कामसूत्र · अध्याय 7.1

व्याख्यातं च काम-सूत्रम्.

तत्रोक्तेस् तु विधिभिर् अभिप्रेतम् अर्थम् अन्:अधिगच्छन् औपनिषदिकम् आचरेत्.

रूपं गुणो वयस्-त्याग इति सुभगं-करणम्.

तगर-कुष्ठ-तालीस-पत्त्रकानुलेपनं सुभगं-करणम्.

एतैर् एव सु:पिष्टैर् वर्तिम् आलिप्याक्ष-तैलेन नरकपाले साधितम् अञ्जनं च.

पुनर् नवासहदेवीसारिवाकुरण्टोत्पल-पत्त्रैश् च सिद्धं तैलम् अभ्यञ्जनम्.

तद्-युक्ता एव स्रजश् च.

पद्मोत्पल-नागकेसराणां शोषितानां चूर्णं मधु-घृताभ्याम् अवलिह्य सुभगो भवति.

तान्य् एव नगरतालीस-तमाल-पत्त्र-युक्तान्य् अनुलिप्य.

मयूरस्याक्षि तरक्षोर् वा सुवर्णेनावलिप्य दक्षिण-हस्तेन धारयेद्
इति सुभगं-करणम्((184)).

तथा बादर-मणिं शङ्ख-मणिं च तथैव तेषु चाथर्वणान् योगान् गमयेत्.

विद्या-तन्त्राच् च विद्या-योगात् प्राप्त-यौवनां परिचारिकां स्वामी संवत्सर-मात्रम् अन्यतो वारयेत्. ततो वातितां बालां वामत्वाल् लालसी:भूतेषु गम्येषु यो ऽस्यै संघर्षेण बहु दद्यात् तस्मै विसृजेद् इति सौभाग्य-वर्धनम्.

गणिका प्राप्त-यौवनां स्वां दुहितरं तस्या विज्ञान-शील-रूपानुरूप्येण तान् अभिनिमन्त्र्य सारेण यो ऽस्या इदम् इदं च दद्यात् स पाणिं गृह्णीयाद् इति संभाष्य रक्षयेद् इति.

सा च मातुर् अ:विदिता नाम नागरिक-पुत्रैर् धनिभिर् अत्य्:अर्थं प्रीयेत.

तेषां कला-ग्रहणे गन्धर्व-शालायां भीक्षुकी-भवने तत्र तत्र च संदर्शन-योगाः.

तेषां यथोक्त-दायिनां माता पाणिं ग्राहयेत्.

तावद् अर्थम् अ:लभमाना तु स्वेनाप्य् एक-देशेन दुहित्र एतद् दत्तम् अनेनेति ख्यापयेत्.

ऊढाया वा कन्या-भावं विमोचयेत्.

प्रच्छन्नं वा तैः संयोज्य स्वयम् अ:जानती भूत्वा ततो विदितेष्व् एतं धर्मस्थेषु((185)) निवेदयेत्.

सख्यैव तु दास्या वा मोचित-कन्या-भावां सु:गृहीत-काम-सूत्राम् आभ्यासिकेषु योगेषु प्रतिष्ठितां प्रतिष्ठिते वयसि सौभाग्ये च दुहितरम् अवसृजन्ति गणिका इति प्राच्योपचाराः.

पाणि-ग्रहश् च संवत्सरम् अ:व्यभिचार्यस् ततो यथा कामिनी स्यात्.

ऊर्ध्वम् अपि संवत्सरात् परिणीतेन निमन्त्र्यमाणा लाभम् अप्य् उत्सृज्य तां रात्रिं तस्यागच्छेत्.
इति वेश्यायाः पाणि-ग्रहण-विधिः सौभाग्य-वर्धनं च.

एतेन रङ्गोपजीविनां कन्या व्याख्याताः.

तस्मै तु तां दद्युर् य एषां तूर्ये विशिष्टम् उपकुर्यात्.
# 59च् इति सु:भगं-करणम्((186)).
सेच्तिओन् (प्रकरण)60

धत्तूरक-मरिच-पिप्पली-चूर्णैर् मधु-मिश्रैर् लिप्त-लिङ्गस्य सम्प्रयोगो वशी-करणम्.

वातोद्भान्त-पत्त्रं मृतक-निर्माल्यं मयूरास्थि-चूर्णावचूर्णं वशी-करणम्.

स्वयं मृताया मण्डल-कारिकायाश् चूर्णं मधु-संयुक्तं सहामलकैः स्नानं वशी-करणम्.

वज्र-स्नुही-गण्डकानि खण्डशः कृतानि मनःशिला-गन्ध-पाषाण-चूर्णेनाभ्यज्य सप्तकृत्वः शोषितानि चूर्णयित्वा मधुना लिप्त-लिङ्गस्य संप्रयोगो वशी-करणम्.

एतेनैव रात्रौ धूमं कृत्वा तद्-धूम-तिरस्:कृतं सौवर्णं चन्द्रमसं दर्शयति.

एतैर् एव चूर्णितैर् वानर-पुरीष-मिश्रितैर् यां कन्याम् अवकिरेत् शान्यस्मै न दीयते.

वचागण्डकानि सहकार-तैल-लिप्तानि शिशपा-वृक्ष-स्कन्धम् उत्कीर्य षण्-मासं निदध्यात् ततः षड्भिर् मासैर् अपनीतानि देवकान्तम् अनुलेपनं वशी-करणं चेत्य् आचक्षते.

तथा खदिर-सार-जानि शकलानि तनूनि यं वृक्षम् उत्कीर्य षण्-मासं निदध्यात् तत् पुष्प-गन्धानि भवन्ति गन्धर्व-कान्तम् अनुलेपनं वशी-करणं चेत्य् आचक्षते.

प्रियङ्गवस् तगर-मिश्राः सहकार-तैल-दिग्धा नाग-वृक्षम् उत्कीर्य षण्-मासं निहिता नाग-कान्तम् अनु-लेपनं वशी-करणम् इत्य् आचक्षते..7.1.34 उष्ट्रास्थि भृगराज-रसेन भावितं दग्धम् अञ्जनं नलिकायां निहितम् उष्ट्रास्थि-शलाकयैव स्नातो ऽञ्जन-सहितं पुण्यं चक्षुष्यं वशी-करणं चेत्य् आचक्षते.

एतेन श्येन-भास-मयूरास्थि-मयान्य् अञ्जनानि व्याख्यातानि((187)).
सेच्तिओन् (प्रकरण)61

उच्चटा-कन्दश् चव्या यष्ठी-मधुकं च स:शर्करेण पयसा पीत्वा वृषी-भवति.

मेष-वस्त-मुष्क-सिद्धस्य पयसः स:स्शर्करस्य पानं वृषत्व-योगः.

तथा विदार्याः क्षीरिकायाः स्वयं-गुप्तायाश् च क्षीरेण पानम्.

तथा प्रियाल-बीजानां मोरटा-विदार्योश् च क्षीरेणैव.

शृङ्गाटक-कसेरुका-मधूलिकानि क्षीरकाकोल्या सह पिष्टानि सशर्करेण पयसा घृतेन मन्दाग्निनोत्करिकां पक्त्वा यावद् अर्थं भक्षितवान् अन्:अन्ताः स्त्रियो गच्छतीत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

माषकमलिनीं पयसा धौताम् उष्णेन घृतेन मृदु-कृत्योद्धृतां वृद्ध-वत्सायाः गोः पयः-सिद्धं पायसं मधु-सर्पिर्भ्याम् अशित्वान्:अन्ताः स्त्रियो गच्छतीत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

विदारी स्वयं-गुप्ता शर्करा मधु-सर्पिर्भ्यां गोधूम-चूर्णेन पोलिकां कृत्वा यावद् अर्थं भक्षितवान् अन्:अन्ताः स्त्रियो गच्छतीत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

चटकाण्ड-रस-भावितैस् तण्डुलैः पायसं सिद्धं मधु-सर्पिर्भ्यां प्लावितं यावद् अर्थम् इति समानं पूर्वेण.

चाटकाण्ड-रस-भावितान् अपगत-त्वचस् तिलाञ् शृगाटक-कसेरुक-स्वयंगुप्ता-फलानि गोधूम-माष-चूर्णैः स:शर्करेण पयसा सर्पिषा च पक्वं संयावं यावद् अर्थं प्राशितवान् इति समानं पूर्वेण.

सर्पिषो मधुनः शर्कराया मधुकस्य च द्वे द्वे पले मधु-रसायाः कर्षः प्रस्थं पयस इति षडङ्गम् अ:मृतं मेध्यं वृष्यम् आयुष्यं युक्त-रसम् इत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

शतावरी-श्वदंष्ट्रा-गुड-कषाये पिप्पली-मधुकल्के गो-क्षीर-च्छाग-घृते पक्वे तस्य पुष्यारम्भेणान्व्:अहं प्राशनं मेध्यं वृष्यम् आयुष्यं युक्त-रसम् इत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

शतावर्याः श्वदंष्ट्रायाः श्रीपर्णी-फलानां च क्षुण्णानां चतुर्-गुणित-जलेन पाक आ प्रकृत्य्-अवस्थानात् तस्य पुष्यारम्भेण प्रातः प्राशनं मेध्यं वृष्यम् आयुष्यं युक्त-रसम् इत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

श्वदंष्त्रा-चूर्ण-समन्वितं तत्-समम् एव यव-चूर्णं प्रातर् उत्थाय द्वि-पलकम् अनु:दिनं प्राश्नीयान् मेध्यं वृष्यं युक्त-रसम् इत्य् आचार्याः प्रचक्षते.

