कामसूत्र · अध्याय 6.3

सक्ताद् वित्तादानं स्वाभाविकम् उपायतश् च.

तत्र स्वाभाविकं संकल्पात् समधिकं वा लभमाना नोपायान् प्रयुञ्जीतेत्य् आचार्याः.

विदितम् अप्य् उपायैः परिष्कृतं द्वि-गुणं दास्यतीति वात्स्यायनः.

अलंकार-भक्ष्य-भोज्य-पेय-माल्य-वस्त्र-गन्ध-द्रव्यादीनां व्यवहारिषु कालिकम् उद्धारार्त्थम् अर्थ-प्रतिनयनेन.

तत्-समक्षं तद्-वित्त-प्रशंसा.

व्रत-वृक्षाराम-देवकुल-तडागोद्यानोत्सव-प्रीति-दाय-व्यपदेशः.

तद्-अभिगमन-निमित्तो रक्षिभिश् चौरैर् वालङ्कार-परिमोषः.

दाहात् कुड्य-च्छेदात् प्रमादाद् भवने चार्थ-नाशः.

तथा याचितालङ्काराणां नायकालङ्काराणां च तद्-अभिगमनार्थस्य व्ययस्य प्रणिधिभिर् निवेदनम्.

तद्-अर्थम् ऋण-ग्रहणम्. जनन्या सह तद्-उद्भवस्य व्ययस्य विवादः..6.3.11 सुहृत्-कार्येष्व् अन्:अभिगमनम् अन्:अभिहार-हेतोः.

तैश् च पूर्वम् आहृता गुरवो ऽभिहाराः पूर्वम् उपनीताः पूर्वं श्राविताः स्युः.

उचितानां क्रियाणां विच्छित्तिः.

नायकार्थं च शिल्पिषु कार्यम्.

वैद्य-महामात्रयोर् उपकार-क्रिया कार्य-हेतोः.

मित्राणां चोपकारिणां व्यसनेष्व् अभ्युपपत्तिः.

गृह-कर्म सख्याः पुत्रस्योत्सञ्जनम् दोहदो व्याधिर् मित्रस्य दुःखापनयनम् इति.

अलंकारैक-देश-विक्रयो नायकस्यार्थे.

तया शीलितस्य चालङ्कारस्य भाण्डोपस्करस्य वा वणिजो विक्रयार्थं दर्शनम्.

प्रति:गणिकानां च सदृशस्य भाण्डस्य व्यतिकरे प्रतिविशिष्टस्य ग्रहणम्.

पूर्वोपकाराणाम् अ:विस्मरणम् अनुकीर्तनं च.

प्रणिधिभिः प्रति:गणिकानां लाभातिशयं श्रावयेत्.

तासु नायक-समक्षम् आत्मनो ऽभ्यधिकं लाभं भूतम् अ:भूतं वा व्रीडिता नाम वर्णयेत्.

पूर्व-योगिनां च लाभातिशयेन पुनः सन्धाने यतमानानाम् आविष्:कृतः प्रतिषेधः.

तत्-स्पर्धिनां त्याग-योगिनां निदर्शनम्.

न पुनर् एष्यतीति बाल-याचितकम्.
# 53 इत्य् अर्थागमोपायाः((168)).
सेच्तिओन् (प्रकरण)54

वि:रक्तं च नित्यम् एव प्रकृति-विक्रियातो विद्यान् मुख-वर्णाच् च.

ऊनम् अतिरिक्तं वा ददाति.

प्रतिलोमैः सम्बध्यते.

व्यपदिश्यान्यत् करोति.

उचितम् आच्छिनत्ति.

प्रतिज्ञातं विस्मरति. अन्यथा वा योजयति.

स्व्:पक्षैः संज्ञया भाषते.

मित्र-कार्यम् अपदिश्यान्यत्र शेते.

पूर्व-संसृष्टायाश् च परिजनेन मिथः कथयति.

तस्य सार-द्रव्याणि प्राग् अवबोधाद् अन्यापदेशेन हस्ते कुर्वीत.

तानि चास्या हस्ताद् उत्तम-र्णः प्रसह्य गृह्णीयात्.

विवदमानेन सह धर्मस्थेषु((169)) व्यवहरेद्
# 54 इति विरक्त-प्रतिपत्तिः((170)).
सेच्तिओन् (प्रकरण)55

सक्तं तु पूर्वोपकारिणम् अप्य् अल्प-फलं व्यालीकेनानुपालयेत्.

अ:सारं तु निष्प्रतिपत्तिकम् उपायतो ऽपवाहयेत्. अन्यम् अवष्टभ्य.

तद्-अन्:इष्ट-सेवा. निन्दिताभ्यासः. ओष्ठ-निर्भोगः. पादेन भूमेर् अभिघातः. अ:विज्ञात-विषयस्य संकथा. तद्-विज्ञातेष्व् अ:विस्मयः कुत्सा च. दर्प-विघातः अधिकैः सह संवासः. अन्:अपेक्षणम्. समान-दोषाणां निन्दा. रहसि चावस्थानम्.

जुगुप्सा. परिष्वङ्गे भुजमय्या सूच्या व्यवधानम्. स्तब्धता गात्राणाम्. सक्थ्नोर् व्यत्यासः. निद्रा-परत्वं च. श्रान्तम् उपलभ्य चोदना. अ:शक्तौ हासः. शक्ताव् अन्:अभिनन्दनम्. दिवापि. भावम् उपलभ्य महाजनाभिगमनम्.

वाक्येषु च्छल-ग्रहणम्. अ:नर्मणि हासः. नर्मणि चान्यम् अपदिश्य हसति वदति तस्मिन् कटाक्षेण परिजनस्य प्रेक्षणं ताडनं च. आहत्य चास्य कथाम् अन्याः कथाः. तद्-व्यालीकानां व्यसनानां चा:परिहार्याणाम् अनुकीर्तनम्. मर्मणां च चेटिकयोपक्षेपणम्.

आगते चा:दर्शनम्. अ:याच्य-याचनम्. अन्ते स्वयं मोक्षश् चेति परिग्रहकस्येति दत्तकस्य.

भवतश् चात्र श्लोकौ
परीक्ष्य गम्यैः संयोगः संयुक्तस्यानुरञ्जनम्. रक्ताद् अर्थस्य चादानम् अन्ते मोक्षश् च वैशिकम्..

एवम् एतेन कल्पेन स्थिता वेश्या परिग्रहे. नातिसन्धीयते गम्यैः करोत्य् अर्थांश् च पुष्कलान्((171))..