Patna Dharmapada · भाग 4160

272 ध्प्272
फुसाम नेक्खंमसुखं अपृथुज्जनसेवितं ।
भिक्खू वि<स्स>श्शासमापादि अप्राप्यासवक्खयं ॥
उव्32:32
भिक्षुर् विश्वासम् आपद्येत् अप्राप्ते ह्य् आसवक्षये ।
स्पृशेत् तु संबोधिसुखम् अकापुरुषसेवितम् ॥
273
नायं प्रमज्जितुं कालो ऽप्राप्यास्वक्खयं ।
प्रमत्तं दुखम् अन्नेति सीहं वा मृगमातिका ॥
उव्4:13
नायं प्रमादकालः स्याद् अप्राप्ते ह्य् आस्वक्षये ।
मारः प्रमत्तम् अन्वेति सिंहं वा मृगमातृका ॥
274 ध्प्126
गब्भम् एके ओक्रंमन्ति निरयं पापकंमुणो ।
सग्गं सुगतिनो यान्ति परिनिव्वान्ति अनासवा ॥
275 ध्प्82
यथा ह्रदो ऽस्स गंभीरो विप्रसन्नो अनाविलो ।
एवं धंमाणि शोत्थान विप्रसीदंति पण्डिता ॥
उव्17:11
यथा ह्रदः सुगम्भीरो विप्रसन्नो ह्य् अनाविलः ।
एवं श्रुत्वा हि सद्धर्मं विप्रसीदन्ति पण्डिताः ॥
276 ध्प्179
यस्स जितं ना ऽप्पज्जीयति जितं अस्सा न उपेति अन्तको ।
तं बुद्धम् अनोमनिक्रमं अपदं केन पदेन नेहिसि ॥
उव्29:52
यस्य जितं नोपजीयते जितम् अन्वेति न कं चिद् एव लोके ।
तं बुद्धम् अनन्तगोचरमं ह्य् अपदं केन पदेन नेष्यसि ॥
277 ध्प्180
यस्स जालिनी विसत्तिका तह्ना नास्ति कहिं चि नेतये ।
तं बुद्धम् अनन्तगोचरं अपदं केन पदेन नेहिसि ॥
उव्29:53
यस्य जालिनी विषक्तिका तृष्णा नास्ति हि लोकनायिनी ।
तं बुद्धम् अनन्तगोचरं ह्य् अपदं केन पदेन नेष्यसि ॥
आसववर्ग्गः
***** वाचा *****
278 ध्प्281
वाचानुरक्खी मनसा सुसंवृतो कायेन यो अकुशलं न सेवति ।
एते त्त्(र्)अयो कंमपथे विशोधिय प्राप्पोज्ज सो शान्तिपदं अनुत्तरं ॥
उव्7:12
वाचानुरक्षी मनसा सुसंवृतः कायेन चैवाकुशलं न कुर्यात् ।

एतां शुभां कर्मपथां विशोधयन्न् आराधयेन् मार्गं ऋषिप्रवेदितम् ॥
279 ध्प्231
कायप्रदोषं रक्खेया कायेन संवृतो सिया ।
कायदुच्चरितं हेत्ता कायेन सुचरितं चरे ॥
उव्7:1
कायप्रदोषं रक्षेत स्यात् कायेन सुसंवृतः ।
कायदुश्चरितं हित्वा कायेन सुकृतं चरेत् ॥
280 ध्प्232
वाचाप्रदोषं रक्खेया वाचाय संवृतो सिया ।
वाचादुच्चरितं हेत्ता वाचाय सुचरितं चरे ॥
उव्7:2
वाचाः प्रदोषं रक्षेत वचसा संवृतो भवेत् ।
वाचो दुश्चरितं हित्वा वाचा सुचरितं चरेत् ॥
281 ध्प्233
मनप्रदोषं रक्खेया मनसा संवृतो सिया ।
मनोदुच्चरितं हेत्ता मनसा सुचरितं चरे ॥
उव्7:3
मनःप्रदोषं रक्षेत मनसा संवृतो भवेत् ।
मनोदुश्चरितं हित्वा मनःसुचरितं चरेत् ॥
282 ध्प्234
कायेन संवृता धीरा वाचाय उत्त चेतसा ।
सब्बत्थ संवृता धीरा ते वे सुपरिसंवृता ॥
उव्7:10अ-द्
कायेन संवृता धीरा धीरा वाचा सुसंवृताः ।
मनसा संवृता धीरा धीराः सर्वत्र संवृताः ॥
283 ध्प्227
पोराणं एतं आधोर न एतं अहुना-र्-इव ।
निन्दन्ति तोह्निम् आसीनं निन्दन्ति मितभाणिकं ।
बहुभाणिकं पि निन्दन्ति नास्ति लोके अनिन्दितो ॥
उव्29:45च्-f
(पोराणं एतं आधोर न एतं अहुना-र्-इव ।)
निन्दन्ति तुष्णिम् आसीनं निन्दन्ति बहुभाषिणं ।
अल्पभाणिं च निन्दन्ति नास्ति लोकेषु अनिन्दितः ॥
284 ध्प्228
न चाभु न भविष्यति न चेतरहि विज्जति ।
एकान्तनिन्दितो पोषो एकान्तं वा प्रशंसितो ॥
उव्29:46
एकान्तनिन्दितः पुरुषः एकान्तं वा प्रशंसितः ॥
नाभूद् भविष्यति च नो न चापि एतरहि विद्यते ।
285