आयुर्-वेदाच् च वेदाच् च विद्यात् तन्त्रेभ्य एव च. आप्तेभ्यश् चावबोद्धव्या योगा ये प्रीति-कारकाः..

न प्रयुञ्जीत संदिग्धान् न शरीरात्ययावहान्. न जीव-घात-संबद्धान् ना:शुचि-द्रव्य-संयुतान्..

तपो-युक्तः प्रयुञ्जीत शिष्टैर् अनुगतान् विधीन्. ब्राह्मणैश् च सुहृद्भिश् च मङ्गलैर् अभिनन्दितान्((188))..

चण्ड-वेगां रञ्जयितुम् अ:शक्नुवन् योगान् आचरेत्.

रागस्योपक्रमे संबाधस्य करेणोपमर्दनं तस्या रस-प्राप्ति-काले च रत-योजनम् इति राग-प्रत्यानयनम्.

औपरिष्टकं मन्द-वेगस्य गत-वयसो व्यायतस्य रत-श्रान्तस्य च राग-प्रत्यानयनम्.

अपद्रव्याणि वा योजयेत्.

तानि सुवर्ण-रजत-ताम्र-कालायस-गजदन्त-गवल-द्रव्य-मयाणि.

त्रापुषाणि सैसकानि च मृदूनि शीत-वीर्याणि कर्मणि च धृष्णूनि भवन्तीति बाभ्रवीया योगाः.

दारु-मयानि साम्यतश् चेति वात्स्यायनः.

लिङ्ग-प्रमाणान्तरं बिन्दुभिः कर्कश-पर्यन्तं बहुलं स्यात्.

एते एव द्वे संघाटी.

त्रि-प्रभृति यावत् प्रमाणं वा चूडकः.

एकाम् एव लतिकां प्रमाण-वशेन वेष्टयेद् इत्य् एक-चूडकः.

उभयतो:मुख-च्छिद्रः स्थूल-कर्कश-वृषण-गुटिकायुक्तः प्रमाण-वश-योगी कट्यां बद्धः कञ्चुको जालकं वा.

तद्-अ:भावे ऽलाबूनालकं वेणुश् च तैल-कषायैः सु:भावितः सूत्रेण कट्यां बद्धः श्लक्ष्णा काष्ठ-माला वा ग्रथिता बहुभिर् आमलकास्थिभिः संयुक्तेत्य् अपविद्ध-योगाः..7.1.14 न त्व् अ:विद्धस्य कस्य चिद् व्यवहृतिर् अस्तीति.

दाक्षिणात्यानां लिङ्गस्य कर्णयोर् इव व्यधनं बालस्य.

युवा तु शस्त्रेण छेदयित्वा यावद् रुधिरस्यागमनं तावद् उदके तिष्ठेत्.

वैशद्यार्थं च तस्यां रात्रौ निर्बन्धाद् व्यवायः.

ततः कषायैर् एक-दिनान्तरितं शोधनम्.

वेतस-कुटज-शङ्कुभिः क्रमेण वर्धमानस्य वर्धनैर् बन्धनम्.

यष्टी-मधुकेन मधु-युक्तेन शोधनम्.

ततः सीसक-पत्त्र-कर्णिकया वर्धयेत्.

म्रक्षयेद् भल्लातक-तैलेनेति व्यधन-योगाः.

तस्मिन्न् अन्:एकाकृति-विकल्पान्य् अपद्रव्याणि योजयेत्.

वृत्तम् एकतो वृतअम् उदूखलकं कुसुमकं कण्टकितं कङ्कास्थि गज-करकम् अष्ट-मण्डलकं भ्रमरकं शृङ्गाटकम् अन्यानि वोपायतः कर्मतश् च बहु-कर्म-सहता चैषां मृदु-कर्कशता यथा-सात्म्यम्
# 62च् इति नष्ट-राग-प्रत्यानयनम् द्विषष्टितमं प्रकरणम्((189)).
सेच्तिओन् (प्रकरण)63

एवं वृक्ष-जानां जन्तूनां शूकैर् उपहितं लिङ्गं दशरात्रं तैलेन मृदितं पुनर् उपतृंहितं पुनः प्रमृदितम् इति जात-शोफं खट्वायाम् अधो-मुखस् तद्-अन्तरे लम्बयेत्.

तत्र शीतैः कषायैः कृत-वेदना:निग्रहं सोपक्रमेण निष्पादयेत्.

स यावज्-जीवं शूकजो नाम शोफो विटानाम्.

अश्वगन्धा-शबरकन्द-जलशूक-बृहतीफल-महीष-नवनीत-हस्तिकर्ण-वज्रवल्ली-रसैर् एकैकेन परिमर्दनं मासिकं वर्धनम्.

एतैर् एव कषायैः पक्वेन तैलेन परिमर्दनं षाण्मास्यम्.

दाडिम-त्रापुष-बीजानि बालुका बृहती-फल-रसश् चेति मिद्व्-अग्निना पक्वेन तैलेन परिमर्दनं परिषेको वा.

तांस् तांश् च योगान् आप्तेभ्यो बुध्येत.
# 63च् इति वर्धन-योगाः((190)).
सेच्तिओन् (प्रकरण)64

अथ((191)) स्नुही-कण्टक-चूर्णैः पुनर्नवा-वानर-पुरिष-लाङ्गलिका-मूल-मिश्रैर् याम् अवकिरेत् सा नान्यं कामयेत्.

तथा सोमलतावल्गुजा-भृङ्ग-लोहोपजिह्विका-चूर्णैर् व्याधि-घातक-जम्बू-फल-रस-निर्यासेन घनी-कृतेन च लिप्त-संबाधां गच्छतो रागो नश्यति.

गोपालिका-बहुपादिका-जिह्विका-चूर्णैर् माहिष-तक्र-युक्तैः स्नातां गच्छतो रागो नश्यति.

नीपाम्रातक-जम्बू-कुसुम-युक्तम् अनु-लेपनं दौर्भाग्य-करं स्रजश् च.

कोकिलाक्ष-प्रलेपो हस्तिन्याः संहतम् एकरात्रे करोति.

पद्मोत्पल-कदम्ब-सर्जक-सुगन्ध-चूर्णानि मधुना पिष्टानि लेपो मृग्या विशाली-करणम्.

स्नुही-सोमार्क-क्षारैर् अवल्गुजा-फलैर् भावितान्य् आमलकानि केशानां श्वेती-करणम्.

मदयन्तिका-कुटज-काञ्जनिका-गिरिकर्णिका-श्लक्ष्णपर्णी-मूलैः स्नानं केषानां प्रत्यानयनम्.

एतैर् एव सु:पक्वेन तैलेनाभ्यङ्गात् कृष्णी-करणात् क्रमेणास्य प्रत्यानयनम्.

श्वेताश्वस्य मुष्क-स्वेदैः सप्त-कृत्वो भावितेनालक्तकेन रक्तो ऽधरः श्वेतो भवति.

मदयन्तिकादीन्य् एव प्रत्यानयनम्.

बहुपादिका-कुष्ठ-तगर-तालीस-देवदारु-वज्रकन्दकैर् उपलिप्तं वंशं वादयतो या शब्दं शृणोति सा वश्या भवति.

धत्तूर-फल-युक्तो ऽभ्यवहार उन्मादकः.

गुडो जीर्णितश् च प्रत्यानयनम्.

हरिताल-मनःशिला-भक्षिणो मयूरस्य पुरीषेण लिप्त-हस्तो यद् द्रव्यं स्पृशति तन् न दृश्यते.

अङ्गार-तृण-भस्मना तैलेन विमिश्रम् उदकं क्षीर-वर्णं भवति.

हरीतकाम्रातकयोः श्रवण-प्रियङ्गुकाभिश् च पिष्टाभिर् लिप्तानि लोह-भाण्डानि ताम्री:भवन्ति.

श्रवण-प्रियङ्गुका-तैलेन दुकूल-सर्पनिर्मोकेण वर्त्त्या दीपं प्रज्वाल्य पार्श्वे दीर्घी-कृतानि काष्ठानि सर्पवद् दृश्यन्ते.

श्वेतायाः श्वेत-वत्साया गोः क्षीरस्य पानं यशस्यम् आयुष्यम्.

ब्राह्मणानां प्रशास्तानाम् आशिषः((192)).

पूर्व-शास्त्राणि संदृश्य प्रयोगान् अनुसृत्य च. काम-सूत्रम् इदं यत्नात् संक्षेपेण निवेदितम्..

