नामलिङ्गानुशासन · अध्याय 1.4

कालो दिष्टो ऽप्यनेहापि समयो ऽप्यथ पक्षतिः
## दय् (5), मोर्निन्ग् (9), एवेनिन्ग् (4) ##

प्रतिपद् द्वे इमे स्त्रीत्वे तदाद्यास्तिथयो द्वयोः

घस्रो दिनाहनी वा तु क्लीबे दिवसवासरौ

प्रत्यूषो ऽहर्मुखं कल्यमुषःप्रत्युषसी अपि

व्युष्टं विभातं द्वे क्लीबे पुंसि गोसर्ग इष्यते

प्रभातं च दिनान्ते तु सायं सन्ध्या पितृप्रसूः
## थ्रेए पर्त्स् ओf थे दय्, निघ्त् (12) ##

प्राह्णापराह्णमध्याह्नस्त्रिसन्ध्यमथ शर्वरी

निशा निशीथिनी रात्रिस्त्रियामा क्षणदा क्षपा

विभावरी तमस्विन्यौ रजनी यामिनी तमी
## दर्क् निघ्त्, मोओन्लित् निघ्त् ##

तमिस्रा तामसी रात्रिर्ज्यौत्स्नी चन्द्रिकयान्विता
## निघ्त् तोगेथेर् wइथ् अद्जोइनिन्ग् दय्स् ##

आगामिवर्तमानार्हयुक्तायां निशि पक्षिणी
## चोल्लेच्तिओन् ओf निघ्त्स्, लते एवेनिन्ग् (2) ##

गणरात्रं निशा बह्व्यः प्रदोषो रजनीमुखम्
## मिद्निघ्त् (2), अ पेरिओद् ओf 3 होउर्स् (2) ##

अर्धरात्रनिशीथौ द्वौ द्वौ यामप्रहरौ समौ
## जोइन् ओf fओर्त्निघ्त्स्, लस्त् दय्स् ओf fओर्त्निघ्त्स् (20) ##

स पर्वसन्धिः प्रतिपत्पञ्चदश्योर्यदन्तरम्
## fउल्ल् मोओन् दय् (2) ##

पक्षान्तौ पञ्चदश्यौ द्वे पौर्णमासी तु पौर्णिमा
## निघ्त् ओf थे अल्मोस्त् fउल्ल् मोओन्, निघ्त् ओf थे रेअल्ल्य् fउल्ल् मोओन् ##

कलाहीने सानुमतिः पूर्णे राका निशाकरे
## नेw मोओन् दय् (4) ##

अमावास्या त्वमावस्या दर्शः सूर्येन्दुसंगमः
## निघ्त् मोस्त्ल्य् wइहोउत् मोओन्, निघ्त् wइथोउत् अन्य् मोओन् ##

सा दृष्टेन्दुः सिनीवाली सा नष्टेन्दुकला कुहूः
## एच्लिप्से, एच्लिप्सेद् सुन् ओर् मोओन् ##

उपरागो ग्रहो राहुग्रस्ते त्विन्दौ च पूष्णि च

सोपप्लवोपरक्तौ द्वौ अग्न्युत्पात उपाहितः
## सुन् अन्द् मोओन् ##

एकयोक्त्या पुष्पवन्तौ दिवाकरनिशाकरौ
## निमेस्ह: तिमे नेएदेद् fओर् fलिच्केरिन्ग् ओf अन् एये ##
## 18 निमेस्ह = कस्ह्थ, 30 कस्ह्थ = कल ##

अष्टादश निमेषास्तु काष्टा त्रिंशत् तु ताः कला
## 30 कल = क्स्हन, 12 क्स्हन = मुहुर्त ##

तास्तु त्रिंशत् क्षणस्ते तु मुहूर्तो द्वादशास्त्रियाम्
## 30 मुहुर्त = (fउल्ल्) दय् (24 होउर्स्), 15 दय्स् = पक्स्ह (fओर्त्निघ्त्) ##

ते तु त्रिंशदहोरात्रः पक्षस्ते दशपञ्च च
## fइर्स्त् अन्द् सेचोन्द् fओर्त्निघ्त्, 2 fओर्त्निघ्त्स् = (लुनर्) मोन्थ् ##

पक्षौ पूर्वापरौ शुक्लकृष्णौ मासस्तु तावुभौ
## त्wओ मोन्थ्स् = रितु (सेअसोन्), 3 रितुस् = अयन (सेमेस्तेर्) ##

द्वौ द्वौ मार्गादि मासौ स्यादृतुस्तैरयनं त्रिभिः
## 2 अयन = येअर्, एqउइनोx ##

अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः

समरात्रिदिवे काले विषुवद्विषुवं च तत्
## चोन्स्तेल्लतिओन् नमेस् देतेर्मिने नमेस् fओर् fउल्ल् मोओन् दय्स् अन्द् थेइर् मोन्थ्स् ##
## fओर् एxअम्प्ले, पुस्ह्य चोन्स्तेल्लतिओन् नमेस् पौस्हि fउल्ल् मोओन् निघ्त् अन्द् पौस्ह मोन्थ्. ##

पुष्पयुक्ता पौर्णमासी पौषी मासे तु यत्र सा

नाम्ना स पौषो माघाद्याश्चैवमेकादशापरे
## मर्गस्हिर्स्ह (9 थ् मोन्थ्) (4), पौस्ह (10 थ्) (3) ##

