कथासरित्सागर · अध्याय 2.4
% -। - - -। - -। - व् व् - -। व् - व्। व् व् - - %
% व्। व् व् व्। - व् व् - - व् व् व् व् -। - व् - -। - % आर्या (30+27 मोरए): विपुला
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे कथामुखलम्बके तृतीयस् तरङ्गः ।
चतुर्थस् तरङ्गः ।
अत्रान्तरे स वत्सेशप्रतिदूतस्तदब्रवीत् ।
गत्वा प्रतिवचश्चण्डमहासेनाय भूभृते
% - - व् -। व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि चण्डमहासेनस्तच्छ्रुत्वैव व्यचिन्तयत् ।
स तावदिह नायाति मानी वत्सेश्वरो भृशम्
% -। व्। - व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कन्या हि तत्र न प्रेष्या भवेदेवं हि लाघवम् ।
तस्माद्बद्ध्वैव तं युक्त्या नृपमानाययाम्यहम्
% - -। व्। - व्। -। - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संचिन्त्य संमन्त्र्य स राजा मन्त्रिभिः सह ।
अकारयत्स्वसदृशं महान्तं यन्त्रहस्तिनम्
% व् व्। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व्। - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं चान्तर्वीरपुरुषैः कृत्वा छन्नैरधिष्ठितम् ।
विन्ध्याटव्यां स निदधे राजा यन्त्रमयं गजम्
% -। - - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र तं चारपुरुषाः पश्यन्ति स्म विदूरतः ।
गजबन्धरसासक्तवत्सराजोपजीविनः
% - व्। -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ते च त्वरितमागत्य वत्सराजं व्यजिज्ञपन् ।
देव दृष्टो गजो ऽस्माभिरेको विन्ध्यवने भ्रमन्
% -। -। व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्मिन्नियति भूलोके नैव यो ऽन्यत्र दृश्यते ।
वर्ष्मणा व्याप्तगगनो विन्ध्याद्रिरिव जङ्गमः
% - - व् व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - व्। -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश्चारवचः श्रुत्वा वत्सराजो जहर्ष सः ।
तेभ्यः सुवर्णलक्षं च प्रददौ पारितोषिकम्
% व् - - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं चेद्गजेन्द्रं प्राप्स्यामि प्रतिमल्लं नडागिरेः ।
ततश्चण्डमहासेनो वश्यो भवति मे ध्रुवम्
% -। - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वासवदत्तां तां स स्वयं मे प्रयच्छति ।
इति संचिन्तयन्सो ऽथ राजा तामनयन्निशाम्
% व् -। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% -। व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रातश्च मन्त्रिवचनं न्यकृत्वा गजतृष्णया ।
पुरस्कृत्यैव तांश्चारान्ययौ विन्ध्याटवीं प्रति
% - - व्। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रस्थानलग्नस्य फलं कन्यालाभं सबन्धनम् ।
यदूचुर्गणकास्तस्य तत्स नैव व्यचारयत्
% - - व् - - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्राप्य विन्ध्याटवीं तस्य गजस्य क्षोभशङ्कया ।
वत्सराजः स सैन्यानि दूरादेव न्यवारयत्
% - व्। - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चारमात्रसहायस्तु वीणां घोषवतीं दधत् ।
निजव्यसनविस्तीर्णां तां विवेश महाटवीम्
% - व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% -। व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
विन्ध्यस्य दक्षिणे पार्श्वे दूराचारैः प्रदर्शितम् ।
गजं सत्यगजाभासं तं ददर्श स भूपतिः
% - - व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% -। व् - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकाकी वादयन्वीणां चिन्तयन् बन्धनानि सः ।
मधुरध्वनि गायंश् च शनैर् उपजगाम तम्
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
गान्धर्वदत्तचित्तत्वात्संध्याध्वान्तवशाच्च सः ।
न तं वनगजं राजा मायागजमलक्षयत्
% - - व् - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि हस्ती तमुत्कर्णतालो गीतरसादिव ।
उपेत्योपेत्य विचलन्दूरमाकृष्टवान्नृपम्
% -। व्। - -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽकस्माच्च निर्गत्य तस्माद्यन्त्रमयाद्गजात् ।
वत्सेश्वरं तं संनद्धाः पुरुषाः पर्यवारयन्
% व् -। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। -। - - -। % च् म-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तान्दृष्ट्वा नृपतिः कोपादाकृष्टच्छुरिको ऽथ सः ।
अग्रस्थान्योधयन्नन्यैरेत्य पश्चादगृह्यत
% - - -। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
संकेतमिलितैश्चान्यैर्योधास्तैः सैनिकैः सह ।
निन्युर्वत्सेश्वरं चण्डमहासेनान्तिकं च तम्
% - - व् व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि चण्डमहासेनो निर्गयाग्रे कृतादरः ।
वत्सेशेन समं तेन विवेशोज्जयिनीं पुरीम्
% -। व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स तत्र तदृशे पौरैरवमानकलङ्कितः ।
शशीव लोचनानन्दो वत्सराजो नवागतः
% व्। - व्। व् व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽस्य गुणरागेण वधमाशङ्क्य तत्र ते ।
पौराः संभूय सकलाश्चक्रुर्मरणनिश्चयम्
% व् -। व्। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
न मे वत्सेश्वरो वध्यः संधेय इति तान् ब्रुवन् ।
सो ऽथ चण्डमहासेनः पौरान् क्षोभाद् अवारयत्
% व्। -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वासवदत्तां तां सुतां तत्रैव भूपतिः ।
वत्सराजाय गान्धर्वशिक्षाहेतोः समर्पयत्
% व् -। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उवाच चैनं गान्धर्वं त्वमेतां शिक्षय प्रभो ।
ततः प्राप्स्यसि कल्याणं मा विषादं कृथा इति
% व् - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व्। - - -। % च् पथ्या
% -। व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य दृष्ट्वा तु तां कन्यां वत्सराजस्य मानसम् ।
तथा स्नेहाक्तमभवन्न यहा मन्युमैक्षत
% - व्। - -। व्। -। - -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व्। व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याश् च चक्षुर्मनसी सह तं प्रति जग्मतुः ।
ह्रिया चक्षुर् निववृत्ते मनस् तु न कथंचन
% - -। व्। - - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् व्। -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् व् - -। % च् स-विपुला, इन्चोर्रेच्त्?
