अष्टाध्यायी (अन्य संस्करण) · अध्याय 1.02

गाङ्-कुटादिभ्यः=अ-ञ्-ण्-इत्=ङ्-इत्

विज इट्

विभाषा=ऊर्णोः

सार्वधातुकम् अ-प्-इत्

अ-संयोगात्=लिट् क्-इत्

इन्धि-भवतिभ्यां च

मृड्ः-मृद्ः-गुध्ः-कुष्ः-क्लिश-वद्ः-वसः क्र्वा

रुद-विद्ः-मुष्ः-ग्रहि-स्वपि-प्रच्छः सन्=च

इको झल्

हल्-अन्तात्=च

लिङ्-सिचौ=आत्मनेपदेषु

उस् च

वा गमः

हनः सिच्

यमो गन्धने

विभाषा=उपयमने

स्था-घ्वोर् इत्=च

न क्त्वा स=इट्

निष्ठा शीङ्-स्विदि-मिदि-क्ष्विदि-धृषः

मृषस् तितिक्षायाम्

उत्=उपधात्=भाव=आदिकर्मणोर् अन्यतरस्याम्

पूङः क्त्वा च

न=उपधात् थ-फ=अन्तात्=वा

वन्चि=लुन्चि=ऋतस् च

तृषि-मृषि-कृशेः काश्यपस्य

रलो उ=इ=उपधात्=हल्-आदेः सन्=च

ऊ-कालः=अच्=ह्रस्व-दीर्घ-प्लुतः

अचश् च

उच्चैर् उदात्तः

नीचैर् अनुदात्तः

समाहारः स्वरितः

तस्य=आदित उदात्तम् अर्ध-ह्रस्वम्

एक-श्रुति दूरात् सम्बुद्धौ

यज्ञ-कर्मणि=अ-जप-न्यूऋख-सामसु

उच्चैस्तरां वा वषट्कारः

विभाषा छन्दसि

न सुब्रह्मण्यायाम् स्वरितस्य तु=उदात्तः

देव-ब्रह्मणोर् अनुदात्तः

स्वरितात् संहितायाम् अनुदात्तानाम्

उदात्त-स्वरित-परस्य सन्नतरः

अपृक्त एक=अल् प्रत्ययः

तत्पुरुषः समान=अधिकरणः कर्मधारयः

प्रथमा-निर्दिष्टं समास उपसर्जनम्

एक-विभक्ति च=अ-ऊर्व-निपाते

अर्थवद् अ-धातुर् अ-प्रत्ययः प्रातिपदिकम्

कृत्-तद्धित-समासाश् च

ह्रस्वो नपुंसके प्रातिपदिकस्य

गो-स्त्रियोर् उपसर्जनस्य

लुक् तद्धित-लुकि

इत्=गोण्याः

लुपि युक्तवत्=व्यक्ति-वचने

विशेषणानां च=अ-जातेः

तद् अशिष्यं संज्ञा-प्रमाणत्वात्

लुप्=योग=अ-प्रख्यानात्

योग-प्रमाणे च तद्-अभावे=अ-दर्शनं स्यात्

प्रधान-प्रत्यय=अर्थ-वचनम् अर्थस्य=अन्य-प्रमाणत्वात्

काल=उपसर्जने च तुल्यम्

जात्य्-आख्यायाम् एकस्मिन् बहुवचनम् अन्यतरस्याम्

अस्मदो द्वायोश् च

फल्गुनी-प्रोष्ठपदानां च नक्षत्रे

छन्दसि पुनर्वस्वोर् एकवचनम्

विसाखयोस् च

तिष्य-पुनर्वस्वोर् नक्षत्र-द्वंद्वे बहुवचनस्य द्विवचनम् नित्यम्

सरूपाणाम् एकशेष एक-विभक्तौ

वृद्धो यूना तद्=लक्षणश् चेद्-एव विशेषः

स्त्री पुंवत्=च

पुमान् स्त्रिया

भ्रातृ-पुत्रौ स्वसृ-दुहितृभ्याम्

नपुंसकम् अ-नपुंसकेन=एकवत्=अ=अस्य=न्यतरस्याम्

पिता मात्रा

श्वशुरः श्वश्र्वा

त्यद्-आदीनि सर्वैर् नित्यम्

ग्राम्य-पशु-संघेषु=अ-तरुणेषु स्त्री