मार्गशीर्षे सहा मार्ग आग्रहायणिकश्च सः

पौषे तैषसहस्यौ द्वौ तपा माघे ऽथ फाल्गुने
## मघ (11 थ्) (2) fअल्गुन (12 थ्) (3), छैत्र (1 स्त् ) (3) ##

स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः स्याच्चैत्रे चैत्रिको मधुः
## वैस्हख् (2 न्द् ) (3), ज्येस्ह्थ (3 र्द् ) (2) ##

वैशाखे माधवो राधो ज्येष्ठे शुक्रः शुचिस्त्वयम्
## अस्हध (4 थ्) (2), स्ह्रवन (5 थ्) (3) ##

आषाढे श्रावणे तु स्यान्नभाः श्रावणिकश्च सः
## भद्रपद (6 थ्) (4), अस्ह्विन् (7 थ्) (3)##

स्युर्नभस्यप्रौष्ठपदभाद्रभाद्रपदाः समाः

स्यादाश्विन इषो ऽप्याश्वयुजो ऽपि स्यात्तुकार्तिके
## कर्तिक (8 थ्) (4), fअल्ल् (मोन्थ्स् 9-10), wइन्तेर् (मोन्थ्स् 11-12) ##

बाहुलोर्जौ कार्तिकिको हेमन्तः शिशिरो ऽस्त्रियाम्
## स्प्रिन्ग् (मोन्थ्स् 1-2) (3), सुम्मेर् (मोन्थ्स् 3-4) (7) ##

वसन्ते पुष्पसमयः सुरभिर्ग्रीष्म ऊष्मकः

निदाघ उष्णोपगम उष्ण ऊष्मागमस्तपः
## मोन्सोओन् (मोन्थ्स् 5-6) (2), औतुम्न् (मोन्थ्स् 7-8) ##

स्त्रियां प्रावृट् स्त्रियां भूम्नि वर्षा अथ शरत्स्त्रियाम्
## सेअसोन्, येअर् (6) ##

षडमी ऋतवः पुंसि मार्गादीनां युगैः क्रमात्

संवत्सरो वत्सरो ऽब्दो हायनो ऽस्त्री शरत्समाः
## हुमन् मोन्थ् = अन्चेस्त्रल् दय्, हुमन् येअर् = दिविने दय् ##

मासेन स्यादहोरात्रः पैत्रो वर्षेण दैवतः
## हुमन् युग qउअर्तेत् = दिविने युग, दिविने 2000 युग = ब्रह्मऽस् दय् = हुमन् कल्प ##

दैवे युगसहस्रे द्वे ब्राह्मः कल्पौ तु तौ नृणाम्
## मन्वन्तर = 71 दिविने युग ##

मन्वन्तरं तु दिव्यानां युगानामेकसप्ततिः
## देस्त्रुच्तिओन् ओf wओर्ल्द् (बेत्wएएन् एपोछ्स्) (5) ##

संवर्तः प्रलयः कल्पः क्षयः कल्पान्त इत्यपि
## सिन् (12), विर्तुए ओर् मेरित् (5) ##

अस्त्री पङ्कं पुमान्पाप्मा पापं किल्बिषकल्मषम्

कलुषं वृजिनैनो ऽघमंहो दुरितदुष्कृतम्

स्याद्धर्ममस्त्रियां पुण्यश्रेयसी सुकृतं वृषः
## जोय् ओर् हप्पिनेस्स् (12), प्रोस्पेरित्य्, ब्लेस्सिन्ग् (12) ##

मुत्प्रीतिः प्रमदो हर्षः प्रमोदामोदसम्मदाः

स्यादानन्दथुरानन्दः शर्मशातसुखानि च

श्वः श्रेयसं शिवं भद्रं कल्याणं मङ्गलं शुभम्

भावुकं भविकं भव्यं कुशलं क्षेममस्त्रियाम्

शस्तं चाथ त्रिषु द्रव्ये पापं पुण्यं सुखादि च
## एxचेल्लेन्त्! (5), गोओद् लुच्क् ##

मतल्लिका मचर्चिका प्रकाण्डमुद्धतल्लजौ

प्रशस्तवाचकान्यमून्ययः शुभावहो विधिः
## देस्तिन्य् ओर् लुच्क् (6), चौसे (3), रोओत् चौसे ##

दैवं दिष्टं भागधेयं भाग्यं स्त्री नियतिर्विधिः

हेतुर्ना कारणं बीजं निदानं त्वादिकारणम्
## सोउल् (3), स्तते (ओf बोद्य् एत्च्.), थ्रेए qउअलितिएस् (ओf अल्ल् थिन्ग्स्) ##

क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः प्रधानं प्रकृतिः स्त्रियाम्

विशेषः कालिको ऽवस्था गुणाः सत्त्वं रजस्तमः
## बिर्थ् (6), लिविन्ग् बेइन्ग् (6) ##

जनुर्जननजन्मानि जनिरुत्पत्तिरुद्भवः

प्राणी तु चेतनो जन्मी जन्तुजन्युशरीरिणः
## किन्द् ओर् त्य्पे (3), इन्दिविदुअलित्य्, मिन्द् (7) ##

जातिर्जातं च सामान्यं व्यक्तिस्तु पृथगात्मता

चित्तं तु चेतो हृदयं स्वान्तं हृन्मानसं मनः
धीवर्गः
## चोम्प्रेहेन्सिओन्, इन्तेल्लेच्त् (14)##