भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

कथासरित्सागर · अध्याय 2.3

2.3.1

% व् -। -। - - -। व् व् व्। व् व् - - व् व् व् - % शिखरिणी (6+11)
% व् - -। -। - -। व् व् व् व् व् - -। व् व् व् - % शिखरिणी (6+11)
% व् - - - -। -। व् व् व् व् व् -। - व् व् व् - % शिखरिणी (6+11)
% व् - - - - -। व् व् व् व्। व् - -। व् व् व् - % शिखरिणी (6+11)
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे कथामुखलम्बके द्वितीयस् तरङ्गः ।
तृतीयस् तरङ्गः ।
ततः स वत्सराज्यं च प्राप्य पित्रा समर्पितम् ।
कौशाम्ब्यवस्थितः सम्यक्छशासोदयनः प्रजाः

2.3.2

% व् -। व्। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - व्। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
यौगन्धरायणाद्येषु भरं विन्यस्य मन्त्रिषु ।
बभूव स शनै राजा सुखेष्वेकान्ततत्परः

2.3.3

% - - व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सदा सिषेवे मृगयां वीणां घोषवतीं च ताम् ।
दत्तां वासुकिना पूर्वं नक्तंदिनमवादयत्

2.3.4

% व् -। व् - -। व् व् -। % अ भ-विपुला
% - -। - व् व् -। व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% - - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्तन्त्रीकलनिर्ह्रादमोहमन्त्रवशीकृतान् ।
अनिनाय च संयम्य सदा मत्तान् वनद्विपान्

2.3.5

% - - - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व्। व्। - - व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स वारनारीवक्त्रेन्दुप्रतिमालम्कृतां सुराम् ।
मन्त्रिणां च मुखच्छायां वत्सराजः समं पपौ

2.3.6

% व्। - व् - - - - - % अ म-विपुला, चएसुर अfतेर् 5थ् स्य्ल्लब्ले इन् चोम्पोउन्द् ओर् इन्चोर्रेच्त्?
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् -। व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कुलरूपानुरूपा मे भार्या क्वापि न विद्यते ।
एका वासवदत्ताख्या कन्यका श्रूयते परम्

2.3.7

% व् व् - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कथं प्राप्येत सा चेति चिन्तामेकामुवाह सः ।
सो ऽपि चण्डमहासेन उज्जयिन्याम् अचिन्तयत्

2.3.8

% व् -। - - व्। -। - व्। % अ पथ्या
% - - - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% -। व्। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तुल्यो मद्दुहितुर्भर्ता जगत्यस्मिन्न विद्यते ।
अस्ति चोदयनो नाम विपक्षः स च मे सदा

2.3.9

% - -। - व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् - -। व्। व्। -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कथं नाम जामाता वश्यश्च नियतं भवेत् ।
उपायस् त्व् एक एवास्ति यद् अटव्यां भ्रमत्य् असौ

2.3.10

% - व् -। - व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -॥- व्। - - व्। % च् पथ्या
% व्। व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एकाकी द्विरदान् बध्नन् मृगयाव्यसनी नृपः ।
तेन च्छिद्रेण तं युक्त्यावष्टभ्यानाययाम्य् अहम्

2.3.11

% - - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
गान्धर्वज्ञस्य तस्यैतां सुतां शिष्यीकरोमि च ।
ततश् चास्यां स्वयं तस्य चक्षुः स्निह्येद् असंशयम्

2.3.12

% - - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं स मम जामाता वश्यश् च नियतं भवेत् ।
नान्यो ऽस्त्युपायः को ऽप्यत्र येन वश्यो भवेच्च सः

2.3.13

% - -। व्। व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व्। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् - -। -। - व्। % च् म-विपुला
% - व्। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
इति संचिन्त्य तत्सिद्ध्यै स गत्वा चण्डिकागृहम् ।
चण्डीमभ्यर्च्य तुष्टाव चक्रे ऽस्या उपयाचितम्

