યોગવાસિષ્ઠ · શ્લોક 6.76-2

ષટ્સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથૈકદા પુરે શ્રેષ્ઠે કસ્મિંશ્ચિન્મણ્ડલાન્તરે ।
અનપત્યે નૃપં મૃત્યુરહન્મત્સ્ય ઇવામિષમ્

તત્ર પ્રકૃતયઃ ખિન્ના નષ્ટદેશક્રમા નૃપમ્ ।
અન્વિષ્યન્તિ સ્મ સંયુક્તં ગુણલક્ષ્મ્યા વિશાલયા

તં ભગીરથમાસાદ્ય સ્થિરં ભિક્ષાચરં મુનિમ્ ।
પરિજ્ઞાય સમાનીય સૈન્યે ચક્રુર્મહીપતિમ્

ભગીરથઃ ક્ષણેનૈવ પ્રાવૃષીવામ્બુના સરઃ ।
વલિતઃ સેનયા ગુર્વ્યા ઝટિત્યાશિશ્રિયે ગજમ્

ભગીરથો જગન્નાથો જયતીતિ જનારવૈઃ ।
નીરન્ધ્રતામુપાજગ્મુર્ગિરીન્દ્રાણાં મહાગુહા

તત્ર તં પાલયન્તં તદ્રાજ્યં રાજાનમાદૃતાઃ ।
આજગ્મુઃ પ્રાક્પ્રકૃતયઃ પ્રાહુરિત્થં નૃપાધિપમ્

પ્રકૃતય ઊચુઃ ।
રાજન્નસ્માકમધિપો યસ્ત્વયા સ પુરસ્કૃતઃ ।
મૃત્યુના વિનિગીર્ણોઽસૌ મત્સ્યેનેવામિષં મૃદુ

તત્તત્પાલયિતું રાજ્યં પ્રસાદં કર્તુમર્હસિ ।
અપ્રાર્થિતોપયાતાનાં ત્યાગોઽર્થાનાં ચ નોચિતઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
ઇતિ સંપ્રાર્થિતો રાજા તદઙ્ગીકૃત્ય તદ્વચઃ ।
સપ્તસાગરચિહ્નાયાઃ સ બભૂવ ભુવઃ પતિઃ

સમઃ શાન્તમના મૌની વીતરાગો વિમત્સરઃ ।
પ્રાપ્તકાર્યૈકકરણઃ સ તિરોહિતવિસ્મય

પાતાલતલનષ્ટાનાં સાગરાકારકારિણામ્ ।
પિતામહાનાં ગઙ્ગામ્બુ શુશ્રુવે તારણક્ષમમ્

તદા કિલ સ્વર્ગનદી વહતિ સ્મ ન ભૂતલે ।
પિતૄણાં ભૂતવિખ્યોઽભૂત્તેન ગઙ્ગાજલાઞ્જલિઃ

ભગીરથેન ચ મહીમવતારયિતું દિવઃ ।
ગઙ્ગાં ગૃહીતો નિયમસ્તતઃપ્રભૃતિ ભૂભૃતા

તતો રાજ્યં પરિત્યજ્ય મન્ત્રિણાં ભૂપતિઃ શમી ।
તપસે કાર્યકાર્યેહો જગામ વિજનં વનમ્

તત્ર વર્ષસહસ્રૈશ્ચ સમારાધ્ય પુનઃપુનઃ ।
બ્રહ્માણં શંકરં જહ્નું ભુવિ ગઙ્ગામયોજયત્

તતઃ પ્રભૃત્યમલતરઙ્ગભઙ્ગિની
જગત્પતેઃ શશિવિભૃદઙ્ગસઙ્ગિની ।
નભસ્તલાન્નિપતતિ ગાં ત્રિમાર્ગગા
મહાત્મનામિવ બહુપુણ્યસંતતિઃ

સ્ફુરત્તરઙ્ગભઙ્ગિની સ્વફેનપુઞ્જહાસિની
પ્રસન્નપુણ્યમઞ્જરીયુતેવ ધર્મસંતતિઃ ।
ભગીરથે મહીપતૌ યશઃપ્રચારવીથિકા
તદા હિ સા ત્રિમાર્ગગા મહીતલે બભૂવ હ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મોક્ષોપાયેષુ નિર્વાણપ્રકરણે પૂ૦ ગઙ્ગાવતરણં નામ ષટ્સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