।
વનસ્ય તસ્ય સંચારં રાક્ષસૈઃ સમભિપ્લુતમ્

એષ પન્થા મહર્ષીણાં ફલાન્ય્ આહરતાં વને ।
અનેન તુ વનં દુર્ગં ગન્તું રાઘવ તે ક્ષમમ્

ઇતીવ તૈઃ પ્રાઞ્જલિભિસ્ તપસ્વિભિર્ દ્વિજૈઃ કૃતસ્વસ્ત્યયનઃ પરંતપઃ ।
વનં સભાર્યઃ પ્રવિવેશ રાઘવઃ સલક્ષ્મણઃ સૂર્ય ઇવાભ્રમણ્ડલમ્