2.3.14

% व् व्। - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व्। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - व्। % च् पथ्या
% - -। -। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एतत्संपत्स्यते राजन्नचिराद्वाञ्छितं तव ।
इति शुश्राव तत्रासावशरीरां सरस्वतीम्

2.3.15

% - - - - व् -। - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व्। - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तुष्टः समागत्य बुद्धदत्तेन मन्त्रिणा ।
सह चण्डमहासेनस्तमेवार्थमचिन्तयत्

2.3.16

% व् - - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - व् व् - - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
मानोद्धतो वीतलोभो रक्तभृत्यो महाबलः ।
असाध्यो ऽपि स सामादेः साम्ना तावन्निरूप्यताम्

2.3.17

% - - व् -। - व् - -। % अ र-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व्। व्। - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संमन्त्र्य स नृपो दूतमेकं समादिशत् ।
गच्छ मद्वचनाद्ब्रूहि वत्सराजमिदं वचः

2.3.18

% व् व्। - - व्। व्। व् -। % अ न-विपुला
% - व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
मत्पुत्री तव गान्धर्वे शिष्या भवितुमिच्छति ।
स्नेहस् ते ऽस्मासु चेत्तत्वं ताम् इहैवैत्य शिक्षय

2.3.19

% - - -। व् व्। - - -। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। - व्। - - -। % च् पथ्या
% -। व् - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्त्वा प्रेषितस्तेन दूतो गत्वा न्यवेदयत् ।
कौशाम्ब्यां वत्सराजाय संदेशं तं तथैव सः

2.3.20

% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
वत्सराजो ऽपि तच्छ्रुत्वा दूतादनुचितं वचः ।
यौगन्धरायणस्येदमेकान्ते मन्त्रिणो ऽब्रवीत्

2.3.21

% - व् - -। व्। - - -। % अ पथ्या
% - - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - - -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किमेतत्तेन संदिष्टं सदर्पं मम भूभुजा ।
एवं संदिशतस्तस्य को ऽभिप्रायो दुरात्मनः

2.3.22

% व् - - - व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - -। व् व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% -। - - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्तो वत्सराजेन तदा यौगन्धरायणः ।
उवाचैनं महामन्त्रीं स स्वामिहितनिष्ठुरः

2.3.23

% - - -। - व् - - व्। % अ पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% -। - व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
भुवि व्यसनिताख्यातिः प्ररूढा ते लतेव या ।
इदं तस्या महाराज कषायकटुकं फलम्

2.3.24

% व् -। व् व् व् - - -। % अ पथ्या
% व् - -। -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
स हि त्वां रागिणं मत्वा कन्यारत्नेन लोभयन् ।
नीत्वा चण्डमहासेनो बद्ध्वा स्वीकर्तुमिच्छति

2.3.25

% व्। -। -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - - -। % च् पथ्या
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तन्मुञ्च व्यसनानि त्वं सुखेन हि परैर्नृपाः ।
सीदन्तस्तेषु गृह्यन्ते खातेष्विव वनद्विपाः

2.3.26

% - - -। व् व् - -। -। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व्। - - -। % च् पथ्या
% - - व् व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्य् उक्तो मन्त्रिणा धीरः प्रतिदूतं व्यसर्जयत् ।
स वत्सराजस् तं चण्डमहासेननृपं प्रति

2.3.27

% -। - -। - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - व् - -। -। - व् % च् म-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
संदिदेश च यद्यस्ति वाञ्छा मच्छिष्यतां प्रति ।
त्वत्पुत्र्यास्तदिहैवैषा भवता प्रेष्यतामिति

2.3.28

% - व् - व्। व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं कृत्वा च सचिवान्वत्सराजो जगाद सः ।
यामि चण्डमहासेनमिह बद्ध्वानयामि तम्

2.3.29

% - -। - -। व्। व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - व्। - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तच् छ्रुत्वा तम् उवाचाग्र्यो मन्त्री यौगन्धरायणः ।
न चैतच् छक्यते राजन् कर्तुं नैव च युज्यते