धर्मम् अर्थं च कामं च प्रत्ययं लोकम् एव च. पश्यत्य् एतस्य तत्त्व-ज्ञो न च रागात् प्रवर्तते..

अधिकार-वशाद् उक्ता ये चित्रा राग-वर्धनाः. तद्-अन्:अन्तरम् अत्रैव ते यत्नाद् विनिवारिताः...7.1.55व् न शास्त्रम् अस्तीत्य् एतेन प्रयोगो हि समीक्ष्यते. शास्त्रार्थान् व्यापिनो विद्यात् प्रयोगांस् त्व् एक-देशिकान्.

बाभ्रवीयांश् च सूत्रार्थान् आगमय्य विमृश्य च. वात्स्यायनश् चकारेदं काम-सूत्रं यथा-विधि..

तद् एतद् ब्रह्मचर्येण परेण च समाधिना. विहितं लोक-यात्रार्थं न रागार्थो ऽस्य संविधिः..

रक्षन् धर्मार्थ-कामानां स्थितिं स्वां लोक-वर्तिनीम्. अस्य शास्त्रस्य तत्त्व-ज्ञो भवत्य् एव जितेन्द्रियः..

तद् एतत् कुशलो विद्वान् धर्मार्थाव् अवलोकयन्. नाति:रागात्मकः कामी प्रयुञ्जानः प्रसिध्यति((193))...
((1)). त्ग्स्. 211 प्रकृत- " छोसे दोन्त् इल् एस्त् qउएस्तिओन्, सुजेत् ". => दु fऐत् qउऽइल्स् सोन्त् ले सुजेत् दु त्रैत्é.
((2)). ल्ऽअनोमलिए 10 दन्स् ले सू., 11 दन्स् ले तेxते, एस्त् नोत्éए पर् ल्ऽéदितेउर् न्.प्.23 éद्. हिन्दि जिन्ह्_ हम् दो प्रकरण् लिख् रहे ह_ सूत्र-म्_ इन् दोनो-का एक् ही प्रकरण माना है.
((3)). सि ओन् अद्दितिओन्ने लेस् प्रक्. मेन्तिओन्न्éस् एन् fइन् देस् सू.16 à 22, ओन् ओब्तिएन्त् 5+17+9+8+10+12+6 = 67 एत् नोन् 64 प्रक्., qउए 64 सोइत् उन् छिffरे "मगिqउए" ने छन्गे रिएन् à ल्ऽअffऐरे. fऔत्-इल् चोन्सिद्éरेर् qउए लेस् त्रोइस् प्रेमिएर्स् प्रक्. ने fओन्त् पस् पर्तिए दे ल्ऽओउव्रगे?
((4)). चोलोफोन् qउइ मर्qउएरैत् ल्ऽअन्चिएन्ने fइन् दे ल लेçओन् ? औ मोइन्स् ल fइन् दे स प्रेमिèरे पर्तिए.
((5)). च्f. अस्.1.1.6.5
((6)). दन्स् ले तेxते पुब्लिé, ले चोलोफोन् प्र्éच्èदे ले चोम्मेन्तैरे.
((7)). यशोधर : प्रमाण-काल-भावेभ्यो रतावस्थापनं नाम षष्ठं प्रकरणम्.
((8)). यशोधर : इति प्रीति-विशेषाः सप्तमं प्रकरणम्.
((9)). यशोधर, अप्र्èस् अवोइर् नोत्é qउए प्रीतिविशेषाः एस्त् ले तित्रे दु सेप्तिèमे प्रकरण, चोम्मेन्ते सेम्ब्ले-त्-इल् ले चोलोफोन् : आदितः षष्ठ इति प्रथमाध्यायात् प्रभृति षश्ठो ऽयम् इत्य् अर्थः. एवम् उत्तरत्रापि योज्यम्.
((10)). ककुन्दर- म्w.241ब् थे चवितिएस् ओf थे लोइन्स्, याज्. इइइ.96 न्स्प्. प्.377 मी. ककुन्दरे जघन-कूपकौ; यशोधर : ककुन्दरयोर् नितम्बस्योपरि-कूपकयोर् अन्तर्:निहित-प्रतिकूपकं मनोहारि. वंक्षण- म्w.911च् (च्f. 1. वक्षण) थे ग्रोइन्, थे पुबिच् अन्द् इलिअच् रेगिओन्...; थे थिघ्-जोइन्त् [म्w ने दोन्ने पस् ल र्éf à याज्.इइइ.97 मी. वङ्क्षणौ जघनओरु-संधि.] यशोधर : वंक्षणयोर् ऊरु-संध्योः कर्णिकालंकारवज् जघनस्य.
((11)). औ सू. 4. रेखा, इचि लेखा.
((12)). चूचुक- स्न्र्.252ब् qउइ ब्éगैए; न्त्. ममेल्ले, चूचुकाग्र- न्त्. ममेल्ले. [ममेलोन् !].
((13)). पेशल- स्न्र्.448अ अ. बिएन् fऐत्, बेऔ, प्लैसन्त्; तेन्द्रे, द्éलिचत्; एxपेर्त्, हबिले. यशोधर : पेशला अ:कृत्रिमा [प्रीतिः], अffएच्तिओन् "स्पोन्तन्éए"?
((14)). उच्छूनक- दे उद्:शू- [श्वयति], (मोर्सुरे) तुम्éfइअन्ते.
((15)). यशोधर : नागारिका इति पाटलिपुत्रिकाः.
((16)). मृद्व्यङ्ग्यः [दन्स् लेस् देउx एद्.] पोउर् मृद्व्-अङ्ग्यः [मृद्व्-अङ्गी-].
((17)). म्w.954ब् विकूण्- तो चोन्त्रच्त्, wरिन्क्ले (थे fअचे), विकूणन- न्. चोन्त्रच्तिओन्... wरिन्क्लिन्ग्; अ सिदे ग्लन्चे, लेएर्, wइन्क्. यशोधर : विकूणयन्तीव व्यर्थ-चुम्बनार्थं संकोचयन्तीव.
((18)). यशोधर: कुत्सयन्तीव भ्रू-नयन-विकारैश् चिह्नं विदग्धम् इति तर्जयन्तीव इति पठान्तरम्.
((19)). स्न्र्.762ब् सक्थि- (चस् fऐब्लेस् औस्सि सुर् सक्थन्-) न्त्. (एत् f. औ दुएल्) féमुर्, चुइस्से. यशोधर सक्थिनी ऊरू.
