નામલિઙ્ગાનુશાસન · અધ્યાય 1.4

કાલો દિષ્ટો ઽપ્યનેહાપિ સમયો ઽપ્યથ પક્ષતિઃ
## દય્ (5), મોર્નિન્ગ્ (9), એવેનિન્ગ્ (4) ##

પ્રતિપદ્ દ્વે ઇમે સ્ત્રીત્વે તદાદ્યાસ્તિથયો દ્વયોઃ

ઘસ્રો દિનાહની વા તુ ક્લીબે દિવસવાસરૌ

પ્રત્યૂષો ઽહર્મુખં કલ્યમુષઃપ્રત્યુષસી અપિ

વ્યુષ્ટં વિભાતં દ્વે ક્લીબે પુંસિ ગોસર્ગ ઇષ્યતે

પ્રભાતં ચ દિનાન્તે તુ સાયં સન્ધ્યા પિતૃપ્રસૂઃ
## થ્રેએ પર્ત્સ્ ઓf થે દય્, નિઘ્ત્ (12) ##

પ્રાહ્ણાપરાહ્ણમધ્યાહ્નસ્ત્રિસન્ધ્યમથ શર્વરી

નિશા નિશીથિની રાત્રિસ્ત્રિયામા ક્ષણદા ક્ષપા

વિભાવરી તમસ્વિન્યૌ રજની યામિની તમી
## દર્ક્ નિઘ્ત્, મોઓન્લિત્ નિઘ્ત્ ##

તમિસ્રા તામસી રાત્રિર્જ્યૌત્સ્ની ચન્દ્રિકયાન્વિતા
## નિઘ્ત્ તોગેથેર્ wઇથ્ અદ્જોઇનિન્ગ્ દય્સ્ ##

આગામિવર્તમાનાર્હયુક્તાયાં નિશિ પક્ષિણી
## ચોલ્લેચ્તિઓન્ ઓf નિઘ્ત્સ્, લતે એવેનિન્ગ્ (2) ##

ગણરાત્રં નિશા બહ્વ્યઃ પ્રદોષો રજનીમુખમ્
## મિદ્નિઘ્ત્ (2), અ પેરિઓદ્ ઓf 3 હોઉર્સ્ (2) ##

અર્ધરાત્રનિશીથૌ દ્વૌ દ્વૌ યામપ્રહરૌ સમૌ
## જોઇન્ ઓf fઓર્ત્નિઘ્ત્સ્, લસ્ત્ દય્સ્ ઓf fઓર્ત્નિઘ્ત્સ્ (20) ##

સ પર્વસન્ધિઃ પ્રતિપત્પઞ્ચદશ્યોર્યદન્તરમ્
## fઉલ્લ્ મોઓન્ દય્ (2) ##

પક્ષાન્તૌ પઞ્ચદશ્યૌ દ્વે પૌર્ણમાસી તુ પૌર્ણિમા
## નિઘ્ત્ ઓf થે અલ્મોસ્ત્ fઉલ્લ્ મોઓન્, નિઘ્ત્ ઓf થે રેઅલ્લ્ય્ fઉલ્લ્ મોઓન્ ##

કલાહીને સાનુમતિઃ પૂર્ણે રાકા નિશાકરે
## નેw મોઓન્ દય્ (4) ##

અમાવાસ્યા ત્વમાવસ્યા દર્શઃ સૂર્યેન્દુસંગમઃ
## નિઘ્ત્ મોસ્ત્લ્ય્ wઇહોઉત્ મોઓન્, નિઘ્ત્ wઇથોઉત્ અન્ય્ મોઓન્ ##

સા દૃષ્ટેન્દુઃ સિનીવાલી સા નષ્ટેન્દુકલા કુહૂઃ
## એચ્લિપ્સે, એચ્લિપ્સેદ્ સુન્ ઓર્ મોઓન્ ##

ઉપરાગો ગ્રહો રાહુગ્રસ્તે ત્વિન્દૌ ચ પૂષ્ણિ ચ

સોપપ્લવોપરક્તૌ દ્વૌ અગ્ન્યુત્પાત ઉપાહિતઃ
## સુન્ અન્દ્ મોઓન્ ##

એકયોક્ત્યા પુષ્પવન્તૌ દિવાકરનિશાકરૌ
## નિમેસ્હ: તિમે નેએદેદ્ fઓર્ fલિચ્કેરિન્ગ્ ઓf અન્ એયે ##
## 18 નિમેસ્હ = કસ્હ્થ, 30 કસ્હ્થ = કલ ##

અષ્ટાદશ નિમેષાસ્તુ કાષ્ટા ત્રિંશત્ તુ તાઃ કલા
## 30 કલ = ક્સ્હન, 12 ક્સ્હન = મુહુર્ત ##