2.3.30

% -। - -। व्। व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - -। - व्। व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
स हि प्रभाववान्राजा स्वीकार्यश्च तव प्रभो ।
तथा च तद्गतं सर्वं शृण्विदं कथयामि ते

2.3.31

% व्। -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व्। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् -। व् व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
अस्तीहोज्जयिनी नाम नगरी भूषणं भुवः ।
हसन्तीव सुधाधौतैः पासादैरमरावतीम्

2.3.32

% - - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% व् व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व्। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यस्यां वसति विश्वेशो महाकालवपुः स्वयम् ।
शिथिलीकृतकैलासनिवासव्यसनो हरः

2.3.33

% - -। व् व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - व् व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तस्यां महेन्द्रवर्माख्यो राजाभूद्भूभृतां वरः ।
जयसेनाभिधानो ऽस्य बभूव सदृशः सुतः

2.3.34

% - -। व् - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् - -। व्। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
जयसेनस्य तस्याथ पुत्रो ऽप्रतिमदोर्बलः ।
समुत्पन्नो महासेननामा नृपतिकुञ्जरः

2.3.35

% व् व् - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। व् व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽथ राजा स्वराज्यं तत् पालयन् समचिन्तयत् ।
न मे खड्गो ऽनुरूपो ऽस्ति न च भार्या कुलोद्गता

2.3.36

% -। व्। - -। व् - -। -। % अ पथ्या
% - व् -। व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व्। -। - -। व् - -। व्। % च् पथ्या
% व्। व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति संचिन्त्य स नृपश्चण्डिकागृहमागमत् ।
तत्रौतिष्ठन्निराहारो देवीमाराधयंश्चिरम्

2.3.37

% व् व्। - - व्। व्। व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - - व् - - -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
उत्कृत्याथ स्वमांसानि होमकर्म स चाकरोत् ।
ततः प्रसन्ना साक्षात्स देवी चण्डी तमभ्यधात्

2.3.38

% - - - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - व् - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। - - व्। % च् म-विपुला
% - -। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रीतास्मि ते गृहाणेमं पुत्र खड्गोत्तमं मम ।
एतत्प्रभावाच् छत्रूणाम् अजेयस् त्वं भविष्यसि

2.3.39

% - - व्। -। व् - - -। % अ पथ्या
% - व्। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
किं चाङ्गारवतीं नाम कन्यां त्रैलोक्यसुन्दरीम् ।
अङ्गारकासुरसुतां शीघ्रं भार्यामवाप्स्यसि

2.3.40

% -। - - व् व् -। - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतीव चण्डं कर्मेह कृतं चैतद्यतस्त्वया ।
अतश्चण्डमहासेन इत्याख्या ते भविष्यति

2.3.41

% व् - व्। - -। - - व्। % अ म-विपुला
% व् -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - व्। % च् पथ्या
% - - -। -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्त्वा दत्तखड्गा सा देवी तस्य तिरो ऽभवत् ।
राज्ञः संकल्पसंपत्तिहृष्टिराविरभूत्पुनः

2.3.42

% - - -। - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - व्। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - - व् - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स खड्गो मत्तहस्तीन्द्रो नडागिरिरिति प्रभो ।
द्वे तस्य रत्ने शक्रस्य कुलिशैरावणाविव

2.3.43

% व्। - -। - व् - - -। % अ पथ्या
% व् - व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व्। - -। - - व्। % च् म-विपुला
% व् व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तयोः प्रभावात्सुखितः कदाचित्सो ऽथ भूपतिः ।
अगाच्चण्डमहासेनो मृगयायै महाटवीम्

2.3.44

% व् -। व् - - व् व् -। % अ भ-विपुला
% व् - - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - व् व् - - -। % च् पथ्या
% व् व् - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
अतिप्रमाणं तत्रैकं वराहं घोरमैक्षत ।
नैशं तम इवाकाण्डे दिवा पिण्डत्वमागतम्

2.3.45

% व् - व् - -। - - -। % अ म-विपुला
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। व् व्। व् - - -। % च् पथ्या
% व् -। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
स वराहः शरैरस्य तीक्ष्णैरप्यकृतव्रणः ।
आहत्य स्यन्दनं राज्ञः पलाय्य बिलमाविशत्