((20)). स्न्र्.533ब् [1 भुज्- चोउर्बेर्, तोर्द्रे] अव्. भुग्न-
((21)). यशोधर : ग्रामनारी-विषय इति स्त्रीराज्य-समीप एव परतो ग्रामनारीविषयः. ल त्रदुच्तिओन् ह्. (च्स्स्.) नागा पहाडी देश...
((22)). स्न्र्.505अ बदर- म्.जुजुबिएर्; न्त्. जुजुबे.
((23)). यशोधर चोन्सिद्éरे qउए ले गेस्ते दोइत् êत्रे एffएच्तुé दु प्लत् दे ल मैन् [पुइस्qउए चेत्ते सेउले तेछ्निqउए न्ऽअ पस् éत्é एम्प्लोय्éए] : समतलेनेति पारिशेष्यात्, एत् सिग्नले उने व्.ल्. अन्ये समतलकेन इति पठन्त्य् एव.
((24)). यशोधर य् वोइत् उन् सुर्नोम् "चेलुइ à ल मौवैसे मैन्", अयन्त् ल मैन् मुतिल्éए à ल सुइते द्ऽउने ब्लेस्सुरे [कुणि- स्न्र्.197अ, qउइ अ उन् ब्रस् इन्fइर्मे ओउ मुतिल्é" : कुपाणिः शस्त्र-प्रहरात् कुणि-हस्तः.
((25)). यशोधर चोन्स्तते qउए, दे ल पनोप्लिए éनुम्éर्éए, लेस् दन्गेर्स् दे ल संदंशिका न्ऽओन्त् पस् éत्é एxपोस्éस्.
((26)). से तेर्मिने औ सू.7, एत् रेप्रेन्द् औ सू.32 [वोइर् नोते à चेत् एन्द्रोइत्].
((27)). व्रीडा- स्न्र्.711ब् होन्ते, तिमिदित्é, पुदेउर्.
((28)). *7 अन्नोन्चे दु प्रकरण सुइवन्त्, चोम्मे ले चोन्स्तते यशोधर : इतः प्रभृति पुरुषोपसृप्ताख्यं प्रकरणम् इति दर्शयति.
((29)). स्न्र्.891अ हुल- म्. = हुड- सोर्ते द्ऽअर्मे दे गुएर्रे. [इबिद्. हुडु-, ब्éलिएर्].
((30)). प्र्éचिस्éमेन्त् एन् 2.6.16, चोम्मे ले प्र्éचिसे यशोधर : तच् च व्याख्यातम् "ऋजु-प्रसारिताव् उभयोश् चरणौ" इति.
((31)). यशोधर चोन्स्तते qउए ल्ऽऔतेउर् रेविएन्त् सुर् ले सुजेत् दु पुरुषायित अप्र्èस् एन् अवोइर् तेर्मिन्é अवेच् ले प्रकरण चोन्सच्र्é औx पुरुषोपसृप्त- [ग्लिस्सेमेन्त्स् (दु प्éनिस्) मस्चुलिन्], पुरुषोपसृप्तं प्रकरणम् उक्त्वा विशेषाभिधित्सया पुनः पुरुषायितम् आह. इल् fऔत् नोतेर् ल्ऽएम्प्लोइ दे तु औ सू.32 qउइ सेर्त् à मर्qउएर् चे रेतोउर् à उन् सुजेत् प्र्éच्éदेम्मेन्त् त्रैत्é.
((32)). प्रेङ्खोल- हमच् [प्र:ईङ्ख्-: त्रेम्ब्लेर्, विब्रेर्; चौस्. बलन्चेर्. प्रेङ्ख- म्. न्त्. -आ- f. बलन्çओइरे.]. प्रेङ्खोलति द्éन्. से बलन्चेर्, ओस्चिल्लेर्.
((33)). स्न्र्.707ब्-708, व्य्-आ-यम्- मोय्. स्ऽएffओर्चेर्, लुत्तेर्...; श्यत- éतेन्दु,...; fओर्त्, रोबुस्ते. यशोधर चोम्प्रेन्द् (à जुस्ते तित्रे सन्स् दोउते : च्ऽएस्त् उने छुते), "पस् त्रोप् चोर्पुलेन्ते" न अतिव्यायताम् अतिस्थूलाम् ट् व्यापारयितुम् अ:शक्यत्वात्.
((34)). स्न्र्.248ब् चापल- न्त्. अगिलित्é, विवचित्é, अगिततिओन्, इम्प्रुदेन्चे, fरिवोलित्é, éतोउर्देरिए, इन्सोलेन्चे.
((35)). अपविध्य अब्स्. अप-व्यध्- रेपोउस्सेर्, छस्सेर्.
((36)). स्न्र्.658ब् वि-धू- [धुनोति, अ.व्. धूत-। धुत-] सेचोउएर्, अगितेर्.
((37)). स्न्र्.385ब् नि-ष्ठीव्- च्रछेर्; éमेत्त्रे, प्रोजेतेर्, रेजेतेर्; (श्ष्ठूत-), श्ष्ठ्यूत- च्रछ्é, एxपेच्तोर्é. यशोधर छोइसित् ले सेन्स् दे "रेजेतेर्" : निष्ठीवेन् निरस्येत्.
((38)). स्न्र्.200ब् कुलटा- f. fएम्मे दे मौवैसेस् मोएउर्स्, प्रोस्तितुéए. यशोधर प्रोपोसे उने एxप्लिचतिओन् qउइ ल रप्प्रोछे दे ल fएम्मे पोइल गयाकि दु चोदे न्éपलैस् [च्f. न्द्.391अ पोइल, स्. ओब्ल्. इन् प्श् जानु तो रुन् ओff wइथ् अ मन् ओथेर् थन् हेर् हुस्बन्द् [अब्ल्. ओf *पति-कुल-...]], याः स्वं कुलम् अन्यद् वा सदृशम् अटन्त्यो भ्रष्ट-शीलास् ताः कुलटाः.
((39)). यशोधर : समय-विरोधाद् इति धर्म-शास्त्रे प्रतिषिद्धम् एतत् "न मुखे मेहेत" इति. इल् सेम्ब्ले चोम्प्रेन्द्रे समय-औ सेन्स् दे र्èग्ले देस् ध्श्., ल सुइते (अ:सभ्यत्वाच् चेति सद्भिर् गर्हितत्वाद् अ:सभ्यं तस्माद् अ:सभ्यत्वात्), मोन्त्रे qउए ल प्रतिqउए एस्त् च्रितिqउéए देस् गेन्स् दे बिएन् (इ.ए. चोन्त्रैरे औx बोन्नेस् मोएउर्स्).

