યોગવાસિષ્ઠ · શ્લોક 6.57-2

સપ્તપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ

શ્રીભગવાનુવાચ ।
ઇદં વિદ્ધિ મહાશ્ચર્યમર્જુનેહ હિ યત્કિલ ।
પૂર્વં સંજાયતે ચિત્રં પશ્ચાદ્ભિત્તિરુદેતિ હિ

અભિત્તાવુત્થિતે ચિત્રે દૃશ્યતે ભિત્તિરાતતા ।
અહો વિચિત્રા માયેયં મગ્નં તુમ્બં શિલા પ્લુતા

ચિત્તસ્થચિત્રસદૃશે વ્યોમાત્મનિ જગત્ત્રયે ।
વ્યોમાત્મનસ્તે કિમિયમહન્તાવ્યોમતોદિતા

સર્વં વ્યોમકૃતં વ્યોમ્ના વ્યોમ્નિ વ્યોમ વિલીયતે ।
ભુજ્યતે વ્યોમનિ વ્યોમ વ્યોમ વ્યોમનિ ચાતતમ્

વેષ્ટિતં વાસનારજ્જ્વા દીર્ઘસંસૃતિ દામવત્ ।
વાસનોદ્વેષ્ટનેનૈવ તદિહોદ્વેષ્ટ્યતેઽર્જુન

પ્રતિબિમ્બં યથાદર્શે તથેદં બ્રહ્મણિ સ્વયમ્ ।
અગમ્યં છેદભેદાદેરાધારાનન્યતાવશાત્

અનન્યચ્છેદભેદાદિ બ્રહ્મણિ બ્રહ્મણામ્બરમ્ ।
કિં કથં કસ્ય કેનૈવ ચ્છિદ્યતે વા ક્વ ભિદ્યતે

તેનેહ વાસનાભાવો બોધાત્સંપન્ન એવ તે ।
યો ન નિર્વાસનો નૂનં સર્વધર્મપરોઽપિ સન્

સર્વજ્ઞોઽપ્યતિબદ્ધાત્મા પઞ્જરસ્થો યથા હરિઃ ।
યસ્યાસ્તિ વાસનાબીજમત્યલ્પં ચિતિભૂમિગમ્

બૃહત્સંજાયતે તસ્ય પુનઃ સંસૃતિકાનનમ્ ।
અભ્યાસાદ્ધૃદિ રૂઢેન સત્યસંબોધવહ્નિના ।
નિર્દગ્ધં વાસનાબીજં ન ભૂયઃ પરિરોહતિ

દગ્ધં તુ વાસનાબીજં ન નિમજ્જતિ વસ્તુષુ ।
સુખદુઃખાદિષુ સ્વચ્છં પદ્મપત્રમિવામ્ભસિ

શાન્તાત્મા વિગતભયોજ્ઝિતામિતાશો
નિર્વાણો ગલિતમહામનોવિમોહઃ ।
સમ્યક્ત્વં શ્રુતમવગમ્ય પાવનં ત-
ત્તિષ્ઠાત્મન્યપહતિરેકશાન્તિરૂપઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વા૦ દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે પૂ૦ અર્જુનોપાખ્યાને અર્જુનવિશ્રાન્તિવર્ણનં નામ સપ્તપઞ્ચાશઃ સર્ગઃ