धर्मसूत्र · अध्याय 10
द्विजातीनाम् अध्ययनम् इज्या दानम् ।
ब्राह्मनस्याधिकाः प्रवचनयाजनप्रतिग्रहाः ।
पूर्वेषु नियमस् तु ।
आचार्यज्ञातिप्रियगुरुधनविद्यानियमेषु ब्रह्मणःसंप्रदानम् अन्यत्र यथोक्तात् ।
कृषिवाणिज्ये वास्वयंकृते ।
कुसीदं च ।
राज्ञो ऽधिकं रक्षणं सर्वभूतानाम् ।
न्याय्यदण्डत्वम् ।
बिभृयाद् ब्राह्मणाञ् श्रोत्रियान् ।
निरुत्साहांश् च ब्राह्मणान् ।
अकरांश् च ।
उपकुर्वाणांश् च ।
योगश् च विजये ।
भये विशेषेण ।
चर्या च रथधनुर्भ्याम् ।
सङ्ग्रामे संस्थानम् अनिवृत्तिश् च ।
न दोषो हिंसायाम् आहवे ।
अन्यत्रव्यश्वसारथ्यायुधकृताञ्जलिप्रकीर्णकेशपराङ्मुखोपविष्टस्थलवृक्षाधिरूढदूतगोब्राह्मणवादिभ्यः ।
क्षत्रियश् चेद् अन्यस् तम् उपजीवेत् तद्वृत्त्या ।
जेता लभेत सांग्रामिकं वित्तम् ।
वाहनं तु राज्ञः ।
उद्धारश् चापृथग्जये ।
अन्यत् तु यथार्हं भाजयेद् राजा ।
राज्ञो बलिदानं कर्षकैर्दशमम् अष्टमं षष्ठं वा ।
पशुहिरण्ययोर् अप्य् एके पञ्चाशद्भागः ।
विंशतिभागः शुल्कः पण्ये ।
मूलफलपुष्पौषधमधुमांसतृनेन्धनानांषष्ठः ।
तद्रक्षणधर्मित्वात् ।
तेषु तु नित्ययुक्तः स्यात् ।
अधिकेन वृत्तिः ।
शिल्पिनो मासि मास्य् एकैकं कर्म कुर्युः ।
एतेनात्मनोपजीविनो व्याख्याताः ।
नौचक्रीवन्तश् च ।
भक्तं तेभ्यो दद्यात् ।
पण्यं वणिग्भिर् अर्थापचयेन देयम् ।
प्रनष्टम् अस्वामिकम् अधिगम्य राज्ञे प्रब्रूयुः ।
विख्याप्य संवत्सरं राज्ञा रक्ष्यम् ।
ऊर्ध्वम् अधिगन्तुश् चतुर्थं राज्ञः शेषः ।
स्वामी रिक्थक्रयसंविभागपरिग्रहाधिगमेषु ।
ब्राह्मणस्याधिकं लब्धम् ।
क्षत्रियस्य विजितम् ।
निर्विष्टं वैश्यशूद्रयोः ।
निध्यधिगमो राजधनम् ।
ब्राह्मणस्याभिरूपस्य ।
अब्राह्मणो ऽप्य् आख्याता षष्ठं लभेतेत्य् एके ।
चौरहृतम् अपजित्य यथास्थानम् गमयेत् ।
कोशाद् वा दद्यात् ।
रक्ष्यं बालधनम् आ व्यवहारप्रापणात् ।
समावृत्तेर् वा ।
वैश्यस्याधिकं कृषिवणिक्पाशुपाल्यकुसीदम् ।
शूद्रश् चतुर्थो वर्ण एकजातिः ।
तस्यापि सत्यम् अक्रोधः शौचम् ।
आचमनार्थे पाणिपादप्रक्षालनम् एवैके ।
श्राद्धकर्म ।
भृत्यभरणम् ।
स्वदारवृत्तिः ।
परिचर्या चोत्तरेषाम् ।
तेभ्यो वृत्तिं लिप्सेत ।
जीर्णान्य् उपानच्छत्रवासःकूर्चादीनि ।
उच्छिष्टाशनम् ।
शिल्पवृत्तिश् च ।
यं चार्यम् आश्रयेद् भर्तव्यस् तेन क्षीणो ऽपि ।
तेन चोत्तरः ।
तदर्थो ऽस्य निचयः स्यात् ।
अनुज्ञातो ऽस्य नमस्कारो मन्त्रः ।
पाकयज्ञैः स्वयं यजेतेत्य् एके ।
सर्वे चोत्तरोत्तरं परिचरेयुः ।
आर्यानार्ययोर् व्यतिक्षेपे कर्मणः साम्यं ।
मूल पाठ: Dharmasūtra · Edition: Ganesa Sastrin Gokhale, Pune 1910, (Anandasrama Sanskrit Series, 61); with variants from: The Institutes of Gautama, ed.by A.F. Stenzler, London 1876. · Data entry Nobuyuki Watase · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0