लीलावती · श्लोक 134-153

समानाम् %अर्ध-तुल्यानाम् विषमाणाम् पृथक् पृथक्।
वृत्तानाम् @वद मे संख्याम् अनुष्टुभ्-छन्दसि द्रुतम्॥
न्यासस्। उत्तरस् %द्वि-गुणस् 2। गच्छस् 8। लब्धास् सम-वृत्तानाम् संख्यास् 256। तथा %अर्ध-समानाम् च 65280। विषमाणाम् च 4294901760॥ इति श्रेढी-व्यवहारस् समाप्तस्॥

इष्टस् बाहुस् यस् @स्यात् तद्-स्पर्धिन्याम् दिशि इतरस् बाहुस्।
%त्रि-अस्रे %चतुर्-अस्रे वा सा कोटिस् कीर्तिता तद्-ज्ञैस्॥

तद्-कृत्योस् योग-पदम् कर्णस् दोस्-कर्ण-वर्गयोस् विवरात्।
मूलम् कोटिस् कोटि-श्रुति-कृत्योस् अन्तरात् पदम् बाहुस्॥

कोटिस् %चतुष्टयम् यत्र दोस् %त्रयम् तत्र का श्रुतिस्।
कोटि-दोस्-कर्णतस् कोटि-श्रुतिभ्याम् च भुजम् @वद॥

राश्योस् अन्तर-वर्गेण %द्वि-घ्ने घाते युते तयोस्।
वर्ग-योगस् @भवेत् एवम् तयोस् योग-अन्तर-आहतिस्।
वर्ग-अन्तरम् @भवेत् एवम् ज्ञेयम् सर्वत्र धीमता॥

स-#अङ्घ्रि-%त्रय-मितस् बाहुस् यत्र कोटिस् च तावती।
तत्र कर्ण-प्रमाणम् किम् गणक @ब्रूहि मे द्रुतम्॥

वर्गेण महता इष्टेन हतात् छेद-अंशयोस् वधात्।
पदम् गुण-पद-क्षुण्ण-छिद्-भक्तम् निकटम् @भवेत्॥

इष्टस् भुजस् अस्मात् %द्वि-गुण-इष्ट-निघ्नात् इष्टस्य कृत्या %एक-वियुक्तया आप्तम्।
कोटिस् पृथक् सा इष्ट-गुणा भुज-ऊना कर्णस् @भवेत् %त्रि-अस्रम् इदम् तु जात्यम्॥

इष्टस् भुजस् तद्-कृतिस् इष्ट-भक्ता %द्विस् स्थापिता इष्ट-ऊन-युता अर्धिता वा।
तौ कोटि-कर्णौ इति कोटितस् वा बाहु-श्रुती वा अकरणी-गते @स्तस्॥

भुजे %द्वादशके यौ यौ कोटि-कर्णौ अनेकधा।
प्रकाराभ्याम् @वद क्षिप्रम् तौ तौ अकरणी-गतौ॥

इष्टेन निघ्नात् %द्वि-गुणात् च कर्णात् इष्टस्य कृत्या %एक-युजा यत् आप्तम्।
कोटिस् @भवेत् सा पृथक् इष्ट-निघ्नी तद्-कर्णयोस् अन्तरम् अत्र बाहुस्॥

%पञ्चाशीति-मिते कर्णे यौ यौ अकरणी-गतौ।
@स्याताम् कोटि-भुजौ तौ तौ @वद कोविद सत्वरम्॥

इष्ट-वर्गेण स-%एकेन %द्वि-घ्नस् कर्णस् अथ वा हतस्।
फल-ऊनस् श्रवणस् कोटिस् फलम् इष्ट-गुणम् भुजस्॥

इष्टयोस् आहतिस् %द्वि-घ्नी कोटिस् वर्ग-अन्तरम् भुजस्।
कृति-योगस् तयोस् एव कर्णस् च अकरणी-गतस्॥

यैस् यैस् %त्रि-अस्रम् @भवेत् जात्यम् कोटि-दोस्-श्रवणैस् सखे।
%त्रीन् अपि अविदितान् एतान् क्षिप्रम् @ब्रूहि विचक्षण॥

वंश-अग्र-मूल-अन्तर-भूमि-वर्गस् वंश-उद्धृतस् तेन पृथक् युत-ऊनौ। [आपटे: -उद्धृतेस् < -उद्धृतस्]
वंशौ तद्-अर्धे @भवतस् क्रमेण वंशस्य खण्डे श्रुति-कोटि-रूपे॥

यदि सम-भुवि वेणुस् %द्वि-%त्रि-पाणि-प्रमाणस् गणक पवन-वेगात् %एक-देशे सस् भग्नस्।
भुवि नृप-मित-हस्तेषु अङ्ग लग्नम् तद्-अग्रम् @कथय कतिषु मूलात् एषस् भग्नस् करेषु॥

स्तम्भस्य वर्गस् अहि-बिल-अन्तरेण भक्तस् फलम् व्याल-बिल-अन्तरालात्।
शोध्यम् तद्-%अर्ध-प्रमितैस् करैस् @स्यात् बिल-अग्रतस् व्याल-कलापि-योगस्॥

@अस्ति स्तम्भ-तले बिलम् तद्-उपरि क्रीडा-शिखण्डी स्थितस्।
स्तम्भे हस्त-%नव-उच्छ्रिते %त्रि-गुणिते स्तम्भ-प्रमाण-अन्तरे।
दृष्ट्वा अहिम् बिलम् आव्रजन्तम् @अपतत् तिर्यक् सस् तस्य उपरि।
क्षिप्रम् @ब्रूहि तयोस् बिलात् कति-करैस् साम्येन गत्योस् युतिस्॥

भुजात् वर्गितात् कोटि-कर्ण-अन्तर-आप्तम् द्विधा कोटि-कर्ण-अन्तरेण ऊन-युक्तम्।
तद्-%अर्धे क्रमात् कोटि-कर्णौ भवेताम् इदम् धीमता @आवेद्य सर्वत्र योज्यम्॥