यञ् च बाला अधंमट्ठं पूजेयु गरहेयु वा ।
अविञूं अविभावाय न तं अत्थाय कायचि ॥
286 ध्प्229
यञ् च विञू प्रशन्ति अनुविच्च सुवे सुवे ।
अच्छिद्रवत्तिं मेधाविं प्रंञाशीलसमाहितं ॥
च्f. उव्29:47-48
यं तु विज्ञाः प्रशंसन्ति ह्य् अनुयुज्य शुभाशुभम् ।
मेधाविनं वृत्तयुक्तं प्रज्ञं शीलषु संवृतं ॥
287 ध्प्230
निक्खं जांबूनदस्सेव को तं निन्दितुम् अरिहति ।
देवा पि नं प्रशन्सन्ति ब्रह्मुणा पि प्रशंसितो ॥
288 ध्प्262
न वाक्ककरणमात्त्(र्)एण वन्नपुक्खलताय वा ।
साधुरूपी नरो होति इश्शुकी मच्छरी शठो ॥
उव्29:10
न नामरुपमात्रेण वर्णपुष्कलया न च ।
साधुरूपो नरो भवति मायावी मत्सरी शठः ॥
289 च्f. ध्प्261,263
यम्हि सच्चं च धम्मो च विरती संय्यमो दमो ।
स वान्तदोषो मेधावी साधुरूपी ति वुच्चति ॥
उव्10:7
यस्य श्रद्धा च शीलं चैव् आहिंसा संयमो दमः ।
स वान्तदोषो मेधावी साधुरूपो निरुच्यते ॥
290 ध्प्19
बहुं पि चे सहितं भाषमानो न तक्करो होति नरो प्रमत्तो ।
गोपो व गावो गणयं परेसं न भागवा शामण्णस्स होति ॥
उव्4:22
सुबह्व् अपीह सहितं भाषमानो न तत्करो भवति नरः प्रमत्तः ।
गोपैव गाः संगणयं परेषां न भागवां च्छ्रामण्यार्थस्य भवति ॥
291 ध्प्20अ-च्,f
अप्पं पि चे सहितं भाषमानो धम्मस्स होति अनुधम्मचारी ।
रागं च दोषं च प्रहाय मोहं विमुत्तचित्तो अखिलो अकंछो ।
अनुपादियानो इह वा हुरे वा स भागवा शामन्नस्स होति ॥
उव्4:23अब्च्f
अल्पम् अपि चेत् सहितं भाषमानो धर्मस्य भवति अनुधर्मचारी ।
रागं च दोषं च तथैव मोहं (विमुत्तचित्तो अखिलो अकंछो ।
अनुपादियानो इह वा हुरे वा) प्रहाय भागी श्रामण्यस्य भवति ॥
292 ध्प्224
सच्चं भणे न क्(र्)उज्झेया देया अप्पा पि याचितो ।
एतेहि त्तिहि ट्ठाणेहि गच्छे देवान सन्तिके ॥

उव्20:16
सत्यं वदेन् न च क्रुध्येद् दद्याद् अल्पाद् अपि स्वयम् ।
स्थानैर् एभिस् त्रिभिर् युक्तो देवानाम् अन्तिकं व्रजेत् ॥
293 ध्प्177
न वे कदार्य्या देवलोकं व्रजन्ति बाला हि भे (ते) न प्रशंसन्ति दानं ।
धीरो तु दानं अनुमोदमानो तेनेव सो देवलोकं परेति ॥
उव्10:2
न वै कदर्या देवलोकं व्रजन्ति बाला हि ते न प्रशंसन्ति दानम् ।
श्राद्धस् तु दानं ह्य् अनुमोदमानो ऽप्य् एवं ह्य् असौ भवति सुखी परर्त ॥
294 ध्प्217
शीलवन्तं शुचिं दच्छं धम्मट्ठं सच्चवादिनं ।
आत्तनो कारकं शन्तं तं जनो कुरुते प्रियं ॥
उव्5:24
धर्मस्थं शीलसंपन्नं ह्रीमन्तं सत्यवादिनम् ।
आत्मनः कारकं शन्तं तं जनः कुरुते प्रियम् ॥
295 ध्प्308
श्रेयो अयोगुडा भुत्ता तत्ता अग्गिशिखोपमा ।
यं च भुञ्जेय दुश्शीलो राष्टपिण्डं असंय्यतो ॥
उव्9:2
श्रेयो ह्य् अयोगुडा भुक्तास् तप्ता ह्य् अग्निशिखोपमाः ।
न तु भुञ्जीत दुःशीलो राष्ट्रपिण्डम् असंयतः ॥
296 ध्प्311
कुशो यथा दुग्गृहीतो हस्तं एवानुकंतति ।
शामन्नं दुप्परामाट्ठं निरयाय उपकट्टति ॥
उव्11:4
शरो यथा दुर्गृहीतो हस्तम् एवापकृन्तति ।
श्रामण्यं दुष्परामृष्टं नरकान् उपकर्षति ॥
297 ध्प्176
एकधंमम् अतीतस्स मुषावादिस्स जंतुनो ।
वितिन्नपरलोकस्स नास्ति पापम् अकारियं ॥
उव्11:4
298
न हि शस्तं सुनिशितं विषं हालाहक्लं तथा ।
एवं खिप्रं अतिपातेति वाचा दुब्भाषिता यथा ॥
299
पुरुषस्स जायमानस्स कुठारी जायते मुखे ।
याय छिन्दति आत्तानं वाचं दुब्भाषितं भणं ॥
उव्8:2
पुरुषस्य हि जातस्य कुठारी जायते मुखे ।
यया छिनत्ति हात्मानं वाचा दुर्भाषितं वदन् ॥

300
यो हि निन्दिये प्रशंसति उत्तवा निन्दति यो प्रषंसिये ।
विचिनाति मुखेन सो कलिं कलिना तेन सुखं न विन्दति ॥
उव्8:3
यो निन्दियां प्रशंसति तान् अपि निन्दति ये प्रशंसियाः ।
स चिनोति मुखेन तं कलिं कलिना तेन सुखं न विन्दति ॥
301
अप्पामात्तो अयं कली यो अक्खेहि धनं पराजये ।
सब्बस्सं पि सहापि आत्तना यं एव महत्(त्)अरो कली ॥
यो सुगतेसु मनं प्रदूषये
उव्8:4
अल्पामात्रो ह्य् अयं कलिर् य इहाक्षेण धनं पराजयेत् ।
अयम् अत्र महत्तरः कलिर् यः सुगतेषु मनः प्रदूषयेत् ॥
302
शतं सहस्राणि निरब्बुदानां छत्त्रीशतिं पंच च अब्बुदानि ।
यं अयिरगरही निरयं उपेति वाचं मनं च प्रणिधाय पापिकां ॥
उव्8:5
शतं सहस्राणि निरर्बुदानि षट्त्रिंशतिं पंच तथार्बुदानि ।
यान् आर्यगर्ही नरकान् उपैति वाचं मनश् च प्रणिधाय पापकम् ॥
303
कल्लाणिम् एव भाषेया ना ऽस्स मुच्चेय पापिका ।
मोक्खो कल्लाणिये श्रेयो मुत्ता तपति पापिकं ॥
उव्8:8
कल्याणिकां विमुञ्चेत नैव मुञ्चेत पापिकाम् ।
मुक्ता कल्याणिकी श्रेयो मुक्ता तपति पापिका ॥
304
कल्लाणिम् एव सेवेया ना ऽस्स मुच्चेय पापिका ।
मोक्खो कल्लाणिये श्रेयो मुत्ता तपति पापिकं ॥
305
वाचं भाषेय कल्लाणिं ना ऽस्स मुच्चेय पापिक(ं) ।
जातं क्रोधं निवारेया सो बिषब्भि निरुज्झति ॥
उव्20:2च्
(वाचं भाषेय कल्लाणिं ना ऽस्स मुच्चेय पापिक(ं) ।)
अविद्यां प्रजहेद् धीरः (सो बिषब्भि निरुज्झति ॥)
वाचावर्ग्गः
***** आत्त *****
306 ध्प्162
यस्स अच्चन्तदोश्शिल्लं मलुता सालम् इवो ऽतता ।
करोति सो तथात्तानं यथा नं बिषम् इच्छति ॥
उव्11:10

