પાદાર્થધર્મસંગ્રહ · શ્લોક 9.5-308
પ્રાણાખ્યે.તુ.વાયૌ.કર્મ.આત્મવાયુસમ્યોગાદિચ્છાદ્વેષપૂર્વકપ્રયત્નાપેક્ષાજ્.જાગ્રત.ઇચ્છાનુવિધાનદર્શનાત્.સુપ્તસ્ય.તુ.જીવનપૂર્વકપ્રયત્નાપેક્ષાત્.।
આકાશકાલદિગાત્મનામ્.સત્ય્.અપિ.દ્રવ્યભાવે.નિષ્ક્રિયત્વમ્.સામાન્યાદિવદ્.અમૂર્તત્વાત્.।
મૂર્તિર્.અસર્વગતદ્રવ્યપરિમાણમ્.તદ્.અનુવિધાયિની.ચ.ક્રિયા.સા.ચાકાશાદિષુ.નાસ્તિ.તસ્માન્.ન.તેષામ્.ક્રિયાસમ્બન્ધો.ઽસ્તીતિ.॥
સવિગ્રહે.મનસીન્દ્રિયાન્તરસમ્બન્ધાર્થમ્.જાગ્રતઃ.કર્મ.આત્મમનહ્સમ્યોગાદ્.ઇચ્છાદ્વેષપૂર્વકપ્રયત્નાપેક્ષાત્.અન્વભિપ્રાયમ્.ઇન્દ્રિયાન્તરેણ.વિષયાન્તરોપલબ્ધિદર્શનાત્.।
સુપ્તસ્ય.પ્રબોધકાલે.જીવનપૂર્વકપ્રયત્નાપેક્ષાત્.।
અપસર્પણકર્મોત્પસર્પણકર્મ.ચાત્મમનહ્સમ્યોગાદ્.અદૃષ્ટાપેક્ષાત્.।
કથમ્.યદા.જીવનસહકારિનોર્.ધર્માધર્મયોર્.ઉપભોગાત્.પ્રક્ષયો.ઽન્યોન્યાભિભવો.વા.તદા.જીવનસહાયયોર્.વૈકલ્યાત્.તત્પૂર્વકપ્રયત્નવૈકલ્યાત્.પ્રાણનિરોધે.સત્ય્.અન્યાભ્યામ્.લબ્ધવૃત્તિભ્યામ્.ધર્માધર્માભ્યામ્.આત્મમનહ્સમ્યોગસહાયાભ્યામ્.મૃતશરીરાદ્.વિભાગકારણમ્.અપસર્પણકર્મોત્પદ્યતે.।
મૂળ પાઠ: Pādārthadharmasaṃgraha commentary on Kaṇāda's Vaiśeṣikasūtra · Edition: The Prasastapadabhasya with Commentary Nyayakandali of Sridhara. Ed. by V. P. Dvivedin. Sri Garbi Dass Oriental Ser., 13, Delhi: Sri Satguru Publications. [Reprint of the edition Benares 1895, Vizianagram Sanskrit Series ; 6] · Data entry Muneo Tokunaga Muroya · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0