% व् -। व्। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ वासवदत्तां तां गापयंस्तद्गतेक्षणः ।
तत्र गान्धर्वशालायां वत्सराज उवास सः
% व् व्। - व् व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अङ्के घोषवती तस्य कण्ठे गीतश्रुतिस्तथा ।
पुरो वासवदत्ता च तस्थौ चेतोविनोदिनी
% - -। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा च वासवदत्तास्य परिचर्यापराभवत् ।
तक्ष्मीरिव तदेकाग्रा बद्धस्याप्यनपायिनी
% -। व्। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अत्रान्तरे च कौशाम्ब्यां वत्सराजानुगे जने ।
आवृत्ते तं प्रभुं बुद्ध्वा बद्धं राष्ट्रं प्रचुक्षुभे
% - - व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उज्जयिन्यामवस्कन्दं दातुमैच्छन्समन्ततः ।
वत्सेश्वरानुरागेण क्रुद्धाः प्रकृतयस्तदा
% - व् - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नैव चण्डमहासेनो बलसाध्यो महान् हि सः ।
न चैवं वत्सराजस्य शरीरे कुशलं भवेत्
% - व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्मान्न युक्तो ऽवस्कन्दो बुद्धिसाध्यमिदं पुनः ।
इति प्रकृतयः क्षोभान्नवार्यन्त रुमण्वता
% - - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो ऽनुरक्तमालोक्य राष्ट्रमव्यभिचारि तत् ।
रुमण्वदादीन् आह स्म धीरो यौगन्धरायणः
% व् -। व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। - -। व्। % च् म-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इहैव सर्वैर् युष्माभिः स्थातव्यं सततोद्यतैः ।
रक्षणीयमिदं राष्ट्रं काले कार्यश्च विक्रमः
% व् - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
वसन्तकद्वितीयश्च गत्वाहं प्रज्ञया स्वया ।
वत्सेशं मोचयित्वा तमानयामि न संशयः
% व् - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
जलाहतौ विशेषेण वैद्युताग्नेरिव द्युतिः ।
आपदि स्फुरति प्रज्ञा यस्य धीरः स एव हि
% व् - व् -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
प्राकारभञ्जनान्योगांस्तथा निगडभञ्जनान् ।
अदर्शनप्रयोगांश्च जाने ऽहमुपयोगिनः
% - - व् - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्त्वा प्रकृतीः कृत्वा हस्तन्यस्ता रुमण्वतः ।
यौगन्धरायणः प्रायात् कौशाम्ब्याः सवसन्तकः
% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रविवेश च तेनैव सह विन्ध्यमहाटवीम् ।
स्वप्रज्ञामिव सत्ताढ्यां स्वनीतिमिव दुर्गमाम्
% व् व् - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - व् व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र वत्सेशमित्त्रस्य विन्ध्यप्राग्भारवासिनः ।
गृहं पुलिन्दकाख्यस्य पुलिन्दाधिपतेरगात्
% - व्। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं सज्जं स्थापयित्वा च पहा तेनागमिष्यतः ।
वत्सराजस्य रक्षार्थं भूरिसैन्यसमन्वितम्
% -। - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा वसन्तकसखस्ततो यौगन्धरायणः ।
उज्जयिन्यां महाकालश्मशानं प्राप स क्रमात्
% - -। व् - व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विवेश तच्च वेतालैः क्रव्यगन्धिभिरावृतम् ।
इतस्ततस्तमः श्यामैश्चिताधूमैरिवापरैः
% व् - व्। - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रैनं दर्शनप्रीतो मित्त्रभावाय तत्क्षणम् ।
योगेश्वराख्यो वृतवानभ्येत्य ब्रह्मराक्षसः
% - - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनोपदिष्टया युक्त्या ततो यौगन्धरायणः ।
न चकारात्मनः सद्यो रूपस्य परिवर्तनम्
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
बभूव तेन विकृतः कुब्जो वृद्धश्च तत्क्षणात् ।
उन्मत्तवेषः खल्वाटो हास्यसंजननः परम्
% व् - व्। - व्। व् व् -। % अ न-विपुला
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तयैव युक्त्या स तदा सिरानद्धपृथूदरम् ।
चक्रे वसन्तकस्यापि रूपं दन्तुरदुर्मुखम्
% व् - व्। - -। व्। व् -। % अ भ-विपुला
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो राजकुलद्वारमादौ प्रेष्य वसन्तकम् ।
विवेशोज्जयिनीं तां स तादृग्यौगन्धरायणः
% व् -। - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् -। -। व्। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
नृत्यन् गायंश् च तत्रासौ बटुभिः परिवारितः ।
दृष्टः सकौतुकं सर्वैर्ययौ राजगृहं प्रति
% - -। - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र राजावरोधानां तेनासौ कृतकौतुकः ।
अगाद्वासवदत्तायाः शनैः श्रवणगोचरम्
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा तमानाययामास चेटिकां प्रेष्य सत्वरम् ।
गान्धर्वशालां नर्मैकसादरं हि नवं वयः
% -। व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स च तत्र गतो वृद्धं वत्सराजं ददर्श तम् ।
उन्मत्तवेषो विगलद्वाष्पो यौगन्धरायणः
