યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.70

સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ

અન્યજગદ્બ્રહ્મોવાચ ।
અથાહં ચિન્મયાકાશસ્ત્વન્યાકાશમયીં સ્થિતિમ્ ।
પરાં ગ્રહીતુમિચ્છામિ તેનેહોપસ્થિતઃ ક્ષયઃ

મહાપ્રલયકાલેઽસ્મિંસ્ત્યક્તુમેષા મયાધુના ।
મુનીન્દ્ર નૂનમારબ્ધા તેન વૈરસ્યમાગતા

આકાશત્વાદ્યદાદ્યોઽયં પરાકાશો ભવામ્યહમ્ ।
તદા મહાપ્રલયતા વાસનાયાશ્ચ સંક્ષયઃ

તેનૈષા વિરસીભૂતા મન્માર્ગં પરિધાવતિ ।
નાનુગચ્છતિ કો નામ નિર્માતારમુદારધીઃ

ઇહાદ્યાયં કલેરન્તશ્ચતુર્યુગવિપર્યયઃ ।
પ્રજામન્વિન્દ્રદેવાનામદ્યૈવાન્તોઽયમાગતઃ

અદ્યૈવ ચાયં કલ્પાન્તો મહાકલ્પાન્ત એવ ચ ।
મમાયં વાસનાન્તોઽદ્ય દેહવ્યોમાન્ત એવ ચ

તેનેયં વાસના બ્રહ્મન્ક્ષયં ગન્તું સમુદ્યતા ।
ક્વેવ પદ્માકરાશોષે ગન્ધલેખાવતિષ્ઠતામ્

યથા જડાબ્ધિલેખાયા જાયતે લહરી ચલા ।
વાસનાયાસ્તથૈવેચ્છા મુધોદેત્યપકારણમ્

આભિમાનિકદેહાયા વાસનાયાઃ સ્વભાવતઃ ।
અસ્યા આત્માવલોકેચ્છા સ્વયમેવોપજાયતે

આત્મતત્ત્વં નુ પશ્યન્ત્યા ધારણાભ્યાસયોગતઃ ।
દૃષ્ટોઽનયા ભવત્સર્ગો વર્ગવ્યગ્રનિરર્ગલઃ

અનયામ્બરસંચારપરયાદ્રિશિરઃશિલા ।
દૃષ્ટા સ્વજગદાધારભૂતાસ્માકં તુ ખાત્મિકા

એતદ્યસ્મિઞ્જગદ્યત્ર તદ્દૃષત્ત્વં જગદ્ગિરૌ ।
અસ્મજ્જગત્પદાર્થેષુ સંત્યન્યાનિ જગન્ત્યપિ

વયં તાનિ ન પશ્યામો ભેદદૃષ્ટૌ સ્થિતા ઇમે ।
બોધૈકતાં ગતાસ્ત્વાશુ પશ્યામસ્તાનિ વીક્ષણાત્

ઘટે પટે વટે કુડ્યે ખેઽનલેઽમ્ભસિ તેજસિ ।
જગન્તિ સન્તિ સર્વત્ર શિલાયામિવ સર્વદા

જગન્નામ મુધા ભ્રાન્તિઃ કિલ સ્વપ્નપુરોપમા ।
મિથ્યૈવેયં ક્વ નામાસૌ ચિદ્રૂપાસ્ત્યથ નાસ્તિ ચ

પરિજ્ઞાતા સતી યેષામેષા ચિન્નભસૈકતામ્ ।
ગતા તે ન વિમુહ્યન્તિ શિષ્ટાસ્તુ ભ્રમભાજનમ્

અથાન્યધારણાભ્યાસાત્સ્વવિરાગવશોદિતમ્ ।
સાધયન્ત્યાઽર્થમાત્મીયં દૃષ્ટસ્ત્વમનયા મુને

ઇતિ માયેવ દુષ્પારા ચિચ્છક્તિઃ પરિજૃમ્ભતે ।
ઇત્થમાદ્યન્તરહિતા બ્રાહ્મી શક્તિરનામયા

પ્રવર્તન્તે નિવર્તન્તે નેહ કાર્યાણિ કાનિચિત્ ।
દ્રવ્યકાલક્રિયાદ્યોતા ચિતિસ્તપતિ કેવલમ્

દેશકાલક્રિયાદ્રવ્યમનોબુદ્ધ્યાદિકં ત્વિદમ્ ।
ચિચ્છિલાઙ્ગકમેવૈકં વિદ્ધ્યનસ્તમયોદયમ્

ચિદેવેયં શિલાકારમવતિષ્ઠતિ બિભ્રતી ।
અઙ્ગમસ્યા જગજ્જાલં મરુતઃ સ્પન્દનં યથા

વિજ્ઞાનઘનમાત્માનં જગદિત્યવબુધ્યતે ।
અનાદ્યન્તાપિ સાદ્યન્તા ચિત્ત્વાદિતિ ગતાપિ ચિત્ ॥
ચિચ્છિલેયમનાદ્યન્તા સાદ્યન્તાસ્તીતિ બોધતઃ ।
સાકારાપિ નિરાકારા જગદઙ્ગેતિ સંસ્થિતા

યદ્વત્સ્વપ્ને ચિદેવ સ્વં રૂપં વ્યોમૈવ પત્તનમ્ ।
વેત્તિ તદ્વદિદં વેત્તિ પાષાણં જગદઙ્ગકમ્

ન સરન્તીહ સરિતો ન ચક્રં પરિવર્તતે ।
નાર્થાઃ પરિણમન્ત્યન્તઃ કચત્યેતચ્ચિદમ્બરમ્

ન મહાકલ્પકલ્પાન્તસંવિદઃ સંવિદમ્બરે ।
સંભવન્તિ પૃથગ્રૂપાઃ પયસીવ પયોન્તરમ્

જગન્તિ સન્ત્યેવ ન સન્તિ શાન્તે
ચિદમ્બરે સર્વગતૈકમૂર્તૌ ।
નભોન્તરાણીવ મહાનભોન્ત-
શ્ચિત્સન્તિ સત્તાનિ પરામ્બરાણિ

વસિષ્ઠ તદ્ગચ્છ મુને જગત્સ્વં
ત્વં ચાસને સંપ્રતિ શાન્તિમેહિ ।
બુદ્ધ્યાદિરૂપાણિ પરં વ્રજન્તુ
વયં બૃહદ્બ્રહ્મપદં પ્રયામઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વા૦ દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે ઉ૦ પા૦ શિલાન્તર્જગત્પિતામહવાક્યાનિ નામ સપ્તતિતમઃ સર્ગઃ