मोक्षोपाय · अध्याय 3.8

कयैतज् ज्ञायते युक्त्या कथम् एतत् प्रसिध्यति ।
न्याये ऽनुभूत एतस्मिन् न ज्ञेयम् अवशिष्यते ॥

बहुकालम् इयं रूढा मिथ्याज्ञानविषूचिका ।
जगन्नाम्नी विचाराख्याद् ऋते मन्त्रान् न शाम्यति ॥

वदाम्य् आख्यायिका राम या इमा बोधसिद्धये ।
ताश् चेच् छृणोषि तत् साधो मुक्त एवासि बुद्धिमान् ॥

नो चेद् उद्वेगशीलत्वाद् अर्धाद् उत्थाय गच्छसि ।
तत् तिर्यग्धर्मिणस् ते ऽद्य किञ्चिन् नापि तु सेत्स्यति ॥

यो ऽयम् अर्थं प्रार्थयते तदर्थं यतते तथा ।
सो ऽवश्यं तद् अवाप्नोति न चेच् छ्रान्तो निवर्तते ॥

साधुसङ्गमसच्छास्त्रपरो भवसि राम चेत् ।
तद् दिनैर् एव नो मासैः प्राप्नोषि परमं पदम् ॥

आत्मज्ञानप्रबोधाय शास्त्रं शास्त्रविदां वर ।
किंनाम तत् प्रधानं स्याद् यस्मिञ् ज्ञाते न शोच्यते ॥

आत्मज्ञानप्रधानानाम् इदम् एव महामते ।
शास्त्राणां परमं शास्त्रं महारामायणाभिधम् ॥

इतिहासोत्तमाद् अस्मात् परो बोधः प्रवर्तते ।
सर्वेषाम् इतिहासानाम् अयं सार उदाहृतः ॥

श्रुते ऽस्मिन् वाङ्मये यस्माज् जीवन्मुक्तत्वम् अक्षतम् ।
उदेति स्वयम् एवात इदम् एवातिपावनम् ॥

स्थितम् एवास्तम् आयाति जगद् दृश्यं विचारणात् ।
यथा स्वप्ने परिज्ञाते स्वप्नार्थाद् एव भावना ॥

यद् इहास्ति तद् अन्यत्र यन् नेहास्ति न तत् क्वचित् ।
इमं समस्तविज्ञानशास्त्रकोशं विदुर् बुधाः ॥

य इदं शृणुयान् नित्यं तस्योदारचमत्कृतेः ।
बालस्यापि परं बोधं बुद्धिर् एति न संशयः ॥

यस्मै नेदं त्व् अभव्याय रोचते दुष्कृतोदयात् ।
विचारयतु यत् किञ्चित् स शास्त्रं ज्ञानवाङ्मयम् ॥

जीवन्मुक्तत्वम् अस्मिंस् तु श्रुते समनुभूयते ।
स्वयम् एव यथा पीते नीरोगत्वं वरौषधे ॥

श्रूयमाणे हि शास्त्रे ऽस्मिञ् श्रोता वेत्त्य् एतद् आत्मना ।
यथावद् इदम् अस्माभिर् न तूक्तं वरशापवत् ॥

शाम्यति संसृतिदुःखम् इदं ते स्वात्मविचारमहाकथयैव ।
नो धनदानतपश्श्रुतवेदैस् तत्कथनोज्झितयत्नशतेन ॥