((40)). यशोधर चोन्सिद्èरे qउए ल प्रतिqउए न्ऽएस्त् पस् चोन्त्रैरे औ समय- [इ.ए. धर्म-शास्त्र] सि ल fएम्मे एस्त् उने प्रोस्तितुéए : वेश्या-कामिन इति कुलटादयो वेश्या-विशेषाः. तत्-कामिनो नायकस्य अ:दोषो ऽयम् इति समय-विरोधाद् इत्य् अयं दोषो न भवतीत्य् अर्थः. एन् चे qउइ चोन्चेर्ने ल्ऽéपोउसे, इल् चिते उन् श्लोक दे वसिष्ठ : पत्न्याश् चौपरिष्टकादौ दोषः "न मुखे मेहेत" इति. यद् आह वसिष्ठः यस् तु पाणि-गृहीतायां मुखे मैथुनम् आचरेत् ट् पितरस् तस्य नाश्नन्ति दश-वर्षाणि पञ्च च ट्ट् ल मिसे एन् रेलतिओन् द्ऽउने प्रतिqउए सेxउएल्ले चोन्त्रैरे à ल प्रोच्र्éअतिओन् एत् लेस् पिण्ड- qउए ने चोन्सोम्मेरोन्त् पस् लेस् अन्च्êत्रेस् पेन्दन्त् "दिx एत् चिन्q अन्न्éएस्" एस्त् इन्त्éरेस्सन्ते.
((41)). यशोधर : साकेता आयोध्यकाः.
((42)). स्न्र्.197अब् कुण्डल- म्. न्त्. अन्नेऔ, बोउच्ले द्ऽओरेइल्लेस्, ब्रचेलेत्. यशोधर : प्रमृष्ट-कुण्डला इति उज्ज्वले कुण्डले येषाम् इति नेपथ्योपलक्षणम्. गृहीत-नेपथ्या इत्य् अर्थः [अल्लुसिओन् à उन् त्रवेस्तिस्सेमेन्त्? ल्ऽéद्. दे बोम्बय् प्.521, अजोउते एन्त्रे परेन्थ्èसेस् à ल `त्रदुच्तिओन्ऽ एन् हिन्दी वेशरचना, इ.ए. द्éगुइसेमेन्त्] ल सुइते मोन्त्रे qउए ल प्रतिqउए एस्त् अद्मिसे अवेच् लेस् चेट-( दोमेस्तिqउएस् । एस्च्लवेस्) अवन्त् qउए ने लेउर् पोउस्से बर्बे ओउ मोउस्तछेस् : युवानः प्राप्त-रागत्वात् कर्तुं कुशलाश् चेट-स्वरूपाः परिचारकाः. नान्ये यथोक्तम् ण् अ:जात-श्मश्रवश् चेटा विश्वास्या मुख-कर्मणिट् योज्या गृहीत-नेपथ्या नेतरे श्मश्रु-दोषतःट्ट् केषां चिद् इति ये मन्द-रागा गत-वयसो ऽति:व्यायता ये च स्त्रीष्व् अ:लब्ध-वृत्तयः..
((43)). काकिल- नोन् एन्रेगिस्त्र्é दन्स् स्न्र्. म्w.267च् ले दोन्ने पोउर् उन् éqउइवलेन्त् दे काकल- थे थ्य्रोइद् चर्तिलगे. यशोधर य् वोइत् उने अल्लुसिओन् औx चोर्बेऔx (काक-) qउइ प्रेन्नेन्त् दन्स् लेउर् बेच् देस् (ओब्जेत्स्) इम्पुर्स् : काकिलः स्मृत इति स्त्री पुमांश् च काक इव काकः. मुखेना:मेध्य-ग्रहणात्.
((44)). अच्छी-कृत- स्न्र्.8अ, म्w.9अ अ-च्छ अ. च्लैर्, त्रन्स्परेन्त्; पुर्. च्f. सू.8 इन्fर.
((45)). स्न्र्.247ब् चषक- म्. न्त्. वसे à बोइरे, गोबेलेत्.
((46)). स्न्र्.593अ यूष- म्. न्त्. सोउपे, पोतगे, एऔ दन्स् लqउएल्ले देस् ग्रैन्स् ओन्त् बोउइल्लि. यशोधर एन् दिस्तिन्गुए 2 सोर्तेस् (दे विअन्दे एत् दे रिz) : यूषं द्विविधं मांस-निर्व्यूहं व्रीहि-निर्व्यूहं च.
((47)). स्न्र्.76ब् अम्ल- अचिदे [अम्ल-वेतस- न्. द्ऽउने ओसेइल्ले].[588अ] यवागू- f. ग्रुऔ, बोउइल्लिए दे रिz. यशोधर य् अजोउते दे ल विअन्दे : यवागूं मांस-सिद्धाम्.
((48)). भृष्ट- : अव्. दे भृज्ज्- भृज्जति, ग्रिल्लेर्, रूतिर्, fरिरे.; उपदंश- अस्सैसोन्नेमेन्त्.
((49)). चूत- म्. मन्गुइएर्; उने देस् fल्èछेस् दे काम.
((50)). स्न्र्.562अ मातुलिङ्ग- मातुलुङ्ग- म्. चित्रोन्निएर्. चुक्रक- [म्w.399च् चुक्र- विनेगर् मदेब्य् अचेतोउस् fएर्मेन्ततिओन् (च्f. नेप्. चुक्)], न्. सोर्रेल् (ओसेइल्ले).
((51)). स्न्र्.720ब् शर्करा- f. ग्रविएर्, चैल्लोउ; सुच्रे चन्दि ओउ सुच्रे एन् पोउद्रे.
((52)). म्w.1293ब् हल्लीश[क] [-इष- । -इस-] म्. ओने ओf थे एइघ्तेएन् उपरूपकस् ओर् मिनोर् द्रमतिच् एन्तेर्तैन्मेन्त्स् (देस्च्रिबेद् अस् अ पिएचे इन् ओने अच्त्, चोन्सिस्तिन्ग् छिएfल्य् ओf सिन्गिन्ग् अन्द् दन्चिन्ग् ब्य् ओने मले अन्द् 7, 8 ओर् 10 fएमले पेर्fओर्मेर्स्; पेर्हप्स् अ किन्द् ओf बल्लेत्). यशोधर : हल्लीसक-क्रीडनं येषु गीतेषु, यथोक्तम् मण्दलेन च यत् स्त्रीणां नृत्तं हल्लीसकं तु तत्ट् नेता तत्र भवेद् एको गोप-स्त्रीणां यथा हरिःट्ट्
((53)). यशोधर : आरम्भावसानयो रतावयवत्वात् तद्-ग्रहणे यथा रतं त्र्य्-अवस्थं तथा स्वाभाविकादि-राग-भेदाद् अपि विशिष्यत इत्य् अतो रत-विशेष उच्यन्ते.
((54)). स्न्र्.448ब् पोटा- f. हेर्मफ्रोदिते (?) [यशोधर : उभय-व्यञ्जना पोता नपुंसकम्.
((55)). fइन् दे प्रकरण मर्qउéए पर् इति... औ सू.26.
((56)). स्न्र्.217ब् क्षुद्- (व्éद्. क्षोदति -ते) éच्रसेर्, fओउलेर् औx पिएद्स्. यशोधर : अवक्षोदनं विधूननम् (धू- सेचोउएर्, द्éनोमिनतिf विधूनयति हर्चेलेर्, हरस्सेर्).
((57)). चोउछेर् सुर् ले सोल् (च्f. ल लित्त्éरतुरे दे धर्म) एस्त् स्य्नोन्य्मे द्ऽइन्तेर्रुप्तिओन् देस् रेलतिओन्स् सेxउएल्लेस्, यशोधर : भूमौ शय्या न तेन सह शयनम्.
((58)). कषाय- अ. अस्त्रिन्गेन्त्; पर्fउम्é, ओदोरन्त् [मैस् औस्सि सलेत्é, इम्पुरेत्é].
((59)). वि-गाह्- (अच्त्. ररे) प्लोगेर्, बैग्नेर्, êत्रे इम्मेर्ग्é दन्स्. यशोधर : अग्रं विगाहते अग्रणीर् भवतीत्य् अर्थः.
((60)). यशोधर : अन्:उपस्कृता रतिः अ:कृत्रिमा विश्वासातिशय-योगात्.
((61)). अदप्ततिओन् । ग्लोसे दु तेxते द्ऽआपस्तम्ब [ध्.सू.2.6.13.1] स:वर्णापूर्व-शास्त्र-विहितायां यथ:र्तु गच्छतः पुत्रास् तेषां कर्मभिः संबन्धः.
((62)). यशोधर : शीलयेत् मनसि समादध्यात्. शील समाधौ इति धातु-पाठात्.
((63)). यशोधर तत्र घोनां कपिलां पति-घ्नीम्. [चोउलेउर् सिन्गे = रोउस्से ? चे qउए सेम्ब्ले इम्प्लिqउएर् ल त्रदुच्तिओन् एन् हिन्दी भूरे बालू wआली.
((64)). यशोधर : पृषतां शुक्ल-बिन्दु-युताम् अर्थ-हानि-करीं पति-घ्नीं च.[स्न्र्.447अ पृषत- म्. अन्तिलोपे तछेत्éए. पृषन्त्-, -अती- अ. तछेत्é, बरिओल्é; म्. अन्तिलोपे तछेत्éए. ]
((65)). यशोधर : ऋषभां पुरुष-संस्थानां दुः:शीलाम्. [विरिले]
((66)). यशोधर : विकटाम् अ:संहतोरूं दुःख-भागिनीम्. [औx चुइस्सेस् नोन् जोइन्तिवेस्, स्न्र्.644ब् विकट- अ. द्éमेसुर्é, इम्मेन्से, द्ऽउन् अस्पेच्त् एxत्रओर्दिनैरे च्f.च्दिअल् 11620, `मोन्स्त्रोउस्ऽ, पेर्हप्स् अ `देfएच्तिवेऽ wओर्द्, (च्f. विकल), अर्यनिzएद् अस् वॣकृत-`इन्चोम्प्लेतेऽ र्व्.].
((67)). यशोधर : विमुण्डां बृहल्-ललाटां पति-घ्नीम्. [मुण्ड- छौवे]
((68)). यशोधर : शुचि-दूषितां पितुर् मृतस्य दत्तोल्कां क्रियया न प्रशस्ताम्. [qउइ अ मिस् ले ब्रन्दोन् (उल्का- f. म्éत्éओरे, ब्रन्दोन्, तोर्छे) [=अल्लुम्é ले ब्ûछेर् fउन्éरैरे] दे सोन् प्èरे द्éच्éद्é (एत् न्ऽएस्त् पस् अद्मिसे पोउर् लेस् रितेस्?).
((69)). यशोधर : सांकरिकीं पुरुष-दूषिताम् तस्यां पत्नी-योगो न धर्मः.
((70)). यशोधर : राकां जात-रजसम्. रजसा क्षत-योनित्वात्. [स्न्र्. राका- f. (जोउर् दे ल) प्लेइने लुने, औस्सि पेर्सोन्निfइéए चोम्मे fइल्ले द्ऽअङ्गिरस्]
((71)). यशोधर : वरण-संविधानं त्रयोविंशं प्रकरणम्.
((72)). यशोधर : संबन्ध-निश्चयश् चतुर्विंशं प्रकरणम्.
((73)). च्f.2.4.12.
((74)). स्न्र्. 569अ मुकुल- न्त्. बोउर्गेओन्, बोउतोन् (औस्सि fइग्.).
((75)). यशोधर : इति कन्या-विस्रम्भणं पञ्चविंशं प्रकरणम्.
((76)). स्न्र्.752ब् संवनन- qउइ दिस्पोसे ओउ इन्च्लिने à (इfच्.); न्त्. मोयेन् दे दिस्पोसेर् qउएल्qउऽउन् एन् स fअवेउर्; ओब्तेन्तिओन् दे (इfच्.).
((77)). अज+एडक- [बोउच्स् एत् ब्éलिएर्स्].
((78)). यशोधर : बालायाम् उपक्रमाः षड्विंशं प्रकरणम्.
((79)). त्रन्सितिओन् मर्qउéए à ल fओइस् पर् इति बालायाम् उपक्रमाः एत् ...वक्ष्यामः.
((80)). यशोधर : इङ्गिताकार-सूचनं सप्तविंशं प्रकरणम्.
((81)). च्f.2.2.6,8.