% व्। व्। - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चकार तस्मै संज्ञां च वत्सराजाय सो ऽपि तम् ।
प्रत्यभिज्ञातवान्राजा वेषप्रच्छन्नमागतम्
% व् - व्। - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% - व् - - व्। -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततो वासवदत्तां च तच्चेटीः प्रति चात्मनः ।
अदर्शनं युक्तिबलाद् व्यधाद् यौगन्धरायणः
% व् -। - व् व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजा त्वेको ददर्शैनं ताश्च सर्वाः सविस्मयम् ।
वदन्ति स्म गतो ऽकस्मादुन्मत्तः क्वाप्यसाविति
% - -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व्। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा तं च दृष्टाग्रे मत्वा योगबलेन तत् ।
युक्त्या वासवदत्तां तां वत्सराजो ऽब्रवीदिदम्
% - - -। -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गत्वा सरस्वतीपूजामादायागच्छ दारिके ।
तच्छ्रुत्वा सा तथेत्युक्त्वा सवयस्या विनिर्ययौ
% - -। व् - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यथोचितमुपेत्याथ ददौ वत्सेश्वराय सः ।
यौगन्धरायणस् तस्मै योगान् निगडभञ्जनान्
% व् - व् व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अन्यान्वासवदत्ताया वीणातन्त्रीनियोजितान् ।
वशीकरणयोगांश्च राज्ञे ऽस्मै स समार्पयत्
% - - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
व्यजिज्ञपच्च तं राजन्निहायातो वसन्तकः ।
द्वारि स्थितो ऽन्यरूपेण तं कुरुष्वान्तिके द्विजम्
% व् - व् - व्। -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% -। व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यदा वासवदत्तेयं त्वयि विस्रम्भमेष्यति ।
तदा वक्ष्यामि यदहं तत्कुर्यास्तिष्ठ सांप्रतम्
% व् -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्त्वा निर्ययौ शीघ्रं ततो यौगन्धरायणः ।
अगाद्वासवदत्ता च पूजामादाय तत्क्षणात्
% - - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ तामवदद्राजा बहिर्द्वारि द्विजः स्थितः ।
सरस्वत्यर्चने सो ऽस्मिन्दक्षिणार्थे प्रवेश्यताम्
% -। व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति द्वारदेशात्स तत्र वासवदत्तया ।
विरूपामाकृतिं बिभ्रदानाय्यत वसन्तकः
% व् - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स चानीतस्तमालोक्य वत्सेशमरुदच्छुचा ।
ततश्चाप्रतिभेदाय स राजा निजगाद तम्
% व्। - - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व्। - -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
हे ब्रह्मन्रोगवैरूप्यं सर्वमेतदहं तव ।
निवारयामि मा रोदीस्तिष्ठेहैव ममान्तिके
% -। - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
महान् प्रसादो देवेति स चोवाच वसन्तकः ।
सो ऽथ तं विकृतं दृष्ट्वा राजा स्मितमुखो ऽभवत्
% व् -। व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व्। - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्चालोक्याशयं बुद्ध्वा तस्य सो ऽपि वसन्तकः ।
हसति स्माधिकोद्भूतविरूपाननवैकृतः
% - - - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व्। -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं हसन्तं तथा दृष्ट्वा क्रीडनीयकसंनिभम् ।
तत्र वासवदत्तापि जहास च तुतोष च
% -। व् - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा नर्मणा बाला तं पप्रच्छ वसन्तकम् ।
किं विज्ञानं विजानासि भो ब्रह्मन् कथ्यताम् इति
% व् -। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% -। - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कथाः कथयितुं देवि जानामीति स चावदत् ।
कथां कथय तर्होकामिति सापि ततो ऽब्रवीत्
% व् -। व् व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तां राजतनयां रञ्जयन्स वसन्तकः ।
हास्यवैचित्रसरसाम् इमाम् अकथयत् कथाम्
% व् - -। - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् -। व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अस्तीह मथुरा नाम पुरी कंसारिजन्मभूः ।
तस्यां रूपणिकेत्यासीत्ख्याता वारविलासिनी
% - - व्। व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्या मकरदंष्ट्राख्या माताभूद्वृद्धकुट्टनी ।
तद्गुणाकृष्यमाणानां यूनां दृशि विषच्छटा
% - -। व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
पूजाकाले सुरकुलं स्वनियोगाय जातु सा ।
गता रूपणिका दूरादेकं पुरुषमैक्षत
% - - - -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% व् व् - - व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स दृष्टः सुभगस्तस्या विवेश हृदयं तथा ।
यथा मात्रा कृतास्ते ऽस्मादुपदेशा विनिर्ययुः
% व्। - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - -। - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
