कथासरित्सागर · अध्याय 6.5
% व् - व्। व् व् - व् -। व् व् व् - व् - -। व् - % पृथ्वी (8+9)
% व् - व् व् व् - व् - व् व्। व् - व्। - - व्। - % पृथ्वी (8+9): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। व् व् व् - व् - व् व् व् -। व् - - व्। - % पृथ्वी (8+9): चएसुर इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् - व् व् व् -। व् -। व् व् व् - व्। - - व् - % पृथ्वी (8+9)
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे मदनमञ्चुकालम्बके चतुर्थस् तरङ्गः ।
पञ्चमस् तरङ्गः ।
ततो ऽन्येद्युरुपेतां तां प्रातः सोमप्रभां सखीम् ।
कलिङ्गसेना विश्रम्भात्कतां कुर्वत्युवाच सा
% व् -। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - - % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
मां प्रसेनजिते राज्ञे तातो दास्यति निश्चितम् ।
एतच् छ्रुतं मयाम्बातो दृष्टो वृद्धः स च त्वया
% -। व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वत्सेशस्तु यथा रूपे त्वय् ऐव कथितस्तथा ।
श्रुतिमार्गप्रविष्टेन हृतं तेन यथा मनः
% - - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्प्रसेनजितं पूर्वं प्रदर्श्य नय तत्र माम् ।
आस्ते वत्सेश्वरो यत्र किं तातेन किमम्बया
% - व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% -। - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवम् उक्तवतीं तां च सोत्कां सोमप्रभाब्रवीत् ।
गन्तव्यं यदि तद्यामो यन्त्रेण व्योमगामिना
% - व्। - व् व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
किं तु सर्वं गृहाण त्वं निजं परिकरं यतः ।
दृष्ट्वा वत्सेश्वरं भूयो नागन्तुम् इह शक्ष्यसि
% -। व्। - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व्। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
न च त्वं द्रक्ष्यसि पुनः पितरौ न स्मरिष्यसि ।
दूरस्थां प्राप्तदयिता विस्मरिष्यसि माम् अपि
% व्। -। -। - व् व्। व् -। % अ न-विपुला
% व् व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नह्येवम् अहमेष्यामि भर्तृवेश्मनि ते सखि ।
तच् छ्रुत्वा राजकन्या सा रुदती ताम् अभाषत
% - - व्। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तर्हि वत्सेश्वरं तं त्वम् इहैवानय मे सखि ।
नोत्सहे तत्र हि स्थातुं क्षणम् एकं त्वया विना
% - व्। - - व् -। -। व्। % अ पथ्या
% व् - - व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
नानिन्ये चानिरुद्धः किमुपायाच्चित्रलेखया ।
जानत्यपि तथा चैतां मत्तस्त्वं तत्कथां शृणु
% - - -। - व् - -। व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
बाणासुरस्य तनया बभूवोषेति विश्रुता ।
तस्याश्चाराधिता गौरी पतिप्राप्त्यै वरं ददौ
% - - व् - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वप्ने प्राप्स्यसि यत्सङ्गं स ते भर्ता भवेद् इति ।
ततो देवकुमाराभं कंचित्स्वप्ने ददर्श सा
% - -। - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गान्धर्वविधिना तेन परिणीता तथैव च ।
प्राप्ततत्सत्यसंभोगा प्राबुध्यत निशाक्षये
% - - व् व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अदृष्ट्वा तं पतिं दृष्टं दृष्ट्वा संभोगलक्षणम् ।
स्मृत्वा गौरीवरं साभूत्सातङ्कभयविस्मया
% व् - -। -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ताम्यन्ती च ततः सा तं स्वप्ने दृष्टं प्रियं विना ।
पृच्छन्त्यै चित्रलेखायै सख्यै सर्वं शशंस तत्
% - - -। व्। व् -। -। -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सापि नामाद्यभिज्ञानं न किंचित्तस्य जानती ।
योगेश्वरी चित्रलेखा तामुषाम् एवम् अब्रवीत्
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व्। - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% - व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सखि देवीवरस्यायं प्रभावो ऽत्र किमुच्यते ।
किं त्व् अभिज्ञानशून्यस् ते सो ऽन्वेष्टव्यः प्रियः कथम्