यो ऽसाव् अत्यन्तदुःशिलः सालवां मूलुता यथा ।
करोत्य् असौ तथात्मानं यथैनं द्विष्-द् इच्छति ॥
307 ध्प्161च्द्
आत्तना हि कतं पापं आत्तजं आत्तसंभवं ।
अनुमंधति दुम्मेधं वयितं वा अह्ममयं मणिं ॥
उव्28:12च्द्
(आत्तना हि कतं पापं आत्तजं आत्तसंभवं ।)
अभिमथ्नाति तं पापं वज्रं अश्ममणिं यथा ॥
308 ध्प्165
आत्तना हि कतं पापं आत्तना संकिलिश्शति ।
आत्तना अकतं पापं आत्तना ये विशुज्झति ।
शोद्धी अशोद्धी प्रच्चत्तं नांञो अंञं विशोधये ॥
उव्28:11,12अब्
आत्मना हि कृते पापे त्व् आत्मना क्लिश्यते सदा ।
आत्मना त्व् अकृते पापे ह्य् आत्मनैव विशुध्यते ।
अशुद्धबुद्धिं प्रत्यात्मं नान्यो ह्य् अन्यं विशोधयेत् ॥
309 ध्प्50
न परेसं विलोमानि न परेसं कता ऽकतं ।
आत्तना ये अवेच्छेया कतानि अकतानि च ॥
उव्18:9
न परेषां विलोमानि न परेषां कृताकृतम् ।
आत्मनस् तु समीक्षेता समानि विषतानि च ॥
310
न परेसं विलोमानि न परेसं समासमं ।
आत्तना ये अवेच्छेया समानि विषमानि च ॥
311
आत्तानं चे प्रियं ञाय्या रक्खेया नं सुरक्खितं ।
न एतं सुलभं होति सुखं दुक्कतकारिणां ॥
उव्5:13
आत्मानं चेत् प्रियं विद्यान् नैनं पापेन योजयेत् ।
न ह्य् एतत् सुलभं भवति सुखं दुष्कृतकारिणा ॥
312 ध्प्157
आत्तानं चे प्रियं ञाय्या रक्खेया नं सुरक्खितं ।
त्तिण्णं अञतरं यामानं पटिजाग्ग्रेय पण्डितो ॥
उव्5:15अबेf
आत्मानं चेत् प्रियं विद्यात् रक्षेद् एनं सुरक्षितम् ।
त्रयाणाम् अन्यतमं यामां प्रतिजाग्रेत पण्डितः ॥
313 ध्प्305
एकासनं एकशेयं एकचरियाम् अतन्द्रितो ।
एको रमयम् आत्तानं वनान्ते रमिता सिया ॥

उव्23:2
एकासनं त्व् एकशय्याम् एकचर्याम् अतन्द्रितः ।
रमयेच् चैकम् आत्मानं वनेषु एकः सदा वसेत् ॥
314
यो शासनं अरहतां अयिराणां धम्मजीविनां ।
पटिक्रोति दुम्मेधो दृष्टिं निश्शाय पापिकां ।
करोति सो तथात्तानं यथा नं बिषम् इच्छति ॥
315 ध्प्164
यो शासनं अरहतां अयिराणां धम्मजीविनां ।
पटिक्रोशति दुम्मेधो दृष्टिं निश्शय पापिकां ।
फलं कण्टकवेणुर् वा आत्तघन्नाय फल्लति ॥
उव्8:7
यः शासनं ह्य् अर्हतां आर्याणां धर्मजीविनाम् ।
प्रतिक्रोशति दुर्मेधा दृष्टिं निःश्रित्य पापिकाम् ।
फलानि कण्टकस्सेव फलत्य् आत्मवधाय सः ॥
316
आत्तानम् एव पठमं अत्थे धंमे निवेशये ।
अथांञम् अनुशासेया एवं होति यथा अहं ॥
च्f. उव्23:6
आत्मानम् एव प्रथमं प्रतिरूपे निवेशयेत् ।
ततो ऽन्यम् अनुशासित (एवं होति) यथा ह्य् अह(ं) ॥
317 ध्प्158
आत्तानम् एव पठमं पटिरूपे नियोजये ।
अथांञम् अनुशासन्तो न किलिश्शति प्रंञवा ॥
उव्23:7
आत्मानम् एव प्रथमं प्रतिरूपे निवेशयेत् ।
ततो ऽन्यम् अनुशासीत न क्लिश्यत हि पण्डितः ॥
318 ध्प्159
आत्तना ये तथा कयिरा यथांञम् अनुशासये ।
अदान्तो वत दमेया आत्ता हि किर दुद्दमो ॥
उव्23:8
आत्मानं हि तथा कुर्याच् छासीतान्यं यथा स्वयम् ।
सुदान्तो बत मे नित्यम् आत्मा स हि सुदुर्दमः ॥
319 ध्प्104
आत्ता हि वरं दान्तो यच्छायम् इतरा प्रजा ।
आत्तदान्तस्स पोषस्स सदा संय्यतचारिणो ॥
उव्23:4
आत्मा ह्य् अस्य जितः श्रेयां यच् चेयम् इतराः प्रजाः ।
आत्मदान्तस्य पुरुषस्य नित्यं संवृतचारिणः ॥
320 ध्प्105