चेटिकामथ सावादीद्गच्छ मद्वचनादमुम् ।
पुरुषं ब्रूहि मद्गेहे त्वयाद्यागम्यतामिति
% - व् - व् व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति चेटिका सा च गत्वा तस्मै तद् अब्रवीत् ।
ततः स किंचिद् विमृशन् पुरुषस् ताम् अभाषत
% व् - व्। - व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
लोहजङ्घाभिधानो ऽस्मि ब्राह्मणो नास्ति मे धनम् ।
तदाढ्यजनलभ्ये हि को ऽहं रूपणिकागृहे
% - व् - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् -। - व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% -। -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
न धनं वाञ्छ्यते त्वत्तः स्वामिन्येत्युदिते तया ।
स लोहजङ्घस् तद्वाक्यं तथेति प्रत्यपद्यत
% व्। व् -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश्चेटीमुखाद्बुद्ध्वा तच्च सा गृहमुत्सुका ।
गत्वा रूपणिका तत्स्थौ तन्मार्गन्यस्तलोचना
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
क्षणाच्च लोहजङ्घो ऽथ तस्यामन्दिरमाययौ ।
कुतो ऽयमिति कुट्टन्या दृष्टो मकरदंष्ट्रया
% व् - व्। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सापि रूपणिका दृष्ट्वा स्वयमुत्थाय सादरा ।
वासवेश्मान्तरं हृष्टा कण्ठे लग्ना निनाय तम्
% - व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तत्र सा लोहजङ्घस्य तस्य सौभाग्यसंपदा ।
वशीकृता सती नान्यत्फलं जन्मन्यमन्यत
% - व्। -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तया निवृत्तान्यपुरुषासङ्गया सह ।
यथासुखं स तत्रैव तस्थौ तन्मन्दिरे युवा
% व् - व् -। व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्दृष्ट्वा शिक्षिताशेषवेषयोषिज्जगाद ताम् ।
माता मकरदंष्ट्रा सा खिन्ना रूपणिकां रहः
% - - -। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किमयं निर्धनः पुत्रि सेव्यते पुरुषस्त्वया ।
शवं स्पृशन्ति सुजना गणिका न तु निर्धनम्
% व् व् -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् -। व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
कानुरागः क्व वेश्यात्वमिति ते विस्मृतं कथम् ।
संध्येव रागिणी वेश्या न चिरं पुत्रि दीप्यते
% - व् - -। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व्। व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
नटीव कृत्रिमं प्रेम गणिकार्थाय दर्शयेत् ।
तदेनं निर्धनं मुञ्च मा कृथा नाशमात्मनः
% व् - व्। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - व्। % च् पथ्या
% -। व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति मातृवचः श्रुत्वा रुषा रूपणिकाब्रवीत् ।
मैवं वादीर्मम ह्येष प्राणेभ्यो ऽप्यधिकः प्रियः
% व् व्। - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
धनमस्ति च मे भूरि किमन्येन करोम्यहम् ।
तदम्ब नैव वक्तव्या भूयो ऽप्येवमहं त्वया
% व् व् - व्। व्। -। - व्। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा लोहजङ्घस्य निर्वासनविधौ क्रुधा ।
तस्थौ मकरदंष्ट्रा सा तस्योपायं विचिन्वती
% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ मार्गागतं कंचित्क्षीणकोषं ददर्श सा ।
राजपुत्रं परिवृतं पुरुषैः शस्त्रपाणिभिः
% व् व्। - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उपगम्य द्रुतं तं च नीत्वैकान्ते जगाद सा ।
निर्धनेन ममैकेन कामुकेनावृतं गृहम्
% व् व् - -। व् -। -। व्। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्त्वमागच्छ तत्राद्य तथा च कुरु येन सः ।
गृहान्मम निवर्तेत मदीयां च सुतां भज
% - व् - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। व्। व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व्। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेति राजपुत्रो ऽथ प्रविवेश स तद्गृहम् ।
तस्मिन् क्षणे रूपणिका तस्थौ देवकुले च सा
% व् - व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् -। - व् व् -। % च् भ-विपुला
% - -। - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
लोहजङ्घश्च तत्कालं बहिः क्वापि स्थितो ऽभवत् ।
क्षणान्तरे च निःशङ्कस्तत्रैव समुपाययौ
% - व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्क्षणं राजपुत्रस्य तस्य भृत्यैः प्रधाव्य सः ।
दृढं पादप्रहाराद्यैः सर्वेष्वङ्गेष्व् अताड्यत
% - व् -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तैर् एव चामेध्यपूर्णे क्षिप्तः स खातके ।
लोहजङ्घः कथमपि प्रपलायितवांस्ततः
% व् -। -। - व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथागता रूपणिका तद्बुद्ध्वा शोकविह्वला ।
साभूद्वीक्ष्याथ स ययौ राजपुत्रो यथागतम्
% व् - व् -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। व्। व् -। % च् न-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
