अष्टाध्यायी (अन्य संस्करण) · अध्याय 3.03

उण्=आदय्-अः=बहुलम्

भूत्-ए=अपि दृश्-यन्ते

भविष्यत्-इ गमि(न्)=आदय्-अः

यावत्-पुरा-निपातय्-ओः=लट्

विभाषा कदा-कर्ह्य्-ओः

किं-वृत्त्-ए लिप्सा-याम्

लिप्-स्य-म्-आन-सिद्ध्-औ च

लोट्=अर्थ-लक्षण्-ए च

लिङ् च=ऊर्ध्व-मौहूर्तिक्-ए

तुमुन्=ण्वुल्-औ क्रिया-याम् क्रिया-अर्था-याम्

भाव-वचनाश् च

अण् कर्मण्-इ च

लृट् शेष्-ए च

लृट्-अः सत्=वा

अन्-अद्य-तन्-ए लुट्

पद-रुज-विश्ः-स्पृश्-अः=घञ्

सृ स्थिर्-ए

भाव्-ए

अ-कर्तर्-इ च कारक्-ए संज्ञा-याम्

परिमण=आख्या-याम् सर्वे-भ्यः

इङ्-अस्=च

उपसर्ग्-ए रुव्-अः

सम्-इ यु-द्रु-दुव्-अः

श्रि-णी-भुव्-अः=अन्यतर-स्याम्

व्-औ क्षु-स्रुव्-अः

अव=उद्-ओर् निय्-अः

प्र्-ए द्रु-स्तु-स्रुव्-अः

निस्=अभ्य्-ओः पू-ल्व्-ओः

उद्=न्य्-ओर् ग्र्-अः

कॄ धान्य्-ए

यज्ञ्-ए सम्-इ स्तुव्-अः

प्र्-ए स्त्र्-अः=अ-यज्ञ्-ए

प्रथन्-ए व्-औ=अ-शब्द्-ए

छन्दो-नाम्न्-इ च

उद्-इ ग्रह्-अः

सम्-इ मुष्ट्-औ

परि-न्य्-ओर् नी-इण्-ओर् द्यूत-अभ्रेष-योः

पर्-औ=अन्-उप=अत्यय्-ए=इण्-अः

वि=उपय्-ओः शेते-ः पर्य्-आय्-ए

हस्त=आ-दान्-ए चे-र् अ-स्तेय्-ए

निवास-चिति-शरीर-उप-सम्-आ-धाने-षु आदेस्=च क-ः

संघ्-ए च=अन्-औत्तराधर्य्-ए

कर्म-व्य्-अति-हार्-ए णच् स्त्रिय्-आम्

अभि-विध्-औ भाव्-ए=इनुण्

आ-क्रोश्-ए=अव-न्य्-ओर् ग्रह्-अः

प्र्-ए लिप्सा-याम्

पर्-औ यज्ञ्-ए

न्-औ वृ धान्य्-ए

उद्-इ श्रय्-अ-ति-यौ-ति-पू-द्रुव्-अः

विभाषा=आङ्-इ रु-प्लुव्-ओः

अव्-ए ग्रह्-अः=वर्ष-प्रति-बन्ध्-ए

प्र्-ए वणिज्-आम्

रश्म्-औ च

वृ-णो-ते-र् आ-च्छादन्-ए

पर्-औ भुव्-अः=अव-ज्ञान्-ए

ए-र् अच्

ॠद्-ओ-र् अप्

ग्रह्ः-वृ-दृ-निस्=चि-गम्-अः=च

उपसर्ग्-ए अद्-अः

न्-औ ण च

व्यध्ः-जप्-ओर् अन्-उपसर्ग्-ए

स्वन्ः-हस्-ओर् वा

यम्-अः सम्-उप-नि-वि-षु

न्-औ गद्ः-नद्ः-पठ्ः-स्वन्-अः

क्वण्-अः=वीणा-यां=च

नित्यम् पण्-अः परि-माण्-ए

मद्-अः=अन्=उपसर्ग्-ए

प्र-मद्-अ-सम्-मद्-औ हर्ष्-ए

सम्-उद्-ओर् अज्-अः पशु-षु

अक्षे-षु ग्लह्-अः

प्र-जन्-ए सर्-ते-ः

ह्व्-अः सम्-प्र-सारणं च नि=अभि=उप-वि-षु

आङ्-इ युद्ध्-ए

नि-पान्-अम् आ-हाव्-अ-ः

भाव्-ए=अन्-उप-सर्ग-स्य

हन्-अस्=च वध्-अ-ः

मूर्त्-औ घन-ः

अन्तर्-घन्-अ-ः=देश्-ए

अगार=एक-देश्-ए प्र-घण्-अ=प्र-घाण्-औ च

उद्-घन्-अ-ः अत्य्-आ-धान-म्

अप-घन्-अ-ः=अऋग-म्

करण्-ए अयस्=वि-द्रु-षु

स्तम्ब्-ए क च

पर्-औ घ-ः

उप-घ्न्-अ-ः आ-श्रय्-ए

सं-घ्-अ=उद्-घ्-औ गण-प्र-शंसय्-ओः

नि-घ्-अ-ः=निइमित-म्

डु=इत्=अः=क्त्रि-ः

टु-इत्-अः=अथुच्

यज-याच-यत-विछ्ः-प्रछ्ः-रक्ष्-अः=नङ्

स्वप्-अः=नन्

उप-सर्ग्-ए घो-ः कि-ः

कर्मण्-इ=अधि-करण्-ए च

स्त्रिय्-आम् क्तिन्

स्था-गा-पा-पच्-आम् भाव्-ए

मन्त्र्-ए वृष=इष-पच-मन-विद्ः-भू-वी-रा-ः उदात्त-ः

ऊ-ति-यू-ति-जू-ति-सा-ति-हे-ति-कीर्-तय्-अस्=च

व्रज्ः-यज्-ओर् भाव्-ए क्यप्

संज्ञा-याम् सम्-अज्ः-नि-षद-नि-पत-मन-विद्ः-षुञ्-शीङ्-भृञ्=इण्-अः

कृञ्-अः श च

इच्छ्-आ

अ प्रत्य्-अय्-आत्

गुरो-स्=च हल्-अः

ष्-इत्=भिद्-आ=आदि-भ्यः=अङ्

चिन्त्-इ-पूज्-इ-कथ्-इ-कुम्ब्-इ-चर्च्-अस्=च

आत्=अस्=च=उप-सर्ग्-ए

णि=आस-स्रन्थ्-अः=युच्

रोग=आख्या-यां ण्वुल् बहुलम्

संज्ञा-याम्

विभाषा=आख्यान-परि-प्रश्न-योर् इञ् च

पर्य्-आय=अर्ह=ऋण=उत्-पत्ति-षु ण्वुच्

आ-क्रोश्-ए नञ्-इ=अनि-ः

कृत्य-ल्युट्-अः=बहुलम्

नपुंसक्-ए भाव्-ए क्त-ः

ल्युट् च

कर्मण्-इ च य्-एन सं-स्प्रश्-आत् कर्त्-उः शरीर-सुख-म्

करण-अधि-करणय्-ओस्=च

पुंस्-इ संज्ञा-याम् घ-ः प्राय्-एण

गो-चर-सं-चर-वह-व्रज=व्यज्-अ=आ-पण्-अ-नि-गमास्=च

अव्-ए तॄ-स्त्र्-ओर् घञ्

हल्-अस्=च

अध्य्-आय्-अ-न्य्-आय्-अ-उद्-याव्-अ-सं-हार्-अ=आ-धार्-अ=आ-वयास्=च

उद्-अऋक्-अ-ः=अन्-उदक्-ए

जाल्-अम् आ-नाय्-अ-ः

खन्-अः=घ च

ईषद्-दुस्-सु-षु कृच्छ्र=अकृच्छ्र=अर्थेषु खल्

कर्तृ-कर्मण्-ओस्=च भू-कृञ्-ओः

आत्-अः=युच्

छन्दस्-इ गत्य्-अर्थे-भ्यः

अन्ये-भ्यः=अपि दृश्-य-ते

वर्तमान-सामीप्य्-ए वर्तमान-अत्=वा

आ-शंसा-याम् भूत-वत्=च

क्षिप्र-वचन्-ए लृट्

आ-शंसा-वचन्-ए लिङ्

न=अन्-अद्य-तन-वत् क्रिया-प्रबन्ध-सामीप्यय्-ओः

भव्-इ-ष्यत्-इ मर्यादा-अचन्-ए=अवर-स्मिन्

काल-वि-भाग्-ए च=अन्-अहो-रात्रा-णाम्

पर-स्मिन् विभाषा

लिङ्-निमित्त्-ए लृङ् क्रिया=अति-पत्त्-औ

भूत्-ए च

वा=आ=उत=अप्य्-ओः

गर्हा-याम् लट्=अपि-जात्व्-ओः

विभाषा कथम्-इ लिङ् च

किं-वृत्त्-ए लिङ्-लृट्-औ

अन्-अव-कॢप्ति=अ-मर्षय्-ओर् अ-किं-वृत्त्-ए=अपि

किं=किल=अस्ति=अर्थे-षु लृट्

जातु-यद्-ओर् लिङ्

यत्=च-यत्रय्-ओः

गर्हा-यां च

चित्री-करण्-ए च

शेष्-ए लृट्=अ-यद्-औ

उत-अप्य्-ओः सम्-अर्थय्-ओः=लिङ्

काम-प्र-वेदन्-ए=अ-कच्चित्-इ

सम्-भवान्-ए=अलम् इति चेत् सिद्ध=अ-प्रयोग्-ए

विभाषा धात्-औ सम्-भावन-अचन्-ए=अ-यदि

हेतु-हेतु-मत्-ओर् लिङ्

इच्छा=अर्थे-षु लिङ्-लोट्-औ

समान-कर्तृके-षु तुमुन्

लिङ् च

इच्छा-अर्थे-भ्यः=विभाषा वर्त्-अ-म्-आन्-ए

विधि-नि-मन्त्र्-अण-आ-मन्त्र्-अण=अधि=इष्ट-सम्-प्रश्-न-प्र=अर्थ्-अने-षु लिङ्

लोट् च

प्रैष=अति-सर्ग-प्राप्त-काले-षु कृत्यास्=च

लिङ् च=ऊर्ध्व-मौहुर्तिक्-ए

स्म्-ए लोट्

अधीष्ट्-ए च

काल-समय-वेला-सु तुमुन्

लिङ् यद्-इ

अर्ह्-ए कृत्य-तृच्-अस्=च

आवश्यक=आधमर्ण्यय्-ओः=णिनि-ः

कृत्यास्=च

शक्-इ लिङ् च

आशिष्-इ लिङ्-लोट्-औ

क्तिच्=क्त्-औ च संज्ञा-याम्

माङ्-इ लुङ्

स्म=उत्तर्-ए लङ् च