2.3.46

% व्। व् - -। व् - - व्। % अ पथ्या
% - - - व् व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - व्। व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजापि रथम् उत्सृज्य तम् एवानुसरन् क्रुधा ।
धनुर् द्वितीयस् तत्रैव प्राविशत् स बिलान्तरम्

2.3.47

% - - व्। व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% व्। - - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। व् - -। - - -। % च् म-विपुला
% - व् -। व्। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
दूरं प्रविश्य चापश्यत्कान्तं पुरवरं महत् ।
सविस्मयो न्यषीदच्च तदन्तर्दीर्घिकातटे

2.3.48

% - -। व् - व्। - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। व् व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् -। व् - - व्। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्रस्थः कन्यकामेकामपश्यत्स्त्रीशतान्विताम् ।
संचरन्तीं स्मरस्येव धैर्यनिर्भेदिनीमिषुम्

2.3.49

% - - -। - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व् - - व्। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सापि प्रेमरसासारवर्षिणा चक्षुषा मुहुः ।
स्नपयन्तीव राजानं शनकैस्तमुपागमत्

2.3.50

% - -। - व् व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - व् -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व्। - - -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
कस्त्वं सुभग कस्माच्च प्रविष्टो ऽसीह सांप्रतम् ।
इत्युक्तः स तया राजा यथातत्त्वमवर्णयत्

2.3.51

% - -। व् व् व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व्। व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
तच्छ्रुत्वा नेत्रयुगलात्सरागादश्रुसंततिम् ।
हृदयाद्धीरतां चापि समं कन्या मुमोच सा

2.3.52

% - - -। - व् व् व् - % अ न-विपुला, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - - व् -। - व्। % च् पथ्या
% व् -। - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
का त्वं रोदिषि कस्माच्च पृष्टा तेनेति भूभृता ।
सा तं प्रत्यब्रवीदेवं मन्महाज्ञानुवर्तिनी

2.3.53

% -। -। - व् व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। -। - - व् - - -। % च् पथ्या
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
यो वराहः प्रविष्टो ऽत्र स दैत्यो ऽङ्गारकाभिधः ।
अहं चैतस्य तनया नाम्नाङ्गारवती नृप

2.3.54

% -। व् - -। व् - -। व्। % अ पथ्या
% व्। - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् -। - - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% - - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
वज्रसारमयश् चासौ राजपुत्रीर् इमाः शतम् ।
आच्छिद्य राज्ञां गेहेभ्यः परिवारं व्यधान् मम

2.3.55

% - व् - व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - व् - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। - -। - - -। % च् म-विपुला
% व् व् - -। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
किं चैष राक्षसीभूतः शापदोषान्महासुरः ।
तृष्णाश्रमार्तश् चाद्य त्वां प्राप्यापि त्यक्तवानयम्

2.3.56

% -। - व्। - व् - - -। % अ पथ्या
% - व् - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - -। - -। -। % च् म-विपुला
% - - -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इदानीं चास्तवाराहरूपो विश्राम्यति स्वयम् ।
सुप्तोत्थितश्च नियतं त्वयि पापं समाचरेत्

2.3.57

% व् - -। - व् - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% - -। - - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व्। व् व् -। % च् न-विपुला
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इति मे तव कल्याणमपश्यन्त्या गलन्त्यमी ।
संतापक्वथिताः प्राणा इव बाष्पाम्बुबिन्दवः

2.3.58

% व् व्। -। व् व्। - - व् % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्यङ्गारवतीवाक्यं श्रुत्वा राजा जगाद ताम् ।
यदि मय्यस्ति ते स्नेहस्तदिदं मद्वचः कुरु

2.3.59

% - - - व् व् - - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व्। - - व्। -। - - % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् -। - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
प्रबुद्धस्यास्य गत्वा त्वं रुदिहि स्वपितुः पुरः ।
ततश्च नियतं स त्वां पृच्छेदुद्वेगकारणम्