नेव देवा न गन्धब्बा न मारो सह ब्रह्मुणा ।
जितं अपजितं कयिरा तथरूपस्स जन्तुनो ।
उव्23:5
न देवा नापि गन्धर्वा न मारो ब्राह्मुणा सह ।
जितस्यापजितं कुर्युस् तथा प्राज्ञस्य भिक्षुणः ॥
321 ध्प्160
आत्ता हि आत्तनो नाथो को हि नाथो परो सिया ।
आत्तना हि सुचिन्नेन नाथं लभति दुल्लभं ॥
उव्23:11
आत्मा त्व् इहात्मनो नाथः को नु नाथः परो भवेत् ।
आत्मना हि सुदान्तेन नाथं लभति पण्डितः ॥
322 ध्प्380
आत्ता हि आत्तनो नाथो आत्ता हि आत्तनो गती ।
तस्सा संय्यमया ऽत्तानं अश्शं भद्रं व वाणिजो ॥
उव्19:14
आत्मैव ह्य् आत्मनो नाथः आत्मा शरणम् आत्मनः ।
तस्मात् संयमयात्मानं भद्राम् इव सारथिः ॥
323
आत्तानम् एव दमये अश्शसुगतिया सदा ।
दंम शंम उज्जुं होहि(होति) ततो अकुटिलो भव ॥
ततो दान्तो सुखी होहि(होति) अनुपादाय निवृतो ।
उव्19:13अब्
आत्मानम् एव दमयेद् भद्राश्वम् इव सारथिः ।
(दंम शंम उज्जुं होहि(होति) ततो अकुटिलो भव ॥
ततो दान्तो सुखी होहि(होति) अनुपादाय निवृतो ।)
324 ध्प्379
आत्तना चोदया ऽत्तानं परिमशात्तानम् आत्तना ।
सो आत्तगुत्तो सतिमा सुखं भिक्खू विहाहिसि ।
325 ध्प्166
आत्तदात्थं परात्थेन बहुना पि न हापये ।
आत्तदात्थं परं ञात्ता सदात्थपरमो सिया ॥
उव्23:10
आत्मनो ऽर्थं परार्थेन बहुनापि न हापयेत् ।
आत्मार्थं परमं ज्ञात्वा स्वकार्थपरमो भवेत् ॥
326 ध्प्84
नेवात्तहेतो न परस्स हेतो न सग्गम् इच्छे न धनं न राष्टं ।
नेच्छे अधम्मेण समृद्धिम् आत्तनो सो शीलवा प्रंञवा धांमिको सिया ॥
आत्तवर्ग्गः
***** ददन्ती *****
327 ध्प्249

ददन्ति वे यथाश्रद्धं यथाप्रसदनं जना ।
तत्थ यो दुंमनो होति परेसं पानभोजने ।
न सो दिवा च रात्तो च समाधिम् अधिगच्छति ॥
उव्10:12
ददन्त्य् एके यथा श्रद्धा यथाविभवतो जनाः ।
तत्र यो दुर्मना भवति परेषां पानभोजने ।
नासौ दिवा च रात्रौ च समाधिम् अधिगच्छति ॥
328 ध्प्250
यस्स चेतं समुच्छिन्नं मूलो ऽग्घच्चतं ।
स वे दिवा च रात्तो च समाधिम् अधिगच्छति ॥
उव्10:13
यस्य त्व् एते समुच्छिन्नास् तालमस्तकवद् धताः ।
स वै दिवा च रात्रौ च समाधिम् अधिगच्छति ॥
329 ध्प्143अ-द्,144अब्
अश्शो व भद्रो कषाय पुट्ठो आतापिनो सविंगणो चराणो ।
श्रद्धाय शीलेन च वीरियेण च समाधिना धम्मविपश्शनाय च ।
ते खान्तिसोरच्छसमाधिसंठिता शुतस्स प्रंञाय च सारम् अज्झगू ॥
उव्19:1,2(?)
भद्रो यथाश्वः कशयाभिस्पृष्ट ह्य् आतापिनः संविजिताश् चरेत ।
श्राद्धास् तथा शीलगुणैर् उपेतः समाहितो धर्मविनिश्चयज्ञः ।
संपन्नविद्याचरणः प्रतिस्मृतस् तायि स सर्वं प्रजहाति दुःखम् ॥
330
यो द्रिष्टे धंमे लभति श्रद्धां प्रंञां अनुत्तरां ।
स वे महद्धनो लोके मोहम् अंञं बहुं धनं ॥
उव्10:9
यो जीवलोके लभते श्रद्धां प्रज्ञां च पण्डितः ।
तद् धि तस्य धनं श्रेष्टं हीनम् अस्येतरद् धनम् ॥
331 ध्प्303
श्रद्धो शीलेन संपन्नो यशभोगसमाहितो ।
यं यं सो भजते देशं तत्थ तत्थेव पूजितो ॥
उव्10:8
श्राद्धः शीलेन संपन्नस् त्यागवां वीतमत्सरः ।
व्रजते यत्र यत्रैव तत्र तत्रैव पूज्यते ॥
332
श्रद्धबितियं पुरुषं चरन्तं न नं लभेया अश्रद्धो व चारो ।
यशो चकित्ती च ततो नम् एति सग्गं च गच्छे शरीरं प्रहाय ॥
333 ध्प्97
अश्रद्धो अकतंञू च संधिच्छेदो च यो नरो ।
हतावकाशो वान्ताशो स वे उत्तिमपोरुषो ॥
उव्29:23

