યોગયાત્રા · અધ્યાય 11

સૌમ્યાસૌમ્યેષ્વ્ એતલ્ લગ્નાદ્સ્થેષુ યત્ ફલં પ્રોક્તમ્।
તત્સમકાલગતાનાં ફલવૈષમ્યાદ્ અનેકાન્તમ્॥

હોરાવિદો જગુર્ ઇદં સુતાવ્ અબલો દશાધિપારિશ્ ચ।
અશુભફલદશ્ ચાસામ્પ્રતમ્ ઉદયે સૌમ્યો ઽપિ નેષ્ટફલઃ॥

સામ્પ્રતં શુભદઃ સુતૌ બલન્વિતો યો દશાધિ(પ)મિત્રં ચ।
પાપો ઽપિશુભફલઃ સ્યાચ્ છલોકઃ શાસ્ત્રોદિતશ્ ચાત્ર॥

સૌમ્યો ઽપ્ય્ અતીવચિરભાવિફલો ન યોજ્યઃ
પાપો ઽપ્ય્ અસામ્પ્રતફલો રિપુનિર્જિતશ્ ચ।
પાકાધિપો ઽઽત્મસદનાષ્ટકવર્ગશુદ્ધઃ
અવલ્પો ઽફલશ્ ચ દિનભાંશવિધિસ્ તથા સ્યાત્॥

સૌમ્યં દશાધિપં લગ્નસંસ્થમિચ્છન્તિ કેચિદ્ આચાર્યાઃ।
પાપાં ચોપચયસ્થં ન વિલગ્ને તત્ર ચ શ્લોકૌ॥

સૌમ્યગ્રહેષુ લગ્નેષુ શુભમ્ એકાન્તનિશ્ચિતમ્।
પપગ્રહોદયે યાતુર્ અસંશયમ્ અશોભનમ્॥

તસ્માત્ ક્રૂરં દશાનાથં યાતુર્ વીર્યગુણાન્વિતમ્।
કુર્યાદ્ ઉપચયર્ક્ષેષુ ન વિલગ્ને કથંચન॥

તચ્ ચ વિરુદ્ધં તેષાં કથમ્ અન્યદશાસુ દાસ્યતે સ્વફલમ્।
એવં ફલસ્ય નાશો વ્રજતિ સર્વસ્ય ફલલિ(લી)પ્સોઃ॥

તસ્માન્ નૈકાન્તો ઽયં જાતકમ્ અવલોક્ય નિર્દિશેત્ સદસત્।
શ્લોકૌ વૃત્તં ભેદં પ્રાહ મણિત્થો વસિષ્ઠશ્ ચ॥

રક્ષકા વર્ધકાશ્ ચૈવ યે સ્યુર્ જન્મનિ નાયકાઃ।
તાન્ પાપાન્ અપિ નિઃશઙ્કો યાત્રાલગ્નેષુ યોજયેત્॥

શુભાશુભફલા યોગા જાતકે યે ઽપ્ય્ ઉદાહૃતાઃ।
તાન્ સર્વાન્ અવલોક્યૈવ પ્રયાણેષ્વ્ અપિ યોજયેત્॥

હોરાગતઃ સ્વભવને યદિ સૂર્યપુત્રો મેષોપગો ઽવનિસુતઃ સ્વગૃહે શશાઙ્કઃ।
શુક્રસ્ તુલાધરગતો મિથુને બુધશ્ ચ સિંહે રવિર્ યદિ ચ પાર્થિવજન્મ વિદ્યાત્॥

જન્મસમયે શશાઙ્કોદયોપચયસંસ્થિતા ગ્રહાઃ કેચિત્।
તે સર્વે નાનાખ્યા ક્રૂરાઃ સૌમ્યૈઃ સમાશ્ચિન્ત્યાઃ॥

યો યસ્ય દશમગૃહગઃ સ તસ્ય વશ્યસ્ તુ ભવતિ નિયમેન।
યશ્ ચાથ પણફરસ્થઃ સ ભવતિ રક્ષોપગસ્ તદ્વત્॥

ઉપચયગૃહોપયાતાઃ પ્રસ્પરં કીર્તિત્સ્ તુ તાનસમાઃ।
આદૌ પ્રકીર્ણકાધ્યાયે ચોદિતાઃ કારકાશ્ ચ॥

જન્મેશ્વરલગ્નપયોર્ યઃ શત્રુર્ લગ્નગઃ સ સૌમ્યો ઽપિ।
કુરુતે દેહવિપત્તિં ક્રૂરો ઽપિ શુભં તયોર્ મિત્રમ્॥

ભવેન્ ન યઃ કારકતાનસંજ્ઞઃ સ્વજન્મલગ્નાધિપયોઃ શુભો ઽપિ।
કરોતિ લગ્નોપગતઃ સ યાતુર્ ભયં વિનાશં ચ બહુપ્રકારમ્॥

પપો ઽપે લગ્નોપગતો નરાણાં શુભપ્રદઃ કારકતાનસંજ્ઞઃ।
તસ્માત્ પ્રય્ત્નાદ્ ઇદ્મ્ એવ ચિન્ત્યં યિયાસતાં કારકતાનયાતમ્॥

એકો ઽપિ વક્રોપગતો નરાણાં શુભો ઽશુભો વાપિ ચતુષ્ટયસ્થઃ।
વર્ગો ઽપિ વાસ્યોદયગો વિનાશં બહુપ્રકારં કુરુતે ઽધ્વગાનામ્॥