लोहजङ्घो ऽपि कुट्टन्या प्रसह्य स खलीकृतः ।
गन्तुं प्रववृते तीर्थं प्राणांस्त्यक्तुं वियोगवान्
% - व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गच्छन्नटव्यां संतप्तः कुट्टनीमन्युना हृदि ।
त्वचि च ग्रीष्मतापेन च्छायामभिललाष सः
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तरुमप्राप्नुवन्सो ऽथ लेभे हस्तिकलेवरम् ।
जघनेन प्रविश्यान्तर्निर्मांसं जम्बुकैः कृतम्
% व् व् - - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
चर्मावशेषे तत्रान्तः परिश्रानः प्रविश्य सः ।
लोहजङ्घो ययौ निद्रां प्रविशद्वातशीतले
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथाकस्मात्समुत्थाय क्षणेनैव समन्ततः ।
मेघः प्रववृते तत्र धारासारेण वर्षितुम्
% व् - - - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेन निर्विवरं प्राप संकोचं हस्तिचर्म तत् ।
क्षणाच्च तेन मार्गेण जलौघो भृशमाययौ
% - व्। - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तेनापहृत्य गङ्गायामक्षेपि गजचर्म तत् ।
तज्जलौघेन नीत्वा च समुद्रान्तर्न्यधीयत
% - - व् - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र दृष्ट्वा च तच्चर्म निपत्यामिषशङ्कया ।
हृत्वाब्धेः पारमनयत्पक्षी गरुडवंशजः
% - व्। - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् व् व् - % च् न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र चञ्च्वा विदार्यैतद् गजचर्म विलोक्य च ।
अन्तःस्थं मानुषं पक्षी पलाय्य स ततो ययौ
% - व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततश्च चर्मणस्तस्मात्पक्षिसंरम्भबोधितः ।
तच्चञ्चुरचितद्वाराल्लोहजङ्घो विनिर्ययौ
% व् - व्। - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्ट्वा समुद्रपारस्थमात्मानं च सविस्मयः ।
अनिद्रस्वप्नमिव तत् स समग्रम् अमन्यत
% - -। व् - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् व् व्। -। % च् न-विपुला
% व्। व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ द्वौ राक्षसौ तत्र घोरौ भीतो ददर्श सः ।
तौ चापि राक्षसौ दूराच्चकितौ तमपश्यताम्
% व् -। -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व्। - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
रामात्पराभवं स्मृत्वा तं तथैव च मानुषम् ।
दृष्ट्वा तीर्णाम्बुधिं भूयस्तौ भयं हृदि चक्रतुः
% - - व् - व् -। - -। % अ पथ्या
% -। व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व् -। व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
संमन्त्र्य च तयोर्मध्यादेको गत्वा तदैव तम् ।
विभीषणाय प्रभवे यथादृष्टं न्यवेदयत्
% - - व्। व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दृष्टरामप्रभावः सन्सो ऽपि राजा विभीषणः ।
मानुषागमनाद्भीतो राक्षसं तमभाषत
% - व् - - व् - -। - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गच्छ मद्वचनाद्भद्र प्रीत्या तं ब्रूहि मानुषम् ।
आगम्यतां गृहे ऽस्माकं प्रसादः क्रियतामिति
% - व्। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तथेत्यागत्य तत्तस्मै स्वप्रभुप्रार्थनावचः ।
चकितो लोहजङ्घाय शशंस स च राक्षसः
% व् - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽप्यङ्गीकृत्य तद्विप्रो लोहजङ्घः प्रशान्तधीः ।
तेनैव सद्वितीयेन सह लङ्कां ततो ऽगमत्
% -। - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व्। - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां च दृष्टसौवर्णतत्तत्प्रासादविस्मितः ।
प्रविश्य राजभवनं स ददर्श विभीषणम्
% - -। व्। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। व् - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि पप्रच्छ राजा तं कृतातिथ्यः कृताशिषम् ।
ब्रह्मन् कथम् इमां भूमिम् अनुप्राप्तो भवान् इति
% -। व्। - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व्। व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स धूर्तो ऽवादीत्तं लोहजङ्घो विभीषणम् ।
विप्रो ऽहं लोहजङ्घाख्यो मथुरायां कृतस्थितिः
% व् -। व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽहं दारिद्र्यसंतप्तस्तत्र नारायणामतः ।
निराहारः स्थितो ऽकार्षं गत्वा देवकुलं तपः
% -। -। - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
विभीषणान्तिकं गच्छ मद्भकः स हि ते धनम् ।
दास्यतीत्य् आदिशत् स्वप्ने ततो मां भगवान् हरिः
% व् - व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् -। व्। व्। -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् -। -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
क्वाहं विभीषणः केति मयोक्ते स पुनः प्रभुः ।
समादिशद्व्रजाद्यैव तं द्रक्ष्यसि विभीषणम्
% - -। व् - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् - -। व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् - - व्। % च् पथ्या