2.3.60

% व् - - - व्। - -। -। % अ पथ्या
% व् व् -। व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व्। व् व् -। -। -। % च् पथ्या
% - - - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
त्वां चेन्निपातयेत्कश्चित्ततो मे का गतिर्भवेत् ।
एतद्दुःखं ममेत्येवं स च वाच्यस्त्वया ततः

2.3.61

% -। - व् - व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - -। व् - - -। % च् पथ्या
% व्। व्। - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
एवं कृते ऽस्ति कल्याणं तवापि च ममापि च ।
इत्युक्ता तेन सा राज्ञा तथेत्यङ्गीचकार तम्

2.3.62

% - -। व् -। व्। - - -। % अ पथ्या
% व् - व्। व्। व् - व्। - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - - - व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तं च च्छन्नमवस्थाप्य राजानं पापशङ्किनी ।
अगादसुरकन्या स प्रसुप्तस्यान्तिकं पितुः

2.3.63

% -। -। - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽपि दैयः प्रबुबुधे प्रारेभे सा च रोदितुम् ।
किं पुत्रि रोदिषीत्येवं स च तामब्रवीत्ततः

2.3.64

% -। व्। - -। व् व् व् -। % अ न-विपुला
% - - -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% -। - व्। - व् - - -। % च् पथ्या
% व्। व्। - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
हन्यात्त्वां कोऽपि चेत्तात तदा मे का गतिर्भवेत् ।
इत्यार्त्या तमवादित्सा स विहस्य ततो ऽब्रवीत्

2.3.65

% - - -। - व्। - - व्। % अ पथ्या
% व् -। -। -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व् - - -। % च् पथ्या
% व्। व् - व्। व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
को मां व्यापादयेत्पुत्रि सर्वो वज्रमयो ह्यहम् ।
वामहस्ते ऽस्ति मे छिद्रं तच्च चापेन रक्ष्यते

2.3.66

% -। -। - - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - व् व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - व् - -। व्। -। - -। % च् पथ्या
% - व्। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्थमाश्वासयामास स दैत्यस्तां निजां सुताम् ।
एतच्च निखिलं तेन राज्ञा छन्नेन शुश्रुवे

2.3.67

% - व् - - व् - - व्। % अ पथ्या
% व्। - - -। व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व्। व् व् -। - व्। % च् पथ्या
% - -। - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः क्षणादिवोत्थाय कृत्वा स्नानं स दानवः ।
कृतमौनः प्रववृत्ते देवं पूजयितुं हरम्

2.3.68

% व् -। व् - व् - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् व् - -। व् व् - -। % च् स-विपुला, इन्चोर्रेच्त्?
% - -। - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
तत्कालं प्रकटीभूय स राजाकृष्टकार्मुकः ।
उपेत्य प्रसभं दैत्यं रणायाह्वयते स्म तम्

2.3.69

% - - -। व् व् - - व्। % अ पथ्या
% व्। - - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व्। - % द् चोर्रेच्त्
सो ऽप्युत्क्षिप्य करं वामं मौनस्थस्तस्य भूपतेः ।
प्रतीक्षस्व क्षणं तावदिति संज्ञां तदाकरोत्

2.3.70

% -। - - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% - - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - -। व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व्। - -। व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
राजापि लघुहस्तत्वात्करे तत्रैव तत्क्षणम् ।
तस्मिन्मर्मणि तं दैत्यं पृषत्केन जघान सः

2.3.71

% - - व्। व् व् - - - % अ पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् -। - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व्। -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व्। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
स च मर्माहतो घोरं रावं कृत्वा महासुरः ।
अङ्गारको ऽपतद्भूमौ निर्यज्जीवो जगाद च

2.3.72

% व्। व्। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् -। व् - - -। % च् पथ्या
% - - - -। व् - व्। - % द् चोर्रेच्त्
तृषितो ऽहं हतो येन स मामद्भिर्न तर्पयेत् ।
प्रत्यब्दं यदि तत्तस्य नश्येयुः पञ्च मन्त्रिणः