સ્વસુતસ્થાને સૂર્યઃ સ્ત્રીજનરત્નપ્રમોદદો લગ્ને।
અવશેષસ્થાનગતો વધબન્ધોદ્વેગદઃ ક્ષિપ્રમ્॥

ઉડુપતિર્ ઉદયં પ્રાપ્તઃ સર્વસ્થાનોપગઃ પ્રયાતૃણામ્।
કુરુતે રિપુપ્રવૃદ્ધિં દીપ્તિવિનાશં વિઘાતં ચ॥

સ્થાને ઽર્કસુતસ્ય કુજો લગ્નસ્થો રિપુવિનાશજયદાતા।
શેષસ્થાનોપગતઃ ક્ષિતિસુતો રત્નાર્થનાશકરઃ॥

રવિશશિભૌમસ્થાનેષ્વ્ અનર્થદો લગ્નગઃ શશાઙ્કસુતઃ।
ભૃગુસુતગુરુમન્દાનામ્ અભિષેકજયાર્થદીપ્તિકરઃ॥

જીવો ભૃગુચન્દ્રમસોઃ સ્થાને ધનયોધનાશકઃ પ્રોક્તઃ।
તત્પરિશેષસ્થાનેષ્વ્ અવનિસુહૃદ્વિત્તંજયદાતા॥

સૌમ્યસ્થાને શુક્રો બલહાનિકરો ઽર્થદો ઽરિહન્તા ચ।
સ્થાને પરિશેષાણામ્ અનિલજ્વરશત્રુકોપકરઃ॥

અર્કસ્થાને મન્દો લગ્નસ્થઃ પ્રીતિસૌખ્યલાભકરઃ।
નેષ્ટો ઽન્યસ્થાનસ્થઃ પ્રતાપબલમાનહાનિકરઃ॥

સવિતૃતનયઃ સ્વસ્થાનસ્થો ધનાઙ્ગવિનાશકૃત્
તુહિમકિરણઃ સ્ત્રીરત્નાપ્તિં નરેશ્વરતાં રવિઃ।
અવનિતનયઃ સૈન્યક્ષોભં પ્રિયશ્રવણં બુધઃ
સુરગુરુરથો ભોગપ્રાપ્તિં કરોતિ જયં સિતઃ॥

યો ઽસ્તં યાત્ય્ ઉદયં વા દક્ષિણમાર્ગસ્થિતઃ સહસ્ત્રાંશોઃ।
કુરુતે ગ્રહઃ સલગ્ને યોધધનાઙ્ગક્ષયં યાતુઃ॥

તિગ્મકરસ્યોત્તરતો દર્શનમ્ આયાતિ યો ગ્રહો ઽસ્તં વા।
મધ્યે તુ વા સ લગ્ને યાતુઃ કુસુમામ્બરાશનદઃ॥

નિયતગતિદ્યુતિવર્ણપ્રમાણવૈકૃત્યમ્ ઉચ્યતે વિકૃતિઃ।
વિકૃતિસ્થો ગલ્નગતો ન શુભઃ શુભદઃ સ્વભવનસ્થઃ॥

યામ્યે તમો જ્ઞઃ શ્રવણે રવિસ્ તુ જાતો વિશાખાસુ સિતશ્ ચ પુષ્યે।
પૌષ્ણપ્યભાગ્યોરગકૃત્તિકાસુ મન્દારવાગીશશિરવીન્દુજન્મા॥

ત્રિવિધોત્પાતાભિહતં બલવદ્ ગ્રહપીડિતં ચ યસ્યર્ક્ષં।
યાત્રાયાં લગ્નગતઃ સ વર્જનીયો ઽનુકૂલો ઽપિ॥

પાકેશ્વરાધિમિત્રે તદ્વર્ગે વા વિલગ્નગે યાતુઃ।
સ્વયમ્ અરિર્ ઉપૈતિ વશ્યં પ્રણતશિરાઃ સાર્વભૌમો ઽપિ॥

પકેશ્વરારિલગ્ને વર્ગે વા તસ્ય ભૂપતિર્ ગચ્છન્।
વિનિહતશૂરનરાશ્વઃ શત્રોર્ આયાતિ વશ્યત્વમ્।

મૂર્ત્યર્થયોધવાહનમન્ત્ર્યરિમાર્ગનૈધનમનાંસિ।
કર્માગમવ્યયાશ્ચોદયાદયઃ કીર્તિતા ભાવાઃ॥

યાત્રાફલં ચતુર્થે જામિત્રે શત્રવઃ પ્રમાદશ્ ચ।
શુભપાપગ્રહયોગાચ્ છુભાશુભં નિર્દિશેદ્ એષામ્॥

સત્યાચાર્યસ્ય મતે વિબલઃ શસ્તઃ શશી પ્રયાણેષુ।
દિગ્વીર્યોનઃ કેવલમ્ ઇન્દુઃ શસ્ત ઇતિ જગુર્ અન્યે॥

યદ્ એવ યસ્યોદયસંસ્થિતસ્ય ફલં પ્રયાણે સદસત્ પ્રદિષ્ટમ્।
તદ્ એવ તસ્યાખિલમ્ અહ્નિ યાતુર્ ગ્રહસ્ય વર્ગે ચ વિલગ્નસંસ્થે॥એ38