% -। - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्तः प्रभुणा सद्यः प्रबुद्धो ऽहमिहाम्बुधेः ।
पारे ऽवस्थितमात्मानमपश्यं वेद्मि नापरम्
% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्तो लोहजङ्घेन लङ्कामालोक्य दुर्गमाम् ।
सत्यं दिव्यप्रभावो ऽयमिति मेने विभीषणः
% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - -। व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तिष्ठ दास्यामि ते वित्तम् इत्य् उक्त्वा ब्राह्मणं च तम् ।
मत्वा च रक्षसां हस्ते तमप्रेष्यं नृघातिनाम्
% - व्। - - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% -। - -। - व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रस्थात्स्वर्णमूलाख्याद्गिरेः संप्रेक्ष्य राक्षसान् ।
आनाययत् पक्षिपोतं गरुडान्वयसंभवम्
% - - - - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। - व् - -। % च् र-विपुला
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तं चास्मै लोहजङ्घाया मथुरायां गमिष्यते ।
तत्कालमेव प्रददौ वशीकाराय वाहनम्
% -। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
लोहजङ्घो ऽपि लङ्कायां वाहयन्नधिरुह्य तम् ।
कंचित्कालं विशश्राम स विभीषणसत्कृतः
% - व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - व् - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व्। व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकदा तं च पप्रच्छ राक्षसेन्द्रं सकौतुकः ।
लङ्कायां काष्ठमय्येषा कथं सर्वैव भूरिति
% - व् -। -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा स च तद्वृत्तं तमुवाच विभीषणः ।
यदि ते कौतुकं ब्रह्मंस्तदिदं शृणु वच्मि ते
% - - -। व्। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् व् - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। -। - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। व् व्। - व्। - % द् चोर्रेच्त्
पुरा प्रतिज्ञोपनतां नागानां दासभावतः ।
निष्क्रष्टुकामो जननीं गरुडः कश्यपात्मजः
% व् -। व् - - व् व् -। % अ भ-विपुला
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्मूल्यभूतां देवेभ्यः सुधामाहर्तुमुद्यतः ।
बलस्य हेतोर् भक्ष्यार्थी स्वपितुर् निकटं ययौ
% - - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् व् -। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स चैनं याचितो ऽवादीन्महान्तौ गजकच्छपौ ।
अब्धौ स्तः पुत्र तौ भुङ्क्ष्व गच्छ शापचुताविति
% व्। - -। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व्। -। - व्। % च् पथ्या
% - व्। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स गरुडो गत्वा भक्ष्यावादाय तावुभौ ।
महतः कल्पवृक्षस्य शाखायां समुपाविशत्
% व् -। व्। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तां च शाखां भरात् सद्यो भग्नां चञ्च्वा बभार सः ।
अधः स्थिततपोनिष्ठवालखिल्यानुरोधतः
% -। व्। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
लोकोपमर्दभीतेन तेनाथ पितुराज्ञया ।
आनीय विजने त्यक्ता सा शाखेह गरुत्मता
% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% -। - - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्याः पृष्ठे कृता लङ्का तेन काठमयीह भूः ।
एतद्विभिषणाच्छ्रुत्वा लोहजङ्घस्तुतोष सः
% - -। - -। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व्। - व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तस्मै महार्घाणि रत्नानि सुबहूनि च ।
विभीषणो ददाति स्म मथुरां गन्तुमिच्छते
% व् - - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भक्त्या च देवस्य हरेर् मथुरावर्तिनः कृते ।
हस्ते ऽस्याब्जगदाशङ्खचक्रान् हेममयान् ददौ
% - -। व्। - - व्। व् -। % अ भ-विपुला
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्गृहीत्वाखिलं तस्मिन् विभीषणसमर्पिते ।
आरुह्य विहगे लक्षं योजनानां प्रयातरि
% - व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्पत्य व्योममार्गेण लङ्कायास्तीर्णवारिधिः ।
स लोहजङ्घो मथुरामक्लेशेनाजगाम ताम्
% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - -। व् व् - % च् भ-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां शून्ये विहारे च बाह्ये व्योम्नो ऽवतीर्य सः ।
स्थापयामास रत्नौघं तं बबन्ध च पक्षिणम्
% - -। - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% -। व् - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
आपणे रत्नम् एकं च गत्वा विक्रीतवांस् ततः ।
अथ वस्त्राङ्गरागादि क्रीतवान् भोजनं तथा
% - व् -। - व्। - -। व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तद्विहारे च तत्रैव भुक्त्वा दत्त्वा च पक्षिणे ।