((82)). स्न्र्.671अ विरल- qउइ चोम्पोर्ते देस् इन्तेर्वल्लेस्, एस्पच्é, च्लैर्सेम्é... यशोधर : विरलश इति सतत-दर्शने हि ग्राम्यता संभाव्यते कौतुकं चापैति.
((83)). स्न्र्.830अ साध्वस- न्त्. त्रोउब्ले विओलेन्त्, अगिततिओन्, चोन्स्तेर्नतिओन्, तेर्रेउर्, च्रैन्ते (दे, ग्éन्. इfच्.)...
((84)). स्न्र्.707ब् व्य्-आ-पृ- êत्रे ओच्चुप्é.
((85)). तेxते प्रत्युज्यमाना ?
((86)). यशोधर : इत्य् एकपुरुषाभियोगा अष्टविंशं प्रकरणम्.
((87)). यशोधर मन्दापदेशा हिनाभिजना (दे म्éदिओच्रे नैस्सन्चे ?).
((88)). रेन्वोइ इन्तेर्ने à ल सेच्तिओन् बालोपक्रमणम् (3.3).
((89)). यशोधर : अन्तरापि काम-पर-वशापि (म्êमे सि एल्ले एस्त् सोउस् ल्ऽएम्प्रिसे दु द्éसिर् ?).
((90)). स्न्र्.878अ स्वञ्ज्- स्वजते, एम्ब्रस्सेर्, एन्चेर्च्लेर्...
((91)). यशोधर : तत्रापि श्लक्ष्णम् अ:स्फुटम्.[दिस्च्र्èतेमेन्त् ?] (स्न्र्. श्लक्ष्ण- अ. पोलि, लिस्से ग्लिस्सन्त्; तेन्द्रे, द्éलिचत्; -अम् तेन्द्रेमेन्त्, दोउचेमेन्त्.)
((92)). एम्प्लोइ दे अन्यत्र (च्f. अस्.1.), यशोधर : नातिविवृतेति. भावाङ्ग-प्रत्यङ्ग-दर्शननेनेत्य् अर्थः. तत्र हेतुः ण् अ:निश्चयेति. ले त्रदुच्तेउर् एन् हिन्दी चोम्प्रेन्द् qउऽएल्ले ने दोइत् पस् êत्रे त्रोप् चोम्प्लैसन्ते, चर् एल्ले न्ऽअ औचुने चेर्तितुदे qउअन्त् औ मोमेन्त् ओआ इल् ल्ऽéपोउसेर.
((93)). यशोधर : इति प्रयोज्यस्योपावर्तनम् एकोनत्रिंशं प्रकरणम्.
((94)). यशोधर : इत्य् अभिय्पोगतः कन्यायाः प्रतिपत्तिस् त्रिंशं प्रकरणम्.
((95)). स्न्र्.492ब् प्राचुर्य- न्त्. मुल्तितुदे, अबोन्दन्चे; -एण एन् द्éतैल्..
((96)). स्न्र्.874अ स्म (दोन्ने औ प्र्éसेन्त् ल वलेउर् द्ऽउन् पस्स्é नर्रतिf), पेउ चोउरन्त् दन्स् लेस् त्रैत्éस्. ले "बोन्हेउर्" ओउ ल्ऽ"अमुसेमेन्त्" दे शकुन्तला ने सेम्ब्लेन्त् पस् éविदेन्त्स्. स्ऽअगित्-इल् द्ऽउन् अप्पेल् औ रोमन्तिस्मे ओउ द्ऽउने इन्तेर्प्र्éततिओन् पर्तिचुलिèरे दे ल्ऽéपोप्éए?
((97)). यशोधर प्र्éचिसे qउए लेस् "प्रोच्éद्éस् दे ल्ऽएन्वोय्éए" सोन्त् éतुदिéस् दन्स् ले लिव्रे चोन्सच्र्é औx fएम्मेस् द्ऽऔत्रुइ : दूती-कल्पं च पारदारिके वक्ष्यमाणं प्रतारण-करणम्.
((98)). यशोधर दण्ड-भयाच् चेति. एवं चानुष्ठीयमानं यदि राजा शृणुयात् तदा दण्डं पातयेत् तस्मै एव नायकायैव.
((99)). प्रीणयति [चौस्. दे प्री- च्f. रोओत्स् प्.103]
((100)). सुर् ल्ऽएम्प्लोइ दे समानं पूर्वेण च्f. अस्.1. 15.1.34-35 [युक्ति द्éसिग्न्éए सोउस् ले नोम् दे प्रसङ्ग, एम्प्लोय्éए एन् अस्.1.1.11.10] ; वोइर् औस्सि जोल्ल्य्, प्र्éfअचे à ल्ऽéदितिओन् दे ल्ऽअस्.1. वोल्.1 इन्त्रो प्.11 ऽमेधातिथि अद्दुचेस् त्wओ पस्सगेस् ओf अ wओर्क् चल्लेद् समानतन्त्र, wहिछ् मय् बे त्रचेद् तो थे अ. (x.5.64 अन्द् 6.2.7)...
((101)). नोतेर् ल्ऽएम्प्लोइ दे अनुशय- [स्न्र्.41ब् रेपेन्तिर्] अवेच् सोन् सेन्स् जुरिदिqउए द्ऽअन्नुलतिओन् (रेस्चिसिओन्).
((102)). ले "दोमिचिले द्ऽउने प्रातिवेश्या" [अस्.1.2.27.1-2 मेन्तिओन्ने उने प्रतिगणिका- qउइ सेरैत् "अ देपुत्य् चोउर्तेसन्"; कन्ग्ले 2 प्.158]. यशोधर : प्रातिवेश्या-भवने इति तस्या द्रव्येणोपगृहीतत्वात् "औ दोमिचिले द्ऽउने प्श्, दु fऐत् qउऽएल्ले पेउत् êत्रे अच्qउइसे औ मोयेन् दे बिएन्स्". ल त्रदुच्तिओन् एन् हिन्दी दोन्ने पडोसिन् के घर् "ल मैसोन् द्ऽउने वोइसिने" एत् चोर्रेस्पोन्द् औ सेन्स् दोन्न्é पर् स्न्र्.495अ प्रातिवेश्य- -क- अ. वोइसिन्; म्. वोइसिन् दे ल मैसोन् एन् fअचे, वोइसिन् (एन् ग्éन्éरल्).
((103)). रेन्वोइ à 19 सुप्र [मैस् 19 अ विषह्यम् अवकाशम्... एत् नोन् सावकाशम्].
((104)). यशोधर प्र्éचिसे qउऽएन् रैसोन् दु चरच्त्èरे चोन्त्रैरे औ धर्म (दे चे त्य्पे दे "मरिअगे"), इल् न्ऽय् अ पस्, दन्स् चे चस्, अप्पोर्त् दे fएउ, एत्च्. अत्राग्न्य्-आहरणादिकं नास्ति अ:धर्मत्वाद् इति. ल त्रदुच्तिओन् एन् हिन्दी य् वोइत् [जुस्तेमेन्त्] उन् मरिअगे दे त्य्पे पैशाच.
((105)). यशोधर चिते, à तित्रे द्ऽएxएम्प्ले, ले मरिअगे दे कृष्ण एत् दे रुक्मिणी एत् प्र्éचिसे qउए दन्स् चे चस् एन्चोरे, इल् न्ऽय् अ पस् दे fएउ, एत्च्.
((106)). यशोधर : इति विवाह-योगा एकत्रिंशं प्रकरणम्.
((107)). स्न्र्.678ब् विश्रम्भ- म्. चोन्fइअन्चे, इन्तिमित्é. 232अ गूढ- (गुह्-) अ.व्. चछ्é, सेच्रेत्, एत्च्. लेस् ब्.व्. à प्रेमिएर् तेर्मे ग्श्+ x सिग्निfइएन्त् : "qउइ दिस्सिमुले x". यशोधर : गूढ-विश्रम्भा. इतरस्याः कपट-व्यवहारः. संभावितत्वात्. ल त्रदुच्तिओन् एन् हिन्दी : पतिव्रता भार्या वही है जो पति की एकान्त विश्वास-पात्र बन्-कर् ... ल्ऽéपोउसे fइद्èले एस्त् चेल्ले qउइ, अयन्त् तोतलेमेन्त् चोन्fइअन्चे एन् सोन् मरि...
((108)). स्न्र्.892अ हृद्य- अ. छेर्, ऐम्é; छर्मन्त्, ऐमब्ले, ग्रचिएउx...
((109)). यशोधर : नायक-भगिनीषु ननान्दृषु. सोएउर्स् दु मरि.
((110)). प्रतिपत्ति- इचि, अवेच् ले सेन्स् दे "चोन्दुइते".
((111)). यशोधर [चोम्प्लेत्] : परिपूतेषु चेति पवित्रेषु. हरितं धान्याकार्द्रकादि. शाकं पालङ्क्यादि च. एषां वप्रान् केदारान्. इक्षु-स्तम्बान् इक्षु-विटपान्. जीरकादीञ् शतपुष्प-पर्यन्तान् कारयेत्. तत्र अजमोदो ऽनेनैव नाम्ना प्रतीतः. तमाल-गुल्मांस् तमाल-विटपान्. स्न्र्.हरित- [885अब्] अ. ब्रुन्, fऔवे, एत्च्., वेर्त्.
((112)). यशोधर [चोम्प्लेत्] : तत्र कुब्जकादीनां गुल्मान्. तगरः पिण्डी-तगरः. जपा ओड्र-पुष्पम्. बहु-पुष्पा ये निर्भरं पुष्यन्ति. बाल-कोशीरयोः पातालिका केदरः. स्थण्डिलान्य् अवपदिकानि.
((113)). यशोधर सज्जा सावधाना.[स्न्र्.768अ सज्ज- (पोउर् स-ज्य-) अ. (अर्च्) मुनि द्ऽउने चोर्दे, (त्रैत्) fइxé सुर् ल चोर्दे, द्ऽओआ प्र्êत्, प्र्éपर्é... [836अ] सावधान- अ. अत्तेन्तिf, विगिलन्त्].
((114)). यशोधर : निष्कुटेष्व् इति गृह-वाटिकायां निर्गत्य कया चित् सह मन्त्रणम्. [स्न्र्.384ब् निष्कुट- बोस्qउएत् दे प्लैसन्चे]
((115)). स्न्र्.161अ उल्बण- अ. अबोन्दन्त्, मस्सिf, ग्रोस्, इम्मेन्से.
((116)). स्न्र्.791अ सम्-अर्घ- अ. à बोन् मर्छ्é.
((117)). यशोधर : एकचारिणी-वृत्तं द्वात्रिंशं प्रकरणम्.
((118)). उसगे दे अन्यत्र चोन्fओर्मे औx युक्ति दे ल्ऽअस्.1. : एxचेप्त्é ...
((119)). यशोधर : प्रवास-चर्या त्रय-त्रिंशं प्रकरणम्.
((120)). तेxते तद्-वृत्तम्, मैस् यशोधर सद् इति...
((121)). यशोधर : इति ज्येष्ठा-वृत्तं चतुस्त्रिंशं प्रकरणम्.
((122)). यशोधर : इति कनिष्ठा-वृत्तं पञ्चत्रिंशं प्रकरणम्.
((123)). यशोधर : विश्राणनम् इति दानम्. स्न्र्.679अ विश्राणन- न्त्. fऐत् दे दोन्नेर्, द्ऽओffरिर् qqछ्. [वि-श्रन्- fऐरे चदेऔ].
((124)). यशोधर : ...पुनर्भू-वृत्तं षट्त्रिंशं प्रकरणम्.
((125)). यशोधर : इति दुर्भागवृत्तं सप्तत्रिंशं प्रकरणम्.
((126)). र्éféरेन्चे इन्तेर्ने, यशोधर : अन्तःपुराणां चेति तत्-स्थ-स्त्रीणाम् एवाभिधानम्. एतेष्व् एव प्रकरणेषु लक्षयेत् तत्राप्य् एकचारिणी-ज्येष्ट्ःआदयः सन्तीति पृथङ् नोक्तम्.
((127)). यशोधर : इत्य् आन्तःपुरिकम् अष्टत्रिंशं प्रकरणम्.
((128)). यशोधर : इति पुरुषस्य बह्वीषु प्रतिपत्तिर् एकोनचत्वारिंशं प्रकरणम्.
((129)). अनोमलिए. इल् fऔत् सुप्पोसेर् qउए लेस् व्.4.2.67-72 ने fओर्मेन्त् पस् उन् प्रक्., मल्ग्र्é ले चोम्म्. दे यशोधर सुर् 4.2.72 [एत् ले चोलोफोन् दे 4.2].
((130)). एन् 1.5