% व् व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -॥व् - - व् - -। -। % च् पथ्या
% -। - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
परिजानासि चेत्तं ते ससुरासुरमानुषम् ।
जगल्लिखामि तन्मध्ये तं मे दर्शय येन सः
% व् व् - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% -। -। - व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
आनीयते मयेत्य् उक्ता सा तथेत्य् उदिते तया ।
चित्रलेखा क्रमाद्विश्वमलिखद्वर्नवर्तिभिः
% - - व् -। व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रोषा सो ऽयमित्यस्या हृष्टाङ्गुल्या सकम्पया ।
द्वारावत्यां यदुकुलादनिरुद्धमदर्शयत्
% - - -। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चित्रलेखा ततो ऽवादीत्सखि धन्यासि यत्त्वया ।
भर्तानिरुद्धः प्राप्तो ऽयं पौत्रो भगवतो हरेः
% - व् - -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
योजनानां सहस्रेषु षष्टौ वसति स त्वितः ।
अच्छ्रुत्वा साधिकौत्सुक्यवशात्ताम् अब्रवीदुषा
% - व् - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नाद्य चेत्सखि तस्याङ्कं श्रये श्रीखण्डशीतलम् ।
तदत्युद्दामकामाग्निनिर्दग्धां विद्धि मां मृताम्
% - व्। - व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतच्चित्रलेखा सा तामाश्वास्य प्रियां सखीम् ।
तदैवोत्पत्य नभसा ययौ द्वारवतीं पुरीम्
% - - - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ददर्श च पृथूत्तुंगैर्मन्दिरैरब्धिमध्यगाम् ।
कुर्वती तं पुनः क्षिप्तमन्थाद्रिशिखरभ्रमम्
% व् - व्। व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां सुप्तं निशि प्राप्य सानिरुद्धं विबोध्य च ।
उषानुरागं तं तस्मै शशंस स्वप्नदर्शनात्
% - -। - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। -। - -। % च् म-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आदाय चात्ततद्रूपस्वप्नवृत्तान्तम् एव तम् ।
सोत्कं सिद्धिप्रभावेण क्षणेनैवाययौ ततः
% - - व्। - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एत्य चावेक्षमाणायास् तस्याः सख्याः स्ववर्त्मना ।
प्रावेशयदुषायास्तं गुप्तमन्तःपुरं प्रियम्
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सा दृष्ट्वैवानिरुद्धं तमुषा साक्षादुपागतम् ।
अमृतांशुमिवाम्भोधिवेला नाङ्गेष्व् अवर्तत
% -। - - - व् - -। व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तेन समं तस्थौ सखीदत्तेन तत्र सा ।
जीवितेनेव मूर्तेन वल्लभेन यथासुखम्
% व् -। - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तज्ज्ञानात्पितरं चास्याः क्रुद्धं बाणं जिगाय सः ।
अनिरुद्धः स्ववीर्येण पितामहबलेन च
% - - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततो द्वारवतीं गत्वा तावभिन्नतनू उभौ ।
उषानिरुद्धौ जज्ञाते गिरिजाशंकराविव
% व् -। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उषायाः प्रियो ऽह्नैव मेलितश्चित्रलेखया ।
त्वं सप्रभावाप्यधिका ततो ऽपि सखि मे मता
% -। व् - -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। व्। व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्ममानय वत्सेशम् इह मा स्म चिरं कृथाः ।
एवं कलिङ्गसेनातः श्रुत्वा सोमप्रभाब्रवीत्
% - व् - व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व्। -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चित्रलेखा सुरस्त्री सा समुत्क्षिप्यानयत्परम् ।
मादृशी किं विदध्यात्तु परस्पर्शाद्यकुर्वती
% - व् - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्त्वां नयामि तत्रैव यत्र वत्सेश्वरः सखि ।
प्राक्प्रसेनजितं तं ते दर्शयित्वा त्वदर्थिनम्
% - -। व् - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। -। -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति सोमप्रभोक्ता सा तथेत्य् उक्त्वा तया सह ।
कलिङ्गसेना तत्कॢप्तं मायायन्त्रविमानकम्
% व् व्। - - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदैवरुह्य नभसा सकोषा सपरिच्छदा ।