वस्त्राङ्गरागपुष्पाद्यैरात्मानं तैरभूषयत्
% - व् - -। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रदोषे चाययौ तस्यास्तत्रैवारुह्य पक्षिणि ।
गृहं रूपणिकायास्ताः शङ्खचक्रगदा वहन्
% व् - -। - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रोपरि ततः स्थित्वा स्थानवित्खे चरंश् च सः ।
शब्दं चकार गम्भीरं रहःस्थां श्रावयन् प्रियाम्
% - - व् व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तं च श्रुत्वैव निर्याता सापश्यद्रत्नराजितम् ।
एनं नारायणाकल्पं व्योम्नि रूपणिका निशि
% -। -। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
अहं हरिरिहायातस्त्वदर्थमिति तेन सा ।
उक्ता प्रणम्य वक्ति स्म दयां देवः करोत्विति
% व् -। व् व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - व् व् व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - व्। - -। व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथावतीर्या संयम्य लोहजङ्घो विहंगमम् ।
विवेश वासभवनं स तया कानया सह
% व् - व् - -। - - व्। % अ म-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व्। व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्र संप्राप्तसंभोगः स निष्क्रम्य क्षणान्तरे ।
तथैव विहगारूढो जगाम नभसा ततः
% - व्। - - व् - - -। % अ पथ्या
% व्। - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
देवता विषुभार्याहं मर्त्यैः सह न मन्त्रये ।
इति रूपणिका प्रातस् तस्थौ मौनं विधाय सा
% - व् -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
कस्मादेवंविधं पुत्रि वर्तसे कथ्यतां त्वया ।
इत्यपृच्छत सा मात्रा ततो मकरदंष्ट्रया
% - - - - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
निर्बन्धपृष्टा तस्यै च सा मात्रे मौनकारणम् ।
शशंस रात्रिवृत्तान्तं दापयित्वान्तरे पटम्
% - - व् - -। - -। व्। % अ म-विपुला
% -। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सा तच्छ्रुत्वा ससंदेहा स्वयं तं कुट्टनी निशि ।
ददर्श विहगारूढं लोहजङ्घं ततः क्षणम्
% -। - - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रभाते च पटान्तःस्थामेत्य रूपणिकां रहः ।
प्रह्वा मकरदंष्ट्रा सा कुट्टनीति व्यजिज्ञपत्
% व् - -। व्। व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व्। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
देवस्यानुग्रहात्पुत्रि त्वं देवीत्वमिहागता ।
अहं च ते ऽत्र जननी तन्मे देहि सुताफलम्
% - - - - व् - - -। % अ पथ्या
% -। - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। -। व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
वृद्धानेनैव देहेन यथा स्वर्गं व्रजाम्यहम् ।
तथा देवस्य विज्ञप्तिं कुरुष्वानुगृहाण माम्
% - - - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तथेति सा रूपणिका तमेवार्थं व्यजिज्ञपत् ।
व्याजविष्णुं पुनर्नक्तं लोहजङ्गह्मुपागतम्
% व् - व्। -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स देववेषस् तां लोहजङ्घो ऽब्रवीत्प्रियाम् ।
पापा ते जननी स्वर्गं व्यक्तं नेतुं न युज्यते
% व् -। व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एकादश्यां पुनः प्रातर्द्वारमुद्घट्यते दिवि ।
तत्र च प्रविशन्त्यग्रे बहवः शांभवा गणाः
% - - - -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्मध्ये कृततद्वेषा त्वन्मातासौ प्रवेश्यते ।
तदस्याः पञ्चचूडं त्वं क्षुरकॢप्तं शिरः कुरु
% - - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कण्ठं करङ्कमालाढ्यं पार्श्वं चैकं सकज्जलम् ।
अन्यत्सिन्दूरलिप्तं च कुर्वस्या वीतवाससः
% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं ह्येनां गणाकारां सुखं स्वर्गं नयाम्यहम् ।
इत्युक्त्वा स क्षणं स्थित्वा लोहजङ्घस्ततो ऽगमत्
% - -। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। -। व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रातश्च सा रूपणिका यथोक्तं तमकारयत् ।
वेषं मातुरथैपापि तस्थौ स्वर्गैकसंमुखी
% - - व्। -। - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
आययौ च पुनस्तत्र लोहजङ्घो निशामुखे ।
सा च रूपणिका तस्मै मातरं तां समर्पयत्
% - व् -। व्। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः स विहगारूढस्तामादायैव कुट्टनीम् ।
अग्नां विकृतवेषां च जवादुदपतन्नभः
% व् -। व्। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व् व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
गगनस्थश्च तत्रैव प्रांशुं देवकुलाग्रतः ।
स ददर्श शिलास्तम्भं चक्रेणोपरि लाञ्छितम्
% व् व् - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। व् - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्य पृष्ठे स चक्रैकसालम्बे तां न्यवेशयत् ।
खलिकारप्रतीकारपताकामिव कुट्टनीम्
