યોગયાત્રા · અધ્યાય 10
સન્તાપશોકગદવિઘ્નકૃદ્ ઉદ્ગમે ઽર્કઃ કલ્યાણમાનબલહાર્દિહરો દ્વિતીયે।
હેમાન્નવિદ્રુમમણિક્ષિતિદસ્ તૃતીયે વૈરાગ્યબન્ધુકલહારતિદશ્ ચતુર્થે॥
પુત્રાપદં સુતગૃહે ઽધ્વનિ ચાર્થસિદ્ધિં ષષ્ઠે ઽભિવાંછિતફલાપ્તિમ્ અરિક્ષયં ચ।
દ્યૂને કલત્રકલહં ધનસંક્ષયં ચ મૃત્યું કરોતિ નિધને સવિતા રુજં ચ॥
ધર્મં હિનસ્તિ નવમે સવિતાર્થદશ્ ચ હત્વા વિયત્યવિદિતં શ્રમકર્મદાતા।
રત્નાગમં સુબહુ લાભગતઃ કરોતિ કૃત્વા વ્યયં વ્યયગતઃ કુરુતે ઽર્થમ્ અલ્પમ્॥
લગ્ને શશી કલહશોકકરો ન પૂર્ણઃ સ્ત્રીવાજિરત્નસુહૃદાત્મજદઃ કુટુમ્બે।
દુશ્ચિક્યગો યુવતિરત્નધનપ્રદાતા બન્ધ્વાપ્તિદઃ સુહૃદિ તત્ક્ષયદશ્ ચ કૃષ્ણે॥
અર્થપ્રદસ્ તનયગઃ સુતશોકકૃચ્ ચ મિત્રારિતાં પ્રકુરુતે ન સુખં ચ ષષ્ઠે।
અસ્તે ઽર્થભૂયુવતિદો ઽર્થવિનાશદો ઽણુશ્ ચન્દ્રો ઽષ્ટમે નિધનશોકકરઃ પ્રયાતુઃ॥
પ્રત્યેતિ ચાશુ નવમે કુરુતે ચ કાર્યં ક્ષીણે ક્ષયો વિયતિ વૃદ્ધિરતો ઽન્યથાસ્થે।
ઐશ્વર્યસૌખ્યધનલાભમ્ ઉપૈતે લાભે ક્લેશક્ષયવ્યયભયાનિ ચ રિષ્ફયાતે॥
લગ્ને વિષાગ્નિરુધિરાગમશસ્ત્રબાધા ભિન્દ્યાદ્ બલં ધનગતો ઽર્થકરશ્ ચ પશ્ચાત્।
દુશ્ચિક્યગો યુવતિરત્નધનામ્બરાપ્તિં બન્ધુક્ષયારિભયદો હિબુકે મહીજઃ॥
પુતાપદં ક્ષિતિસુતઃ કુરુતે સુતસ્થઃ શત્રુપ્રણાશમ્ અચિરાદ્ અરિગઃ કરોતિ।
અર્થક્ષયારતિગદાર્દનમસ્તસંસ્થો બન્ધાર્થહાનિગદમૃત્યુભયાનિ મૃત્યૌ॥
ધર્મં ન સાધયતિ ધર્મગતો મહીજઃ શસ્તો ઽમ્બરે ન શુભદઃ કથિતો ઽપરિશ્ ચ।
લાભે ઽર્થસિદ્ધિવિભવાગમદઃ પ્રયાતુર્ વિત્તક્ષયં બહુ કરોતિ ગતશ્ ચ રિષ્ફે॥
લગ્ને કીર્તિસુખાર્થબુદ્ધિવિજયાન્ પ્રાપ્નોતિ વિત્તં ધને
સોત્કણ્ઠં સ વિરાગમેતિ સહજે કામાન્ લભેતાખિલાન્।
પાતાલે શયનાન્નપાનવિભવાન્ પુત્રાગમં પઞ્ચમે
ષષ્ઠે યાત્ય્ અરિબાધ્યતાં શશિસુતે ક્લેશશ્ ચ યાતુર્ ભવેત્॥
જાયાસ્થે પ્રવરાઙ્ગનામ્બરધનપ્રાપ્તિર્ બુધે ઽર્કાચ્યુતે
કેચિત્ ક્લેશમ્ ઉશન્તિ નૈધનગતે શંસન્તિ કેચિચ્ છુભમ્।
ધર્મે ધર્મવિવૃદ્ધિર્ અમ્બરગતે સિદ્ધિર્ ભવેદ્ ઈપ્સિતા
વિદ્યાર્થાપ્તિર્ અયત્નતશ્ ચ પરતો રિષ્ફે ચ વાચ્યો વ્યયઃ॥
કીર્તિર્ લગ્ને ઽર્થાથસિદ્ધિર્ દ્વિતીયે દુશ્ચિક્યસ્થે ક્ષુચ્છ્રમાર્તિઃ સુરેજ્યે।
