पादार्थधर्मसंग्रह · श्लोक 9.5-308
प्राणाख्ये.तु.वायौ.कर्म.आत्मवायुसम्योगादिच्छाद्वेषपूर्वकप्रयत्नापेक्षाज्.जाग्रत.इच्छानुविधानदर्शनात्.सुप्तस्य.तु.जीवनपूर्वकप्रयत्नापेक्षात्.।
आकाशकालदिगात्मनाम्.सत्य्.अपि.द्रव्यभावे.निष्क्रियत्वम्.सामान्यादिवद्.अमूर्तत्वात्.।
मूर्तिर्.असर्वगतद्रव्यपरिमाणम्.तद्.अनुविधायिनी.च.क्रिया.सा.चाकाशादिषु.नास्ति.तस्मान्.न.तेषाम्.क्रियासम्बन्धो.ऽस्तीति.॥
सविग्रहे.मनसीन्द्रियान्तरसम्बन्धार्थम्.जाग्रतः.कर्म.आत्ममनह्सम्योगाद्.इच्छाद्वेषपूर्वकप्रयत्नापेक्षात्.अन्वभिप्रायम्.इन्द्रियान्तरेण.विषयान्तरोपलब्धिदर्शनात्.।
सुप्तस्य.प्रबोधकाले.जीवनपूर्वकप्रयत्नापेक्षात्.।
अपसर्पणकर्मोत्पसर्पणकर्म.चात्ममनह्सम्योगाद्.अदृष्टापेक्षात्.।
कथम्.यदा.जीवनसहकारिनोर्.धर्माधर्मयोर्.उपभोगात्.प्रक्षयो.ऽन्योन्याभिभवो.वा.तदा.जीवनसहाययोर्.वैकल्यात्.तत्पूर्वकप्रयत्नवैकल्यात्.प्राणनिरोधे.सत्य्.अन्याभ्याम्.लब्धवृत्तिभ्याम्.धर्माधर्माभ्याम्.आत्ममनह्सम्योगसहायाभ्याम्.मृतशरीराद्.विभागकारणम्.अपसर्पणकर्मोत्पद्यते.।
मूल पाठ: Pādārthadharmasaṃgraha commentary on Kaṇāda's Vaiśeṣikasūtra · Edition: The Prasastapadabhasya with Commentary Nyayakandali of Sridhara. Ed. by V. P. Dvivedin. Sri Garbi Dass Oriental Ser., 13, Delhi: Sri Satguru Publications. [Reprint of the edition Benares 1895, Vizianagram Sanskrit Series ; 6] · Data entry Muneo Tokunaga Muroya · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0