((131)). यशोधर : इति स्त्री-पुरुष-शीलावस्थापनम् एकोनचत्वारिंशं प्रकरणम् [एत् च्f. न्.1 सुप्र]
((132)). यशोधर : तत्रेति स्त्री-पुरुष-शीलावस्थापने यानि व्यावर्तन-कारणानि तानि प्रकरणान्तर्गतान्य् उच्यन्ते.
((133)). स्न्र्.740अ शौण्ड- अदोन्न्é à ल बोइस्सोन्... शौण्डीर- -य- = शौटीर- -य-. शौटीर- अ. fइएर्, हौतैन्, अर्रोगन्त्... ; -य- न्त्. fइएर्त्é, ओर्गुएइल् दे (इfच्.).
((134)). यशोधर : इति व्यावर्तन-कारणानि चत्वारिंशं प्रकरणम्.
((135)). यशोधर : इति स्त्रीषु सिद्धाः पुरुषा एकचत्वारिंशं प्रकरणम्. ले प्रक्. ने चोम्प्ते qउऽउन् सेउल् सूत्र (मैस् qउइ दोन्ने उने लिस्ते एxहौस्तिवे एत् ने न्éचेसितन्त् पस् दे द्éवेलोप्पेमेन्त् पर्तिचुलिएर् ?).
((136)). यशोधर : इत्य् अ:यत्न-साध्या योषितो द्वाचत्वारिंशं प्रकरणम्.
((137)). सुर् चेत्ते युक्ति च्f. अस्.1. 15.1.36-37 : *36 प्रतिलोमेन साधनं विपर्ययः. *37 विपरीतम् अ:तुष्टस्य [1.16.12] इति.
((138)). यशोधर : इति परिचय-कारणानि त्रयश्चत्वारिंशं प्रकरणम्.
((139)). यशोधर : इत्य् अभियोगाश् चतुश्चत्वाऋइंशं प्रकरणम्. ले चोलोफोन् देव्रैत् fइगुरेर् अप्र्èस् चेलुइ दु तेxते इ.ए. अप्र्èस् 24 इत्य् अभियोगाः, मैस् 25-26 न्ऽऔरैएन्त् प्लुस् दे स्ततुत्?
((140)). एतेन... व्याख्यातः, च्f. अस्.1.15.1.23-24 उक्तेन साधनम् अतिदेशः. दत्तस्याप्रदानम् ऋणादानेन व्याख्यातम् [3.16.1] इति.
((141)). यशोधर : भावपरीक्षा पञ्चचत्वारिंशं प्रकरणम्.
((142)). स्न्र्.484अ प्रविरल- अ. स्éपर्é पर् उन् ग्रन्द् इन्तेर्वल्ले, इसोल्é; च्लैर्सेम्é, ररे.
((143)). स्न्र्.496अ प्रा-भृत- न्त्. चदेऔ, दोन्, ओffरन्दे...
((144)). यशोधर : इति दूती-कर्माणि षट्चत्वारिंशं प्रकरणम्.
((145)). यशोधर : हलोत्थवृत्तिर् ग्रामकूटः. तस्य ग्रामीणैः कर्षण-हलिका दीयन्ते. (हल+उत्थ+वृत्ति- : दोन्त् ले रेवेनु प्रोविएन्त् दे ल छर्रुए) ल त्रदुच्तिओन् एन् हिन्दी दोन्ने पटwआरी.
((146)). स्न्र्.247अ चर्षणि- अ. अच्तिf, अगिले; f. प्ल्. पोपुलतिओन् (स्éदेन्तैरे); -ई- éपोउसे दे वरुण..
((147)). स्न्र्.197अ कुट्टिम- म्. न्त्. पव्é एन् दल्लेस् ओउ एन् मोसण्qउए. [483ब्] प्रवाल- म्. न्त्. जेउने पोउस्से, बोउर्गेओन्...; चोरैल्.
((148)). स्न्र्.575अ मृद्वीका- f. (ग्रप्पे दे) विग्ने. यशोधर मृद्वीका-मण्डपं द्राक्षा-मण्डपम् [म्w.501च् द्राक्षा-, f. विने ग्रपे.
((149)). स्ऽअगित्-इल् द्ऽउन् अन्चिएन् प्रक्. ?
((150)). यशोधर : गुर्जराते कोट्टं नाम स्थानं तस्य राजानम् आभीर-नामानम् पर-भवनम् इति. श्रेष्ठि-वसुमित्रस्य भार्याम् अधिगन्तुं तद्-भवनगतं जघान.
((151)). यशोधर : प्रत्ता व्यूढा. औपायनिकम् उपाय-प्रयोजनं वस्त्रादि उपभुक्ता राज्ञा संप्रयुक्ताः. विसृज्यन्ते त्यक्ष्यन्ते इत्य् आन्ध्राणां प्रवृत्तिः.
((152)). यशोधर : ईश्वर-कामितं सप्तचत्वारिंशं प्रकरणम्.
((153)). स्न्र्. आपीन- अ.व्. एन्fल्é; प्लेइन्, ग्रस्; न्त्. पिस्, ममेल्ले?
((154)). ल्ऽअन्नोन्चे देस् वेर्स् एस्त् इन्हबितुएल्ले. कन्ग्ले चोन्सिद्èरे qउए चेउx इन्त्रोदुइत्स् पर् चेत्ते fओर्मुले सोन्त् देस् इन्तेर्पोलतिओन्स् दन्स् ल्ऽअस्.1. [7.6.15, 7.9.37] च्f. कन्ग्ले वोल्.2 प्.351 न्.
((155)). यशोधर : इत्य् अन्तः:पुरिकावृत्तम् अष्टचत्वारिंशं प्रकरणम्.
((156)). यशोधर : कामोपधेति काम-विषये या परीक्षा तया शुद्धान्. इल् एxइस्ते उने "éप्रेउवे दु काम [कामोपधा-] दन्स् ल्ऽअस्.1., द्éच्रिते एन् 1.10.7-8, सेलोन् 1.10.13, "चेउx qउइ ओन्त् éत्é पुरिfइéस् पर् चेत्ते éप्रेउवे दोइवेन्त् êत्रे अffएच्त्éस् "तो गुअर्दिअन्स्हिप् ओf (प्लचेस् ओf) रेच्रेअतिओन् इन्सिदे (थे पलचे) अस् wएल्ल् अस् ओउत्सिदे..." [कन्ग्ले वोल्.2 प्.20] (कामोपधा-शुद्धान् बाह्याभ्यन्तर-विहार-रक्षासु).
((157)). ले परल्ल्èले अवेच् लेस् éप्रेउवेस् दे अस्.1.1.10 एस्त् च्लैर्, सेलोन् गोणिकापुत्र, इल्स् दोइवेन्त् अवोइर् सुबि अवेच् सुच्च्èस् त्रोइस् éप्रेउवेस् : काम-श्, भय-श्, अर्थ-श्.
((158)). इल् स्ऽअगित् अलोर्स् द्ऽéप्रेउवेस् [ल fओर्मे वेर्बले उपदध्यात् ॥ उपधा- एन् अत्तेस्ते] देस्तिन्éएस् à स्ऽअस्सुरेर् दे ल fइद्éलित्é देस् fएम्मेस् एत् नोन्, चोम्मे प्र्éच्éदेम्मेन्त्, दे लेउर्स् गर्दिएन्स्. चेचि एस्त् पेउत् êत्रे à मेत्त्रे एन् रप्पोर्त् अवेच् अस्.1.1.20.14 "इन् थे इन्नेर् अप्पर्त्मेन्त्स्, हे स्होउल्द् विसित् थे qउएएन् अfतेर् स्हे इस् च्लेअरेद् (ओf सुस्पिचिओन्) ब्य् ओल्द् wओमेन्." (अन्तर्गृह-गतः स्थविर-स्त्री-परिशुद्धां देवीं पश्येत्.).
((159)). इचि, वात्स्यायन éनोन्चे उने ओपिनिओन् चोम्परब्ले à चेल्ले दे कौटिल्य औ सुजेत् देस् éप्रेउवेस् [1.10.18व्-19व्] : "हे स्होउल्द् नोत् एffएच्त् थे चोर्रुप्तिओन् ओf थे उन्चोर्रुप्तेद् (न दूषणम् अ:दुष्टस्य... चरेत्) अस् ओf wअतेर् ब्य् पोइसोन्; fओर्, इत् मय् wएल्ल् हप्पेन् थत् अ चुरे मय् नोत् बे fओउन्द् fओर् ओने चोर्रुप्तेद् [18]. अन्द् थे मिन्द्, पेर्वेर्तेद् ब्य् थे fओउर्fओल्द् सेच्रेत् तेस्त्स्, मय् नोत् तुर्न् बच्क् wइथोउत् गोइन्ग् तो थे एन्द्, रेमैनिन्ग् fइxएद् इन् थे wइल्ल् ओf स्पिरितेद् पेर्सोन्स् [19]."; ओपिनिओन् qउइ से रेत्रोउवे औस्सि एन् 1.17.30-32, मैस् औ सुजेत् दु प्रिन्चे ह्éरितिएर् : "थिस् अwअकेनिन्ग् ओf ओने ओने नोत् अwअके इस् हिघ्ल्य् दन्गेरोउस् सय्स् कौटिल्य [30]. fओर् अ fरेस्ह् ओब्जेच्त् अब्सोर्ब्स् wहतेवेर् इत् इस् स्मेअरेद् wइथ् [31]. सिमिलर्ल्य् थिस् प्रिन्चे, इम्मतुरे इन् इन्तेल्लेच्त्, उन्देर्स्तन्द्स् अस् थे तेअछिन्ग् ओf थे स्चिएन्चे wहतेवेर् हे इस् तोल्द् [32]." (महा-दोषम् अ:बुद्ध-बोधनम् इति कौटिल्यः. नवं हि द्रव्यं येन येन येनार्थ-जातेनोपदिह्यते तत् तद् आचूषति. एवम् अयम् नव-बुद्धिर् यद् यद् उच्यते तत् तच् छास्त्रोपदेशम् इवाभिजानाति.)
((160)). यशोधर : इति दाररकषितकम् एकोनपञ्चाशत्तमं प्रकरणम्.
((161)). यशोधर : धर्माधिकरण-स्थाः प्राड्विवाकादयः.
((162)). यशोधर : पण्डको नपुंसकः.
((163)). यशोधर : इति सहाय-गम्यागम्य-गमन-कारण-चिन्ता पञ्चशत्तमं प्रकरणाम्.
((164)). यशोधर ने सिग्नले ल fइन् दु प्रकरण qउऽएन् चोम्मेन्तन्त् 33.
((165)). यशोधर : इति गम्योपावर्तनम् एकपञ्चाशत्तमं प्रकरणम्.
((166)). र्éféरेन्चे इन्तेर्ने, रेन्वोयन्त् à 4.1.1-41 (32).
((167)). यशोधर : इति कान्तानुवृत्तं द्विपञ्चाशत्तमं प्रकरणम्.
((168)). यशोधर : इत्य् अर्थागमोपायास् त्रिपञ्चाशत्तमं प्रकरणम्.
((169)). धर्मस्थ- च्f. अस्.1. लिव्रे 3. यशोधर : धर्मस्थेषु प्राड्विवाकादिषु...
((170)). यशोधर : इति विरक्त-प्रतिपत्तिश् चतुःपण्चाशं प्रकरणम्.
((171)). यशोधर : इति निष्कासन-क्रमाः पञ्चपञ्चाशत्तमं प्रकरणम्.
((172)). यशोधर, मल्ग्र्é ले चोलोफोन्, चोन्सिद्èरे qउए ले प्रकरण 56 से पोउर्सुइत् जुस्qउऽà ल fइन् दे ल्ऽअध्याय...
((173)). यशोधर : इति विशीर्ण-प्रैसंधानं षट्पञ्चाशं प्रकरणम्.
((174)). स्न्र्.596ब् रजनी- f. नुइत्...
((175)). यशोधर : इति लाभ-विशेषाः सप्तपण्चाशं प्रकरणम्.
((176)). ले सू. से प्र्éसेन्ते चोम्मे उन् तित्रे चोर्रेस्पोन्दन्त् औ प्रकरण.
((177)). मर्qउए द्ऽउन् सोउस् प्रक्. (अन्नोन्च्é पर् ले प्रेमिएर् सू.) च्f. इन्fर 26च्, 31च्.