कृतप्रास्थानिका प्रायात्पित्रोरविदिता ततः
% व् - व् - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
न हि पश्यति तुङ्गं वा श्वभ्रं वा स्त्रीजनो ऽग्रतः ।
स्मरेण नीतः परमां धारां वाजीव सादिना
% व्। व्। - व् व्। - -। -। % अ पथ्या
% - -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रावस्तीं प्राप्य पूर्वं च तं प्रसेनजितं नृपम् ।
मृगयानिर्गतं दूराज्जरापाण्डुं ददर्श सा
% - - -। - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% -। व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
वृद्धाद्व्रजास्माद् इति तां दूरादिव निषेधता ।
उद्धूयमानेन मुहुश्चामरेणोपलक्षितम्
% - - व् - -। व् व्। -। % अ भ-विपुला
% - - व् व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - - व्। व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽयं प्रसेनजिद्राजा पित्रास्मै त्वं प्रदित्सिता ।
पश्येति सोमप्रभया दर्शितं सोपहासया
% -। -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
जरयायं वृतो राजा का वृणीते ऽपरा त्वमुम् ।
तदितः सखि शीघ्रं मां नय वत्सेश्वरं प्रति
% व् व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। व् व्। - -। -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति सोमप्रभां चोक्त्वा तत्क्षणं सा तया सह ।
कलिङ्गसेना व्योम्नैव कौशाम्बीं नगरीं ययौ
% व् व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् -। -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रोद्यानगतं सा तं वत्सेशं सख्युदीरितम् ।
ददर्श दूरात् सोत्कण्ठा चकोरीवामृतत्विषम्
% - - - व् व् -। -। -। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा तदुत्फुल्लया दृष्ट्या हृन्न्यस्तेन च पाणिना ।
प्रविष्टो ऽयं पथानेन मामत्रेत्यब्रवीद् इव
% -। व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सखि संगमयाद्य् ऐव वत्सराजेन माम् इह ।
एनं विलोक्य हि स्थातुं न शक्ता क्षणम् अप्य् अहम्
% व् व्। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व्। - -। व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति चोक्तवतीं तां सा सखी सोमप्रभाब्रवीत् ।
अद्याशुभं मया किंचिन्निमित्तमुपलक्षितम्
% व् व्। - व् व् -। -। -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तदिदं दिवसं तूष्णीमुद्याने ऽस्मिन्नलक्षिता ।
अधितिष्ठस्व मा कार्षीः सखि दूरं गतागतम्
% व् व् -। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रातरागत्य युक्तिं वा घटयिष्यामि संगमे ।
अधुना गन्तुमिच्छामि भर्तुश्चित्तगृहे गृहम्
% - व् - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्त्वा ताम् अवस्थाप्य ययौ सोमप्रभा ततः ।
वत्सराजो ऽपि चोद्यानात्स्वमन्दिरमथाविशत्
% -। - -। -। व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः कलिङ्गसेना सा तत्रस्था स्वमहत्तरम् ।
यथातत्त्वं स्वसंदेशं दत्त्वा वत्सेश्वरं प्रति
% व् -। व् - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राहिणोत्प्राङ्निषिद्धापि स्वसख्या शकुनज्ञया ।
स्वतन्त्रो ऽभिनवारूढो युवतीनां मनोभवः
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स च गत्वा प्रतीहारमुखेनावेद्य तत्क्षणम् ।
महत्तरः प्रविश्य् ऐवं वत्सराजं व्यजिज्ञपत्
% व्। व्। - -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजन् कलिङ्गदत्तस्य राज्ञस् तक्षशिलापतेः ।
सुता कलिङ्गसेनाख्या श्रुत्वा त्वां रूपवत्तरम्
% - -। व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वयंवरार्थम् इह ते संप्राप्ता त्यक्तबान्धवा ।
मायायन्त्रविमानेन सानुगा व्योमगामिना
% व् - व् - व्। व् व्। -। % अ न-विपुला
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आनीता गुह्यचारिण्या सख्या सोमप्रभाख्यया ।
मयासुरस्यात्मजया नलकूबरभार्यया
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तया विज्ञापनायाहं प्रेषितः स्वीकुरुष्व ताम् ।