2.3.73

% व् व् -। -। व् -। - व्। % अ पथ्या
% व्। - - - व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। व् व्। - - व्। % च् पथ्या
% - - -। - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
इत्युक्त्वा पञ्चतां प्राप स दैत्यः सो ऽपि तत्सुताम् ।
तामङ्गारवतीं राजा गृहीत्वोज्जयिनीं ययौ

2.3.74

% - - -। - व् -। - व्। % अ पथ्या
% व्। - -। -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - - व् व् -। - -। % च् पथ्या
% व् - - व् व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
परिणीतवतस्तस्य तत्र तां दैत्यकन्यकाम् ।
जातौ द्वौ तनयौ चण्डमहासेनस्य भूपतेः

2.3.75

% व् व् - व् व् - - व्। % अ पथ्या
% - व्। -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। -। व् व् -। - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् - - - व्। - व् - % द् चोर्रेच्त्
एको गोपालको नाम द्वितीयः पालकस्तथा ।
तयोरिन्द्रोत्सवं चासौ जातयोरकरोन्नृपः

2.3.76

% - -। - - व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - - - व् -। - -। % च् पथ्या
% - व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततस्तं नृपतिं स्वप्ने तुष्टो वक्ति स्म वासवः ।
प्राप्स्यस्यनन्यसदृशीं मत्प्रसादात्सुतामिति

2.3.77

% व् - -। व् व् -। - -। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - व् - व् व् व् -। % च् न-विपुला
% - व् - - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
ततः कालेन जातास्य राज्ञः कन्या तु तन्व्यथ ।
अपूर्वा निर्मिता धात्रा चन्द्रस्येवापरा तनुः

2.3.78

% व् -। - - व्। - - व्। % अ पथ्या
% - -। - -। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - -। - व् -। - -। % च् पथ्या
% - - - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
कामदेवावतारो ऽस्याः पुत्रो विद्याधराधिपः ।
भविष्यतीति तत्कालमुदभूद्भारती दिवः

2.3.79

% - व् - - व् - -। -। % अ पथ्या
% - -। - - व् - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% व् - व् - व्। - - व् % च् पथ्या, पादस् चोम्पोउन्देद्?
% व् व् - - व् -। व् - % द् चोर्रेच्त्
दत्ता मे वासवेनैषा तुष्टेनेति स भूपतिः ।
नाम्ना वासवदत्तां तां तनयामकरोत्तदा

2.3.80

% - -। -। - व् - - -। % अ पथ्या
% - - - व्। व्। - व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - -। - व् व् - -। -। % च् पथ्या
% व् व् - व् व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
सा च तस्य पितुर् गेहे प्रदेया संप्रति स्थिता ।
प्राङ्मन्थाद् अर्णवस्येव कमला कुक्षिकोटरे

2.3.81

% -। व्। - व्। व् -। - -। % अ पथ्या
% व् - -। - व् -। व् - % ब् चोर्रेच्त्
% - - -। - व् - - व्। % च् पथ्या
% व् व् -। - व् - व् - % द् चोर्रेच्त्
एवंविधप्रभावश्चण्डमहासेनभूपतिः स किल ।
देव न शक्यो जेतुं यथा तथा दुर्गदेशस्थः

2.3.82

% - - व् - व् - - - व् व् - - व् - व् -। व्। व् - %
% - व्। व्। - -। - -। व् -। व् -। - व् - - - % आर्या (30+27 मोरए): विपुला
किं च स राजन्वाञ्छति दातुं तुभ्यं सदैव तनयां ताम् ।
प्रार्थयते तु स राजा निजपक्षमहोदयं मानी

2.3.83

% -। व्। व्। - - - व् व्। - -। - -। व् - व्। व् व् -। - %
% - व् व् -। व्। व्। - -। व् व् - व् व् - व् -। - - % आर्या (30+27 मोरए): पथ्या
सा चावश्यं मन्ये वासवदत्ता त्वयैव परिणेया ।
स सपदि वासवदत्ताहृतहृदयो वत्सराजो ऽभूत्

मूल पाठ: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc