बोधसार · अध्याय 16.28.4.3.1

[प्. 427-]
तत्र प्रथमं वैशेषिकनिर्णयः ।
सविशेषाः पदार्था ये तत्र वैशेषिकः कृती ।
निर्विशेषं परं ब्रह्म तत्र वैशेषिकस्य किम्

मुक्तं साधर्म्यवैधर्म्यैस्तत्त्वज्ञानं हि मुक्तये ।
साधर्म्यवैधर्म्यकृतं तत्त्वज्ञानं न मुक्तये

श्रुतिः सर्वपदार्थानां विस्मृत्या मुक्तिमाह यत् ।
तर्हि सर्वपदार्थानां चिन्तनैः किं प्रयोजनम्

कथं साधर्म्यवैधर्म्ये तत्त्वज्ञानस्य कारणम् ।
न च साधर्म्यवैधर्म्यमद्वये परमात्मनि

पदार्थानां विवेकेन परमात्मा प्रकाशते ।
इति चेद्वदसि प्राज्ञ तर्हीदं मम संमतम्

बद्धमुक्तव्यवस्थायां नानात्मानो न वस्तुतः ।
नानाऽऽत्मानो व्यवस्थान इत्याह मुनिगौतमः

कल्पनागौरवं दोषः कल्पनालाघवं गुणः ।
इति यत्तार्किकैरुक्तं तदेव मम रोचते