% - व्। - -। व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इह तिष्ठ क्षणं यावत्सांनिध्यानुग्रहं भुवि ।
गत्वा करोमीत्य् उक्त्वा च तस्या दृष्टिपथाद् ययौ
% व् व्। - -। व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - -। व्। % च् म-विपुला
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस् तत्रैव देवाग्रे दृष्ट्वा जागरणागतान् ।
रात्रौ यात्रोत्सवे लोकान् गगनाद् एवम् अब्रवीत्
% व् -। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
हे लोका इह युष्माकमुपर्यद्य पतिष्यति ।
सर्वसंहारिणी मारि तदेत शरणं हरिम्
% -। - -। व् व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
श्रुत्वैतां गगनाद्वाणीं भीताः सर्वे ऽपि तत्र ते ।
माथुरा देवमाश्रित्य तस्थुः स्वस्त्ययनादृताः
% - - -। व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - -। - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि व्योम्नो ऽवतीर्यैव लोहजङ्घो ऽवलोकयन् ।
तस्थाव् अदृष्टस् तन्मध्ये देववेषं निवार्य तम्
% -। -। - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अद्यापि नागतो देवो न च स्वर्गमहं गता ।
इति च स्तम्भपृष्ठस्था कुट्टन्येवमचिन्तयत्
% - - व्। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व्। -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। -। - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अक्षमैवोपरि स्थातुं श्रावयन्ती जनानधः ।
हा हाहं पतितास्मीति सा चक्रन्द च विभ्यती
% - व् - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - -। व् व् - - व्। % च् पथ्या
% -। - - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा पतिता सेयं मारीत्याशङ्क्य चाकुलाः ।
देवि मा मा पतेत्यूचस्ते देवाग्रगता जनाः
% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। -। -। व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% -। - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सबालवृद्धास्ते माथुरास्तां विभावरीम् ।
मारीपातभयोद्भ्रान्ता कथमप्यत्यवाहयन्
% व् -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रातश्च दृष्ट्वा स्तम्भस्थां कुट्टनीं तां तथाविधाम् ।
प्रत्यभिज्ञातवान्सर्वः पौरलोकः सराजकः
% - - व्। - -। - - -। % अ म-विपुला
% - व् -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतिक्रान्तभये तत्र जातहासे ऽखिले जने ।
आययौ शुतवृत्तान्ता तत्र रूपणिकाथ सा
% व् - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
सा च दृष्ट्वा सवैलष्या स्तम्भाग्राज्जननीं निजाम् ।
तामवातारयत्सद्यस्तत्रस्थैश्च जनैः सह
% -। व्। - -। व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - - व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः सा कुट्टनी तत्र सर्वैस्तैः सकुतूहलैः ।
अपृच्छ्यत यथावृत्तं सापि तेभ्यः शशंस तत्
% व् -। -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - व्। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
ततः सिद्धादिचरितं तन्मत्वाद्भुतकारकम् ।
सराजविप्रवणिजो जनास् ते वाक्यम् अब्रुवन्
% व् -। - - व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% व् -। -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
येनेयं विप्रलब्धा हि वञ्चितानेककामुका ।
प्रकटः सो ऽस्तु तस्येह पट्टबन्धो विधीयते
% - - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् -। -। व्। - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा लोहजङ्घः स तत्रात्मानमदर्शयत् ।
पृष्टश्चामूलतः सर्वं वृत्तान्तं तमवर्णयत्
% - - -। - व् - -। व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ददौ च तत्र देवाय शङ्खचक्राद्युपायनम् ।
विभीषणेन प्रहितं जनविस्मयकारकम्
% व् -। व्। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - -। व् व् -। % च् भ-विपुला
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अथ तस्य सपदि पट्टं बद्ध्वा संतुष्य माथुराः सर्वे ।
स्वाधीनां रूपणिकां राजादेशेन तां चक्रुः
% व् व्। - व्। व् व् व्। - -। - -। - - व्। - व् -। - - %
% - - -। - व् व् -। - - - - व्। -। - - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
ततश् च तत्र प्रियया समं तदा
समृद्धकोषो बहुरत्नसंचयैः ।
स लोहजङ्घः प्रतिकृत्य कुट्टनी
निकारमन्युं न्यवसद्यथासुखम्
% व् -। व्। - -। व् व् -। व् -। व् - % वंशस्थ (12)
% व् - व् - -। व् व् - व् - व् - % वंशस्थ (12)
% व्। - व् - -। व् व् - व्। - व् - % वंशस्थ (12)
% व् - व् - -। व् व् - व् - व् - % वंशस्थ (12)
इत्य् अन्यरूपस्य वसन्तकस्य
मुखात् समाकर्ण्य कथाम् अवापि ।
बद्धस्य वत्साधिपतेः समीपे
तोषः परो वासवदत्तयान्तः
मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0