युवयोरस्तु योगो ऽयं कौमुदीचन्द्रयोर् इव
% व् -। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। - -। -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं महत्तराच् छ्रुत्वा तं तथेत्य् अभिनन्द्य च ।
प्रहृष्टो हेमवस्त्राद्यैर् वत्सराजो ऽभ्यपूजयत्
% - -। व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् -। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आहूय चाब्रवीन्मन्त्रिमुख्यं यौगन्धरायणम् ।
राज्ञः कलिङ्गदत्तस्य ख्यातरूपा क्षितौ सुता
% - - व्। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स्वयं कलिङ्गसेनाख्या वरणाय मम् आगता ।
तद्ब्रूहि शीघ्रमत्याज्यां कदा परिणयामि ताम्
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो वत्सराजेन मन्त्री यौगन्धरायणः ।
अस्यायतिहितापेक्षी क्षणम् एवम् अचिन्तयत्
% -। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व्। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेना सा तावत्ख्यातरूपा जगत्त्रये ।
नास्त्यन्या तादृशी तस्यै स्पृहयन्ति सुरा अपि
% व् - व् - -। -। - - % अ म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तां लब्ध्वा वत्सराजो ऽयं सर्वमन्यत्परित्यजेत् ।
देवी वासवदत्ता च ततः प्राणैर् वियुज्यते
% -। - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नरवाहनदत्तो ऽपि नश्येद्राजसुतस् ततः ।
पद्मावत्यपि तत्स्नेहाद्देवी जीवति दुष्करम्
% व् व् - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश् चण्डमहासेनप्रद्योतौ पितरौ द्वयोः ।
देव्योर्विमुञ्चतः प्राणान् विकृतिं वापि गच्छतः
% व् -। - व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं च सर्वनाशः स्यान्न च युक्तं निषेधनम् ।
राज्ञो ऽस्य व्यसनं यस्माद्वारितस्याधिकीभवेत्
% - -। व्। - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मादनुप्रवेशस्य सिद्ध्यै कालं हराम्य् अहम् ।
इत्य् आलोच्य स वत्सेशं प्राह यौगन्धरायणः
% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - व्। व्। - - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देव धन्यो ऽसि यष्यैषा स्वयं ते गृहम् आगता ।
कलिङ्गसेना भृत्यत्वं प्राप्तश्चैतत्पिता नृपः
% - व्। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत् त्वया गणकान् पृष्ट्वा सुलग्ने ऽस्या यथाविधि ।
कार्यः पाणिग्रहो राज्ञो बृहतो दुहिता ह्य् असौ
% -। व् -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् -॥व् - % द् चोर्रेच्त्
अद्यास्या दीयतां तावद्योग्यं वासगृहं पृथक् ।
दासीदासा विसृज्यन्तां वस्त्राण्याभरणानि च
% - - -। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो मन्त्रिमुख्येन वत्सराजस्तथेति तत् ।
प्रहृष्टहृदयः सर्वं सविशेषं चकार सः
% -। - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेना च ततः प्रविष्टा वासवेश्म तत् ।
स्वमनोरथमासन्नं मत्वा प्राप परां मुदम्
% व् - व् - -। व्। व् -। % अ भ-विपुला
% व् - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यौगन्धरायणः सो ऽपि क्षणाद्राजकुलाततः ।
निर्गत्य स्वगृहं गत्वा धीमानेवम् अचिन्तयत्
% - - व् - व् -। -। -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रायो ऽशुभस्य कार्यस्य कालहारः प्रतिक्रिया ।
तथा च वृत्रशत्रौ प्राग्ब्रह्महत्यापलायिते
% - -। व् - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवराज्यमवाप्तेन नहुषेणभिवाञ्छिता ।
रक्षिता देवगुरुणा शची शरणमाश्रिता
% - व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अद्य प्रातर् उपैति त्वामित्य् उक्त्वा कालहारतः ।
यावत्स नष्टो नहुषो हुंकाराद्ब्रह्मशापतः
% - -। - व्। व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्तश् च पूर्ववच्छक्रः स पुनर्देवराजताम् ।
एवं कलिङ्गसेनार्ते कालः क्षेप्यो मया प्रभोः
% - -। व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% व्। व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संचिन्त्य सर्वेषां गणकानां स संविदम् ।