તાસ્તુ ત્રિંશત્ ક્ષણસ્તે તુ મુહૂર્તો દ્વાદશાસ્ત્રિયામ્
## 30 મુહુર્ત = (fઉલ્લ્) દય્ (24 હોઉર્સ્), 15 દય્સ્ = પક્સ્હ (fઓર્ત્નિઘ્ત્) ##

તે તુ ત્રિંશદહોરાત્રઃ પક્ષસ્તે દશપઞ્ચ ચ
## fઇર્સ્ત્ અન્દ્ સેચોન્દ્ fઓર્ત્નિઘ્ત્, 2 fઓર્ત્નિઘ્ત્સ્ = (લુનર્) મોન્થ્ ##

પક્ષૌ પૂર્વાપરૌ શુક્લકૃષ્ણૌ માસસ્તુ તાવુભૌ
## ત્wઓ મોન્થ્સ્ = રિતુ (સેઅસોન્), 3 રિતુસ્ = અયન (સેમેસ્તેર્) ##

દ્વૌ દ્વૌ માર્ગાદિ માસૌ સ્યાદૃતુસ્તૈરયનં ત્રિભિઃ
## 2 અયન = યેઅર્, એqઉઇનોx ##

અયને દ્વે ગતિરુદગ્દક્ષિણાર્કસ્ય વત્સરઃ

સમરાત્રિદિવે કાલે વિષુવદ્વિષુવં ચ તત્
## ચોન્સ્તેલ્લતિઓન્ નમેસ્ દેતેર્મિને નમેસ્ fઓર્ fઉલ્લ્ મોઓન્ દય્સ્ અન્દ્ થેઇર્ મોન્થ્સ્ ##
## fઓર્ એxઅમ્પ્લે, પુસ્હ્ય ચોન્સ્તેલ્લતિઓન્ નમેસ્ પૌસ્હિ fઉલ્લ્ મોઓન્ નિઘ્ત્ અન્દ્ પૌસ્હ મોન્થ્. ##

પુષ્પયુક્તા પૌર્ણમાસી પૌષી માસે તુ યત્ર સા

નામ્ના સ પૌષો માઘાદ્યાશ્ચૈવમેકાદશાપરે
## મર્ગસ્હિર્સ્હ (9 થ્ મોન્થ્) (4), પૌસ્હ (10 થ્) (3) ##

માર્ગશીર્ષે સહા માર્ગ આગ્રહાયણિકશ્ચ સઃ

પૌષે તૈષસહસ્યૌ દ્વૌ તપા માઘે ઽથ ફાલ્ગુને
## મઘ (11 થ્) (2) fઅલ્ગુન (12 થ્) (3), છૈત્ર (1 સ્ત્ ) (3) ##

સ્યાત્તપસ્યઃ ફાલ્ગુનિકઃ સ્યાચ્ચૈત્રે ચૈત્રિકો મધુઃ
## વૈસ્હખ્ (2 ન્દ્ ) (3), જ્યેસ્હ્થ (3 ર્દ્ ) (2) ##

વૈશાખે માધવો રાધો જ્યેષ્ઠે શુક્રઃ શુચિસ્ત્વયમ્
## અસ્હધ (4 થ્) (2), સ્હ્રવન (5 થ્) (3) ##

આષાઢે શ્રાવણે તુ સ્યાન્નભાઃ શ્રાવણિકશ્ચ સઃ
## ભદ્રપદ (6 થ્) (4), અસ્હ્વિન્ (7 થ્) (3)##

સ્યુર્નભસ્યપ્રૌષ્ઠપદભાદ્રભાદ્રપદાઃ સમાઃ

સ્યાદાશ્વિન ઇષો ઽપ્યાશ્વયુજો ઽપિ સ્યાત્તુકાર્તિકે
## કર્તિક (8 થ્) (4), fઅલ્લ્ (મોન્થ્સ્ 9-10), wઇન્તેર્ (મોન્થ્સ્ 11-12) ##

બાહુલોર્જૌ કાર્તિકિકો હેમન્તઃ શિશિરો ઽસ્ત્રિયામ્
## સ્પ્રિન્ગ્ (મોન્થ્સ્ 1-2) (3), સુમ્મેર્ (મોન્થ્સ્ 3-4) (7) ##

વસન્તે પુષ્પસમયઃ સુરભિર્ગ્રીષ્મ ઊષ્મકઃ

નિદાઘ ઉષ્ણોપગમ ઉષ્ણ ઊષ્માગમસ્તપઃ
## મોન્સોઓન્ (મોન્થ્સ્ 5-6) (2), ઔતુમ્ન્ (મોન્થ્સ્ 7-8) ##