अश्रद्धश् चाकृतज्ञश् च संधिच्छेत्ता च यो नरः ।
हतावकाशो वान्ताशः स वै तूत्तमपूरुषः ॥
334 ध्प्182
किच्छो बुद्धान उप्पादो किच्छा धम्मस्स देशना ।
किच्छो श्रद्धपटीलाभो किच्छं माच्चान जीवितं ॥
335 ध्प्38
अनवट्ठितचित्तस्स सद्धंमम् अविजानतो ।
पारिप्लवप्रसादस्स प्रंञा न परिपूरति ॥
उव्31:28
अनवस्थितचित्तस्य सद्धर्मम् अविजानतः ।
पारिप्लवप्रसादस्य प्रज्ञा न परिपूर्यते ॥
336
नाप्रसन्नचित्तेन दुष्टेन कुपितेन वा ।
शक्कं आजानितुं धम्मो सारंभबहुलेन वा ॥
उव्31:25
नाप्रसन्नेन चित्तेन दुष्टेन क्षुभितेन वा ।
धर्मो हि शक्यम् आज्ञातुं संरम्भबहुलेन वा ॥
337
यो तु विनीय सारंभं अप्रसादं च चेतसो ।
प्रसन्नचित्तो सुमनो स वे न्याय्या सुभाषितं ॥
उव्31:26
विनीय यस् तु संरम्भम् अप्रसादं च चेतसा ।
आघातं चैव निःसृज्य प्रजानीयात् सुभाषितम् ॥
338 ध्प्178
मनुष्यपटिलाभेन सग्गानां गमनेन च ।
पृथिव्याम् एकराज्जेन सोतापत्तिफलं वरं ॥
339
यस्स श्रद्धा तथागते अचाला सुप्रतिष्ठिता ।
शीलञ् च यस्स कल्लाणं अयिरकान्तं प्रशंसियं ॥
340
संघे प्रसादो यस्स अस्ति उज्जुभूतञ् च दंशनं ।
अदरिद्रो ति तम् आहु अमोघं तस्स जीवितं ॥
341
तस्सा श्रद्धञ् च शीलं च प्रसादं धम्मदंशने ।
अनुयुञ्जेय मेधावी सरं बुद्धान शासनं ॥
ददन्तीवर्ग्गः
***** चित्त *****
342 ध्प्33
फन्दनं चपलं चित्तं दुरक्खं दुन्निवारयं ।
उज्जुं करोति मेधावी उषुकारो व तेजना ॥

उव्31:8
स्पन्दनं चपलं चित्तं दुरक्ष्यं दुन्निवारणं ।
ऋजुं करोति मेधावी इषुकारो इव तेजसा ॥
343 ध्प्34
वारिजो व थले खित्तो ओकमोकातु उब्भतो ।
परिफन्दतिमं चित्तं मारधेयं प्रहातये ॥
उव्31:2
वारिजो वा स्थले क्ष्प्तो ओकाद् ओघात् समुद्धृतः ।
परिस्पन्दति वै चित्तं मारधेयं प्रहातवै ॥
344 ध्प्37
दूरंगमं एकचरं अशरीरं गुहाशयं ।
ये चित्तं संय्यमेहिन्ति मोक्खंते मारबंधना ॥
345 ध्प्35
दुन्निग्ग्रहस्स लघुनो यत्थकामनिपातिनो ।
चित्तस्स दमथो साधु चित्तं दान्तं सुखावहं ॥
उव्31:1
दुर्निग्रहस्य लघुनो यत्रकामनिपातिनः ।
चित्तस्य दमनं साधु चित्तं दान्तं सुखावहम् ॥
346 ध्प्36
सुदुद्दशं सुनिपुणं यथकामनिपातिनं ।
चित्तं रक्खेय मेधावी तद्<अ>हि गुत्तं सुखावहं ॥
347 ध्प्39
अनपाश्रयमाणस्स अनन्वाहतचेतसो ।
हेत्ता कल्लाणपानि नास्ति जागरतो भयं ॥
उव्28:6
अनपाश्रयमाणस्स अनन्वाहतचेतसो ।
हेत्ता कल्लाणपानि नास्ति जागरतो भयं ॥
348 ध्प्79
धम्मप्रीतिरसं पाता विप्रसन्नेन चेतसा ।
अयिरप्रवेदिते धम्मे सदा रमति पण्डितो ॥
उव्30:13
धर्मप्रीतिः सुखं शेते विप्रसन्नेन चेतसा ।
आर्यप्रवेदिते धर्मे रमते पण्डितः स्मृतः ॥
349 ध्प्41
अचिरा वत अयं कायो पठविं अभिशेहिति ।
छूडो अपेतविंन्याणो निरात्थं वा कटिंगरं ॥
उव्1:35
अचिरं बत कायो ऽयं पठिवीम् अभिशेष्यते ।
शुन्यो व्यपेतविज्ञाणो निरास्तं वा कडङ्गरम् ॥
350 ध्प्40

कुंभोपमं कायम् इमं विदित्ता नगरोपमं चित्तम् अधिष्ठित्ता ।
योधेय मारं प्रंञायुधेन जितं च रक्खे अनिवेशनो सिया ॥
उव्31:35
कुम्भोपमं कायम् इमं विदित्वा नगरोपमं चित्तम् अधिष्ठितं च ।
युध्येत मारं प्रज्ञायुधेन जितं च रक्षेद् अनिवेशनः स्यात् ॥
351 ध्प्13
यथा अगारं दुच्छन्नं वट्ठी समिविज्झति ।
एवं अभावितं चित्तं रागो समितिविज्झति ॥
उव्31:11
यथा ह्य् अगारं दुच्छन्नं वृष्टिः समतिभिन्धति ।
एवं ह्य् अभावितं चित्तं रागः समतिभिन्दति ॥
352 ध्प्14
यथा अगारं सुच्छन्नं वट्ठी न समितिविज्झति ।
एवं सुभावितं चित्तं रागो न समितिविज्झति ॥
उव्31:17
यथा ह्य् अगारं सुच्छन्नं वृष्टिर् न व्यतिभिन्दति ।
एवं सुभावितं चित्तं रागो न व्यतिभिन्दति ॥
353
यथा अगारं दुच्छन्नं वट्ठी समितिविज्झति ।
एवं अभावितं चित्तं रागो समितिविज्झति ॥
उव्31:12
यथा ह्य् अगारं दुच्छन्नं वृष्टिर् समतिभिन्दति ।
एवं ह्य् अभावितं चित्तं द्वेषः समतिभिन्दति ॥
354
यथा अगारं सुच्छन्नं वट्ठी न समितिविज्झति ।
एवं सुभावितं चित्तं दोषो न समितिविज्झति ॥
उव्31:18
यथा ह्य् अगारं सुच्छन्नं वृष्टिर् न व्यतिभिन्दति ।
एवं सुभावितं चित्तं द्वेषो न व्यतिभिन्दति ॥
355
यथा अगारं दुच्छन्नं वट्ठी समितिविज्झति ।
एवं अभावितं चित्तं मोहो समितिविज्झति ॥
उव्31:13
यथा ह्य् अगारं दुच्छन्नं वृष्टिर् समतिभिन्दति ।
एवं ह्य् अभावितं चित्तं मोहः समतिभिन्दति ॥
356
यथा अगारं सुच्छन्नं वट्ठी न समितिविज्झति ।
एवं सुभावितं चित्तं मोहो न समितिविज्झति ॥
उव्31:19
यथा ह्य् अगारं सुच्छन्नं वृष्टिर् न समतिभिन्दति ।

