યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.16

ષોડશઃ સર્ગઃ

ભુશુણ્ડ ઉવાચ ।
કથયત્યેવમપ્યેવં સ વિદ્યાધરનાયકઃ ।
આસીત્સંશાન્તસંવિત્તિઃ સમાધિપરિણામવાન્

પ્રબોધ્યમાનોઽપિ મયા ભૂયોભૂયસ્તતસ્તતઃ ।
ન પપાત પુરોદૃશ્યે પરં નિર્વાણમાગતઃ

સ પ્રાપ પરમ સ્થાનં તાવન્માત્રપ્રબોધવાન્ ।
કેનચિન્નાધિકેનાઙ્ગ યત્નેનાતિશયૈષિણા

અત ઉક્તં મયા રામ યદિ શુદ્ધે હિ ચેતસિ ।
ઉપદેશઃ પ્રસરતિ તૈલબિન્દુરિવામ્ભસિ।

નાહમિત્યસ્તિ તે નાન્તર્મૈનં ભાવય શાન્તયે ।
એતાવદુપદેશોક્તિઃ પરમા નેતરાસ્તિ હિ

એષૈવાભવ્યમનસિ પતિતા પ્રવિલીયતે ।
ઉત્તાને મસૃણાદર્શે મુક્તાફલમિવામલમ્

ભવ્યે તુ શાન્તમનસિ લગત્યભ્યેત્યવિચ્યુતિમ્ ।
પ્રવિશ્યાન્તર્વિચારાખ્યામર્ચિરર્કમણૌ યથા

અહંભાવનમેવોચ્ચૈર્બીજં દુઃખાખ્યશાલ્મલેઃ ।
મમેદં તદ્વદાદીતિ શાખાપ્રસરકારણમ્

અહમાદૌ મમેત્યન્તસ્તત ઇચ્છા પ્રવર્તતે ।
ઇદમર્થશતાનર્થકારિણી ભવભારિણી

એવંવિધા મુનિશ્રેષ્ઠ મૂઢા અપિ ચિરાયુષઃ ।
ભવન્ત્યનિયમો હ્યઙ્ગ દીર્ઘાયુષ્યસ્ય કારણમ્

અન્તઃશુદ્ધમનસ્કા યે સુચિરાયાભયપ્રદમ્ ।
મનાગપ્યુપદિષ્ટાસ્તે પ્રાપ્નુવન્તિ પરં પદમ્

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
મેરુમૂર્ધનિ મામેવમુક્ત્વા સ વિહગાધિપઃ ।
તૂષ્ણીં બભૂવ મુક્તાત્મા ઋષ્યમૂક ઇવામ્બુદઃ

અહમાપૃચ્છ્ય તં સિદ્ધં વિદ્યાધરમથો પુનઃ ।
પ્રાપ્ત આત્માસ્પદં રામ મુનિમણ્ડલમણ્ડિતમ્

એતત્તવાદ્ય કથિતં બલિભુક્કથોક્તં
વિદ્યાધરોપશમનં લઘુબોધનોત્થમ્ ।
અસ્મિન્ભુશુણ્ડવિહગેન્દ્રસમાગમે મે
ચૈકાદશેહ હિ ગતાનિ મહાયુગાનિ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વા૦ દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે ઉ૦ વિદ્યાધરોપાખ્યાને વિદ્યાધરનિર્વાણં નામ ષોડશઃ સર્ગઃ