मोक्षोपाय · अध्याय 2.20

आर्यसङ्गमयुक्त्यादौ प्रज्ञां वृद्धिं नयेद् बलात् ।
ततो महापुरुषता महापुरुषलक्षणैः ॥

यो यो येन गुणेनेह पुरुषः प्रविराजते ।
शिक्षेत तं तम् एवाशु तस्माद् बुद्धिविवृद्धये ॥

महापुरुषता त्व् एषा शमादिगुणशालिनी ।
सम्यग्ज्ञानं विना राम सिद्धिम् एति न कस्यचित् ॥

ज्ञानाच् छमादयो यान्ति वृद्धिं सत्पुरुषक्रमात् ।
श्लाघनीयाः फलेनान्तर् वृष्टेर् इव नवाङ्कुराः ॥

शमादिभ्यो गुणेभ्यश् च वर्धते ज्ञानम् उत्तमम् ।
अन्नात्मकेभ्यो यज्ञेभ्यश् शालिवृष्टिर् इवोत्तमा ॥

गुणाश् शमादयो ज्ञानाच् छमादिभ्यस् तथा ज्ञता ।
परस्परं विवर्धेते एते ऽब्दसरसी यथा ॥

ज्ञानं सत्पुरुषाचाराज् ज्ञानात् सत्पुरुषक्रमः ।
परस्परं गतौ वृद्धिं ज्ञानसत्पुरुषक्रमौ ।
एको ऽपि नैतयोस् तावत् पुरुषस्येह सिध्यति ॥

यथा कलमरक्षिण्या गीत्या वितततारया ।
खगोत्सादेन सहितो गीतानन्दः प्रसाध्यते ॥

ज्ञानसत्पुरुषेहाभ्याम् अकर्त्रा कर्तृरूपिणा ।
तथा पुंसा निरिच्छेन समम् आसाद्यते पदम् ॥

सदाचारक्रमः प्रोक्तो मयैष रघुनन्दन ।
तथोपवेश्यते सम्यग् अयं ज्ञानक्रमो ऽधुना ॥

इदं यशस्यम् आयुष्यं पुरुषार्थफलप्रदम् ।
तज्ज्ञाद् आप्तात्मशास्त्रार्थाच् छ्रोतव्यं किल धीमता ॥

श्रुत्वा तु बुद्धिनैर्मल्याद् बलाद् यास्यसि सत्पदम् ।
यथा कतकसंश्लेषात् प्रसादम् अवशं पयः ॥

विदितवेद्यम् इदं हि मनो मुने विवशम् एव हि याति परं पदम् ।
यद् अवबुद्धम् अखण्डितम् उत्तमं तदवबोधदशां न जहाति हि ॥