સ્ત્રિયાં પ્રાવૃટ્ સ્ત્રિયાં ભૂમ્નિ વર્ષા અથ શરત્સ્ત્રિયામ્
## સેઅસોન્, યેઅર્ (6) ##

ષડમી ઋતવઃ પુંસિ માર્ગાદીનાં યુગૈઃ ક્રમાત્

સંવત્સરો વત્સરો ઽબ્દો હાયનો ઽસ્ત્રી શરત્સમાઃ
## હુમન્ મોન્થ્ = અન્ચેસ્ત્રલ્ દય્, હુમન્ યેઅર્ = દિવિને દય્ ##

માસેન સ્યાદહોરાત્રઃ પૈત્રો વર્ષેણ દૈવતઃ
## હુમન્ યુગ qઉઅર્તેત્ = દિવિને યુગ, દિવિને 2000 યુગ = બ્રહ્મઽસ્ દય્ = હુમન્ કલ્પ ##

દૈવે યુગસહસ્રે દ્વે બ્રાહ્મઃ કલ્પૌ તુ તૌ નૃણામ્
## મન્વન્તર = 71 દિવિને યુગ ##

મન્વન્તરં તુ દિવ્યાનાં યુગાનામેકસપ્તતિઃ
## દેસ્ત્રુચ્તિઓન્ ઓf wઓર્લ્દ્ (બેત્wએએન્ એપોછ્સ્) (5) ##

સંવર્તઃ પ્રલયઃ કલ્પઃ ક્ષયઃ કલ્પાન્ત ઇત્યપિ
## સિન્ (12), વિર્તુએ ઓર્ મેરિત્ (5) ##

અસ્ત્રી પઙ્કં પુમાન્પાપ્મા પાપં કિલ્બિષકલ્મષમ્

કલુષં વૃજિનૈનો ઽઘમંહો દુરિતદુષ્કૃતમ્

સ્યાદ્ધર્મમસ્ત્રિયાં પુણ્યશ્રેયસી સુકૃતં વૃષઃ
## જોય્ ઓર્ હપ્પિનેસ્સ્ (12), પ્રોસ્પેરિત્ય્, બ્લેસ્સિન્ગ્ (12) ##

મુત્પ્રીતિઃ પ્રમદો હર્ષઃ પ્રમોદામોદસમ્મદાઃ

સ્યાદાનન્દથુરાનન્દઃ શર્મશાતસુખાનિ ચ

શ્વઃ શ્રેયસં શિવં ભદ્રં કલ્યાણં મઙ્ગલં શુભમ્

ભાવુકં ભવિકં ભવ્યં કુશલં ક્ષેમમસ્ત્રિયામ્

શસ્તં ચાથ ત્રિષુ દ્રવ્યે પાપં પુણ્યં સુખાદિ ચ
## એxચેલ્લેન્ત્! (5), ગોઓદ્ લુચ્ક્ ##

મતલ્લિકા મચર્ચિકા પ્રકાણ્ડમુદ્ધતલ્લજૌ

પ્રશસ્તવાચકાન્યમૂન્યયઃ શુભાવહો વિધિઃ
## દેસ્તિન્ય્ ઓર્ લુચ્ક્ (6), ચૌસે (3), રોઓત્ ચૌસે ##

દૈવં દિષ્ટં ભાગધેયં ભાગ્યં સ્ત્રી નિયતિર્વિધિઃ

હેતુર્ના કારણં બીજં નિદાનં ત્વાદિકારણમ્
## સોઉલ્ (3), સ્તતે (ઓf બોદ્ય્ એત્ચ્.), થ્રેએ qઉઅલિતિએસ્ (ઓf અલ્લ્ થિન્ગ્સ્) ##

ક્ષેત્રજ્ઞ આત્મા પુરુષઃ પ્રધાનં પ્રકૃતિઃ સ્ત્રિયામ્

વિશેષઃ કાલિકો ઽવસ્થા ગુણાઃ સત્ત્વં રજસ્તમઃ
## બિર્થ્ (6), લિવિન્ગ્ બેઇન્ગ્ (6) ##

જનુર્જનનજન્માનિ જનિરુત્પત્તિરુદ્ભવઃ

પ્રાણી તુ ચેતનો જન્મી જન્તુજન્યુશરીરિણઃ
## કિન્દ્ ઓર્ ત્ય્પે (3), ઇન્દિવિદુઅલિત્ય્, મિન્દ્ (7) ##

જાતિર્જાતં ચ સામાન્યં વ્યક્તિસ્તુ પૃથગાત્મતા

ચિત્તં તુ ચેતો હૃદયં સ્વાન્તં હૃન્માનસં મનઃ
ધીવર્ગઃ
## ચોમ્પ્રેહેન્સિઓન્, ઇન્તેલ્લેચ્ત્ (14)##