एवं सुभावितं चित्तं मोहो न व्यतिभिन्दति ॥
357 ध्प्183
सब्बपापस्स अकरणं कुशलस्स अपसंपदा ।
सचित्तपयिरोदमनं एतं बुद्धान शासनं ॥
उव्28:1
सर्वपापस्यआकरणं कुशलस्योपसंपदः ।
स्वचित्तपर्यवदनम् एतद् बुद्धस्य शासनम् ॥
चित्तवर्ग्गः
***** माग्ग *****
358 ध्प्273
माग्गानष्टंगिको श्रेष्ठो सच्चानां चतुरो पदा ।
विरागो श्रेष्ठो धम्माणां दुपदानां च चक्खुमा ॥
उव्12:4
मार्गेषु अष्टाङ्गिकः श्रेष्ठश् चत्वार्य् आर्याणि सत्यतः ।
श्रेष्ठो विरागो धर्माणां चक्षुमां द्विपदेषु च ॥
359 ध्प्275च्द्,276
आक्खातो वो मया माग्गो अंञाये शल्लसःसनो ।
तुब्भेहि किच्चम् आतप्पं अक्खातारो तथागता ।
पटिपन्ना प्रमोक्खन्ति झायिनो मारबंधना ॥
उव्12:9अ-द्,12:11द्
आख्यातो वो मया मार्गस् त्व् अज्ञायै शल्यकृन्तनः ।
युष्माभिर् एव करणीयम् आखातारस् तथागताः ।
प्रतिपन्नकाः प्रहास्यन्ति ध्यायिनो मारबन्धनम् ॥
360 ध्प्274,275अब्
एसेव माग्गो नास्तं ऽञो दंशनस्स विशुद्धिये ।
तं माग्गं पटिपज्जह्वो मारस्से ऽसा प्रमोहनी ।
एताहि तुब्भे पटिपन्ना दुक्खस्स अन्तं करिष्यथ ॥
उव्12:11अब्
एषो हि मार्गो नास्त्य् अन्यो दर्शनस्य विशुद्धये ।
(तं माग्गं पटिपज्जह्वो मारस्से ऽसा प्रमोहनी ।
एताहि तुब्भे पटिपन्ना दुक्खस्स अन्तं करिष्यथ ॥)
361 ध्प्283
वनं छिन्दथ मा रुक्खे वनो जायते भयं ।
छेत्ता वनञ् च वनधञ् च निब्बनेन गमिश्शथ ॥
उव्18:3
वनं छिन्दत मा रुक्षं वनाद् वै जायते भयम् ।
छित्वा वनं च समूलं तु निर्वणा भवत भिक्षवः ॥
362 ध्प्284
यावता वनधो न च्छिज्जति अणुमात्तो पि नरस्स ञातिसु ।
पटिबद्धमनो हि तत्थ सो वच्छो च्छीरवको व मातरि ॥

उव्18:4
न छिद्यते यावता वनं ह्य् अनुमात्रम् अपि नरस्य बन्धुषु ।
प्रतिबद्धमनाः स तत्र वै वत्सः क्षीरपक इव मातरम् ॥
363 ध्प्285
उच्छिन्न सिनेहम् आत्तनो कुमुदं शारदिकं व पाणिना ।
शान्तिमाग्गम् एव ब्यूहय निब्बाणं सुगतेन देशितं ॥
उव्18:5
उच्छिन्धि हि स्नेहम् आत्मनः पद्मं शारदकं यथोदकात् ।
शान्तिमार्गम् एव बृंहयेन् निर्वाणं सुगतेन देशितम् ॥
364 ध्प्286
इदं वश्शा करिष्यामि इदं हेमंन गृह्मसु ।
इति बालो विचिंतेति अन्तरायं न बुज्झति ॥
उव्1:38
इह वर्षं करिष्यामि हेमन्तं ग्रीष्मम् एव च ।
बालो विचिन्तयत्य् एवम् अन्तरायं न पश्यति ॥
365 ध्प्287
तं पुत्तपशुसंमत्तं व्यासत्तमनसं नरं ।
सुत्तं ग्ग्रामं महोघो वा मच्चु-र्-आदाय गच्छति ॥
उव्1:39
तं पुत्रपशुसंमत्तं व्यासक्तमनसं नरम् ।
सुप्तं ग्रामं महौघैव मृत्युर् आदाय गच्छति ॥
366 ध्प्288
न सन्ति पुत्ता त्ताणाय न पिता नो पि भातरो ।
अन्तकेना ऽधिभूतस्स नास्ति ञातीसु त्ताणता ॥
उव्1:40
न सन्ति पुत्रास् त्राणाय न पिता नापि बान्धवाः ।
अन्तकेनाभिभूतस्य न हि त्राणा भवन्ति ते ॥
367
क्रन्दताम् एव ञातीनं विलपतां चेवम् एकतो ।
जना अन्तरहीयंति असकामा जहंति नं ॥
368 ध्प्289
एतं विदिय मेधावी प्रंञवा वीतमच्छरी ।
तं सग्गगमनं माग्गं निच्चम् एव विशोधये ।
उव्6:15
एतद् धि दृष्ट्वा शिक्षेत सदा शीलेषु पण्डितः ।
निर्वाणगमनं मार्गं क्षिप्रम् एव विशोधयेत् ॥
369
तस्सा हि पण्डितो पोषो संपश्शं अत्थम् आत्तनो ।
तं सग्गगमनं माग्गं निच्चम् एव विशोधये ॥
370