((178)). दोउब्ले अर्तिचुलतिओन् 26च् इति... 27 अथ...
((179)). इचि एन्चोरे उने दोउब्ले अर्तिचुलतिओन् : 35च् इति... 36 ...तु.
((180)). नोतेर् ल qउअलिfइचतिओन् दे युक्ति- (च्f. अस्.1.15.1) देस् "रैसोन्नेमेन्त्स्" प्रोपोस्éस् : अनया एव युक्त्या...
((181)). यशोधर ने मेन्तिओन्ने पस् ल fइन् दु प्रकरण इचि, मैस् अप्र्èस् 53 (चोन्सिद्éरन्त् qउए लेस् वेश्या-विशेषाः दे 50 fओन्त् पर्तिए दु म्êमे प्रक्.)
((182)). व्éरितब्ले चोलोफोन् दे fइन् दे लिव्रे, qउइ रेप्रेन्द् प्लुस् ओउ मोइन्स् ले तित्रेस् देस् प्रकरण-. यशोधर [चोम्प्लेत्] : सर्वासाम् इति. आनुरूप्येणेति. आत्मनो हीन-मध्यमोत्तमापेक्षयेत्य् अर्थः तद्-उपरञ्जनम् इति. कान्तानुवृत्तम् पुनः-संधानम् इति. विशीर्ण-प्रतिसंधानं वैशिकम् इति. वेशो वेश्या-जनोचितं वृत्तं दत्तकाचार्य-दर्शनेन षड्-विधं सहाय-ग्रहणं गम्य-परीक्षणम् अनुरञ्जनम् अर्थादानं निष्कासनं विशीर्ण-प्रतिसंधानं चेति बाभ्रव्य-मतेन दर्शनेनाष्ट-विधं शेषाभ्यां सह तत् प्रयोजनम् अस्येति वैशिकम्.
((183)). यशोधर : इत्य् अर्थानर्थानुबन्ध-संशय-विचारा वेश्या-विशेषाश् चाष्टापञ्चाशत्तमं प्रकरणम्.
((184)). च्f. इन्fर 24 अवेच् यशोधर.
((185)). औत्रे अल्लुसिओन् औx धर्मस्थ-.
((186)). यशोधर : इति सुभगङ्-करणम् एकोनषष्टितमं प्रकरणम्.
((187)). यशोधर : इति वशी-करणं षष्टितमं प्रकरणम्.
((188)). यशोधर : इति वृष्य-योगा एकषष्टितमं प्रकरणम्.
((189)). सेउल् एxएम्प्ले द्ऽउन् प्रकरण- नोम्म्é एन् तन्त् qउए तेल् एत् नुम्éरोत्é.
((190)). यशोधर ने मेन्तिओन्ने पस् ल नुम्éरोततिओन् दु प्रकरण दन्स् सोन् चोम्मेन्तैरे, मैस् अन्नोन्चे, अप्र्èस् स परफ्रसे, देस् चित्र-योग- [चोम्प्लेत्] : तांस् तांश् च योगान् इति. वर्धनस्य योगाः वृद्धि-विधयः. उक्त-व्यतिरिक्त-कार्य-साधनार्थं प्रकीर्णक-न्यायेन चित्रा योगा उच्यन्ते.
((191)). यशोधर : अथेति प्रकरणाधिकारार्थम्...
((192)). सेलोन् यशोधर ले 64 से तेर्मिने अप्र्èस् 51, 52व् स्q. सोन्त् इन्त्रोदुइत्स् पर् : एवं संक्षेप-विस्तराभ्यां शास्त्रं प्रणीय ग्राह्यतां प्रतिपादयितुम् आह.
((193)). यशोधर : इति चित्र-योगाश् चतुःषष्टितमं प्रकरणम्.