પાતાલસ્થે ધર્મતત્વાભિમાના કાર્યં સિધ્યત્ય્ આત્મજસ્થે ઽપ્ય્ અસાધ્યમ્॥
ષષ્ઠે જીવે શત્રુરાયાતિ વશ્યં કેચિત્ પ્રાહુર્ વશ્યતાં યાતિ શત્રોઃ।
વિન્દન્ત્ય્ અસ્તે ઽરિષ્ટયોષાયશાંસિ મૃત્યૌ પ્રાણાન્ હન્ત્ય્ અથાન્યે જગુર્ ન॥
પુત્રોત્પત્તિર્ ધર્મસિદ્ધિશ્ ચ ધર્મે જીવે કર્મણ્ય્ અર્થસિદ્ધિર્ યશશ્ ચ।
લાભે કાર્યં વાઞ્છિતં યાતિ સિદ્ધિઃ રિષ્ફે પ્રાપ્તે ક્લિશ્યતે ઽનેકદુઃખૈઃ॥
વેશ્યાર્થામ્બરમાલ્યભોજનસુખપ્રાપ્તિર્ વિલગ્ને ભૃગૌ
લાભો ઽર્થે સહજે ન સીદતિ ગતઃ પ્રાપ્નોતિ શ્રેષ્ઠાં શ્રુતિમ્।
પાતાલે સુહૃદાગમઃ સુતગૃઃ સ્થાનાર્થમાનાગમઃ
ષષ્ઠે શત્રુપરાભવારતિશુચં સ્થાને ઽન્યથા તજ્જગુઃ॥
દત્ત્વા સ્ત્રીધનમ્ અસ્તગઃ સ્વવિષયવ્યુચ્છિત્તિદો ભાર્ગવઃ
કાર્યં સાધયતે ઽષ્ટમે ઽથ નવમે ક્ષિપ્રં કરોતીપ્સિતમ્।
યાતુઃ કર્મગતઃ પ્રભૂતધનદો લાભે જયાર્થપ્રદો
વ્યર્થં દ્વાદશગો વ્યયં પ્રકુરુતે શસ્તો ઽપરૈર્ દ્વાદશે॥
બન્ધં વધં ચાર્કસુતે વિલગ્ને ધને અર્થહાનિં લભતે શુભં ચ।
શત્રોર્ બલં હન્તિ ગતસ્ તૃતીયે ચતુર્થગો બન્ધુભયં પરેભ્યઃ॥
નાર્થસ્ય સિદ્ધિઃ સુતગે ઽર્કપુત્રે રિપૂન્ રિપુસ્થે સૃજયત્ય્ અયત્નાત્।
ઉત્સાહભઙ્ગો ઽક્ષિરુજશ્ ચ દારે વિષાગ્નિશસ્ત્રાદિવધો ઽષ્ટમસ્થે॥
ધર્મે ન ધર્મં લભતે સુખઞ્ ચ યાનાવૃતિં કર્મફલં ચ સ્વસ્થે।
એકાદશસ્થે જયવિત્તલાભાન્ મન્દે ઽન્ત્યગે નાર્થમ્ ઉપૈતિ યાતા॥
પ્રાયો જગુઃ સહજશત્રુદશાયસંસ્થાઃ
પાપાઃ શુભાઃ સવિતૃજં પરિહૃત્ય ખસ્થમ્।
સર્વત્રગાઃ શુભફલં જનયન્તિ સૌમ્યાસ્
ત્યક્ત્વાસ્તસંસ્થમમરારિગુરું જિગીષોઃ॥
કેચિત્ પ્રાહુર્ અરિવ્યયાસ્તસહજસ્થાનાનિ હિત્વા ભૃગુઃ
શ્રેષ્ઠશ્ ચન્દ્રસુતો ઽન્ત્યધર્મસહજદ્યૂનસ્થિતો નેતરઃ।
ચન્દ્રો લાભસુતાર્થધર્મસહજવ્યોમસ્થિતઃ પૂજિતો
જીવઃ સર્વગતો મણિત્થકથિતો નેષ્ટો ઽન્ત્યષટ્સ્ત્ર્યાશ્રિતઃ॥
એકીયપક્ષે ઽપિ હિ કૈશ્ચિદ્ ઉક્તો ભૃગુઃ શુભો ઽન્ત્યાત્મજલાભવર્જમ્।
ચન્દ્રસ્ત્રિષષ્ઠાયદશાસ્તસંસ્થો બુધો ઽસ્તલગ્નાયસુહૃદ્વ્યયસ્થઃ॥એ22
મૂળ પાઠ: Yogayātrā · Edition: of Pingree, David (ed.): Brhadyatra, Government of Tamil Nadu, 1972. · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0