श्रद्धो शीलेन संपन्नो प्रंञवा सुसमाहितो ।
निच्चं माग्गं विशोधेति सच्छयनं सांपरायिकं ॥
371
श्रद्धो शीलेन संपन्नो प्रंञवा सुसमाहितो ।
रमते माग्गम् आसेवं अज्झत्तोपसमे रतो ॥
372 ध्प्31च्द्
श्रद्धो शीलेन संपन्नो प्रंञावागरतो सदा ।
संयोजनम् अणुत्थूलं दहम् अग्गी व गच्छति ।
मानमक्खे व पापके ॥
उव्4:29च्द्
(श्रद्धो शीलेन संपन्नो प्रंञावागरतो सदा ।)
संयोजनम् अणुस्थूलं दहन्न् अग्निर् इव गच्छति ।
(मानमक्खे व पापके ॥)
373 ध्प्277
अनिच्चा सब्बसंखारा यतो प्रंञाय पश्शति ।
अथ निव्वण्डते दुक्खा एस माग्गो विशुद्धिये ॥
उव्12:5
अनित्यां सर्वसंस्कारां प्रज्ञाय पश्यते सदा ।
अथ निर्विद्यते दुःखाद् एष मार्गो विशुद्धये ॥
374 ध्प्279
सब्बधंमा अनात्ता ति यतो प्रंञाय पश्शति ।
अथ निव्विण्डते दुक्खा एस माग्गो विशुद्धिये ॥
उव्12:8
सर्वधर्मा अनात्मानः प्रज्ञया पश्यते यदा ।
अथ निर्विद्यते दुःखाद् एष मार्गो विशुद्धये ॥
375 ध्प्282
योगा हि भूरी संभवति अयोगा भूरिसंखयो ।
एतं जेथापथं ञात्ता भवाय विभवाय च ।
तथा शिच्छेय मेधावी यथा भूरी प्रवद्धति ॥
उव्29:40
योगाद् भवः प्रभवति वियोगाद् भवसंषयः ।
एतद् द्वैधापथं ज्ञात्वा भवाय विभवाय च ।
तत्र शिक्षेत मेधावी यत्र योगान् अतिक्रमेत् ॥
माग्गवग्गः
***** सहस्र *****
376 ध्प्100
सहस्रम् अपि चे वाचा अनत्थपदसाहिता ।
एकं अत्थपदं श्रेयो यं शोत्ता उपशांमति ॥
377 ध्प्102
यो च गाथाशतं अनत्थपदसाहितं ।

एकं धमपदं श्रेयो यं शोत्ता उपशाम्मति ॥
उव्24:1,2
यच् च गाथाशतं अनर्थपदसंहितम् ।
एकं धर्मपदं श्रेयो यच् छ्रुत्वा ह्य् उपशाम्यति ॥
378 ध्प्103
यो सहस्रं सहस्राणां संग्ग्रामे मानुषे जिने ।
एकं च पंञम् आत्तानं स वे संग्ग्राममुत्तमो ॥
उव्23:3
यः सहस्रं सहस्राणां संग्रामे द्विषतां जयेत् ।
यश् चात्मानं जयेत् एकं संग्रामो दुर्जयः स वै ॥
379 ध्प्106च्-f
मासे मासे सहस्रेण यो यजेय शतं समा ।
एकं च भावि<त्त>तात्तानं मुहुत्तम् अपि पूजये ।
सा एव पौजना श्रेयो यच् छ वश्शशतं हुतं ॥
उव्24:16च्-f
(मासे मासे सहस्रेण यो यजेय शतं समा ।)
यच् वैकं भावितात्मानं मुहूर्तम् अपि पूजयेत् ।
सा तस्य पूजना श्रेष्टता न तद् वर्षशतं हुतम् ॥
380 ध्प्107
यो च वश्शशतं जन्तू अग्गिं परिचरे वने ।
एकञ् च भावितात्तानं मुहुत्तम् अपि पूजये ।
सा एव पूजना श्रेयो यच् छ वश्शशतं हुतं ॥
उव्24:16
यच् च वर्षशतं पूर्णम् अग्निं परिचरेद् वने ।
यच् चैकं भावितात्मानं मुहूर्तम् अपि पूजयेत् ।
सा तस्य पूजना श्रेष्ठा न तद् वर्षशतं हुतम् ॥
381 ध्प्108
यं किंचि यष्टं व हुतं व लोके संवत्सरं यजते पुंञपेखी ।
सब्बं पि तं न चतुब्बागं एति अभिवादना उज्जुगतेसु श्रेयो ॥
382
मासे मासे सहस्रेण यो यजेय शतं समा ।
न तं बुद्धे प्रसादस्स कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:21
मासे मासे सहस्रेण यो यजेत समाशतम् ।
न तद् बुद्धे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
383
मासे मासे सहस्रेण यो यजेय शतं समा ।
न तं धम्मे प्रसादस्स कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:22
मासे मासे सहस्रेण यो यजेत समाशतम् ।

न तद् धर्मे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
384
मासे मासे सहस्रेण यो यजेय शतं समा ।
न तं संघे प्रसादस्स कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:23
मासे मासे सहस्रेण यो यजेत समाशतम् ।
न तद् संघे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
385
मासे मासे सहस्रेण यो यजेय शतं समा ।
न तं साखातधंमानां कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:21-23
मासे मासे सहस्रेण यो यजेत समाशतम् ।
न तद् बुद्धे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
386
मासे मासे कुशाग्ग्रेण बालो भुञ्जेय भोजनं ।
न तं बुद्धे प्रसादस्स कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:17
मासे मासे कुशाग्रेण यो हि भुञ्जीत भोजनम् ।
न तद् बुद्धे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
387
मासे मासे कुशाग्ग्रेण बालो भुञ्जेय भोजनं ।
न तं धम्मे प्रसादस्स कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:18
मासे मासे कुशाग्रेण यो हि भुञ्जीत भोजनम् ।
न तद् धर्मे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
388
मासे मासे कुशाग्ग्रेण बालो भुञ्जेय भोजनं ।
न तं संघे प्रसादस्स कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:19
मासे मासे कुशाग्रेण यो हि भुञ्जीत भोजनम् ।
न तद् संघे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
389 ध्प्70
मासे मासे कुशाग्ग्रेण बालो भुञ्जेय भोजनं ।
न तं साक्खातधंमाणां कलाम् अग्घति षोडशिं ॥
उव्24:17-19
मासे मासे कुशाग्रेण यो हि भुञ्जीत भोजनम् ।
न तद् बुद्धे प्रसादस्य कलाम् अर्घति षोडशीम् ॥
390 ध्प्110
यो च वश्शशतं जीवे दुश्शीलो असमाहितो ।
एकाहं जीवितं श्रेयो शीलवन्तस्स झायतो ॥