दूरलग्नप्रदानाय मन्त्री गुप्तं व्यधात्तदा
% व् व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ विज्ञाय वृत्तान्तं देव्या वासवदत्तया ।
आहूय स महामन्त्री स्वमन्दिरमनीयत
% व् व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र प्रविष्टं प्रणतं रुदती सा जगाद तम् ।
आर्य पूर्वं त्वयोक्तं मे यथा देवि मयि स्थिते
% - -। व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् व् -। -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् - -। -। % च् पथ्या
% व् -। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
पद्मावत्या ऋते नान्या सपत्नी ते भविष्यति ।
कलिङ्गसेनाप्य् अद्यैषा पश्येह परिणेष्यते
% - - - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा च रूपवती तस्यामार्यपुत्रश् च रज्यति ।
अतो वितथवादी त्वं जातो ऽहं च मृताधुना
% -। व्। - व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा ताम् अवोचत्स मन्त्री यौगन्धरायणः ।
धीरा भव कथं ह्य् एतद्देवि स्यान्मम जीवतः
% -। - -। -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व्। व् -॥- - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वया तु नात्र कर्तव्या राज्ञो ऽस्य प्रतिकूलता ।
प्रत्युतालम्ब्य धीरत्वं दर्शनीयानुकूलता
% व् -। व्। - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नातुरः प्रतिकूलोक्तैर् वशे वैद्यस्य वर्तते ।
वर्तते त्वनुकूलोक्तैः साम्नैवाचरतः क्रियाम्
% - व् -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रतीपं कृष्यमाणो हि नोत्तरेदुत्तरेन्नरः ।
वाह्यमानो ऽनुकूलं तु नोद्योगाद्व्यसनात्तथा
% व् - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतः समीपमायान्तं राजानं त्वमविक्रिया ।
उपचारैरुपचरेः संवृत्याकारमात्मनः
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कलिङ्गसेनास्वीकारं श्रद्दध्यास् तस्य सांप्रतम् ।
वृद्धिं ब्रुवाणा राज्यस्य सहाये तत्पितर्यपि
% व् - व् - - - - -। % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% - - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं कृते च महात्म्यगुणं दृष्ट्वा परं तव ।
प्रवृद्धस्नेहदाक्षिण्यो राजासौ भवति त्वयि
% - -। व् -। व्। व् - व् % अ स-विपुला, इन्चोर्रेच्त्? पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मत्वा कलिङ्गसेनां च स्वाधीनां नोत्सुको भवेत् ।
वार्यमाणस्य वाञ्छा हि विषयेष्व् अभिवर्धते
% - -। व् - व् - -। -। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवी पद्मावती चैतच्छिक्षणीया त्वयानघे ।
एवं स राजा कार्ये ऽस्मिन् कालक्षेपं सहेत नः
% - -। - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - -। - -। -। % च् म-विपुला
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अतः परं च जाने ऽहं पश्येर्युक्तिबलं मम ।
संकटे हि परीक्ष्यन्ते प्राज्ञाः शूराश् च संगरे
% व् -। व् -। व्। - -। -। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्देवि मा विषण्णा भूरिति देवीं प्रबोध्य ताम् ।
तयादृतोक्तिः स ययौ ततो यौगन्धरायणः
% - - व्। -। व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व्। व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वत्सेश्वरश् च तदहर् न दिवा न रात्रौ देव्योर्द्वयोर् अपि स वासगृहं जगाम ।
तादृक् स्वयंवररसोपनमत्कलिङ्गसेनासमाननवसंगमसोत्कचेताः
% - - व् -। व्। व् व् -। व्। व् -। व्। - - % वसन्ततिलक (14)
% - - व् -। व् व्। व्। - व् व् -। व् - - % वसन्ततिलक (14)
% - -। व् - व् व् व् - व् व् - व् - व् % वसन्ततिलक (14)
% - - व् - व् व् व् - व् व् - व् - - % वसन्ततिलक (14)
रात्रिं च दुर्लभरसोत्सुकतातिगाढ चिन्तामहोत्सवमयीम् इव तां ततस् ते ।
निन्युः स्वसद्मसु पृथक्पृथगेव देवी वत्सेशतत्सचिवमुख्यकलिङ्गसेना
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0