યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.132

દ્વાત્રિંશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ

ભાસ ઉવાચ ।
મન્દરે મૃદુમન્દારમન્દિરે મન્દરાભિધામ્ ।
આલિંગ્યાઽપ્સરસં સુપ્તં સરિત્તૃણમિવાનયત્

મામથાસૌ મયા પૃષ્ટા સમાશ્વાસ્ય જલાકુલા ।
બાલે કિમિદમિત્યુક્તં તયા ચપલનેત્રયા

ઇહ ચન્દ્રોદયેષ્વેતાશ્ચન્દ્રકાન્તકટપ્રજાઃ ।
નદ્યો માદ્યન્તિ વનિતાઃ સેષ્ટા ઇવ નિશાગમે

ત્વત્સંગમરસાવેશવશાત્તન્નનુ વિસ્મૃતમ્ ।
ઇત્યુક્ત્વા મામુપાદાય સોડ્ડીના વિહગીવ ખમ્

ભૃઙ્ગં શ્રૃઙ્ગવતઃ શ્રૃઙ્ગે ગઙ્ગાકનકપઙ્કજે ।
અહમાસં સમાઃ સપ્ત તત્ક્લિન્નોઽકર્દમાપ્લુતે

અન્યન્મયા જગદ્દૃષ્ટમૃક્ષચક્રવિવર્જિતમ્ ।
ગર્ભગર્ભસ્થૈકજાતિસ્વપ્રકાશજનાવૃતમ્

ન દિગ્વિભાગો ન દિનાનિ યત્ર
ન ચૈવ શાસ્ત્રાણિ ન વેદવાદાઃ ।
ન ચૈવ દૈત્યાદિસુરાદિભેદો
જગન્મયા તાદૃગથાત્મદીપ્તમ્

વિદ્યાધરામરવિહારવિમાનભૂમા-
વભ્રંલિહાચલનિતમ્બકદમ્બકચ્છે ।
આસં સમાઃ સમરસોઽમરસોમનામા
સપ્તાન્યસપ્ત સસમુદ્રતટે તપસ્વી

પવનવહનસંનિવેશનાના-
સુહયપયોધરદેહકૈરનેકૈઃ ।
ગજહરિણમૃગેન્દ્રવૃક્ષવલ્લી-
મૃગનગપન્નગપક્ષિભિઃ પરીતમ્

ગગનમવનિતઃ સમેત્ય વહ્ને -
ર્વરવિભવેન જગત્યનન્તકોશમ્ ।
ક્વચિદહમભિતો દિદૃક્ષુરગ્રે
સૃત ઉરગાશનવદ્વલાદવિદ્યામ્

ક્વચિદહં જગતઃ પરિનિર્ગતઃ
પતિત એકમહાર્ણવવિસ્તૃતે ।
નભસિ તત્ર નિવાસિનિભે સિતઃ
સમયમન્વભવં પતનં તથા

આકાશકોશપતનાનુભવૈકવૃત્તેઃ
શ્રાન્તસ્ય મે પદમકાર્યથ નિદ્રયાન્તઃ ।
તાદૃક્સુષુપ્તવપુષાથ મયોપલબ્ધં
સ્વપ્નાત્મજાગ્રતિ તદાત્મનિ તત્ર વિશ્વમ્

ભૂયો દિગન્તભુવનામરમન્દરાદ્રિ-
સંસારચઞ્ચલતયા લતયેવ પક્ષી ।
અક્ષીણવાતબલયા પરિચાલ્યમાન-
સ્તન્માસુ તાસુ પતિતો હિ જગદ્ગુહાસુ

વિષયાશા દૃશો યાવત્તાવદ્યાતઃ ક્ષણાદહમ્ ।
પુનસ્તથૈવ પશ્યંસ્તુ દૃશ્યં યાતઃ પુનઃપુનઃ

ઇતિ દૃશ્યમદૃશ્યં ચ ગમ્યં ચાગમ્યમેવ ચ ।
વેગાલ્લઙ્ઘયતો દેશં મમ વર્ષગણા ગતાઃ

દૃશ્યાખ્યાયા અવિદ્યાયા ન ત્વન્તં પ્રાપ્તવાનહમ્ ।
મિથ્યૈવ હૃદિ રૂઢાયાઃ પિશાચ્યા ઇવ બાલકઃ

નેદં નેદં સદિત્યેવ વિચારાનુભવે સ્થિતમ્ ।
તથાપીદમિદં ચેતિ દુર્દૃષ્ટિર્ન નિવર્તતે

પ્રતિક્ષણં સુખૈર્દુઃખૈર્દેશકાલૈઃ સમાગમૈઃ ।
સરિદ્વારિવદાલોલા નવમાયાન્તિ યાન્તિ ચ

તાલીતમાલબકુલાતુલતુઙ્ગશ્રૃઙ્ગ-
મુન્નાદવાતજવમેકમહં સ્મરામિ ।
સૂર્યાદિભિર્વિરહિતં પ્રકટં સ્વકાન્ત્યા
સસ્થાવરાદ્રિતટજઙ્ગમમેવ વિશ્વમ્

યદેતદેકાન્તવિહારહારિ
સ્વચ્છન્દમેકામિતમસ્તશઙ્કમ્ ।
ક્વચિન્મયા ચારુજગત્સુ દૃષ્ટં
તુલ્યા ન તસ્યામરરાજલક્ષ્મીઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહા૦ વા૦ દે૦ મો૦ નિ૦ ઉ૦ અવિ૦ વિ૦ ભાસવર્ણિતસ્વજન્મપરમ્પરા નામ દ્વાત્રિંશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