धर्मसूत्र · अध्याय 1
वेदो धर्ममूलम् ।
तद्विदां च स्मृतिशीले ।
दृष्टो धर्मव्यतिक्रमः साहसं च महतां ।
अवरदौर्बल्यात् ।
तुल्यबलविरोधे विकल्पः ।
उपनयनं ब्राह्मणस्याष्टमे ।
नवमे पञ्चमे वा काम्यम् ।
गर्भादिः सङ्ख्या वर्षाणाम् ।
तद्द्वितीयं जन्म ।
तद् यस्मात् स आचार्यः ।
वेदानुवचनाच् च ।
एकादशद्वादशयोः क्षत्रियवैश्ययोः ।
आ षोडशाद् ब्राह्मणस्यापतिता सावित्री ।
द्वाविंशते राजन्यस्य ।
द्व्यधिकायावैश्यस्य ।
मौञ्जीज्यामौर्वीसौत्र्यो मेखलाः क्रमेण ।
कृष्णरुरुबस्ताजिनानि ।
वासांसि शाणक्षौमचीरकुतपाः सर्वेषाम् ।
कार्पासं चाविकृतम् ।
काषायम् अप्य् एके ।
वार्क्षं ब्राह्मणस्य ।
माञ्जिष्ठहारिद्रे इतरयोः ।
बैल्वपालाशौ ब्राह्मणदण्डौ ।
आश्वत्थपैलवौ शेषे ।
यज्ञियो वा सर्वेषाम् ।
अपीडिता यूपवक्राः सशल्काः ।
मूर्धललाटनासाग्रप्रमाणाः ।
मुण्डजटिलशिखाजटाश् च ।
द्रव्यहस्त उच्छिष्टो अनिधायाचामेत् ।
द्रव्यशुद्धिः परिमार्जनप्रदाहतक्षणनिर्णेजनानितैजसमार्क्तिकदारवतान्तवानाम् ।
तैजसवदुपलमणिशङ्खमुक्तानाम् ।
दारुवदस्थिभूम्योः ।
आवपनं च भूमेः ।
चेलवद् रज्जुविदलचर्मणाम् ।
उत्सर्गो वात्यन्तोपहतानाम् ।
प्राङ्मुख उदङ्मुखो वा शौचम् आरभेत ।
शुचौ देशे आसीनो दक्षिणं बाहुं जान्वन्तराकृत्वा यज्ञोपवीत्या मणिबन्धनात् पाणी प्रक्षाल्य वाग्यतोहृदयस्पृशस् त्रिश् चतुर् वाप आचामेद् ।
द्विः परिमृज्यते ।
पादौ चाभ्युक्षेत् ।
खानि चोपस्पृशेच् शीर्षण्यानि ।
मूर्धनि च दद्यात् ।
सुप्त्वा भुक्त्वा क्षुत्वा च पुनः ।
दन्तश्लिष्टेषु दन्तवद् अन्यत्र जिह्वाभिमर्शनात् ।
प्राक्च्युतेर् इत्य् एके ।
च्युतेशु आस्राववद् विद्यान् निगिरन्न् एव तच् शुचिः ।
न मुख्या विप्रुष उच्छिष्टं कुर्वन्ति न चेद् अङ्गेनिपतन्ति ।
लेपगन्धापकर्षणे शौचम् अमेध्यस्य ।
तद् अद्भिः पूर्वं मृदा च ।
मूत्रपुरीषस्नेहविस्रंसनाभ्यवहारसंयोगेषु च ।
यत्र चाम्नायो विदध्यात् ।
पाणिना सव्यम् उपसङ्गृह्य अनङ्गुष्ठम् अधीहि भो इत्य् आमन्त्रयेद् गुरुं ।
तत्रचक्षुर्मनःप्राणोपस्पर्शनं दर्भैः ।
प्राणोपस्पर्शनं दर्भैः ।
प्राणायामास् त्रयः पञ्चदशमात्राः ।
प्राक्कूलेषु आसनं च ।
ओं पूर्वा व्याहृतयः पञ्च सत्यान्ताः ।
गुरोः पादोपसंग्रहणं प्रातः ।
ब्रह्मानुवचने चाद्यन्तयोः ।
अनुज्ञात उपविशेत् प्राङ्मुखो दक्षिणतः शिष्य उदङ्मुखोवा ।
सावित्री चानुवचनम् ।
आदितो ब्रह्मण आदाने ।
ओंकारो अन्यत्रापि ।
अन्तर गमने पुनर् उपसदनम् ।
श्वनकुलसर्पमण्डूकमार्जाराणां त्र्य् अहम् उपवासोविप्रवासश् च ।
प्राणायामा घृतप्राशनं चेतरेषाम् ।
श्मशानाभ्यध्ययने चैवम् ।
मूल पाठ: Dharmasūtra · Edition: Ganesa Sastrin Gokhale, Pune 1910, (Anandasrama Sanskrit Series, 61); with variants from: The Institutes of Gautama, ed.by A.F. Stenzler, London 1876. · Data entry Nobuyuki Watase · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0