उव्24:3
यच् च वर्षशतं जीवेद् दुःशीलो ह्य् असमाहितः ।
एकाहं जीवितं श्रेयः सदा शीलवतः शुचेः ॥
391 ध्प्111
यो च वश्शशतं जीवे दुश्शीलो असमाहितो ।
एकाहं जीवितं श्रेयो प्रंञवन्तस्स झायतो ॥
उव्24:4
यच् च वर्षशतं जीवेद् दुष्प्रज्ञो असमाहितः ।
एकाहं जीवितं श्रेयः प्राज्ञस्य ध्यायिनः सदा ॥
392 ध्प्112
यो च वश्शशतं जीवे कुसीदो हीनवीरियो ।
एकाहं जीवितं श्रेयो वीर्य्यम् आरभतो दृडं ॥
उव्24:5
यच् च वर्षशतं जीवेद् कुसीदो हीनवीर्यवान् ।
एकाहं जीवितं श्रेयो वीर्यम् आरभतो दृढम् ॥
393 ध्प्113
यो च वश्शशतं जीवे अपश्शं उदयव्ययं ।
एकाहं जीवितं श्रेयो पश्शतो उदयव्ययं ॥
उव्24:6
यच् च वर्षशतं जीवेद् अपश्यन्न् उदयव्ययम् ।
एकाहं जीवितं श्रेयः पश्यतो ह्य् उदयव्ययम् ॥
394 ध्प्115
यो च वश्शशतं जीवे अपश्शं धम्मं उत्तमं ।
एका ऽहं जीवितं श्रेयो पश्शतो धम्मं उत्तमं ॥
395 ध्प्114
यो च वश्शशतं जीवे अपश्शं अमतं पदं ।
एका ऽहं जीवितं श्रेयो पश्शतो अमतं पदं ॥
उव्24:15
यच् च वर्षशतं जीवेद् अपश्यन्न् अमृतं पदम् ।
एकाहं जीवितं श्रेयः पश्यतो ह्य् अमृतं पदम् ॥
396
यो च वश्शशतं जीवे सद्धंमे अप्रतिष्ठितो ।
एका ऽहं जीवितं श्रेयो सधंमं इह विजानतो ॥
397
यो च वश्शशतं जीवे अप्राप्य आसवक्खयं ।
एका ऽहं जीवितं श्रेयो प्राप्यतो आसवक्खयं ॥
उव्24:8
यच् च वर्षशतं जीवेद् अपश्यन्न् आस्रवक्षयम् ।
एकाहं जीवितं श्रेयः पश्यतो ह्य् आसवक्षयम् ॥
सहस्रवर्ग्गः

***** [उरग] *****
398
यो ना ऽज्झगमी भवेसु सारं विचिनं पुष्पं इव उदुम्बरेसु ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्18:21
यो नाध्यगमद् भवेषु सारं बुद्ध्वा पुष्पम् उदुम्बरेस्य यद्वत् ।
स तु भिक्षुर् इदस्ं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
399
यो उप्पतितं विनेति रागं विसटं सप्पविषम् व ओषधीहि ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराण्ज्ं ॥
400
यो उप्पतितं विनेति दोषं विसटं सप्पविषम् व ओषधीहि ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराण्ज्ं ॥
401
यो उप्पतितं विनेति मोहं विसटं सप्पविषम् व ओषधीहि ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराण्ज्ं ॥
402
यो उप्पतितं विनेति क्रोधं विसटं सप्पविषम् व ओषधीहि ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराण्ज्ं ॥
403
यो उप्पतितं विनेति मानं विसटं सप्पविषम् व ओषधीहि ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्32:65
यस् तूत्पतितं निहन्ति मानं विसृटं सर्पविषं यथौषधेन ।
सो तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
404
यो रागं उदिच्छिया अशेषं बिसपुष्पं व सरेरुहं विगाह्य ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्18:21अ=32:56
यो रागम् उदाच्छिनत्त्य् अशेषं बिसपुष्पम् इव जलेरुहं विगाह्य ।
स तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
405
यो दोषं उदिच्छिया अशेषं बिसपुष्पं व सरेरुहं विगाह्य ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्18:21ब्=32:57
यो द्वेषम् उदाच्छिनत्त्य् अशेषं बिसपुष्पम् इव जलेरुहं विगाह्य ।
स तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
406
यो मोहं उदिच्छिया अशेषं बिसपुष्पं व सरेरुहं विगाह्य ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥

उव्18:24च्=32:58
यो मोहम् उदाच्छिनत्त्य् अशेषं बिसपुष्पम् इव जलेरुहं विगाह्य ।
स तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
407
यो क्रोधं उदिच्छिया अशेषं बिसपुष्पं व सरेरुहं विगाह्य ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
408
यो मानं उदिच्छिया अशेषं बिसपुष्पं व सरेरुहं विगाह्य ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्18:21द्=32:59
यो मानम् उदाच्छिनत्त्य् अशेषं बिसपुष्पम् इव जलेरुहं विगाह्य ।
स तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
409
यो रागम् उदिच्छिया अशेषं कुश (क्रम)-संगानि व छेत्त (छेतु) बन्धनानि ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
410
यो तह्नम् उदिच्छिया अशेषं सरितां शीघरयां विशोधयित्ता ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्32:74
तृष्णां य उदाच्छिनत्त्य् अशेषं सरितां शीघरजवाम् अशोषयज्ञः ।
स तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
411
यो ना ऽच्चसरी न प्रेच्चसारी सब्बं वीतसरी इमं प्रपञ्चं ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
412
यो ना ऽच्चसरी न प्रेच्चसारी सब्बं इदं वितधं ति मोषधंमं ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्32:55
यो नात्यसरं न चात्यलीयं ज्ञात्वा वितथम् इमं हि सर्वलोकम् ।
स तु भिक्षुर् इदं जहाति अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणम् ॥
413
यस्स वनथा न संति केचि विनिबंधाय भवाय हेतुकप्पा ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्32:78
यस्य हि वनसा न सन्ति के चिन् मूलं चाकुशलस्य यस्य नष्टम् ।
स तु भिक्षुर् इदं जहात्य् अपारं ह्य् उरगो जीर्णम् इव त्वचं पुराणं ॥
414
यस्स वनथा न सन्ति केचि मूला अक्कुशला समूहता ऽस्स ।
सो भिक्खु जहाति ओरपारं उरगो जिन्नम् इव त्तचां पुराणिं ॥
उव्32:79